donderdag 26 juli 2018

Goudkoorts in Montagu !

Zuid-Afrika is rijk aan delfstoffen en goud en diamanten behoren wel tot de meest aansprekende soorten.Omstreeks 1850 werd het eerste goud ontdekt in de provincie Transvaal en later vond men op veel meer plaatsen dit kostbare metaal. Dat leidde telkens tot grote aantallen gelukszoekers, die met goud delven de slag van hun leven dachten te slaan. Er zijn heel wat verhalen over zogenaamde vinders van dit edelmetaal, wat dan steeds weer nieuwe goudzoekers op de been bracht. Ook in Montagu schijnt dat gebeurd te zijn. Omstreeks 1950 heeft een gewiekste eigenaar van nogal wat grond, die - met wat goud in zijn hand -  beweerde dit kostbare goed gevonden te hebben 2 km buiten het dorp. Een aantal mensen kocht grond van de slimme aanbieder om - na veel bloed, zweet en tranen -  te moeten constateren, flink bij de neus genomen te zijn. Er is nooit goud gevonden in ons dorp, maar  het gebied heeft al die tijd de naam "Goudmijn" gehouden. 
                                                                     
Vorige week konden geïnteresseerden een excursie maken naar de grotten, waar omstreeks 1950 tevergeefs gegraven is naar goud. 
Wij hebben  -samen met nog 28  anderen - de plek bezocht en constateerden met bewondering de 70 jaar geleden gegraven schachten, die zeker wel 10 meter diep waren. Ook wij hebben het edelmetaal niet gevonden, maar het was bijzonder interessant om dit stukje Montagu-geschiedenis te beleven !

Wat is het verband - letterlijk en figuurlijk - tussen Harley Davidson rijders en maandverband ? Harley rijders zijn wereldwijd niet altijd en overal de meest gewenste figuren. Vanwege hun betrokkenheid bij misdaad, afrekeningen tussen bendes en clubverboden in meerdere landen. Maar ook hun vaak schrikaanjagend uiterlijk met grote woeste baarden en nog grotere tatoeages op hun doorgaans zware lijven schrikken veel mensen af. Toch voldoet een groot deel van deze motorrijders echt niet aan het hierboven geschetste beeld. Vaak zijn het goedmoedige goedzakken, die hard werken als doktoren, juristen, ambtenaren of leerkrachten om hun peperdure Harley-speeltje te kunnen bekostigen. In Kaapstad kwamen ruim 500 rijders op Madiba-dag bijeen en brachten een enorme hoeveelheid maandverband mee, wat geschonken werd aan de organisatie "Mimi Woman". Deze organisatie gaat zorgen voor de verspreiding van het materiaal onder zo'n 3 miljoen (!) jonge vrouwen, die in armoede leven en geen maandverband kunnen betalen. Zij blijven dan tijdens hun maandelijkse ongesteldheid maar thuis en missen daardoor kostbare en onmisbare lestijd. 
Tien weken gemiste lessen op een studiejaar van tien maanden leidt voor veel meisjes tot een verloren jaar of erger: een verloren studie en daardoor een verloren toekomst. Malvin Meyer, voorzitter van Harley Owners Group Kaapstad zei:"Jong meisies wat skool of universiteit vir minstens 'n week mis as gevolg van hul maandstonde is die fokus van ons aksie. Hou 'n meisie op skool. Dit is baie belangrik omdat van hulle by die huis bly. Hulle mis lesse en ons voel dit as ons pligt om hulle te help. Mense dink motorfietsryers is kwaai, maar ons het almal groot en sagte harte ! "

Tenslotte: 
Na de renovatie zag ons bijzondere zwembad er weer piekfijn uit, maar..... vanwege de aanhoudende droogte mochten we geen leidingwater gebruiken om het bad te vullen. Ik had überhaupt geen idee hoeveel water ons bad kan bevatten en daarin stond ik niet alleen. De schattingen liepen uiteen van 20.000 liter tot wel 40.000 liter. Bij een "normaal" zwembad is de berekening eenvoudig: lengte  x breedte x diepte = inhoud. Ons zwembad heeft echter een zeer bijzondere vorm, waardoor de berekening niet zo eenvoudig is. Nu het bad goed gevuld is, zit er 23.000 liter water in en wanneer we het bad tot het maximum volmaken, zal de inhoud dicht bij de 30.000 liter komen. 
Sinds ruim een week filtert de pomp het wat vieze water meerdere uren per dag om het weer mooi helder te krijgen. Eindelijk gaan we na maanden zonder zwemwater gezeten te hebben, in de nabije toekomst van "stil water" naar   "sparkling water" !

Afrikaans woordenboek:

voorpad  =  toekomst

donderdag 19 juli 2018

Er ingetuind !

Vorige week sprak ik al even over ons tuinproject. De noordkant van onze grote tuin was er slecht aan toe door de lange regenloze periode en de daardoor ingestelde waterbeperking. Dan dient een hovenierszoon in actie te komen. Nu durf ik gerust te stellen, dat ik redelijk wat kennis heb van planten en van tuinaanleg en -onderhoud. Maar specifieke kennis omtrent de hier voorkomende plantensoorten heb ik onvoldoende en dus werd de hulp ingeroepen van Peter, een plaatselijke "landscaper".

Deze heeft in 5 dagen tijd met 7 van zijn werkers een fraaie en bijzondere tuin gerealiseerd. Het is - wat ze hier noemen - een "waterwise" project geworden met voornamelijk planten, die bestand  zijn tegen de brandende zon, weinig water vragen en dat water via druppelbesproeiing toegediend krijgen.

Het uiteindelijke resultaat stemt ons heel tevreden en of de duvel er mee speelde: vandaag kwam er een sms van de gemeente, dat de waterbeperking door de regenval van de afgelopen weken binnenkort opgeheven gaat worden. We zullen weer iets meer water mogen gebruiken. 

Tijdens het tuinwerk van de afgelopen week heb ik meermaals moeten denken aan een moeilijke periode tijdens mijn directeurschap. Een Belgische psychologe heeft mijn verhaal destijds aangehoord en haar reactie en bijbehorend advies ben ik nooit vergeten: "Gij zijt unne vrije jonge en ge had nooit in het onderwijs terecht moete komme. Gij zoud unne goeie hovenier of zelfs unne tuinarchitect geweest kunne zijn".  Dat advies kreeg ik na bijna 35 jaar in het onderwijs gewerkt te hebben. Had zij gelijk of ben ik er ingetuind? Feit is, dat ik een jaar later uit het onderwijs ben gestapt. Helemaal slapeloos zijn mijn nachten deze week niet geweest, maar het heeft me wél flink bezig gehouden en de gedachten over hoe mijn werkzaam leven er dan uitgezien zou hebben, zijn nog niet verdwenen !

Dat ouderdom met gebreken komt, begin ik aan den lijve te ondervinden. Een wat zeurende pijn bij het lopen zou er wel eens op kunnen duiden, dat vaatvernauwing op de loer ligt. De beste remedie om dit slijtageproces te keren, is lopen en nog eens lopen. Ik loop al dagelijks met onze honden, maar dat is meer slenteren dan echt doorlopen. De wekelijkse wandeltochten met collega-Nederlanders hier in de omgeving van Montagu zetten meer zoden aan de dijk, maar "genoeg is nu eens een keer niet genoeg". Ik wil méér doen om de slijtage te keren en bracht mijn probleem tijdens een wandeltocht eens ter sprake. Zo raadde iemand mij aan om naar een sportschool te gaan en me daar dan te richten op het helend vermogen van de trilplaat. Dit vibrerende apparaat zou mogelijk zorgen voor een verbeterde bloeddoorstroming en dat wil ik graag realiseren. Maar kritisch als we zijn keek ik eerst toch even op internet. Google leverde me gelijk al heel veel hits, maar de bijbehorende afbeeldingen brachten me wel aan het twijfelen.

Deze trilplaten kende ik van stratenmakers en ik betwijfel sterk of die mijn probleem op zullen lossen. Na een bezoek aan een "gezondheids-site", werd het misverstand snel duidelijk. Ik zal eens naar de plaatselijke sportschool gaan om de wonderlijke zegeningen van de trilplaat voorzichtig te gaan uitproberen.
Maar vooral voorzichtig, want ik las op de een of andere site, dat de trilplaat slechte gevolgen kan hebben voor heup-, knie- en andere vervangingen en een uit elkaar getrilde heup is het laatste wat ik wil !

Tenslotte:
Na een weblog-artikel in het klad geschreven te hebben, laat ik er meestal even de spellingcorrector overheen gaan om een eventueel taalfoutje op te sporen. Die corrector komt dan ook met één of meer vervangende woorden. In het artikeltje van deze week over onze tuin, waren de voorstellen echter van weinig taalkundige waarde, maar komisch waren ze wel: Landscaper werd Laplander. Waterwise werd waterwilgen, getrilde werd gegrilde en regenloze werd negerloze. Toch wel nuttig zo'n taalkundige hulp !



Afrikaans woordenboek:

Iets op die lappe bring  =  Iets ter sprake brengen









donderdag 12 juli 2018

"Wij leveren, hoe dan ook"

Deze slogan hanteert de Zuid-Afrikaanse Post. Zo hoort het ook te zijn, maar de werkelijkheid is anders. Toen onze Verklaringen omtrent Gedrag uit Pretoria moesten komen, heeft dat - inclusief 2 stakingen - 6 maanden geduurd. Post naar en van Nederland is meestal een maand onderweg en kerst-en andere wenskaarten komen vaak helemaal niet aan. De kaarten vanwege Sanja's verjaardag zijn na 2 maanden nog niet hier. Wij zijn niet de enigen, die klagen over de postbezorging. Vorige week plaatste Die Burger een ingezonden brief van een lezer over de SAposdiens met als titel: "SAposdiens  nou stadiger (langzamer) as 200 jaar gelede". In oktober 1816 telde de West-Kaap slechts negen postkantoren. Deze 9 kantoren moesten de hele provincie West-Kaap bedienen en dan te bedenken, dat de oppervlakte van deze provincie vier keer zo groot is als heel Nederland. De post mocht in die tijd maximaal 6 dagen (130 uur) onderweg zijn. 
                                                         
Postbezorging gebeurde met paard en ruiter en elke 25 km werd er een vers aflossingspaard gebruikt. De briefschrijver meldt verder, dat hij eind jaren '50 een brief van Stellenbosch postte op zondagavond. Woensdagochtend  was die brief al bezorgd bij zijn moeder in het 637 km oostwaarts gelegen Graaff-Reinet. In 2018 was een in Stellenbosch geposte brief na 6 weken nog niet in Graaff-Reinet. Het is een gegeven, dat van de pakketjes uit het buitenland een groot deel niet bij de ontvangers aankomt. China heeft daarom de SAposdiens op de zwarte lijst geplaatst. Nu dreigen de postdienstmedewerkers de postbezorging tot stilstand te brengen door te gaan staken. Hoe kun je een postdienst tot stilstand brengen als die al tot stilstand gekomen is en er sowieso nauwelijks post bezorgd wordt? SAposdiens is een staatsbedrijf. De roep om privatisering is er al jaren, maar de bijzonder machtige vakbond heeft dat nog steeds tegen kunnen houden. Tot ergernis en verdriet van de (geen-) postontvangers !

De in april ingestelde waterbeperking is per 1 juli iets ruimer gesteld vanwege redelijk wat regenwater. Was het verbruik eerder vastgesteld op 15.000 liter per huishouden per maand; nú is dat verruimd tot 30.000 liter. Dat lijkt meer dan voldoende, maar met het hier heersende klimaat met hoge temperaturen moet onze grote tuin dagelijks gesproeid worden. We willen ons waterverbruik flink terugbrengen en daarom gaan we de noordkant van onze tuin aanpassen. Een aantal planten heeft de droogte niet overleefd en die gaan we vervangen door - ja, daar komen ze weer - succulenten. Deze vetplanten kunnen overleven met erg weinig water. We hebben de hulp weer ingeroepen van de "landscaper", die ons al twee keer goed geholpen heeft. Over een week moet een deel van onze tuin een heel ander aanzien gekregen hebben !

Tenslotte:
Je kunt het zo gek niet bedenken of er is omtrent elk onderwerp of product wel een wereldwijde of specifiek Zuid-Afrikaanse feestdag en de inwoners van dit land zijn er dol op. Dol zijn ze ook op zoetigheid en dus was er zaterdag veel aandacht voor de internationale "Sjokolade-dag".
Wikipedia meldt, dat de Maja-indianen wellicht de eerste gebruikers waren. Zij dronken al een chocoladedrank als medicijn, maar ook omdat ze het lekker vonden. Chocola werd ook als betaalmiddel gebruikt en was present op elke huwelijksceremonie. De Spanjaarden reisden in de Middeleeuwen veelvuldig naar Zuid-Amerika, waar ze chocola leerden kennen en brachten dit product naar Europa. De kerk en de doktoren adviseerden de mensen om het als medicijn of gezondheidsdrankje te gebruiken. In veel landen ontstonden cacaoboon-plantages en werden vooral slaven ingezet als arbeiders. Chocolade in harde vorm kennen we sinds 1850. Wereldwijd is het chocoladebedrijf zo'n 75 miljard dollar waard. Tegenwoordig komt 70 % van de cacaoboontjes uit West-Afrika. Wij eten ook nogal wat chocolade (natuurlijk als gezondheidsproduct) en voor onze "sjokolade" hoeven we niet naar Zuid-Amerika, want Sanja haalt de repen gewoon "om die draai" bij De Spar !

Afrikaans woordenboek:

sjokolade-tafel  =  chocolade-reep








donderdag 5 juli 2018

" Oorverdovend stil "

Inderdaad is het oorverdovend stil  in onze "muziekkamer". De laatste maanden was de piepende strijkplank in deze kamer het enige "instrument", dat nog wat "muziek" produceerde. Tóch hangt, staat en ligt de kamer vol muziekinstrumenten. 
                                               

Sanja heeft daar een collectie instrumenten waarmee een hele harmonie vooruit kan. Ik heb eens geteld en kwam tot 60 instrumenten. Meestal beperkte zij zich echter tot gitaar en dwarsfluit, maar al maanden stonden die in de slaapstand. En dan mijn instrument. Ik ben ontzettend zuinig op mijn tenor-saxofoon, die opgeborgen ligt in een degelijke koffer. Zó zuinig, dat die koffer al méér dan een jaar niet open geweest is. Maar Marvin Booysen en zijn band hebben twee weken geleden toch echt iets teweeg gebracht.  Marvin speelde naast piano en klarinet óók saxofoon en dat maakte bij mij iets los: Zin om nu eindelijk ook zelf weer eens muzikaal bezig te zijn. Datzelfde gebeurde ook bij Sanja en daags na het concert in Robertson stond zij - na lange tijd - weer eens dwars te fluiten. Nu ik nog. Ik maak eerst dit verhaaltje voor de weblog af en dan ga ik aan de slag met mijn sax. Hopelijk zijn er geen bewegende delen bij mijn instrument en bij mijzelf vastgeroest  en de buren zijn gewaarschuwd !


Zuid-Afrika heeft 210 musea. Of beter gezegd: HAD, want de laatste jaren sloten er 50 voorgoed hun deuren en nóg 50 staan op de rand van sluiting als er niet rigoureus ingegrepen gaat worden. Tot 1994 toonden de musea vooral de geschiedenis van volken en archeologische vondsten. In 1994 en de jaren daarna kwam daarin verandering: Als gevolg van de Transformatie ontstond er voornamelijk belangstelling voor het tonen van de oorlogstijd, de overheersing door de blanken en de Apartheid. De Engelse en blank-Afrikaanse geschiedenis in Zuid-Afrika werd steeds meer verbannen naar de opslagruimten. Een tweede factor is het personeel, dat aangesteld is na 1994. Zwarte mensen namen als uitvloeisel van de Transformatie  de plaatsen in van het blanke personeel, maar hadden niet de opleiding en de kunde om een gebalanceerde aanbieding van de geschiedenis te geven. Er is zelfs een geval bekend waarin een schoonmaker tot museumcurator aangesteld is ! Een derde factor is geld, of beter gezegd: het ontbreken van geld. Bezoekers blijven steeds meer weg, omdat teveel musea de nadruk leggen op de vrijheidsstrijd en de oorspronkelijke en vooral culturele eigenheid van de diverse collecties naar de achtergrond of zelfs helemaal uit beeld verdween. Natuurlijk is er een oplossing, maar dan zal onverdraagzaamheid jegens andere rassen plaats moeten maken voor samenwerking en waardering voor elke cultuur !

Wij hebben nog wel eens last van spraakverwarring. We praten hier in het Nederlands, Engels en Afrikaans. Dat leidt - zeker bij Sanja - tot het zoeken van woorden, wat dan weer kan leiden tot misverstanden, zoals woensdag. Ik zat de herhaling van een wedstrijd van het WK voetbal te bekijken, toen Sanja iets aan mij vroeg.
Niet bij de les zijnde, verstond ik haar vraag niet, waardoor Sanja mij op luide toon toeriep:" Hang die socker op voor mij ".  Sanja interesseert zich normaal gesproken helemaal niet voor voetbal en dus verbaasde haar nogal rigoureuze voornemen mij zeer. Op TV strompelde een Argentijnse speler over het scherm. Wat die misdaan had, waardoor hij volgens Sanja opgehangen diende te worden, ontging me totaal. De Argentijnen voetbalden bepaald niet grandioos, maar om ze daarvoor op te hangen............Niet begrijpend keek ik Sanja aan en toen was de spraakverwarring meteen voorbij. Sanja bedoelde niet socker , maar socket en stond met in haar ene hand een haarkrultang en in de andere een losgeraakte  stekkerdoos. Een half uur later zat de socker weer stevig bevestigd en konden stekkerdoos en haarkrultang weer doen waarvoor ze ooit aangeschaft waren !

Tenslotte:
Er werd ons door meerdere mensen gevraagd waarom een Vaste Verblijfs-Vergunning (VVV) zo belangrijk is, want elke 4 jaar kun je een Tijdelijke Verblijfsvergunning (TVV) redelijk gemakkelijk verlengd krijgen. Dit zijn de voordelen aan het hebben van de VVV:
1. We hoeven geen TVV meer aan te vragen. Een aanvraag brengt erg veel administratieve rompslomp mee. Je moet twee keer de reis van Montagu naar George maken. Totaal 2x 500km = 1000km. Er moet telkens een bedrag (momenteel € 100 per persoon) betaald worden.
2. De bank verstrekt ons geen creditcard zonder VVV. Het rentepercentage op spaarrekeningen kan stijgen van 5% naar 10,75% en voor 60+ers met een VVV zijn er veel minder bankkosten.
3. Met een VVV krijgen we de importbelasting terug op de goederen, die we in 2011 in Zuid-Afrika ingevoerd hebben.
4. Met slechts een TVV betalen we grote bedragen bij toeristische parken en attracties. Met een VVV
betalen we hetzelfde als Zuid-Afrikaanse burgers.
5. Met een VVV staan we niet meer in de lange rij op de luchthaven. We gaan langs het loket voor Zuid-Afrikaanse burgers. 
Er zullen wellicht nog wel meer voordelen zijn, die we op dit moment nog niet weten. Een nadeel is wellicht, dat we nu een Zuid-Afrikaans rijbewijs moeten hebben. Dat betekent theoretisch en praktisch  examen doen of het Nederlands rijbewijs ruilen voor het Zuid-Afrikaanse rijbewijs, maar dan zijn we het Nederlands rijbewijs voorgoed kwijt en dat gaan we dus niet doen. Verdere nadelen zijn er volgens mij niet verbonden aan het hebben van een VVV.

We behouden het Nederlanderschap. Dat houdt dan wel in, dat we hier nooit voor welke verkiezing dan ook mogen stemmen. Om dat te mogen doen, moeten we de Zuid-Afrikaanse nationaliteit aannemen. Dat doen we niet. We zijn meer dan tevreden met onze Vaste Verblijfsvergunning en mogen we hier blijven. Zelfs wanneer de tijd gekomen is om achter de geraniums te gaan zitten! 








Afrikaans woordenboek:

Met Jan Tuisbly se karretjie ry = Achter de geraniums zitten