" Kombersies "

Of het er nu ruim 60 of bijna 70 zijn, weten we niet, maar een feit is, dat Jeanetta Slabbert dekentjes haakt of haar leven er van afhangt. Deze 88jarige weduwe komt oorspronkelijk van Potchefstroom, een plaats ongeveer 100 km zuid-westelijk van Johannesburg. Sinds 2014 verblijft zij in het "oue-tehuis Uitvlucht" in Montagu. 

Op een bepaald moment hoorde zij van het "Hug-a-Baby-project", waar Sanja bij betrokken is. Sanja zocht vrijwilligsters, die dekentjes (hier kombersies genoemd) wilden breien of haken voor dit project. Jeanetta meldde zich bij Sanja en sinds die tijd liggen de haaknaalden niet meer stil. Elke maandag rinkelt bij ons 's morgens om half negen de telefoon en meldt mevrouw Slabbert zich om te zeggen, dat er weer een dekentje klaar is en vraagt zij weer om nieuwe wol voor het volgende naaldwerkje. Deze dekentjes vormen een deel van de inhoud van de tas, die moeders met een pasgeboren baby  krijgen bij het verlaten van het hospitaal (thuisbevallingen zijn er hier niet). Gelukkig heeft Jeanetta Slabbert voorlopig nog werk genoeg. De gekleurde mensen staan nou niet direct bekend als harde werkers, maar in babies produceren zijn ze uitmuntend. Elk jaar komen er méér dan een miljoen bij. Werk in overvloed dus, voor mevrouw Slabbert !

De aannemer kwam met een acceptabele offerte om ons zwembad weer "mooi te maak". Hij kon nog snel beginnen ook, wat heel fijn was, maar daarmee zadelde hij ons op met een probleem : Hoe krijgen wij het zwembad op tijd helemaal leeg? Door de bijzondere vorm kan niemand ons zeggen hoeveel water er in zit wanneer het helemaal vol is. De schattingen lopen uiteen van 40.000 tot 60.000 liter. Omdat we het bad al ruim twee maanden niet meer bijgevuld hebben en er door de hoge zomertemperaturen al redelijk veel verdampt is, zat er - naar mijn schatting - nog wel 15.000 liter water in. En dat is héél veel als je dat met emmers moet leeg scheppen. Voordeel daarbij was wel, dat we elke dag de achtertuin daarmee goed nat konden maken. 

Dinsdagochtend begon de aannemer met het verwijderen van loszittend stucwerk en Sanja, ondergetekende en twee werknemers van de aannemer zijn er in geslaagd om alle water uit het bad te krijgen.  Sanja's moeder wilde slechts naar Montagu komen als ze in het zwembad kon. Welnu, daar hebben we voor gezorgd. Er zit geen water in het zwembad, maar ze heeft wél haar "plekje onder de zon"!

Konden we zoiets als in Bonnievale gebeurt, ook maar uitvoeren in Montagu-Ashbury. Dat was onze verzuchting bij het aanschouwen van de schitterende school. Binnen de stichting Nieuwe Horizon proberen we al enige tijd te komen tot een beperkte vorm van een vaardigheidsklas. Helaas met weinig resultaat tot nu toe. De Munisipaliteit slaagt er niet in om iets op dit terrein te realiseren. Als er geen technisch onderwijs in Montagu komt, kunnen we dan kinderen uit Ashbury naar Bonnievale brengen? Na overleg met het schoolbestuur van de Jakes Gerwel Tegniese Skool  bleek, dat er nog 10 leerlingen geplaatst kunnen worden per januari 2018. 

Het bestuur van de Nieuwe Horizon greep dit aanbod met graagte aan en gaat naast de taxikosten ook de schooluniformen voor de 10 kinderen betalen. Ere wie ere toekomt: Het is vooral Sanja's verdienste, dat alle administratie- en regelwerk op tijd klaar was bij de start van het nieuwe schooljaar op 17 januari 2018 !

Tenslotte:

Voor de goede orde: Het volgende verhaal is echt gebeurd. De bijgevoegde foto's dienen als bewijs, dat ik de volgende voorvallen niet in scene gezet heb om mijn schoonmoeder te beletten in ons zwembad te gaan. Het leegmaken van ons zwembad was een flinke klus, maar zorgde ook voor een tweetal bijzondere voorvallen. Toen de werknemers van de aannemer dinsdag bezig waren om de laatste restjes water en viezigheid te verwijderen, ontdekten zij een schorpioen op de bodem. Helaas voor het beestje en gelukkig voor ons, was de schorpioen niet meer in leven. 

Maar daar bleef het niet bij, want woensdagmiddag keek ik met voldoening naar het zwembad om tot mijn ontzetting te constateren, dat er een slang in het lege bad lag. Om te voorkomen, dat onze hond zich met het beest zou gaan bemoeien, heb ik Tesca eerst binnen opgesloten. Sanja heeft ondertussen Gerrie Heyns, een slangenexpert, gebeld. Die was  tien minuten later al ter plaatse en vertelde, dat het hier ging om een Kaapse Cobra, een jong exemplaar van ongeveer één meter lang. (Deze soort is één van de drie gevaarlijke slangen in de West-Kaap: de pofadder, de boomslang en de Kaapse Cobra). 

Gerrie Heyns had niet de minste moeite om deze ongenode gast te overmeesteren en op te bergen in een stevige box. De slang wordt tien kilometer buiten ons dorp vrij gelaten. Ik weet niet wat mijn schoonmoeder nu zal besluiten. Er zijn drie mogelijkheden:

1. Ze komt niet, want vanwege het dreigende gevaar durft ze niet in het zwembad.

2. Ze komt wél, maar besluit om toch maar ver weg te blijven van het zwembad.

3. Ze komt en - na het verzamelen van al haar moed - gaat ze tóch in het zwembad.

In dat laatste geval zal ik foto's als bewijs van dapperheid plaatsen op de weblog !

Afrikaans woordenboek:

skerpioene  =  schorpioenen

Twee emmertjes water halen !

Door de aanhoudende droogte en het verbod van de overheden in de West-Kaap om zwembaden bij te vullen met leidingwater, zag ons zwembad er al snel vreselijk vies uit. Nu begon het bad, wat al meer dan 20 jaar oud is, ook gebreken te vertonen.

Er kwamen scheurtjes in het stucwerk en de blauwe verf  kan ook wel een opfrisbeurt gebruiken. Tijd om de aannemer er bij te halen. Die gaat binnenkort aan het werk, maar dan moet eerst de resterende hoeveelheid water (groentesoep is een beter woord) uit het bad gehaald worden. Mijn schoonouders komen binnenkort en Sanja's moeder brengt haar badpak mee, want ze wilde slechts komen op voorwaarde, dat zij in ons zwembad mocht.

Het leek mij een goed plan om haar dan het "groentesoep-bad" leeg te laten scheppen, maar daar stak Sanja toch een stokje voor met als gevolg, dat ik nu zelf maar elke dag een groot aantal emmers water schep en daarmee onze tuin nat maak. Het houdt mij bezig. De planten zijn er blij mee. De aannemer kan aan de slag en schoonma kan binnenkort in het opgeknapte (maar wél lege) zwembad !

De Jakes Gerwel Technische School Fase 2-3-4: 

Bij de planning voorafgaand aan de daadwerkelijke bouw werd onderzoek gedaan naar de leerlingenaantallen, die in 2017 en daarop volgende  jaren een plaats moeten vinden op de nieuwe school. Dat aantal groeit van 250 in 2017 via 500 leerlingen in 2019 naar 1000 in 2021 om in 2023 naar verwachting te stabiliseren op 1100. 

Vanaf de start van de bouw was al wel duidelijk, dat de noodzakelijke uitbreiding in fasen dient te gebeuren. Nu fase 1 gerealiseerd is, is al een start gemaakt met de tweede fase: de uitbreiding van het schoolgebouw met  10 lokalen. De realisatie van een rugby/cricket/voetbal veld met bijbehorende atletiekbaan is ook deel van fase 2. Fase 3 is de fase, waarin een volledig toegeruste techniekvleugel gebouwd gaat worden en er ook 2 tennisbanen aangelegd gaan worden. Fase 4 omvat in ieder geval de bouw van lokalen, een cultureel centrum en nog 2 sportvelden. Als deze 4 fasen klaar zijn, is de Jakes Gerwel Technische School in staat om alle kinderen van Bonnievale een plaats te geven, zodat zij met een diploma hun middelbare opleiding kunnen afsluiten. Daarna volgt een vervolgopleiding, bijvoorbeeld aan een Technische Universiteit of Technische Hogeschool, maar de gekwalificeerde vakman vindt beslist een baan bij een bedrijf of men begint als zelfstandige met een eigen onderneming ! Volgende week het laatste deel: "Kan de stichting Nieuwe Horizon hier een rol in krijgen? "

Tenslotte:
Vorige week maandag kwamen - zo maar op eigen initiatief - alle studenten, die momenteel door de stichting Nieuwe Horizon ondersteund worden, bij ons op bezoek. Het nieuwe studiejaar begint voor hen en zij kwamen elkeen vertellen wat hun dit komende jaar te wachten staat. Twee van hen zijn  ondertussen volledig afgestudeerde en dus bevoegde leerkrachten, die nu aan het werk gaan. Op de onderstaande foto staan overigens ook twee personen, die niet tot het studentenproject behoren, maar omdat zij bestuursleden van de Nieuwe Horizon zijn, mochten zij ook op het plaatje !

Afrikaans woordenboek:

swempet  =  badmuts

" Braai-vrees "

"Elk nadeel heb zijn voordeel" orakelde Johan Cruyff al jaren geleden en de waarheid van zijn gezegde bleek maandag maar weer eens. Maandagochtend was er geen elektriciteit, maar dat overkomt ons echt wel eens vaker. Als het gewoon om onderhoudswerkzaamheden gaat, ontvangen wij meestal netjes een sms van onze Munisipaliteit en dan kunnen we er rekening mee houden. Nu kwam er geen sms en dat betekent, dat er ergens iets fout gegaan is in het elektriciteitsnet. Wij eten meestal warm om 12.30 uur, maar dat werd nu dus gewoon een broodmaaltijd. Om 17.30 uur was er echter nog steeds geen stroom, maar we wilden tóch wel graag een warme maaltijd. Dat kon op twee manieren opgelost worden:We gaan naar een restaurant  en eten daar óf we fabriceren zelf onze maaltijd. Deze keer heeft de braai het pleit gewonnen. "Niets bijzonders", zeggen jullie. Nu, dat zie ik toch iets anders, want deze niet-principiële, bijna-vegetariër lijdt enigszins aan "braai-vrees". Het is allemaal tóch goed gekomen, want halverwege mijn bak- en braaiwerk hadden we plotseling weer elektriciteit en kon het verdere braaien gewoon door Sanja in onze keuken plaats vinden !

"Waarin verschilt de Jakes Gerwel Technische School van andere middelbare scholen? " Gewone scholen bieden gelijkvormig onderwijs voor algemene ontwikkeling, waarbij minimaal wordt gedifferentieerd. De JGTSchool biedt 3 stromen-onderwijs aan, waarbij alle leerlingen naar capaciteiten onderricht krijgen. De excellente leerlingen worden voorbereid op universitair technisch vervolgonderwijs.

De redelijke, maar niet briljante leerlingen kunnen doorstromen naar Hoger Technisch/ Verzorgend onderwijs of een baan zoeken bij passende ondernemingen. De wat minder bedeelde of minder gemotiveerde leerlingen krijgen technisch- of verzorgend onderwijs om als gekwalificeerde vakman/vakvrouw het bedrijfsleven in te gaan. Deze laatste categorie krijgt al snel praktijkonderwijs met keuze uit de volgende vakken:

metaalwerk,incl. lassen en solderen          voedselbereiding
metselen en stukadoren                             kinderverzorging
houtbewerking                                           horeca-opleiding
loodgieterswerk                                         kantooradministratie
onderhoudswerk                                        bejaardenverzorging

Een gezonde economie schept welvaart, stimuleert ondernemers en zorgt voor werkgelegenheid. Onze economie schreeuwt om technisch geschoolde jonge mensen en daarom moet het technisch leren terugkomen in het onderwijs. De huidige problemen in de maatschappij moeten niet herhaald worden door de volgende generatie. Door excellent onderwijs op gestoeld op christelijke waarden aan te bieden, creëren we een gezond zelfvertrouwen, wat leidt tot zelfverzekerde tieners met een sterk karakter, die hun talenten ontwikkelen en later volledig gebruiken ! Volgende week: Fase 2-3-4. 

Tenslotte:

Voortdurend zijn er voor ons herkenningspunten tussen de Nederlandse taal en het Afrikaans. Het maakt wel duidelijk hoe groot de Nederlandse invloed is geworden sinds Jan van Riebeek hier voet aan wal zette.

 

Enige tijd geleden wijdde de weekendbijlage van de krant een artikeltje aan een vissoort, die aan de westkust van de Kaapprovincie gevangen en in de plaats Velddrif verwerkt wordt om daarna als lekkernij verkocht te worden in supermarkten en viswinkels. Maar ook verschijnt dit voedsel steeds vaker op de menukaart van restaurants. De vissoort waar het hier over gaat, is de "bokkom", die we in Nederland onder de naam bokkem of bokking kennen. Volgens de schrijver van het artikel is het Nederlandse woord bokkem ontleend aan een bok, omdat gedroogde bokkems de vorm hebben van de horens van een bok. "Die ontstaan van die woordjie is te danke daaraan dat die gedroogde bokkomvissie lyk asof dit dieselfde vorm as die horings van 'n bok het. Bygesê, dit ruik ook amper ewe sleg". 

Aan de westkust is het een veel gegeten vissoort, maar ook stedelingen in Kaapstad en omgeving tonen steeds meer interesse voor de bokkom. In zuid-oost Brabant spreekt men in het dialect van bukkems, wat trouwens ook een redelijk veelvuldig voorkomende achternaam is !

Afrikaans woordenboek:

stadsjapies  =  stedelingen

" Troosteloos "

Een woord, dat heel zeker van toepassing is op onze tuin. Sinds de Munisipaliteit een waterbeperking instelde, mogen we onze eens zo fraaie tuin niet meer besproeien en daardoor hebben al diverse planten het loodje gelegd. Bomen en struiken laten reeds hun blad vallen in hun pogingen om te overleven.

"Zo groen als gras, geldt ook al niet meer, want groen verkleurt langzaam  naar dor-geel en daarmee  biedt ons gazon bepaald geen fraaie aanblik meer. Ook ons bijzondere zwembad is een aanfluiting. Door de hoge zomertemperaturen is al heel veel water verdampt, wat niet meer aangevuld mag worden. Het voorheen sprankelende water, wat nu meer lijkt op groentesoep, nodigt niet direct uit om er eens in te springen.
    
Natuurlijk zijn wij doordrongen van de ernst van de situatie en van de noodzaak om het waterverbruik tot een minimum te beperken, maar we zien wel met lede ogen de achteruitgang van onze ooit zo fraaie tuin. We kunnen slechts hopen op flinke regenbuien, maar die komen er normaal gesproken pas in maart, wanneer de zomer voorbij is !  

Bij het proces rond de naamgeving van de Technische school kwam men al snel op de naam: "Jakes Gerwel". Deze kleurling werd geboren in 1946 en woonde in zijn vroege jeugd op een schapenfarm in Kommadagga in de Oost-Kaap.

Tijdens zijn universitaire studie werd hij Anti-Apartheid-activist en werd bij betogingen in 1980 en 1989  door de politie opgepakt, samen met o.a. Desmond Tutu  en Steve Biko. In 1994 volgde een benoeming tot hoogste medewerker en vertrouweling van Nelson Mandela. Professor Gerwel was er ook verantwoordelijk voor,  dat wijnplaaswerkers uit Bonnievale de wijngaard op Robbeneiland nieuw leven inbliezen. De eerste fles daar gemaakte wijn werd in 2012 aangeboden aan Mandela ter gelegenheid van diens 94ste geboortedag. Gerwel's grootste uitdaging was voor hem zelf het terugdringen van de criminaliteit o.a. door te zorgen voor goed onderwijs op ieders niveau. Zijn principes: hard werken, nederig, integer, trouw en zorg voor de medemens. Deze waarden passen exact bij de doelstellingen van de nieuwe school en daarom werd er contact gelegd met de familie van professor Gerwel (die inmiddels in 2012 overleden was). Met hun goedkeuring wordt de naam van de school: "Jakes Gerwel Tegniese Skool".  Bij de officiële opening op 14 december was de familie Gerwel aanwezig en zoon Heinrich sprak een woord van dankbaarheid richting de initiatiefnemers en wenste de school, het personeel en de toekomstige leerlingen veel succes toe ! Volgende week: Het verschil met andere scholen.

Tenslotte:
Samen met 15 andere Nederlanders hebben we de overgang van oud naar nieuw gevierd. Gelukkig is er in onze regio helemaal geen vuurwerk (de twee traditionele sterretjes, die Sanja aangestoken heeft, zullen we maar niet meetellen).

Met oliebollen, appelflappen, bubbeltjessap en Youp van't Hek kwamen we de avond prima door en om 01.00 uur ging ieder zijns weegs. Alles overziend was 2017 voor ons een jaar, waarover we heel weinig te klagen hebben. We hopen natuurlijk, dat 2018 ook weer positief zal verlopen. Als we een wens mogen doen, dan wensen we voor ons veel regen en voor jullie veel zonneschijn en goede gezondheid voor ons allemaal !

Afrikaans woordenboek:

dis so seker soos amen in die kerk  =  dit is heel zeker