donderdag 10 september 2026

" Insteken, draadje omslaan,..! "

In het begin van de jaren '70 van de vorige eeuw had ik als jonge leerkracht hulp bij de handenarbeidles. Juffrouw Els gaf één keer per week handenarbeidles, maar uitsluitend aan de meisjes. Terwijl de jongens mochten timmeren, figuurzagen en kleien "mochten" de meisjes breien en haken. Ik hoefde niet te breien, maar heb toen door juffrouw Els wel vaak horen uitleggen: "Insteken, draadje omslaan, doorhalen, af laten gaan." Later mochten jongens en meisjes dezelfde technieken uitvoeren. Meisjes mochten ook met allerlei gereedschap knutselen en er waren genoeg jongens die goed leerden breien en het ook wel leuk vonden.

Sanja en ik behoren tot de gelukkigen, die niets meer "moeten", maar breien doet Sanja nog bijna dagelijks. Het gebreide goed is voornamelijk voor minderbedeelde kinderen in Ashbury, een groot township als deel van Montagu. Op woensdagochtenden is zij lid van een zogenaamde "brei- en hekelgroep". (hekel is Afrikaans voor haken). Op diezelfde woensdag heb ik mijn ritten met onze motorgroep. In vroeger tijden ging Sanja graag mee achterop de motor, maar door het breien kwam er niets meer van achterop de motor toeren. De combinatie van breien en rijden is dus een probleem. Tenzij het rijden en het breien gecombineerd kan worden... Dit lumineuze idee is de moeite waard om uitgeprobeerd te worden. Ik zal jullie op de hoogte houden hoe er wellicht een oplossing gevonden wordt !

Ik ben een fan van oude auto's en motoren, maar niet om zelf in en op oud spul te rijden. Na maximaal drie jaar kijk ik al naar nieuwe exemplaren. Sanja heeft die eigenschap niet. Zij is best tevreden met een auto, die wat ouder dan drie jaar is. Maar ze stelt wel eisen: 
Het moet een automaat zijn en moet een turbo hebben om snel in te kunnen halen. Zij heeft al drie keer drie jaar een Toyota C-HR gehad. Rood, oranje en blauw. Maar nu is er in Zuid-Afrika geen nieuwe C-HR meer te koop. In Europa rijden er wel, maar die zijn volledig electrisch en daar kun je in Zuid-Afrika (nog) niet veel mee beginnen, want er zijn bijna nergens laadpunten. 
Toch staat er sinds zaterdag een nieuwe Toyota in onze garage. Het is een Toyota Corolla Cross GR-Sport. Die heeft weliswaar geen turbo, maar het is een fluisterstille hybride-uitvoering en daar kun je ook heel snel mee inhalen. Het is even wennen aan een nieuwe auto en zeker een hybride-uitvoering, maar Sanja is in haar nopjes !

Waarschijnlijk wordt deze blog pas later dan gebruikelijk op de donderdag gepubliceerd. Donderdagmiddag land ik - als alles goed gaat - op Schiphol en begint voor mij een 9-daags verblijf in Nederland. In april ging mijn trip naar Nederland niet door, omdat Qatar Airways mijn reis geannuleerd had vanwege de oorlogshandelingen in de buurt van de Golfstaten. Het lijkt op dit moment veilig om te vliegen, maar met meneer Trump en Iran weet je dat maar nooit. Enige zorgen heb ik wél over de verkeerssituatie in Nederland. Druk op de hoofdwegen is het er altijd, maar nu zijn er nogal wat renovatiewerkzaamheden  aan de gang met (nog meer) files en wachttijden tot gevolg. Met een snel inhalende huurauto kan ik daarom niet veel aanvangen !

Afrikaans woordenboek:

'n taai koutjie  =  een lastige zaak

 

donderdag 3 september 2026

" Nalatenschap en nalatigheid "

Na enkele sterfgevallen in onze kennissenkring zijn we ons een aantal jaren geleden eens gaan bezighouden met ons testament. We hebben geen kinderen en wie gaat er bij ons overlijden zorgen voor de afwikkeling van onze middelen in Nederland en in Zuid-Afrika? Navraag leerde ons, dat er in beide landen een testament dient te zijn. In geval er geen testament in Zuid-Afrika is, neemt de staat het proces van erving op zich  en het kan daardoor jaren kan duren voordat alles geregeld is (of de bezittingen zelfs komen te vervallen aan de staat). In ons geval leidde die kennis dus tot twee testamenten en we gaan er van uit dat we het daarmee goed geregeld hebben.

In Die Burger stond gisteren een artikel over testamenten in Zuid-Afrika en was er te lezen dat "65% van die Suid-Afrikaners het steeds nie 'n testament nie!" Van die 65% heeft 44% aangegeven dat er toch geen bezittingen zijn. 34% is van plan een testament op te (laten) stellen. 16% weet niet hoe men dit moet doen. Problemen, die men tegenkomt of verwacht, zijn: ruzie om erfenissen, vertraging in de (financiële) afwikkeling, ook rechts- en administratieve kosten en bevroren bankrekeningen !

De Erythrina Caffra staat weer volop te bloeien bij ons in de Kerkstraat. In eerdere blogs schreef ik al over de als racistisch beschouwde naam "Kafferboom" in de Afrikaanse taal. Die naam mag niet meer uitgesproken worden en op een kortelings gehouden congres van plantkundigen zijn daaromtrent bindende afspraken gemaakt. “De kafferboom en de kafferbraam krijgen een andere naam. In een historische beslissing hebben plantkundigen tijdens een congres in Madrid besloten dat de namen van honderden planten niet meer mogen verwijzen naar ‘kaffers’, in Zuid-Afrika de beledigende term voor zwarte mensen. Een ander voorstel, om planten die vernoemd zijn naar bijvoorbeeld slavenhouders een andere naam te geven, kreeg geen meerderheid. In totaal 218 planten en algen met in hun Latijnse naam een aanduiding als ‘caffra’, ‘caffrorum’ en ‘caffrum’, gaan vanaf 2026 ‘affra’, ‘affrorum’ of ‘affrum’ heten. Zo verandert het scheldwoord in een verwijzing naar Afrika. De naam ‘kaffer’ is van oorsprong Arabisch voor ‘ongelovige’. Maar vooral in Zuid-Afrika kreeg de aanduiding al snel een racistische bijklank. In Madrid kon de naamswijziging van de ruim tweehonderd soorten op een zeer krappe meerderheid rekenen: 63 procent van de stemmen, terwijl 60 procent voor de wijziging vereist was.”

De beslissing betekent een ommekeer in een al jaren slepend debat. Biologen is het al langer een doorn in het oog dat veel van hun soortnamen zijn vernoemd naar dubieuze personen of woorden die inmiddels gelden als racistisch. Zo hebben entomologen de Hitlerkever in hun midden, en klagen Australische botanici over de bloeiende struik Hibbertia, vernoemd naar George Hibbert.

Dat was een slavenhouder die in de 18e eeuw als parlementslid het verzet tegen de afschaffing van de slavernij leidde. Maar om zulke namen nu nog te veranderen, zou te ver gaan, vond een meerderheid van de botanici. De meeste omstreden planten hebben toch al een gebruiksnaam die minder gevoelig ligt. Zo noemen Australiërs de Hibbertia ‘guineebloem’. De kafferboom (Erythrina caffra), die wel een minder gevoelige naam krijgt, gaat doorgaans door het leven als ‘koraalboom’. Niet dat alle problemen nu voorbij zijn. Zo dragen talloze soorten de naam ‘hottentot’, een neerbuigende verwijzing naar de Zuid-Afrikaanse Khoikhoi. De plantkundigen die de voorstellen voor de andere naamgeving hadden ingediend, zeggen dat ze begrijpen dat de uitkomst het hoogst haalbare was.


Afrikaans woordenboek:

'n Vlooi het oor iemand se lewer geloop  =  Iemand is in een slechte bui