" Asblikkrappers "

Dinsdag is in onze wijk vuilnisophaaldag. We plaatsen dan 2 soorten zakken op de gemeentelijke strook voor onze huizen. In de zwarte zak zit voornamelijk tuinafval en in de doorzichtige zit papier, plastic en metaal. We hebben twee soorten afvalophalers: de reguliere, gemeentelijke vuilnisophalers met hun vuilnisauto en daarnaast hebben we ook nog de (met een mooi Afrikaans woord) "Asblikkrappers." Dat zijn daklozen, die bijna allemaal verslaafd zijn aan drank en/of drugs. Deze mensen zonder onderkomen overnachten zomer en winter buiten in het veld of in het achter onze wijk gelegen bos.

Ze laten daar hopen afval achter, zoals: kleren, plastic flessen, glas en voedselresten. Ook hun ontlasting ligt daar. Ze komen elke ochtend naar het dorp om drank en drugs te kopen en te bedelen. Maar op de vuilnisophaaldagen hebben ze andere werkjes: Tussen 7 uur 's morgens en 4 uur in de namiddag struinen zij door onze straten en halen datgene wat zij gebruiken kunnen uit met name de doorzichtige zakken. Als ze daarna de geopende zak weer netjes dichtmaakten, zouden er niet al te veel problemen zijn, maar bijna wekelijks liggen er daarna allerlei spullen naast de meestal niet gesloten zak. Sinds enige maanden zijn er z.g. "controllers" actief in de wijk. Zij patrouilleren's ochtends tussen 7 en 11 uur in de straten en sturen de asblikkrappers weg uit onze wijk.

De meeste mensen - ik ook - waren van mening dat aan de straat geplaatst huisvuil eigendom bleef van de bewoners. Maar er is een gemeentelijke wet (een "by-law") die bepaalt, dat de gemeente eigenaar is en anderen (ook dus de asblikkrappers) geen recht hebben op dit afval. De controllers sturen de ongewenste mensen niet uitsuitend weg uit de wijk. Zij wijzen er op, dat er in Ashbury minstens 7 uitdeelpunten zijn waar soep, brood en pap gratis wordt verstrekt. Daar krijgen ze normaal eten en drinken in plaats van het onhygiënische gegraai in andermans vuil.

" As jy dalk bekommerd is dat jou kind se uitstaande biblioteekboeke in die feestyd 'n paar Rand boetegeld uit die sak gaan jaag, het Kaapstad-Metroraad goeie nuus. Jy kan jou beursie gerus toemaak, want die biblioteke nooi jou uit om van 15 tot 20 Desember jou kind se uitstaande boeke terug te bring teen geen koste nie. Jy hoef dus nie die normale boete te betaal nie. "

Raadslid Francine Higham zegt: "Het is bemoedigend om te zien hoe graag onze kinderen lezen, maar we willen die geleende boeken wel graag terug hebben voor volgende lezers. Momenteel zijn er 10.025 kinderboeken niet ingeleverd met een gezamenlijke waarde van R. 2,2 miljoen (= 110.000 euro). Voor kinderen is een nieuw abonnement gratis. 

Op maandag 8 december was ik in het gemeentehuis aan de Piet Retiefstraat. Daar kom ik gewoonlijk tweemaal per jaar. In deze voormalige lagere school is ook de bibliotheek gevestigd, maar ik heb daar nog nooit een klant binnen gezien. Uitsluitend een paar personeelsleden. Onze Nederlandse achterburen Liesbeth en Frans komen er echter vaak en zijn volgens mij de beste (en enige?) leners van boeken. 

Maandag zag ik echter nóg een klant binnen zitten. Dat brengt het aantal biebklanten al op minstens DRIE. Liesbeth en Frans nemen telkens een flinke stapel boeken mee naar huis en als Liesbeth naar de bibliotheek belt om de leentijd te verlengen, krijgt zij steevast te horen: " U mag ze gerust wat later inleveren, want er vraagt toch niemand naar de door u geleende boeken !"

Woensdag, op de vooravond van kerstmis, waren wij uitgenodigd bij een bevriend echtpaar. Zij hebben een groot boerenbedrijf in de Koo met druiven en andere vruchten. Hun terrein is enorm en op een hoog gelegen deel werd er door hen  en hun drie zoons een braai georganiseerd. De uitzichten op de akkers en omringende bergen waren naar alle kanten  fantastisch. De drie zoons van het echtpaar hebben alle benodigdheden met een "bakkie" naar de picknickplek getransporteerd. 

Waarna wij op een ander "bakkie" over een steil, hobbelig bergpad flink de hoogte in gingen. Bij een kampvuur volgden interessante gesprekken en werd de inwendige mens niet vergeten. Om 22.00 uur hobbelden we allemaal in het stikdonker weer naar beneden. Met dank aan de gastfamilie keerden we terug naar ons huis. Een avond, die nog wel een tijdje in onze gedachten zal blijven !

   

Afrikaans woordenboek:

Op die ashoop sit  =  moedeloos zijn

" Absa Cape Epic "

Het buitengebied van Montagu is gezegend met een groot aantal z.g. trails, fiets- en looproutes in de omringende bergen. Als lid van de loopgroep "Mountain Meander" heb ik al heel wat van die trails gelopen, maar dat is kinderspel bij datgene wat er in maart '26 staat te gebeuren. Dan zijn "onze routes" een deel van de zwaarste mountainbike-wedstrijd in Zuid-Afrika: de Absa Cape Epic.

Momeneel is een team van vrijwilligers al druk in de weer om de routes klaar te maken voor de wedstrijd. Gedurende de maanden januari t/m maart is er geen logeermogelijkheid meer in heel Montagu en omgeving. Naast de 1300 fietsende deelnemers komen familieleden, verzorgers en geïnteresseerde toeschouwers naar ons dorp. Naar verwachting: minstens 12.000 personen zorgen voor een geweldige boost van het toerisme met grote financiële gevolgen voor allerlei bezigheden !

De Absa Cape Epic, of de Cape Epic: Opgericht door Kevin Vermaak, is een jaarlijkse mountainbike-etappewedstrijd in de West-Kaap, Zuid-Afrika. De wedstrijd werd voor het eerst georganiseerd in 2004 en is door de UCI (Union Cycliste Internationale) geaccrediteerd als buiten categorie. De achtdaagse wedstrijd bestaat uit een proloog en zeven etappes en beslaat doorgaans meer dan 680 km met zo'n 16.900 m aan hoogtemeters. Professionele mountainbikers van over de hele wereld, bestaande uit maximaal 650 teams, strijden in teams van twee. Om in aanmerking te komen voor een finishplaats, moeten teams de hele race bij elkaar blijven. De wedstrijd staat ook open voor amateurs, die via een loterij een plek kunnen bemachtigen. De finishtijden van elke etappe worden bij elkaar opgeteld om het winnende team in elke categorie aan het einde van de wedstrijd te bepalen. Het parcours verandert elk jaar, maar de wedstrijd heeft altijd in de West-Kaap plaatsgevonden.

Oorsprong: Kevin Vermaak richtte de Absa Cape Epic op in 2004, in een tijd dat er in Zuid-Afrika nog geen vergelijkbare evenementen waren en mountainbiken in het land nog in de kinderschoenen stond. Tegenwoordig wordt de Absa Cape Epic regelmatig "de Tour de France van het mountainbiken" genoemd. De groei van de Absa Cape Epic ging gepaard met een explosie in de populariteit van mountainbiken in Zuid-Afrika, en er zijn nu meer dan 50 etappekoersen. Vermaak, een Kapenaar en afgestudeerd in elektrotechniek aan de UCT, werkte begin jaren 2000 in de IT in Londen en nam als gepassioneerd mountainbiker deel aan evenementen over de hele wereld, waaronder twee mountainbiketochten door de Himalaya. Hij bedacht de Absa Cape Epic tijdens zijn deelname aan de La Ruta de los Conquistadores in Costa Rica in november 2002. In februari 2003 was hij na acht jaar in Londen terug in Zuid-Afrika om de Cape Epic op te zetten. Vermaak reed de Absa Cape Epic voor het eerst in 2016 en opnieuw in 2019.

Route: De route start en finisht in de Westkaap, Zuid-Afrika en de route wordt elk jaar opnieuw vormgegeven. De kortste Absa Cape Epic vond plaats in 2016 met een lengte van 647 kilometer, de langste route was in 2008 met een lengte van 966 kilometer.

Raceconcept: Alle renners moeten zich inschrijven als een team van twee personen. Aanvankelijk werd het teamconcept ontwikkeld, omdat etappekoersen vaak door zeer afgelegen gebieden voeren, en het hebben van partners die zich aan de wedstrijdregels houden om op elkaar te letten, dient een veiligheidsfunctie. Renners in een team moeten te allen tijde binnen 2 minuten van elkaar blijven tijdens de race, anders krijgen ze een straftijd van een uur. Dit wordt gehandhaafd door middel van tijdmatten die verspreid over de etappe worden geplaatst. Na een derde overtreding wordt het team gediskwalificeerd. Van teams wordt verwacht dat ze de finish bereiken binnen de aangegeven maximumtijd.

Zoals wel vaker voorkomt bij huizen, heeft ook ons huis een achterdeur. Heel bijzonder is dat niet, maar rond die deur hebben we wel eens een probleem. De veel voorkomende westenwind blaast zand, bladeren en ongedierte door de vaak openstaande deur naar binnen. Dit tot grote ergernis van Sanja.

Daar komt dan ook nog bij, dat ik die achterdeur regelmatig open laat staan, waardoor Sanja's ergernis nog groter wordt. Zondag gebeurde dat ook weer en ik kreeg me toch de westenwind van voren. Haar opmerking: "Hebben ze jou niet geleerd om een deur achter je dicht te doen? Mijn moeder heeft me dat vroeger goed geleerd !"

Ik vind het een beetje gezeur en kon alleen maar antwoorden: " In mijn jonge tijd stond in Brabant elke achterdeur altijd open en mijn moeder heeft me daarom niet geleerd om die altijd achter me dicht te doen."  Dat is dan misschien een tekortkoming in mijn opvoeding geweest en dan kan ik er toch niets aan doen, dat onze achterdeur open  blijft staan. Het gezegde is toch: Jong (niet) geleerd, is oud (niet) gedaan !"

Afrikaans woordenboek:   

'n suurknol  =  een zuurpruim

" Dankie, Jesus ! "

Dat riep een man, die op 18 november verdacht werd van kabeldiefstal, nadat hij uit een rivier gered was. De dief sprong in het ijskoude water van de Oranjerivier bij de plaats Prieska toen agenten hem betrapten op kabeldiefstal. Om de politie te ontlopen klom hij over de brugleuning zo de rivier in. " Thank you, Jesus, thank you,  Jesus ", schreeuwde de man toen hij uren later uit het koude water gered werd. Zijn plan om op die manier te ontsnappen, mislukte totaal toen hij zich in de kolkende rivier uren lang vast moest houden aan een uitstekende rotspunt. 

" Wij zijn deel van de gemeenschap en helpen waar en wanneer wij dat kunnen", zei Johan Botes, één van de redders. 

Zijn hulp was om 3 uur 's nachts ingeroepen en samen met zijn zoons hebben zij vier uur gezwoegd om de dief in veiligheid te brengen. " We hebben een binnenband van de brug af laten zakken en daar heeft hij zichzelf aan vastgemaakt. Toen hebben we hem naar de oever gesleept." Eén van de redders kon niet nalaten om een opmerking te maken: " Jy kan nie die Here prys, terwyl jy besig is met die duiwel se werk nie." De man is door de politie meegenomen en later vrijgelaten ! Aldus "Die Burger".

Er is hier in Zuid-Afrika geen enkele belangstelling voor het Sinterklaasfeest. "Zwarte Pieten" zijn er hier genoeg, maar in deze tijd maakt men zich al op voor het naderend Kerstfeest. Maar Sanja laat Sinterklaas niet ongemerkt voorbij gaan. Elk jaar weer brengen we pepernoten, kruidnoten chocoladeletters, marsepein en allerlei andere lekkernijen mee uit Nederland. 

Vrijdag zaten we daarom met nog 10 andere Nederlanders hier op ons terras verzameld en deden we ons tegoed aan al dat ongezonde, maar wel lekkere spul. Na alle drukte van de vrijdag dacht ik op zaterdag een lekkere luierdag te hebben. Met een boek en een glas op het nu lege terras zitten en een muziekje  erbij. 

Helaas voor mij had Sanja een heel ander plan. Iets minder leuk voor mij, maar volgens vrouwlief wel heel hard nodig. Eén keer per jaar moet onze garage een grote schoonmaak- en opruimbeurt hebben en dat moest op mijn uitrustzaterdag. Samen met onze huishoudhulp Lena zijn we de hele ochtend in de weer geweest. Eerst alle spullen (echt allemaal!) uit de garage sjouwen. Daarna gingen Sanja en Lena de garage en alle spullen een goede sopbeurt geven 

en voerde ik intussen enkele reparaties uit om te voorkomen, dat de veel te vol geladen kasten en kastjes met pluggen en al uit de muur gerukt werden. Daarna volgde natuurlijk het weer inruimen van alle spullen. Onze garage is weer spic & span en kan er weer een jaartje tegen. En op zaterdagmiddag heb ik toch maar genoten van zalig niets doen !    

Een groot huis heeft ontegenzeglijk veel voordelen. Je kunt ontzettend veel spullen opslaan. ( De meeste zijn overbodig trouwens en liggen of staan er jááárenlang zonder gebruikt te worden). Maar een groot en oud huis heeft ook zijn nadelen: Er is altijd onderhoudswerk, dat gedaan moet worden. 

Eén zo'n klus, die elk jaar weer terugkomt, is schilderwerk. Zijn het niet de raamkozijnen, luiken en deuren, dan zijn het wel de gestucte muren waar de verf van afbladdert. Op onze binnenplaats zaten er zoveel lagen witte verf over elkaar heen, dat het nu een keer tijd werd om de klus eens grondig aan te pakken. Dat gebeurde met een staalborstel en er kwam heel wat loszittende verf van de muur.  Het heeft me veel tijd, inspanning en zweet gekost, maar toen er na al dat voorwerk een finale laag witte verf aangebracht was, zag het er niet alleen fraai uit, maar houdt het nu hopelijk weer enige jaren. De binnenplaats is nu klaar. Nu nog heel veel andere muren !

Afrikaans woordenboek:

daar sit jy met jou hand vol vlieë  =  al jouw moeite was voor niets

 

" Ook in Zuid-Afrika ! "

Vorige week sprak ik over natuurbegraafplaatsen en vroeg ik me af of deze vorm van begraven in Zuid-Afrika ook toegepast wordt. Het blijkt inderdaad (al sinds 2011) bekend te zijn en het wordt o.a. bij Stellenbosch sinds enkele jaren toegepast. Groene begrafenissen en ecologische begrafenissen worden steeds populairder! Het Wiesenhof Legacy Park is een 300 hectare groot privé-natuurreservaat dat begraafplaatsen en herdenkingsplekken biedt voor het verstrooien van as aan Zuid-Afrikanen. Het begrafenislandschap in Zuid-Afrika is enorm veranderd sinds het begin van de pandemie. Mensen overwegen nu vaker 'groene begrafenissen om hun afscheid zo goed mogelijk te laten verlopen.

Tegenwoordig maakt iedereen zich meer zorgen over zijn of haar eigen CO2-voetafdruk, en neemt de druk en het bewustzijn rond de uitstoot van schadelijke gassen in de atmosfeer toe. Het is dan ook niet verwonderlijk dat steeds meer mensen milieuvriendelijke of groenere opties overwegen met betrekking tot de afdruk die ze achterlaten wanneer ze overlijden. Hoewel conventionele begrafenissen (met normale kisten en alle tradities die bij de cultuur van de overledene horen) nog steeds verreweg de populairste manier zijn om dierbaren te begraven, kiezen steeds meer mensen voor crematie. Dit is niet per se wat we bedoelen met een 'groene uitvaart', maar velen beweren dat dit milieuvriendelijker is dan alternatieve opties. Crematie als uitvaartoptie draagt ​​helaas wel bij aan de CO2-voetafdruk, omdat het crematieproces gebruik maakt van bepaalde fossiele brandstoffen en voornamelijk koolmonoxide in de lucht uitstoot.

De vraag naar milieuvriendelijkere alternatieven in plaats van de meer traditionele manieren van begraven is toegenomen. Met betrekking tot een begrafenis is het gebruik van een kist van biologisch afbreekbaar materiaal belangrijk. Het inwikkelen van het lichaam van de overledene in een lijkwade van ongebleekt natuurlijk materiaal zoals katoen of zijde. Het gebruik van gerecyclede papierproducten voor het uitvaartprogramma. Het niet balsemen van het lichaam van de overledene (waarbij voorheen gebruik werd gemaakt van formaldehydevloeistof, die giftig is voor het milieu). Het gebruik van natuurlijke grafstenen zoals platte rotsen of natuursteen, of zelfs speciale planten of bomen als grafmarkeringen. Al deze factoren zijn effectieve manieren om ervoor te zorgen dat de overledene een waardig afscheid krijgt, terwijl men toch rekening houdt met de milieueffecten van een begrafenis.

Wat de brand van een paar weken geleden betreft, zijn wij en met name ons rieten dak goed weggekomen. Het vuur verspreidde zich door de harde wind zeer snel om uiteindelijk het eucalyptusbos aan de rand van Montagu-Zuid te bereiken. Door een regenbui doofde het vuur, maar een deel van het bos had toch al flink wat brandschade opgelopen. Tijdens onze ochtendwandeling met de honden konden we de brandschade aan de bomen eens goed bekijken en ik kan alleen maar herhalen: "We hebben geluk gehad, dat de schade beperkt gebleven is tot een klein deel van het bos."

Deze brand hebben we zonder schade overleefd, maar over de dakloze zwervers, die illegaal in het bos verblijven en daar de kou verdrijven en hun potje koken, daar maken wij ons - en velen met ons - de nodige zorgen over. De wijkvereniging en de Munisipaliteit proberen de daklozen steeds te verwijderen, maar telkens komen ze weer terug en het worden er steeds meer. Er zijn al ooit pogingen ondernomen om een nachtopvangplek, een z.g. "shelter", voor hen te realiseren met was- en slaapgelegenheid, maar tot nu toe is dat niet gelukt. Een aantal van deze zwervers wil niet eens in een opvang. Mogelijk, omdat zij illegaal in het land verblijven en kans zouden lopen om uitgewezen te worden!

Afrikaans woordenboek:

op 'n hanetreetje = op korte afstand