" Door de bank genomen ! "

De controles die banken momenteel uitvoeren bij Nederlanders in het buitenland, zorgen voor de nodige onrust. Met het besluit van de Europese Unie om banken te verplichten om betere controles uit te oefenen op corruptie, geldwitwassing en investeringen in (nucleaire) wapens, hebben weinig mensen moeite. Maar dat de gewone, brave klant nu gecontroleerd wordt alsof hij/zij een crimineel is, is volkomen onterecht en het opzeggen van rekeningen wordt als bijzonder asociaal ervaren. Wij willen niet volkomen afhankelijk zijn van de Zuid-Afrikaanse banken, maar wat doen we dan ?

Misschien moeten we dan maar doen wat Zuid-Afrikaanse ondernemers Barry & Nephews al in 1850 deden: Zij begonnen een eigen banksysteem met ook eigen papieren geld. Zij lieten bankbiljetten drukken door de gerenommeerde Engelse firma Royston & Brown en het geld kon gebruikt worden in Swellendam en omgeving om handel te drijven. Daar bleef het niet bij, want in 1861 richtten zij - samen met nog een tiental investeerders  - de "Cape of Good Hope Bank" in Montagu op. Het 5 Pond biljet werd gedrukt door William Brown & Co. In de weblog van 6 juli 2017 schreef ik daar al eens over. Joseph Barry was voorzitter van de Swellendam Bank en neef John werd voorzitter van de Montagu Bank. De Barry-onderneming was zeer kapitaalkrachtig, want in 1859 kochten zij voor miljoenen Ponden wol om die rechtstreeks van Port Beaufort naar Londen te verschepen. Van het bankbiljet van de Montagu bank werden geen grote aantallen gedrukt. In 1864 was het aantal beperkt tot 150 exemplaren en in 1866 waren er geen meer in circulatie. Na de dood van Joseph Barry werd de bank geliquideerd. Een enkele keer verschijnt er zo'n authentiek bankbiljet op veilingen. Op E-Bay zag ik er onlangs nog twee te koop aangeboden. De verkopers hopen er ongeveer 250 Dollar voor te krijgen. Een rijkmakerij is het dus niet bepaald.

Vroeger kenden we het memoriseer-spelletje: "Ik ga op vakantie en neem mee...." . Je kunt het natuurlijk ook omdraaien: "Ik was op vakantie en bracht mee..." met als antwoord: een zware verkoudheid. Ruim een week gehoest en gesnotter zorgde voor een ernstig tekort aan zakdoeken, waardoor een extra wasbeurt gedraaid moest worden. En wat te verwachten was, gebeurde ook: mijn verkoudheid werkte nogal "aanstekelijk". Sanja werd ook besmet. Het is maar een flinke verkoudheid en dus komt het heus wel weer goed. Gelukkig bracht ik ook nog prettige zaken mee uit Nederland: Koek van de Aldi, Old Amsterdammer kaas vond ik bij de Jumbo en de Kip-advokaat kwam van Albert Heijn !

Tijdens mijn verblijf in Nederland maakte ik kennis met de vernieuwde doppen op colaflessen. Het drankenmerk introduceerde nieuwe doppen in België en Luxemburg al in 2023, maar nu gebeurde dat ook in Nederland. Deze nieuwe doppen moeten het verzamelen en recycleren aanmoedigen in de strijd tegen zwerfafval. Vanaf nu wordt de dop aan de hals vastgemaakt. Doppen en flessen worden nu op hetzelfde moment ingezameld om te worden gerecycleerd. Met deze verandering voldoen Coca Cola en andere frisdrankproducenten aan de Europese richtlijn inzake kunststofproducten voor eenmalig gebruik en zetten ze een nieuwe stap in de strategie om een wereld zonder afval te beereiken.

Maar....

Het is een kwestie van tijd, dat dit ook gaat gebeuren in Zuid-Afrika en daar ben ik dan letterlijk en figuurlijk mooi klaar mee. Mijn "doppen-inzamelproject" om te sparen voor nieuwe rolstoelen gaat door de nieuwe doppen lelijk naar de knoppen. Ik ben nog druk bezig met het sparen voor de tweede rolstoel, maar of ik daar helemaal klaar mee ga komen, is nu zeer de vraag. Woensdag vond ik er tijdens een wandeling nog 66. Er is me ooit verteld, dat je ongeveer 400 kg doppen moet hebben om een rolstoel bij elkaar gespaard te krijgen.

 Ik betwijfel of de bewoners van het bejaardenhuis blij zijn met een halve rolstoel. Flink doorgaan met inzamelen zolang het nog kan, is dus mijn boodschap. Vernieuwingen gaan doorgaans niet zo snel in Zuid-Afrika. Het zou nog wel eens lang kunnen duren voordat de nieuwe doppen ook hier ingevoerd gaan worden. Zo zie je maar weer: "Elk voordeel (minder afval) heb dus z'n nadeel( geen rolstoel)!'

Afrikaans woordenboek:

'n varkwinkel in Jerusalem soek  =  iets zoeken waar het niet te vinden is

"Genoeg is genoeg !"

Genoeg is genoeg ! Tante Joke  heeft gesproken en te kennen gegeven, dat ze nu onderhand wel genoeg artikeltjes op mijn weblog gelezen heeft over het telkens maar weer melden dat cafetaria- en chinees restaurantbezoek een belangrijk onderdeel zijn van mijn programma tijdens mijn verblijf in Nederland. Ze heeft natuurlijk gelijk, maar ze beseft waarschijnlijk niet, dat de situatie wat cafetariaproducten betreft in Zuid-Afrika helemaal niet te vergelijken is met de situatie in Nederland. Bij mijn bezoek aan cafetaria Het Heuveltje in Gerwen keek ik mijn ogen uit naar reclame voor alle mogelijke snacks. Een hele muur hing er vol mee. In Zuid-Afrika kun je sinds een paar jaar wel eens een kroket bemachtigen, maar andere, in Nederland verkrijgbare snacks, zie je hier nergens. Het is in mijn ogen dan ook heel bijzonder als ik kan genieten van de lekkere hap en een mij en tante Joke bekende Nuenense familie zegt er ook bepaald niet nee tegen. 

Ergens heeft tante Joke natuurlijk wel een punt. Herhalingen maken duidelijk, maar teveel is nu ook weer niet goed. Dus is dit het laatste artikeltje over frites, snacks en chinees dat op de blog te lezen valt. Tenzij er heel bijzondere voorvallen zijn. Dat gebeurde vorige week en daarom vind ik een melding met foto wel terecht. Ik ben er van overtuigd, dat tante Joke nog nooit zo'n grote bijzondere  snack gezien heeft, laat staan geproefd. Ik heb die ervaring sinds kort nu wel en het zal zeker niet de laatste keer zijn. In september ben ik weer even in Nederland en ga ik tante Joke trakteren op een bezoek  aan een cafetaria !

Sinds we ons in 2011 in Montagu vestigden, heb ik op allerlei manieren gepoogd om de geschiedenis van ons bijzondere huis compleet in beeld te krijgen. Met de hulp van internet is veel mogelijk, maar oudere inwoners, die hun hele leven al in dit dorp woonden, bleken van onschatbare waarde te zijn. En zowel via internet als inwoners heb ik gegevens over alle 9 eigenaars van 1940 tot nu toe, gevonden. In 1937 startte de Munisipaliteit (Gemeente) met de verkoop van stukken grond in het gebied dat de naam "Montagu-Suid" kreeg en mogelijk was ons huis het allereerste of toch zeker één der eersten. De bouw van het toen nog tamelijk kleine huis startte in 1940 en het werd ook in dat jaar opgeleverd. 

In 1948 vestigde zich de tweede eigenaar, de Engelse schrijver/arts Francis Brett Young zich in het huis. In de jaren dat hij daar verbleef - tot zijn overlijden in 1954 - werd het huis flink uitgebouwd. Zo kwamen er dienstverblijven, een waskamer en een bibliotheek/muziekkamer bij. 

Later werden er door dokter Louis De Villiers verdere aanpassingen gedaan en de voorlaatste bewoners, Eric en Tineke Zilverentant, breidden het huis nog eens uit met twee extra badkamers. 

Uiteindelijk werden wij in maart 2011 de negende eigenaars van het Santici-huis !

Afrikaans woordenboek:

padpredikant  =  wegwijzer

" Gift of the Givers "

 Het volgende artikel over een belangrijke Goede doel-organisatie stond deze week op de "Daily Maverick" site: 

Gift of the Givers: Terwijl sterke wind en zware regenval verwoestingen blijven aanrichten in de West-Kaap, heeft de non-profitorganisatie Gift of the Givers hulpgoederen en steun verleend aan mensen in nood. Non-profitorganisatie Gift of the Givers is overspoeld met oproepen om hulp. Op maandag 8 april waren ze actief in 17 gebieden en leverden ze hulpgoederen bij rampen, zoals voedsel, dekens en toilettassen. 

Gift of the Givers verkeert in hoogste staat van paraatheid sinds afgelopen donderdag, toen het door Western Cape Disaster Risk Management werd geïnformeerd dat er dit weekend zwaar weer in de regio zou komen. “Onze grootste zorg was dat we baden dat er, nu de harde wind aanwakkerde, geen brand zou uitbreken, en toen sloeg er zaterdag rond 17.00 uur een megabrand toe toen de gemeenschap en bedrijven van Kayamandi ons belden en ons informeerden dat de informele nederzetting in brand stond. ”, zegt Ali Sablay, operations manager bij Gift of the Givers. Zondagochtend reageerde de organisatie op de situatie in Kayamandi, waar harde wind over zinkplaten en ander puin van de brand waaide. Er werd besloten om de bewoners te evacueren naar lokale gemeenschapshuizen. 

Gift of the Givers heeft zich ertoe verbonden de evacués de komende vijf dagen van voedsel te voorzien. “Terwijl we die locatie verlieten, ontvingen we onze eerste oproep om hulp vanwege harde wind in een gebied genaamd Donkerbos in Somerset West, waar een boom ongeveer twintig huizen verwoestte, waardoor mensen ontheemd raakten. We hielpen hen door ze onder te brengen  bij de gemeenschap en vrienden”, zei Sablay. Maandag zei Sablay dat de organisatie verzoeken om hulp ontving van 17 gemeenschappen in de West-Kaap. “We hebben onze teams gesplitst. Eén team concentreert zich op de N2, vanaf Nomzamo. Khayelitsha, Wallacedene, Kuils River – zij helpen deze slachtoffers.

En het team op de N1, dat de gebieden Drakenstein en de Kaapse Wijnlanden aandoen. Er zijn dagelijks meerdere bijeenkomsten met de rampenrisicobeheerteams van de West-Kaap. Ze communiceren met ons en informeren ons over hoe de weerpatronen veranderen. Dus als het nodig is, zijn we uitgerust om te helpen. We hebben extra middelen ingeroepen in termen van goederen uit onze magazijnen in KZN en Johannesburg.      Dinsdag hielp de organisatie nog eens 480 mensen in Nomzamo. Er werden ook teams gestuurd naar de gemeente Mbekweni, Paarl East en de stad Saron. Sablay zei dat de organisatie ook hulp zou bieden in George en Oudtshoorn, waar extreme regenbuien hebben geleid tot overstromingen van wegen en sluiting van scholen !

Giften van de Gevers. Deze weblog verschijnt op donderdag, 11 april. Dat is de voorlaatste dag van mijn verblijf in Nederland. Vrijdag nog een bezoek aan mijn schoonmoeder om een lading "Giften van de Gevers" in Ermelo op te halen en dan volgt nog de reis naar Schiphol. Bij mijn schoonmoeder staat wel weer een volle koffer met kleding voor behoeftige kinderen, gebreid, gehaakt of anderszins gemaakt door ijverige handen. Sanja is er erg blij mee. 

Mijn verwachtingen wat het weer in Nederland bereft, waren niet hoog gespannen. "Dagelijks een portie regen zou mij ten deel vallen", was de gedachte. Maar dat bleek helemaal verkeerd ingeschat te zijn. Er viel nauwelijks regen en de meeste dagen scheen zelfs volop zon. En dat, terwijl het regenwater in Montagu met bakken naar beneden kwam. Wat mijn activiteiten tijdens mijn verblijf betreft: Ik heb deze keer alle geplande bezoeken af kunnen leggen. Een tante van mij heeft echter haar veto uitgesproken over mijn bezoeken aan cafetaria en Chinees. Daar schrijf ik dus beter maar niets over. De lange, vermoeiende terugreis komt er weer aan. Maar het is altijd weer bijzonder dat het mogelijk is om in 11 uur vliegtijd aan de andere kan van de wereld te zijn !

Afrikaans woordenboek:

'n wors het twee ente  =  een zaak van twee kanten bekijken

" Ambidexter "

Ik ben een bijzonder geval. Dat is voor mensen die me kennen, niets nieuws. Maar het feit, dat ik een eigenschap bezit, die slechts 1 % (één) van de mensheid heeft, is toch wel héél bijzonder. Ik ben namelijk " ambidexter ". Dat woord was me tot woensdag geheel onbekend, maar nu weet ik waarom ik blijkbaar zo bijzonder ben en weet ik ook aan wie ik dat bijzondere te danken heb.  Iemand is een ambidexter als hij of zij gelijkwaardig gebruik kan maken van zowel de linker- als de rechter hand. Bijvoorbeeld bij het schrijven en tekenen. 

Ik kan dat sinds ik zes jaar was. Van nature ben ik linkshandig, maar toen ik in de eerste klas van de Nazarethschool schrijfles kreeg van broeder Evaristus, heeft die mij vriendelijk doch beslist gestimuleerd om vooral ook mijn rechter hand te ontwikkelen. Sinds die tijd ben ik dus een ambidexter. Vijay Govindaran schreef er een boek over, maar hij benaderde het van de managements kant: gelijktijdig werken binnen een bedrijf op 2 manieren aan innovatie én optimalisering. Daar heb je volgens hem verschillende skills en werkmethodes voor nodig. Ik houd het simpel bij schrijven en tekenen en ben als ambidexter dus wel héél bijzonder !

Eén van de niet te missen onderdelen tijdens mijn verblijf in Nederland is de Magistrumdag. Al bijna 25 jaar houden 10 basisschool directeuren 2x per jaar een bijeenkomst. Aanvankelijk was dat één keer per jaar een dag met een studiemoment en een tweede dag gewoon voor de gezelligheid, maar na ieders pensioen genieten we gewoon twee keer van een gezamenlijk uitje. Op 28 september 2024 vieren we het 25 jarig jubileum van onze Magistrumgroep en daar wil ik natuurlijk ook weer van de partij zijn. Deze keer bezochten we op 4 april de plaats Megen nabij het Brabantse Oss. Het stadje (jawel) is slechts 5 vierkante km groot en telt slechts 1740 inwoners. Een welbespraakte gids gaf ons een plezierige en interessante rondleiding, waardoor deze mij tamelijk onbekende plaats  begon te leven. 

Megen werd al voor de eerste keer genoemd in het jaar 721 als Meginum. Oorspronkelijk was het een graafschap en pas in 1357 kreeg het stadsrechten. In 1810 werd het een officiële gemeente, die in 1821 uitgebreid werd met Haren, Macharen en Teefelen. Bij de gemeentelijke herindeling in 1994 werd Megen  een deel van Oss. 

Wat de naam betreft zijn er twee theorieën:

1. Afgeleid van het Romaanse woord "Magus", wat veld, plaats of stad betekent.

2. Mogelijk afgeleid van het Keltisch woord Magos, wat doorwaadbare plaats betekent. 

Megens' Kerkelijke geschiedenis is altijd van belang geweest. Van 1803-1853 was het een apostolisch vicariaat. In 1853 ging dit op in het bisdom 's-Hertogenbosch. Momenteel zijn er twee kloosters: Eén wordt bewoond door de Clarissen (ook wel Arme Clarissen genoemd). De nonnen zijn volgelingen van Sint Clara van Assisi. Het andere klooster wordt bewoond door Franciscanen, volgelingen van Sint Franciscus van Assisi.

Afrikaans woordenboek:

Eers jou hoed ingooi  =  zien of je welkom bent