" 500 "

                                        

De vaste volgers van onze weblog zullen wel weten waar deze "500" voor staat. Dit is de vijfhonderdste aflevering van "Sandesepad", nadat op 28 februari 2011 ons allereerste bericht gepubliceerd werd. Tot nu toe is het sindsdien steeds gelukt om wekelijks wat nieuwtjes betrekking hebbend op onszelf of Zuid-Afrika te delen met familie, vrienden, kennissen en andere geïnteresseerden. Bijna 10 jaar verblijven wij alweer in dit bijzondere land en plannen om het te verlaten, hebben we absoluut niet. Dus gaan we op naar de volgende 500 afleveringen en de verwachte publicatie van aflevering 1000 zal - bij leven en welzijn -  gebeuren in 2030  ! 

Ik heb geen idee hoe vaak ik al schreef over het verschrikkelijk hoge aantal dodelijke slachtoffers dat er jaar na jaar in het verkeer te betreuren valt in Zuid-Afrika. De redenen zijn divers: Rijden met (te) hoge snelheden. Snelwegen zonder gescheiden rijbanen. Het ontbreken van fiets- en voetpaden. Ontbrekende of gebrekkige verlichting. Slechte technische staat van de vervoersmiddelen. Overvolle taxi's met chauffeurs die zich gedragen als Formule Eén coureurs. Rijden of lopen onder invloed van drank en/of drugs. Een maximumsnelheid in de bebouwde kom van 60 kilometer per uur (zonder adequate controle) draagt ook bepaald niet bij aan de verkeersveiligheid. "Altesaam 66 voetgangers het tussen 1 Januarie en 30 September in hier die area omgekom. Die algehele padgebruikerssterfte vir dieselfde tydperk was 177 (2 fietsryers, 47 motor (=auto)-bestuurders, 8 motorfietsryers, 53 passasiers en nog 2 ander gevalle). Die gevaarlikste plek vir voetgangers in ons area  is die R62 (Worcester-Robertson). Die meeste kinders sterf  as hulle skool toe gaan of huis toe gaan. Die meeste volwassenes word doodgery tussen 17.00 en 23.00 uur saans en in naweke (weekenden).

Het gaat "baie" goed met onze Tinka. Het verlegen en nogal angstige hondje begint zich thuis te voelen op haar nieuwe plek. Haar sterilisatiewond gaf drie dagen en vooral nachten nogal wat last, wat ook zorgde voor een slechte nachtrust van ons beiden. Ze eet als een wolf, waardoor haar veel te lage gewicht wel spoedig verbeterd zal worden. Sanja had als regel gesteld, dat Tinka absoluut niet op ons bed mocht slapen en wat zag zij woensdag: Onze nieuweling lag languit midden op ons bed, want zij vindt kennelijk dat wat onze Tesca al 11 jaar mag, zij ook moet mogen. Probeer zo maar eens consequent te zijn. Eergisteren waren we haar even kwijt, maar ze werd snel opgespoord. Zij scharrelde bij onze buren in de achtertuin. We hebben overal gezocht naar openingen in de heggen en de afrasteringen, maar er was geen opening te vinden. Onze conclusie moet dus zijn, dat zij ondanks haar sterilisatiewond met een aantal hechtingen ergens over een afrastering van één meter twintig gesprongen moet zijn. Vanmorgen lette ik even niet op en toen verdween deze dame met mijn ontbijt. We verwachten, dat we nog aardig wat te stellen krijgen met deze ondernemende, maar wel ontzettend lieve dame !

Tenslotte:

Ik durf geen schatting te maken hoeveel Nederlanders er de afgelopen jaren een guesthouse, lodge of B&B begonnen zijn. Op TV zagen we talrijke afleveringen over de droom van veel van die avonturiers wiens droom ook regelmatig in een nachtmerrie veranderde. Maar succesverhalen zijn er gelukkig zeker ook. Op 11 oktober verscheen er zo'n succesvolle onderneming in Die Burger met Nederlanders in de hoofdrol. " 'n Vakansie-lodge tussen Witsand en Waenhuiskrans is deur lesers van die reistydskrif Condé Nast Traveller aangewys as die beste in die land - en dit is nog maar twee jaar oop". Ed Zeeman, de Nederlandse eigenaar van de Morukuru Family Beach Lodge, reageerde als volgt op dit niet verwachte succes: "Ons is baie opgewonde en trots om erken te word as die beste lodge in Suid-Afrika. Aan deze Lodge hangen natuurlijk wel prijskaartjes, die beginnen bij R. 5200 (260 euro) per persoon tot R. 110.000 (5500 euro) voor 6 personen !

Afrikaans woordenboek:

Jy het in die messebak geslaap  =  jij bent scherpzinnig

" Tinka "

Er was eens een hond van het heidewachtel-ras, die lang geleden in het gezin Houpst kwam. Natuurlijk moest die een naam krijgen en na enig familieberaad werd gekozen voor Tinka. Het was jarenlang een prettige kameraad en zij leefde nog lang en gelukkig tot een natuurlijke dood erop volgde. Nadat wij besloten hadden om weer een tweede hond aan te schaffen na het overlijden van onze Djoeke en het vertrek van onze "leenhond" Dieuwke naar Nederland, moest er natuurlijk ook een naam bedacht worden. U mag één keer raden met welk voorstel Sanja kwam. Onze bordercollie-kruising gaat hopelijk luisteren naar Tinka. Of die naam een gelukkige keuze is, zal nog moeten blijken, want Sanja's moeder kwam met enige achtergrondinformatie over deze naam.  Tinka staat voor:

 

rein, zuiver en genadig,

 maar ook  voor grillen, kuren en nukken. 

Als onze Tinka al deze kenmerken heeft, hebben we een hond die rein, zuiver en genadig is, maar ook grillen, kuren en nukken heeft. In dat laatste geval staat ons nog het nodige te wachten. Na een goede verzorging, medicatie en sterilisatie kunnen we onze nieuwe huisgenote vrijdag, morgen dus, ophalen bij de SPCA in Swellendam en naar ons huis vervoeren, waar onze Tesca wacht. We zijn natuurlijk heel benieuwd en ook wel een tikkeltje bezorgd of de twee goede maatjes zullen gaan worden, maar we verwachten geen grote problemen. Wij gaan deze zwaar verwaarloosde, jonge hond een tweede leven geven en zij zal niets te kort komen !

Zondag reed ik samen met nog een zevental motorrijders naar de Theewaterskloofdam bij Villiersdorp. Wij hadden een paar dagen geleden vernomen, dat de dam momenteel gevuld was tot een ongelofelijke 101,7 %. Dit enorme bekken is een deel van de Sonderend-rivier en werd gebouwd in 1978. Het is de grootste dam in het West-Kaapse watersysteem met een capaciteit van 480 miljoen kubieke meter. Daarmee levert dit bekken 41 % van wat Kaapstad aan water nodig heeft. In 2017 was het waterpeil door langdurige droogte gedaald tot slechts 13 %. 

Dat leek een ramp te gaan worden, want de laatste 10 % water van zo'n dam is meer modder dan water en is daardoor niet geschikt om nog opgepompt te worden. De stad voerde een rigoureus waterbesparingsprogramma in: Tuinen mochten niet meer besproeid worden. Auto's niet meer gewassen en zwembaden niet meer gevuld worden. De dagelijkse waterconsumptie per persoon werd drastisch verminderd en wie toch veel water verbruikte moest zware toeslagen en zelfs boetes betalen. 1 April (geen grap!) leek de dag te gaan worden waarop er geen water meer uit de kranen zou komen. Gelukkig kwam er een beetje regen waardoor de rampdag vermeden werd, maar ernstig bleef de toestand nog heel lang. In het najaar van 2019 kwamen de buien en wel zodanig, dat delen van Kaapstad onder grote wateroverlast te lijden hadden. Ook in het eerste halfjaar van 2020 hield de regenval in dit deel van de West-Kaap aan en langzaam begon het peil in de diverse dammen toe te nemen.

Vorige week bereikte de Theewaterskloofdam het eerder genoemde percentage van 101,7 %. Daarmee is een watertekort in dit deel van onze provincie gelukkig afgewend, maar in meerdere delen van Zuid-Afrika is de situatie nog ernstig tot zelfs rampzalig slecht. Zo staan onder andere dammen in het noorden van het land, maar ook ten zuiden van Oudtshoorn gewoonweg helemaal leeg en een rampscenario dreigt daar binnenkort. Onze rit van 310 kilometer was interessant, ook al was het nogal koud en winderig !

Afrikaans woordenboek: 

regmaak  =  steriliseren

"Principes, maar niet heus "

Nadat we in februari onze Djoeke af moesten geven, rees bij ons de vraag: "Komt er binnen afzienbare tijd een tweede hond om Tesca weer een maatje te geven?" Sanja was daar tamelijk resoluut in en stelde dat we dat maar niet moesten doen om twee redenen: De eerste reden is, dat Tesca niet gemakkelijk omgaat met nogal veel honden en dus wellicht ook niet gemakkelijk een nieuw maatje zal accepteren. De tweede reden - heel verrassend - ben ik ! Sanja vindt, dat ik onze Tesca een aantal slechte gewoonten heb aangeleerd. Slapen op bed, etensrestjes geven aan tafel en teveel koekjes  om de belangrijkste te noemen. Deze slechte gewoonten zouden gemakkelijk overgenomen kunnen gaan worden door een nieuwe hond. Maar...wat we niet verwacht hadden: Tesca leed zienderogen na het overlijden van onze Djoeke en toen vorige week woensdag onze "leenhond Dieuwke" ook vertrok, was onze Tesca helemaal ontregeld. Urenlang lag zij te wachten en dagenlang was zij duidelijk van slag. En wat deden wij toen: Stiekem eens kijken op websites naar een geschikt maatje voor onze ongelukkige hond. 

Al veel eerder hadden we aangegeven, dat we zouden kiezen voor een "rescue-hond" bij de SPCA. Het duurde niet lang of Sanja vond op internet een mogelijke kandidaat bij de dierenopvang in Swellendam en daar ging zij maandagmorgen een kijkje nemen. Ze zag toen een éénjarige bordercollie, die veel te mager was, onverzorgd en toegerust met de nodige vlooien en teken. Duidelijk verwaarloosd dus. Maar het bleek ook een vriendelijke, nieuwsgierige en rustige hond te zijn, die het met Sanja wel zag zitten en het omgekeerde was ook het geval. Iedereen kan raden wat er gebeurde. Principes overboord. We nemen haar. Dinsdag kwam een medewerker van de SPCA controleren of wij de hond wel een verantwoord tehuis konden bieden. Dat leverde geen problemen op en na een goede verzorging en sterilisatie hebben wij volgende week een bordercollie, luisterend naar haar nieuwe naam: Tinka. Het lijkt erop, dat iedereen hier blij mee kan zijn. Sanja kan een begin maken met de twee trainingen. Soms moet je je principes overboord zetten en doen wat je gevoel je ingeeft. Mijn gevoel zegt me, dat we een goed besluit genomen hebben. De tijd zal ons leren of Sanja beide trainingen tot een goed einde weet te brengen !   

Hoe verzint men het het, maar vorige week vrijdag was het "World Egg Day", een speciale dag, die elk jaar op de tweede vrijdag van oktober plaatsvindt. Het is een dag waarop het ei centraal staat en de voedende waarde van eieren extra aandacht krijgt. Eieren zijn sinds jaar en dag een betaalbare bron van voeding voor veel mensen op de wereld. Deze bijzondere aandacht voor het ei begon in Wenen in 1996 en kreeg met name veel aandacht en navolging in Aziatische landen. Pas in 2007 kreeg ook Nederland zijn Wereld Ei Dag en het initiatief hiertoe kwam - niet verbazend - van de pluimveebedrijven in en rond Barneveld. Supermarkten speelden hier natuurlijk snel op in met allerlei, vaak ludieke acties. Nog niet zo lang geleden was het advies om niet meer dan één ei per week te nuttigen. Nu zijn de inzichten veranderd en wordt geadviseerd drie of vier eieren per week te eten. Wij zijn matige ei-gebruikers met slechts één gebakken of gekookt ei  bij het ontbijt per week. Veel te weinig volgens de kenners (en ook volgens mij). Vorig jaar kwam Sanja in het bezit van een struisvogelei. Zo'n ei heeft een inhoud die gelijk is aan 24 gewone eieren. In dat geval vind ik één ei per week wel voldoende. Een ei hoort erbij, want het ei is volgens de organisatoren van de dag: het "kroonjuweel van Moeder Natuur"!

                                                        

Tenslotte:

Al meerdere keren schreef ik over "Eseltjiesrus", een organisatie, die zich ontfermt over meestal oude, afgedankte ezels om die nog enkele prettige jaren te geven na een leven van hard werken en helaas ook vaak van verwaarlozing, slechte verzorging en mishandeling. Elk jaar houdt de organisatie een boekenverkoop, waarbij de opbrengst gebruikt wordt om deze trekdieren te kunnen verzorgen. Die boekenverkoop, verdeeld over drie dagen, wordt altijd druk bezocht en daar zat dit jaar het probleem. Covid-19 belette de verkoop op de oude vertrouwde manier en daarom zocht en vond men een andere manier. Nu spreidt men de verkoop over drie dagen per week en dat gedurende drie maanden. Wij waren er zaterdag en met slechts 5 bezoekers was de kans op besmetting gering. Sanja heeft de laatste weken een groot aantal van onze gelezen boeken weg gedaan, waardoor er weer ruimte voor nieuwe leesstof kwam, maar helaas was het aanbod aan Afrikaanse boeken minimaal en met slechts twee dunne boekjes konden we weer terug naar huis !

Afrikaans woordenboek:

Die ketel aan die tuit beethê  =  een zaak verkeerd aanpakken

" Die Kloofpadstal "

Op de website van Montagu Museum vond ik een interessant artikel over de geschiedenis van de Kloofpadstal. De Padstal was oorspronkelijk bedacht en gebouwd door boer Jaco le Roux. De opening was tijdens het abrikozenseizoen in 1982. Daar bleef het niet bij, want drie weken later opende hij - na een lange strijd met de Munisipaliteit - een groentewinkeltje aan de Marktstraat. Beide zaken groeiden voortvarend, waardoor le Roux zich ontwikkelde tot een groothandelaar in vruchten en groente en hij had ook nog een florerend melkbedrijf. Maar al die bezigheden samen werden hem te veel en dus verkocht hij de padstal aan twee Kapenaars, die hun oorspronkelijke plan uiteindelijk toch niet uitvoerden en de padstal doorverkochten aan Grobbie Grobbelaar. Ook hij bleef niet lang in het bezit, want wat later werden Willem en Christine Cilliers eigenaar. In die tijd stelde de Langstraat zakelijk gezien niet veel voor. Een levendige straat was het beslist niet, want naast het padstalletje was er nog een tankstation en verder veel monumentale gebouwen. Meest gewone woonhuizen en bepaalde inwoners en leden van het Ethics Committee wilden dat zo houden vanwege die monumenten. Toeristen reden zonder te stoppen door dit "dode dorp". Zo was de situatie toen het echtpaar Cilliers de zaak in 1993 in bezit nam. Zij zagen echter goede mogelijkheden voor de padstal vanwege de ideale ligging aan het begin van het dorp. Naast vruchten en groente gingen zij ook zaken als verfrissingen en huisvlijtartikelen verkopen. Vanwege de ligging vlakbij de Cogmanskloof kozen de eigenaars op 1 november 1994 voor de naam: "Die Kloofpadstal" en hun zaak werd belangrijk voor de verdere ontwikkeling van Montagu. De eigen inwoners kochten er hun groente en vruchten, want het was de enige zaak in het dorp met een regelmatig aanbod op dit gebied. Ook kwamen er steeds meer toeristen. Kunstenaars leverden met de hand vervaardigde kunstproducten, die gretig aftrek vonden bij de reizigers. Hoteleigenaar wijlen Gert Lubbe promootte Montagu als deel van de Route 62 en diverse restaurants openden hun deuren. Kortom: het "dode dorp" kwam tot leven. Cilliers begon daarnaast in 1996 ook nog een bedrijf in gedroogde vruchten: "Bellair Natural Products" . Dat leidde tot het hebben van twee florerende bedrijven en uiteindelijk werd hen dat te veel. 

In 1999 werd Die Kloofpadstal verkocht aan de familie Zilverentant (onze buren). Zij hadden hun Italiaanse restaurant verkocht en zochten een nieuwe uitdaging. Het nog altijd kleine gebouw werd door hen substantieel uitgebreid en er werd ook nog een restaurant in geopend, dat erg populair werd. De in 2016 gestarte, dringend noodzakelijke renovatie van de Cogmanskloof (die in 2020 nog steeds niet voltooid is) en het Corona-virus lieten de toeristenstroom opdrogen. Hopelijk gaat dit bijzondere bedrijf in 2021 weer een belangrijke functie vervullen in Montagu !

Vrijdag was één van de weinige dagen met dreigende regenwolken, waardoor ons loopgroepje - uitgedund tot een tweetal - een wandeling in het dorp deed. Mocht het gaan regenen dan was er snel een plek gevonden om koffie te drinken. We gingen op weg naar het Montagu Museum in het voormalige NG-kerkje aan de Langstraat. Buurman Eric was daar al vaker en had in het verleden gezien, dat het museum beschikte over een behoorlijke hoeveelheid boeken van de Engelse schrijver/arts Francis Brett Young. Sinds we weten, dat die van 1948 tot zijn overlijden in 1954 verbleef in het huis, waar wij sinds 2011 eigenaar van zijn, ben ik zeer geïnteresseerd in de boeken van de Engelsman. 

In het museum werden we te woord gestaan door Irma Jordaan, een vrijwilligster, die het op zich genomen heeft om alle opgeslagen archiefmateriaal te catalogiseren en te verzamelen in archiefdozen. Zij kwam aandragen met drie volle dozen materiaal over Francis Brett Young en wees op de volle boekenrekken, die een hele wand van de ruimte besloegen. 

Daar vonden we achttien boeken van deze productieve schrijver. Irma Jordaan was zichtbaar in haar nopjes met onze belangstelling voor haar "onzichtbare werk achter de schermen" en nodigde me uit om het archiefmateriaal eens te komen bekijken. Meegeven naar ons huis mocht ze dat begrijpelijk niet. Van die uitnodiging ga ik binnenkort zeker gebruik maken. Nu moet ik nog toestemming aan de curator van het museum vragen om een aantal van de achttien boeken te mogen lenen. Bij een kop koffie in de Brandy-Hall bespraken Eric en ik ons geslaagde museumbezoek. We maakten die ochtend niet veel kilometers en kregen op de weg terug naar huis ook nog een regenbui over ons heen, maar mijn pret werd daardoor geenszins gedrukt !

Tenslotte:

Woensdag namen we met pijn in het hart afscheid van onze "leenhond" Dieuwke. Gisteren werd zij opgehaald om naar Kaapstad gebracht te worden. Daar moet zij ter controle 5 dagen in een dierenpension ondergebracht worden en wordt zij ook nog gecontroleerd door een staats-dierenarts vooraleer deze lieve Friese Stabij van Kaapstad naar Nederland vliegt. Als alles voorspoedig verloopt, wordt zij op 14 oktober weer herenigd met haar baasje Christine in Harderwijk. Wij en ook onze Tesca zullen haar erg missen, want de voorbije drie maanden raakten wij alle drie zeer gehecht aan deze prettige dame. We denken, dat Dieuwke het best naar haar zin heeft gehad bij ons, maar er gaat natuurlijk niets boven het eigen baasje, dat drie maanden naar dit moment heeft uitgekeken. Goede reis Dieuwke. Je was en bent een schat van een hond !

Afrikaans woordenboek:

 'n Hond uit 'n bos praat  =  voortdurend aan het woord zijn

" Bloupunt Saddle "

Nu ik lid ben van de loopgroep "Montagu Mountain Meanders", bevind ik mij in het gezelschap van ervaren stappers, die niet schrikken voor een uitdagende wandeling in de bergen, die Montagu omringen. De zwaarste tocht is zonder meer de "Bloupunt Trail" en die staat al enige tijd op mijn "tedoen-lijstje". De afstand van 15 kilometer is niet het probleem, maar wel het feit dat er bijna voortdurend sprake is van hiken ofwel klimmen en klauteren over deels losliggende klippen. Gelukkig kun je ook kiezen voor een deel van deze 9 uur durende beproeving: de "Bloupunt Saddle" en die liep of beter gezegd: die hike-te ik zondag samen met nog 4 dapperen. Na twee uur ontzettend afzien bereikte ik het zadel, waar zich een fantastisch uitzicht op Ashton, Robertson en McGregor openbaarde. Van zoiets moois werden we stil, maar daarna wachtte ons dezelfde route weer terug en het is bekend: een hike-afdaling gaat wat sneller, maar de belasting van benen en vooral knieën is erg groot. 

Over de drie dagen spierpijn ben ik nu ondertussen wel heen, maar klaar voor de complete "Bloupunt Trail", ben ik echt nog niet !

Vorige week woensdag moest ik met mijn Triumph voor een servicebeurt naar Mike Hopkins Motorcycles in Kaapstad. Die beurt zou ongeveer drie uur in beslag nemen en na uitgebreid de motorzaak bekeken te hebben, die sinds kort gelegen is in een splinternieuw industriepark in Bellville Kaapstad, besloot ik tot een wandeling tussen de enorme nieuwbouw van dit industrieterrein. Daarbij viel mijn oog op een groot, voornamelijk zwart vierkant gebouw met in grote rode letters de naam van de eigenaar: "JESUS".

De zoon van die arme timmerman uit Nazareth heeft het ver geschopt, was mijn gedachte. Is hij nu  ook een timmerbedrijf in Kaapstad begonnen ? Helaas waren de deuren dicht en kon ik niet even binnen een kijkje nemen. Dus moest ik bij thuiskomst de gewenste informatie googelen. Mijn timmerbedrijf-gedachte bleek helemaal verkeerd te zijn. 

In dit opvallende "fabrieksgebouw" op een nieuw industrieterrein zetelt "Ignite Youth", een Non-Profit Organisatie, die met name vrouwen en jonge mensen helpt  een betere plaats te vinden in de maatschappij. Begonnen in 2016 houdt men zich onder andere bezig met: kinderopvoeding, vrouwen-empowerment, bloeddonatie, transgenderbewustzijn,  bescherming van vrouwen- en kinderrechten, bestrijding van jeugdarmoede, gezondheids- en veiligheidsbewustzijn en aandacht voor de Eco-omgeving. Ik ben nu van plan om extra-veel kilometers op mijn motoren te gaan maken, zodat ik snel weer naar Kaapstad moet. Hopelijk is dan dit interessante gebouw wél open !

Tenslotte:

Wij bevinden ons in de overgang van de lente naar de zomer met vaak al mooie, zonnige dagen, maar ook nog wel frisse - soms zelfs koude - nachten en vroege ochtenden. Maar planten en vooral de bloemen komen uit hun winterslaap en staan overal schitterend te bloeien. Flink geholpen door redelijk wat regenwater. Soms ben ik het onophoudelijke werk in onze grote tuin wel eens beu, maar als ik nu het resultaat zie, dan is al die inspanning vergeten en genieten wij (en onze buren!) van de fantastische kleurenpracht !

Afrikaans woordenboek:

nie wins organisasie  =  non-profit organisatie

" Koninklijk bezoek "

Dinsdag 15 september sprak koning Willem Alexander de jaarlijkse Troonrede uit in aanwezigheid van hare majesteit de koningin Maxima en één dag later hadden wij de koningin - of beter gezegd - een koningin op bezoek. Met honderden onderdanen nog wel. Een bijenkoningin koos onze vuilnisemmer als paleis en binnen de kortste keren zat de hele zwerm op het deksel en even later zelfs tegen de onderkant daarvan. Gelukkig wist Sanja een imker te vinden, die na enige moeite en zonder beschermende kleding het gehele koninklijke span in een doos kon krijgen en daarna afvoerde naar zijn boerderij in Rietvlei, waar hij nog 350 bijenvolken heeft. We gunnen hem veel plezier met zijn aanwinst en wij zijn opgelucht en blij dat na ruim anderhalf uur bij ons de rust was weergekeerd !

                                    

Nadat ik wist hoe de Brinkstraat aan zijn naam gekomen is, heb ik eens gezocht naar de herkomst van de Swanepoelstraat. Petrus Janszoon Swaenepoel werd geboren in 1678 in Nieuw-Munster in West-Vlaanderen en verhuisde in 1699 als soldaat in dienst van de Verenigde Oost-Indische Compagnie  naar Zuid-Afrika. 

Hij trouwde in 1712 met Maria Sachs en werd in korte tijd een grote wijnboer met wel 6000 wingerden. Hij stierf op 94 jarige leeftijd en liet een voor die tijd groot vermogen in geld en goederen na. Hij wordt beschouwd als de grondlegger van   de Zuid-Afrikaanse Swanepoel-gemeenschap. Eén van zijn nazaten was Pieter Swanepoel, die in 1841 eigenaar werd van een grote boerderij genaamd: "Uitvlucht". Pieter ging delen van zijn grond verkopen aan voornamelijk kolonisten uit de omgeving van Wellington. Deze grondstukken lagen in een gebied dat "Agter Cogmans Kloof" genoemd werd. Vanaf 1851 werd gesproken over Montagu. In de periode 1853 - 1870 ontstonden er zo meerdere monumentale panden in ons dorp. De Swanepoelstraat is genoemd naar Pieter Swanepoel, maar de straat - als deel van Montagu-Suid - kwam er pas aan het begin van de 20e eeuw.                

Onze Nederlandse achterbuurman vertelde tijdens één van onze vrijdagse wandelingen, dat er in de 16e t/m 18e eeuw een zogenaamd "zwanenrecht" was, dat voorbehouden was aan graven en andere mensen van adel. Zij alleen mochten zwanen houden in poelen en vijvers en hadden ook het recht om ze bij gelegenheid te schieten en te eten. Ook werden ze wel als relatiegeschenk gebruikt. Zwanen waren daarom waardevol en dat verleende de eigenaren natuurlijk veel aanzien !

"De aanhouder wint". Dat is weer eens bewezen. Dinsdagochtend belde Sanja maar weer eens naar het Home Affairs-kantoor in Robertson. Niet dat ze daar veel positiefs van verwachtte, maar je weet maar nooit en tot haar grote verbazing kreeg ze te horen, dat haar ID-boekje al vanaf 10 maart klaar lag om opgehaald te worden en dat heeft ze woensdag gedaan. Na 9 jaar, 6 maanden en 16 dagen beschikt Sanja nu over alle papieren, de je als inwoner van Zuid-Afrika kunt hebben. Het blijft ons overigens een raadsel en een zeer slechte service, dat er niet even een berichtje gestuurd werd. Iets, wat wel bij de aanvraag beloofd werd. Als Sanja niet zelf gebeld zou hebben, lag haar ID wellicht nog maandenlang klaar zonder opgehaald te worden. Je zou van Home Affairs grijze haren krijgen en dat is - kijk maar op de foto - ook echt gebeurd. Over mijn aanvraag is niet meer bekend, dan dat die nog steeds ergens bij Home Affairs in Pretoria ligt, maar erg veel grijze haren ga ik van het jarenlang wachten niet krijgen ! 

 

Tenslotte:

De winter is nu wel voorbij en met de steeds sterker wordende zon komen er weer schitterende bloementapijten.  Letterlijk overal bloeien de vetplanten en daisies momenteel en we stonden dinsdag tijdens onze motortocht met open mond dit soort taferelen te aanschouwen. Mooi weer, lekker motorrijden en het natuurschoon bewonderen. Dat is genieten tot de derde macht ! 

Afrikaans woordenboek:

'n kanonskoot sonder koël  =  een klacht zonder rede

" Brink Brothers "

Elke middag loop ik met onze honden door onze wijk en probeer al enige tijd achter de naamgeving van alle straten van Montagu-Suid te komen. Kerkstraat en Hospitaalstraat zijn natuurlijk duidelijk evenals (Jan) van Riebeeckstraat, maar wat te denken van een Brinkstraat ? Op de website Montagumuseum.co.za bleek een uitgebreid artikel te staan over de Brink-familie, die tussen 1900 en 1970 een enorm bedrijvenimperium tot stand bracht, maar dat uiteindelijk ook weer (grotendeels) verdween. 

Pieter Albertus Groenewald Brink kocht direct na de Anglo-Boer oorlog in 1902 een winkelpand, een bakkerij en een slachthuis in Montagu. Het ging hem voor de wind en korte tijd later kwamen ook de broers Ernest, Johannes en Daniël in de zaak. Zo ontstond het bedrijf: Brink Brothers. In 1902 waren er drie werknemers. In 1912 was het gegroeid naar 12 personen en op de top in 1952 waren er 400 arbeidskrachten, die er hun boterham verdienden. Ze deden zaken met het gewone publiek, de boerengemeenschap en de industrie. Drie dagen na de stichting begon men al met de in- en verkoop van wijn en brandewijn. Binnen enkele jaren hadden ze de grootste vruchten-inmaakfabriek van Zuid-Afrika en er was een kontantwinkel met verbruiksgoederen en etenswaren. Aardappelen werden door het hele land verhandeld. Ze bouwden en exploiteerden ook het grote en luxe Hotel Avalon bij de Springs. In de latere jaren exporteerde men producten naar 10 landen. 

In 1944 na de Tweede Wereldoorlog sloegen zij eigen Brink-munten en betaalden daar de door de boeren geleverde producten mee. De boeren op hun beurt kochten met die munten dan weer goederen van de Brink Brothers. Pieter Brink was een zeer geziene persoon, die ondanks zijn zakelijke succes zijn hele leven heel gewoon bleef en eenvoudig leefde zonder overdreven luxe. Hij werd door de gewone burgers op handen gedragen en zelfs gekozen tot burgemeester van Montagu. Een jarenlang succesverhaal dus. En tóch ging het uiteindelijk fout. Rond 1960 nam de concurrentie in de conservenindustrie flink toe. Het Avalon-hotel raakte verliesgevend en de drankverkoop kreeg een forse dreun door moeilijkheden met licenties. In 1967 moest de Volkskas-bank ingrijpen om een faillissement te voorkomen. De meeste bedrijfsonderdelen kwamen in andere handen waardoor de Brinknaam steeds meer naar de achtergrond verdween. Ook werden de bedrijfspanden in de Badstraat en omgeving successievelijk overbodig en verkocht. 

Deze monumentale panden zijn er overigens nog bijna allemaal. Ze vormen een historisch waardevol bezit van ons dorp. De afkomst van de naam Brinkstraat is me nu volkomen duidelijk, maar in onze wijk is er ook nog een van de Merwestraat, Swanepoelstraat, Hofmeyerstraat en natuurlijk onze eigen De Kockstraat. Voorlopig staat er me nog genoeg navorsingswerk te doen !  

Je kunt vinden wat je wil van Facebook, maar naast een grote massa "flauwekul" zijn er ook sites, die niet alleen leuk zijn, maar ook herinneringen uit het verleden laten herleven. Bijna elke stad of dorp van enige omvang heeft wel zo'n site. Voor mij zijn er twee van belang en die bezoek ik zeker enkele keren per week: "Geldrop in Beeld" (heeft nu plaats gemaakt voor "Geldrop, zoals het was") en "Je bent Hellemonder...". Op deze sites worden bijna dagelijks foto's geplaatst, meestal door een site-beheerder, maar in principe kan iedereen "plaatjes uit de oude doos" aanleveren. Dat levert veel herkenningsmomenten op en bekende namen van inwoners - soms allang overleden - passeren de revue. Er komen bijzonder veel reacties van kijkers. 

Ook waardevol vind ik echter de herkenning van mensen met wie ik in het verleden te maken had: buurkinderen uit mijn lagereschooltijd, makkers van de voetbalclub, leerlingen, die ik in Geldrop en Helmond in de klas gehad heb (en hun ouders). Kortom: interessante herinneringen uit mijn jeugd en de tijd daarvoor en daarna !  

 Tenslotte: 

Vrijdagavond laat werd mijn nieuwe speeltje afgeleverd. Ik had het eigenlijk als cadeautje voor Sanja bedoeld, maar die was helemaal niet blij met de aanschaf. Ik hoorde haar mopperen over een pre-historisch monster en ik nam aan dat die uitspraak betrekking had op de Royal Enfield Desert Storm. Na het raadplegen van de Dikke van Dale ben ik daar echter niet meer zo zeker van. Er worden drie omschrijvingen gegeven: 1. Vertegenwoordiger van een fossiele groep van reptielen. 2. Voorwerp waarvan men aangenomen had, dat het niet meer bestond. 3. Oudere persoon met ouderwetse denkbeelden. Ik vrees nu toch echt, dat Sanja met haar gemopper omschrijving 3 bedoelde.

  

Dit kan ik natuurlijk niet over mijn kant laten gaan en bij deze heb ik daarom besloten Sanja niet mee te nemen achterop de Royal Enfield. Ik heb dan ook meteen het duo-zadel compleet verwijderd en houd dit fraaie stukje nostalgie maar voor mij zelf onder het motto: " Zeg maar nee, dan heb ik er twee !"

Afrikaans woordenboek: 

 

Koppe bymekaarsit  =  beraadslagen