" Viswijf "

                                
Overal waar we ook komen in Zuid-Afrika stuiten we op Nederlandse invloeden van weleer. Veel Nederlandse namen herinneren aan de nogal eens dubieuze invloed, die -sinds Jan van Riebeeck hier in 1652 voet aan wal zette- hij en zijn opvolgers hier uitgeoefend hebben. Zo kregen wij de tip om tijdens onze vakantie in Jeffreysbaai te gaan eten in restaurant "De Viswijf". Niet bepaald een vleiende naam voor een overigens keurig ingericht en prachtig aan zee gelegen eetgelegenheid.
Op de placemat lazen we de achtergrond van dit restaurant met de bijzondere naam: In 1764 voer kapitein Jan van Dijkhorst met het nagelnieuwe schip "De Viswijf" de haven van Scheveningen uit met als opdracht om een verversingspost in Madagaskar te stichten. In oktober  van dat jaar rondde het schip de Kaap en wat er daarna gebeurd is, is niet bekend. Maar toen twee eeuwen later opgravingen in de duinen van Jeffreysbaai gedaan werden, vond men resten van het schip. Blijkbaar was er destijds één overlevende: de scheepskok, die nog lange tijd in Jeffreysbaai is gebleven en waarschijnlijk de voorvader is van vele huidige "Baaiers". Slechts zijn recepten zijn als nagedachtenis gebleven en wij hebben er erg lekker gegeten !

Over de selfcatering onderkomens tijdens onze vakantie is ook wel wat te vertellen. We hebben op 10 plaatsen één of meer nachten een huisje of appartement gehad en Sanja heeft al die gelegenheden via internet voor ongeveer dezelfde bedragen geboekt. Dan verwacht je enigszins vergelijkbare niveau's wat betreft faciliteiten en inrichting. Maar dat bleek helemaal niet het geval te zijn. Van de 10 waren er vier uiterst luxe en comfortabel.
                                      
Vier waren redelijk eenvoudig, maar wel schoon en mooi gelegen. Twee onderkomens vonden wij niet acceptabel en dat zullen we organisaties als "Lekke Slaap" en "Safari Now" ook laten weten via reviews. Een aan renovatie toe zijnde iglo met slechts één stoel, geen warm water,poep in het toilet en slechts één ontbijtbord is voor ons onacceptabel.
                                      
Ook verbleven we -gelukkig maar één nacht - in een backpackers-onderkomen met een interieur wat volledig aan renovatie toe is en met een oppervlakte van 5x3 meter met gezamenlijk gebruik van de keuken. Bij dat huisje moest ik aan de huisjes in Ashbury denken. Die hebben ook ongeveer diezelfde afmetingen, maar dáár leeft dan wel een gezin met 4 of vaak zelfs meer personen. Zijn wij wellicht een beetje verwend ?

Tenslotte:
Maandag hoorden wij van de brutale overval op een touringcar met daarin 36 Nederlanders, die op weg was van de luchthaven van Johannesburg naar het hotel. Vijf gewapende overvallers gingen er vandoor met alle bagage, telefoons, geld, papieren en sieraden van de hevig geschrokken vakantiegangers. De schrik was zó groot, dat zij spoorslags terug wilden naar Nederland. Wij hadden jaren geleden iets vergelijkbaars toen onze bagage 's nachts uit onze hotelkamer gestolen werd op onze eerste vakantiedag op Cuba. Ook wij wilden direct terug naar huis, maar moesten helaas (!) nog twee weken blijven. Dit soort gevaar is kennelijk overal. En nu is er gevaar op komst in Amsterdam. Maar ter geruststelling: het is de muziekband "Gevaar" met als leadzanger/gitarist Francois van Coke.

Francois haalde deze week de krant met het verhaal, dat hij met zijn rockband dolgraag naar Amsterdam wil om een concert te gaan geven. Jaren geleden was hij al voor een optreden in onze grootste stad en dat wil hij nu herhalen, maar het benodigde geld (R.200.000 = € 13.000) ontbreekt. Daarom gaat hij aan crowd-funding doen en biedt zijn gitaar te koop aan. Voor R.25.000 ( € 1600) ben je koopman en zijn  Francois en zijn band weer een stapje dichter bij Amsterdam, waar hij op 14 november hoopt op te treden. Crowd-funding is een populair middel om geld bijeen te krijgen en de verwachting is, dat het "Gevaar" dus binnenkort in Amsterdam zal zijn !

Afrikaans woordenboek:

skare-finansiering  =  crowd-funding

" Zinloos geweld ! "

Op het moment van het publiceren van deze weblog zijn we al weer bijna thuis. We hebben veel kilometers moeten maken om alles te zien wat we gepland hadden. Maar al die kilometers hebben wel bijgedragen aan een zeer gevarieerde vakantie: Nieu-Bethesda met het Uilenhuis. Het Midland Meander-gebied. De Battlefields bij Dundee en St. Lucia met het Hluhluwe National Park. Bij de Battlefields wil ik even stilstaan. In de periode 1830 - 1900 waren er drie partijen regelmatig met elkaar in oorlog. Zowel de Engelsen als de Boeren vochten meerdere oorlogen uit tegen de Zulu's, maar de Engelsen en de Boeren vochten ook een bittere strijd tegen elkaar. De Engelsen kregen steeds meer macht in de Kaapse regio, waardoor de Boeren gedwongen werden verder het land in te trekken om hun boerenleven verder te kunnen bedrijven.

Zij kwamen daarbij op gronden van de Zulu's en omdat onderhandelen meestal niet lukte, werd er regelmatig oorlog gevoerd. Na de ontdekking van goud, diamanten, steenkool en nog andere waardevolle delfstoffen, kwam daar voor de Engelsen nog een economisch motief bij, want met deze bodemschatten was veel geld te verdienen en dat rechtvaardigde blijkbaar wel een aantal belangrijke en kostbare oorlogen. De aantallen slachtoffers en het leed voor familie zijn meer dan schokkend. Enkele cijfers:

1. Strijdkrachten:

Britse strijdkrachten                                                                                 448.435

Boeren                                                                                                        87.000

2. Slachtoffers:

Overleden Britten                                                                                       21.202

Overleden Boeren                                                                                         7.000

Overleden burgers                                                                                       26.370

Overleden Zulu's   (schatting)                                                                     35.000

3. Gevangen genomen:

Britten                                                                                                            9.553

Boeren                                                                                                          24.000

Burgers                                                                                                         14.154

Verder keerden 73.430 (!) Britse soldaten invalide terug naar Groot-Brittannië.

Het zijn droge cijfers, maar nadat wij in de omgeving van Ladysmith en Dundee enkele plaatsen bezocht hadden waar zwaar gevochten was, kunnen wij slechts zeggen: "Wat een zinloos geweld !"

Wie verre reizen maakt.......moet ook weer ver terug, maar heeft ook veel te vertellen. We zijn 15 dagen op pad geweest en reden daarbij ruim 4500 kilometer. Zuid-Afrika is nu eenmaal een uitgestrekt land. De al eerder genoemde bezienswaardigheden lagen nogal ver uit elkaar en zeker ook ver van Montagu, maar beantwoordden beslist aan onze verwachtingen. Tegenvallers kenden we nauwelijks of het moet de lekke band op een afgelegen grondpad bij Nieu-Bethesda zijn. Het reservewiel was vlot gemonteerd, maar de lekke band bleek te zwaar beschadigd te zijn om gerepareerd te worden en moest vervangen worden door een  - gelukkig voorhanden - nieuw exemplaar. Een andere tegenvaller hadden we in St. Lucia. Na alle eerdere dagen schitterend zonnig weer gehad te hebben, hadden we hier  anderhalve dag regen. Goed voor de tuin, maar liever niet op vakantie. Een bezoek aan de zogenaamde "Wetlands" viel daardoor letterlijk en figuurlijk in het water en we zagen het bezoek aan het Hluhluwe National Park (spreek uit: Sloe-sloe-wi) met veel gravelwegen met de nodige twijfels tegemoet. Gelukkig was onze zorg onnodig en werd het park misschien wel het hoogtepunt van onze vakantie. "Vier op een rij", nee niet het spelletje, maar vier heuse neushoorns blokkeerden ruim 20 minuten de doorgang. 

                                          
Voor ons een unieke belevenis. Olifanten, buffels, giraffen, neushoorns, everzwijnen, zebra's allerlei soorten herten en (roof-)vogels. Méér konden we ons nauwelijks wensen.
                                          
Een geslaagde vakantie, waar we beiden met plezier aan terug denken. Nu vanuit Sedgefield nog een laatste etappe huiswaarts, waar onze honden wachten. Ik weet niet wie wie het meest gemist heeft !

Afrikaans woordenboek:

die tuin natgooi  =  de tuin besproeien  

"Uilenwijsheid"

Ik heb iets met uilen. Al jaren verzamel ik interessante exemplaren en onze vitrinekast puilt uit. Veel nieuwe uilen kunnen er niet meer bij. Nu is er in Nieu-Bethesda, een dorpje met slechts 1540 inwoners in de provincie Oost-Kaap, een z.g. "Owl House". Een huis met bijbehorende beeldentuin, die voor een groot deel gevuld zijn met uilen. Een bezoek aan deze kunstzinnige "dierentuin" stond al lang op onze wensenlijst en vorige week is het er eindelijk eens van gekomen om naar Nieu-Bethesda te gaan. " Owl House " is een bedenksel van Helen Martins, een verlegen en terug getrokken levende onderwijzeres, die geboren is in 1897. Haar huwelijk met Johannes Pienaar - ook een leerkracht - was geen succes en na het overlijden van haar ouders begon Helen min of meer uit verveling vanwege haar saaie leven haar huis en tuin om te scheppen in een artistiek kunstwerk. 

Op 78 jarige leeftijd en gekweld door artritis en slechtziendheid wilde zij een einde aan haar leven maken en dronk zij caustic soda. Drie dagen later stierf zij in het hospitaal van Graaff-Reinet. Haar nalatenschap: Owl House leeft voort en het is nog steeds een enorm populaire publiekstrekker.  Het Uilenhuis is zo ongeveer de enige plek van belang in dit dorpje, dat ontstaan is in 1875 rond de boerderij van Barend Johannes Pienaar. De mensen waren het beu om steeds naar Graaff-Reinet te kerke te gaan (60 km heen en 60 km terug op ezelwagens) en dus werd besloten tot het bouwen van een eigen kerk, die in 1905 gereed kwam. Dominee Charles Murray zorgde onbewust voor het ontstaan van de naam van het dorpje toen hij in het Nederlands de zin sprak: "Laten wij het nu Bethesda noemen". Foutief werd dat later vertaald tot Nieu-Bethesda !

Op onze tocht naar Nieu-Bethesda maakten we een stop in Aberdeen. Dit dorp met 5000 inwoners werd gesticht in 1856 en kreeg toen de naam Aberdeen, waar de Schotse predikant Andrew Murray vandaan kwam. Een collega-koorlid van Sanja had haar al verteld, dat zij daar gewoond had en dat deze plaats lang geleden fraaie, monumentale panden had en dat er een rijk cultureel leven was. Zij vertelde ook, dat er van het fraaie Aberdeen momenteel niet veel meer over is. Ook het culturele leven schijnt niet veel meer voor te stellen. 

                                     

Het verval konden we met eigen ogen zien, maar toch ook nog enkele indrukwekkende gebouwen. 

Onze buurman vertelde, dat de kerk van Aberdeen beschikt over de hoogste toren van alle Zuid-Afrikaanse kerken !

Tenslotte:

Jaren geleden werd op de meeste wijnboerderijen uitsluitend wijn geproduceerd en verkocht aan afnemers. De laatste jaren pikken zij in toenemende mate een graantje mee van het sterk groeiend toerisme. Naast het houden van wijnproeverijen komen steeds meer wijnkelders met een eigen restaurant in de tuin of zelfs echt in de wijnkelder. Zo ook de "Barrydale Wine Cellar" , die we bezochten tijdens onze vrijdagse motorrit. We gebruikten een goed verzorgde lunch in het pas geopende restaurant van deze wijnproducent, die overigens ook brandy en sinds kort bier produceert. Tijdens onze lunch hadden we een mooi zicht op het productieproces van dit gerstenat. Geproefd heb ik het nog niet, want alcohol en motorrijden is geen goede combinatie !  

Afrikaans woordenboek:

'n wynvlieg  =  iemand, die wel van een borrel houdt

" Stokkies draai "

Ofwel "spijbelen" is ook in Zuid-Afrika iets wat algemeen in het onderwijs voorkomt. Tóch is er hier een aanmerkelijk verschil met bijvoorbeeld Nederland. Hier gaat het over het spijbelgedrag van de leerkrachten. De Raad voor Ontwikkeling en Onderneming publiceerde de uitkomsten van hun onderzoek naar het spijbelen van leerkrachten en de uitkomsten zijn op z'n zachtst gezegd: schokkend. 40 % van de lestijd gaat verloren aan dit ongewenst gedrag. Vier jaar geleden gaf de Minister van Onderwijs aan, dat er in 2012 maar liefst 7½ miljoen klasdagen verloren gegaan waren en momenteel is de situatie nóg erger. Maandagen en vrijdagen zijn berucht. Op maandagen is met name dronkenschap de belangrijkste afwezigheidsreden en op vrijdagen moeten er boodschappen gedaan worden. 

Ook hebben veel leerkrachten er een tweede baan bij en dan kunnen zij natuurlijk niet ook voor de klas staan. Afmelden bij de directeur gebeurt zelden. De directeur doet zelf ook even hard mee aan dit verwerpelijke gedrag !

                                                                 

Wij wonen al 6½ jaar in Zuid-Afrika en hebben nog niet al te veel gezien van dit uitgestrekte land. Twee redenen waarom wij niet zo vaak (samen) "op pad " zijn:

1. We hebben onze twee honden, waarvoor we verantwoordelijk zijn.

2. We wonen op een fraaie plek en voor ons gevoel hebben wij altijd vakantie.

Maar momenteel zijn we toch bezig om een gezamenlijke trip voor te bereiden en dat vraagt het nodige zoekwerk in allerlei boeken,reisgidsen en kaarten. Adviezen van kennissen zijn we ook al aan het inwinnen en we vorderen al aardig met onze voorbereidingen. Al dit voorwerk is deel van onze vakantiebeleving. Men zegt, dat de voorbereiding al de halve vakantie is !

Tenslotte:

Via de Hollandse stichting De Nieuwe Horizon hebben wij veel te maken met studenten, die veelbelovend zijn, maar niet beschikken over voldoende financiële middelen om hun studie te bekostigen. Een studiebeurs aanvragen is heel eenvoudig, maar het toegezegde geld ook daadwerkelijk krijgen, is een ander verhaal. Dit gold echter niet voor Sibongile Mani uit Umtata. Zij kreeg drie maanden geleden per ongeluk 14 miljoen Rand (€ 910.000) uitbetaald op haar studenten-creditkaart. 

                                      

Niemand had de fout nog opgemerkt tot er een foto van de creditkaart op Facebook geplaatst werd. Natuurlijk is men bezig om het bedrag terug te halen, maar een groot probleem hierbij is, dat de studente sinds juni al 818.000 Rand (€ 53.000) uitgegeven heeft !

Afrikaans woordenboek:

'n warm patat  =  een groot probleem