donderdag 17 september 2020

" Brink Brothers "


Elke middag loop ik met onze honden door onze wijk en probeer al enige tijd achter de naamgeving van alle straten van Montagu-Suid te komen. Kerkstraat en Hospitaalstraat zijn natuurlijk duidelijk evenals (Jan) van Riebeeckstraat, maar wat te denken van een Brinkstraat ? Op de website Montagumuseum.co.za bleek een uitgebreid artikel te staan over de Brink-familie, die tussen 1900 en 1970 een enorm bedrijvenimperium tot stand bracht, maar dat uiteindelijk ook weer (grotendeels) verdween. 

Pieter Albertus Groenewald Brink kocht direct na de Anglo-Boer oorlog in 1902 een winkelpand, een bakkerij en een slachthuis in Montagu. Het ging hem voor de wind en korte tijd later kwamen ook de broers Ernest, Johannes en Daniël in de zaak. Zo ontstond het bedrijf: Brink Brothers. In 1902 waren er drie werknemers. In 1912 was het gegroeid naar 12 personen en op de top in 1952 waren er 400 arbeidskrachten, die er hun boterham verdienden. Ze deden zaken met het gewone publiek, de boerengemeenschap en de industrie. Drie dagen na de stichting begon men al met de in- en verkoop van wijn en brandewijn. Binnen enkele jaren hadden ze de grootste vruchten-inmaakfabriek van Zuid-Afrika en er was een kontantwinkel met verbruiksgoederen en etenswaren. Aardappelen werden door het hele land verhandeld. Ze bouwden en exploiteerden ook het grote en luxe Hotel Avalon bij de Springs. In de latere jaren exporteerde men producten naar 10 landen. 

In 1944 na de Tweede Wereldoorlog sloegen zij eigen Brink-munten en betaalden daar de door de boeren geleverde producten mee. De boeren op hun beurt kochten met die munten dan weer goederen van de Brink Brothers. Pieter Brink was een zeer geziene persoon, die ondanks zijn zakelijke succes zijn hele leven heel gewoon bleef en eenvoudig leefde zonder overdreven luxe. Hij werd door de gewone burgers op handen gedragen en zelfs gekozen tot burgemeester van Montagu. Een jarenlang succesverhaal dus. En tóch ging het uiteindelijk fout. Rond 1960 nam de concurrentie in de conservenindustrie flink toe. Het Avalon-hotel raakte verliesgevend en de drankverkoop kreeg een forse dreun door moeilijkheden met licenties. In 1967 moest de Volkskas-bank ingrijpen om een faillissement te voorkomen. De meeste bedrijfsonderdelen kwamen in andere handen waardoor de Brinknaam steeds meer naar de achtergrond verdween. Ook werden de bedrijfspanden in de Badstraat en omgeving successievelijk overbodig en verkocht. 

Deze monumentale panden zijn er overigens nog bijna allemaal. Ze vormen een historisch waardevol bezit van ons dorp. De afkomst van de naam Brinkstraat is me nu volkomen duidelijk, maar in onze wijk is er ook nog een van de Merwestraat, Swanepoelstraat, Hofmeyerstraat en natuurlijk onze eigen De Kockstraat. Voorlopig staat er me nog genoeg navorsingswerk te doen !  

Je kunt vinden wat je wil van Facebook, maar naast een grote massa "flauwekul" zijn er ook sites, die niet alleen leuk zijn, maar ook herinneringen uit het verleden laten herleven. Bijna elke stad of dorp van enige omvang heeft wel zo'n site. Voor mij zijn er twee van belang en die bezoek ik zeker enkele keren per week: "Geldrop in Beeld" (heeft nu plaats gemaakt voor "Geldrop, zoals het was") en "Je bent Hellemonder...". Op deze sites worden bijna dagelijks foto's geplaatst, meestal door een site-beheerder, maar in principe kan iedereen "plaatjes uit de oude doos" aanleveren. Dat levert veel herkenningsmomenten op en bekende namen van inwoners - soms allang overleden - passeren de revue. Er komen bijzonder veel reacties van kijkers. 

Ook waardevol vind ik echter de herkenning van mensen met wie ik in het verleden te maken had: buurkinderen uit mijn lagereschooltijd, makkers van de voetbalclub, leerlingen, die ik in Geldrop en Helmond in de klas gehad heb (en hun ouders). Kortom: interessante herinneringen uit mijn jeugd en de tijd daarvoor en daarna !  

 Tenslotte: 
Vrijdagavond laat werd mijn nieuwe speeltje afgeleverd. Ik had het eigenlijk als cadeautje voor Sanja bedoeld, maar die was helemaal niet blij met de aanschaf. Ik hoorde haar mopperen over een pre-historisch monster en ik nam aan dat die uitspraak betrekking had op de Royal Enfield Desert Storm. Na het raadplegen van de Dikke van Dale ben ik daar echter niet meer zo zeker van. Er worden drie omschrijvingen gegeven: 1. Vertegenwoordiger van een fossiele groep van reptielen. 2. Voorwerp waarvan men aangenomen had, dat het niet meer bestond. 3. Oudere persoon met ouderwetse denkbeelden. Ik vrees nu toch echt, dat Sanja met haar gemopper omschrijving 3 bedoelde.
  
Dit kan ik natuurlijk niet over mijn kant laten gaan en bij deze heb ik daarom besloten Sanja niet mee te nemen achterop de Royal Enfield. Ik heb dan ook meteen het duo-zadel compleet verwijderd en houd dit fraaie stukje nostalgie maar voor mij zelf onder het motto: " Zeg maar nee, dan heb ik er twee !"

Afrikaans woordenboek: 
 
Koppe bymekaarsit  =  beraadslagen















Geen opmerkingen:

Een reactie posten