" Plebsbestek "

Op de site Nu.nl stond een artikeltje over de kerstmaaltijd. Natuurlijk zit "iedereen" met de smartphone aan tafel, maar dat is volkomen fout  volgens de etiquette-leer. "Wie gaat tijdens het kerstdiner uitgebreid een stapel post openen en lezen? Waarschijnlijk niemand. Maar als je tijdens een etentje met een smartphone bezig bent, doe je eigenlijk hetzelfde. De telefoon hoort daarom niet op tafel", zeggen etiquettedeskundigen. Spullen zoals sleutelbossen, tasjes, portemonnees en smartphones horen niet op tafel te liggen. Dat is "plebsbestek". Een foto maken, is geen probleem, maar direct posten doe je niet. Ook pubers zouden toch in staat moeten zijn om tijdens het diner even afstand te doen van hun mobieltjes. Voor mensen als artsen, brandweerlieden, etc. geldt dat niet, maar zet de telefoon in trilstand en loop even de ruimte uit als er gebeld wordt. Aldus het artikel op de site !

"Plebsbestek", dat woord kende ik nog niet. Komt natuurlijk van "plebs"  (persoon uit een lagere sociale klasse) en dat komt dan weer van "plebejers". Dat weet ik nog van de geschiedenislessen op de middelbare school. Er waren in de Romeinse tijd drie sociale klassen: 1. de patriciërs, afstammelingen van de eerste senatoren. 2. De plebejers, de erfelijke sociale klasse van boeren en vaklieden (met eigen grond). 3. de proletariërs, de laagste sociale klasse. De plebejers voerden een eeuwenlange strijd voor gelijke politieke rechten, waarbij uiteindelijk de "Twaalf Tafels" en andere wetten werden gecreëerd. 

Ook op dezelfde nieuws-site las ik een artikel over troonsopvolging en het blijkt heel vaak voor te komen, dat de tweede in lijn van toekomstige troonopvolging nogal "anders" opgroeit dan de personen die later troonopvolger worden. Voorbeelden zijn o.a. het Nederlandse en het Noorse koningshuis en ook in Groot-Brittannië zijn de verschillen tussen William en Harry duidelijk. In het artikeltje komen meerdere deskundigen aan het woord met hun opvattingen. 

En het zijn niet zomaar de "eerste, de beste deskundigen" : 

Professoren en hoogleraren met de wonderlijkste kennisgebieden. Zo was er een professor in de intergenerationele familiedynamiek en een hoogleraar in de economie van geluks-wetenschappen. Een psychotherapeutische professor in de context van wetenschap-werkveld onderwijs en er bestaat blijkbaar ook een professor die verstand heeft van interventies op het gebied van Multi-niveau en Multi-stakeholders. Nog eentje en dan houd ik er mee op: Hoogleraar in dier-ondersteunende interventies in de klinische psychologie. En ik maar denken dat er twee soorten professoren waren: professoren in de weet-niks-kunde en verstrooide professoren ! 

Ook dit jaar deden we weer niks op eerste Kerstdag en onze Nederlandse achterburen deden net als vorige jaren ook weer niks. En dus spraken we af om samen weer niks te doen. We gingen niet naar overvolle restaurants waar de meest exotische en navenant dure gerechten geserveerd werden. Nee, onze achterburen zorgden voor een smakelijke kip-rijstsalade en wij (nou ja, Sanja natuurlijk) zorgden voor het voor- en nagerecht. 

We hebben lekker gegeten en gezellig gepraat. Het carpaccio voorgerecht was speciaal en de Mon-Chou taart kon gemaakt worden omdat Sanja de ingrediënten vorig jaar september al meebracht uit Nederland !

 

Afrikaans woordenboek:

die pot aan die kook hou  =  een huishouden aan de gang houden

" Frietje met ! "

 

Zitten we het Nederlands journaal te kijken, krijgen we te horen, dat onze kerstboom, die Sanja zo mooi versierd heeft, hopeloos uit de mode is. Wij snappen er geen bal van, maar onze kerstboomballen kunnen wel in de vuilnisbak. Geen ballen meer, maar andere versierselen. Autootjes en poppetjes zijn heel erg in en puntzakjes frites met mayonaise. Ik zie zelfs allerlei snacks, waaronder frikandellen, jammer genoeg van plastic. In vroeger  tijden hingen er bij ons wel eens echte snoepjes in de kerstboom, maar dat schoot niet op, want die had ik na twee dagen al verorberd. 

Nee, het zou toch prachtig zijn wanneer er tussen de lichtjes en de slingers echte snacks hingen, vooral natuurlijk frikandellen. Een bami hoort trouwens ook tot mijn favorieten.  Ik ben dol op zo'n snelle hap.  

Ik zag zelfs letters van frikandellen. Ideaal tijdens de Sinterklaastijd. Dan hoef ik geen chocoladeletter meer. Helaas, dit gaat hier in Zuid-Afrika niet gebeuren, want deze snacks zijn hier onbekend. Wat dat betreft woon ik gewoon in het verkeerde land, maar begin april kom ik weer naar Nederland en dan zal de omzet van cafetaria Heuvelplein in Gerwen weer weer flink de hoogte in gaan. Tot zo lang kan ik alleen maar dromen van zo'n luilekkerboom !

Vorige week dinsdag was het weer zo ver. De chauffeur van een vrachtauto die 69 mensen in een open laadbak vervoerde, raakte de controle over zijn vervoermiddel kwijt, kwam in de berm en ging ondersteboven. Drie doden waren er te betreuren en er waren ook nog 60 gewonden. De dagtaak van de passagiers zat er op en men was op weg naar huis. Er is in Zuid-Afrika geen goed openbaar vervoer en taxibusjes zijn voor deze slecht betaalde werkers te duur. Daarom wordt er nog steeds gebruik gemaakt van vrachtauto's en bakkies zonder veiligheidsvoorzieningen. Geen leuningen, geen zitbanken en geen veiligheidsgordels. Niets van dit alles. Mensen moeten zich vasthouden aan elkaar en hopen dat alles goed gaat. 

De overheid kent de onverantwoorde situatie en heeft meerdere regels opgesteld om de veiligheid te vergroten, maar controle gebeurt er veel te weinig. Politie voelt er niet veel voor om bekeuringen uit te delen en het transport te stoppen, want men weet dat er in feite geen alternatief voor de werkers is. Dat het ook anders kan, zien we bij een grote fruitonderneming tussen Robertson en Klaasvoogds. Daar staan gedurende de dag twee grote bussen geparkeerd. Werkers van Robertson en Ashton worden 's morgens opgehaald en later weer teruggebracht. Zo hoort het, maar het gebeurt op deze manier maar zelden !

Tenslotte:

Op Facebook zag ik een aankondiging dat er op 24 december weer "Lichtjes op oorlogsgraven Mierlo Kerstavond 2023" in Mierlo georganiseerd gaat worden. De volgende tekst is een gedeelte van het verhaal op Facebook:

Wij willen van harte de schoolkinderen (met hun ouders en/of oma’s en opa’s), veteranen en andere belangstellenden uitnodigen, om een brandende kaars, die ongeveer 40-50 uur brandt, voor een grafsteen te plaatsen en even stil te staan om de overleden soldaten de vrijheid die wij nu hebben te herdenken.

De kaarsjes laten we branden op 24 december 2023 om 16.30 bij de mannen die voor onze vrijheid hebben gevochten. Daar gaan wij ook bij stil staan voor de mannen en vrouwen die aan de landsgrenzen strijden voor de vrijheden die wij momenteel hebben en koesteren.

79 jaar Vrijheid lijkt lang geleden, maar wat wij nu in Oekraïne en de Gaza-strook zien, zegt ons ook dat vrijheid maar een dun lijntje is. Vrijheid is echt niet zo vanzelfsprekend meer. Het laatste jaar, en nu weer de laatste weken, is het geweld weer erg toegenomen in deze wereld. Hiervan zijn vele mensen helaas slachtoffers van geworden !"

Afrikaans woordenboek:

By die kerkhof fluit  =  jezelf moed inpraten

" 88.122 "

Meer dan 88.000 schoolmeisjes in de leeftijd va 15 tot 19 jaar zijn dit jaar in Zuid-Afrika zwanger geraakt. Parlementsleden van de verzamelde oppositie hebben daar dinsdag 5 december hun grote teleurstelling over uitgesproken. Zij dringen er op aan om "sex behepte" mannen, die schoolmeisjes zwanger maken, aan te klagen van verkrachting. In het boekjaar 2022-2023 waren er zelfs al 2.328 kinderen tussen 10 en 14 jaar zwanger. In de provincie KwaZulu-Natal de meeste (544). Zwangerschappen tijdens tienerjaren zijn een wijdverspreid probleem overal, maar met name in Afrikaanse landen en Zuid-Afrika is bepaald geen uitzondering. Het leidt tot negatieve gevolgen op het gebied van gezondheid en maatschappelijk en economisch terrein.  Een tienerlichaam is nog niet volgroeid, studie wordt vaak afgebroken en het aantal uitkeringen en de hoeveelheid kinderbijslag drukt zeer zwaar op de economie. 

Mannelijke opvoeders (met name onderwijzers) zijn vaak de veroorzakers en moeten voor hun misdadige gedrag aangeklaagd en veroordeeld worden, zegt parlementslid Kate Bilankulu. "Onderwijzers worden tot nu toe zelden aangeklaagd. Dat dient te veranderen en er moeten ernstige gevolgen zijn als zij hun leerlingen zwanger maken ", aldus Kate Bilankulu. Seksueel actieve  kinderen moeten volgens haar aangemoedigd worden om goed geïnformeerd te worden wat betreft gezinsplanning en maatregelen om zwangerschap te voorkomen ! Een verstandig inzicht van dit parlementslid, maar of het daadwerkelijk gaat zorgen voor minder tieners in verwachting ??

In augustus was ik weer eens even in Nederland en was aanwezig bij de gebruikelijke Magistrum bijeenkomst. Die vond plaats in Den Bosch en een bezoek aan de Sint Jan kathedraal was daar een onderdeel van. Maar dat bezoek was niet uitsluitend beperkt tot de binnenkant. Nee, het dak werd gerenoveerd en tegen betaling mochten we via een enorm steigerwerk een trap van 218 treden beklimmen om een rondgang over het dak te maken. Een unieke gelegenheid. Volgens deskundigen gaan nieuwe leien 100 jaar mee en was er nu een uitgelezen mogelijkheid voor waaghalzen om Den Bosch eens vanaf 75 meter hoogte te bekijken. Aangezien ik de volgende dakrenovatie in 2123 naar alle waarschijnlijkheid wel niet mee zal maken, heb ik natuurlijk ook van deze bijzondere gelegenheid gebruik gemaakt. Een letterlijk en figuurlijk adembenemend gebeuren voor mij en velen met mij.

Het kerkbestuur deed dit aanbod niet alleen om geïnteresseerden te plezieren. Nee, dakrenovatie is schreeuwend duur en door kijklustigen te laten betalen, werd een bedrag dat in de miljoenen euro's liep, binnen gehaald. 

Een slim idee, dat mij deed denken aan een 50 tal jaren geleden. Toen moest het dak van de Brigida kerk in Geldrop gerenoveerd worden. Nieuwe leien vervingen de oude exemplaren, maar die laatste werden niet weggegooid. Ze werden verkocht voor 1 gulden aan iedereen, die zo'n herinnering wilde. Ons gezin kwam toen ook in het bezit van zo'n oude lei, maar waar die gebleven is, weet ik niet meer. Er was destijds veel belangstelling voor en het heeft aardig wat geld in de kerkenla gebracht !

Bij het verzamelen van informatie kwam ik naast Kathedraal ook het woord Basiliek tegen en ik moet bekennen, dat ik het precieze verschil niet wist. Maar Wikipedia kon het me haarfijn uitleggen: Een Kathedraal of Dom is de belangrijkste kerk van een Bisdom  en daar zetelt de bisschop (dat was me bekend, maar het volgende wist ik niet). De naam komt van Ecclesia Cathedralis, kerk van de Zetel. Soms is een Kathedraal ook een Basiliek. Dat is een kerk volgens een bouwvorm uit de Klassieke Oudheid of volgens Romaanse dan wel  Gotische kerkarchitectuur. In de Katholieke Kerk is het vooral een eretitel !

Afrikaans woordenboek:

Hierdie is van die Chinese kerk  =  Dat is een gerucht

" Een steekje los ! "

Ouder worden is niet altijd gemakkelijk, maar het voordeel van ouder worden, is wel het hebben van veel vrijetijd. En wat  doen oudere mensen die zich vervelen omdat ze niets te doen hebben? Die gaan breien, haken, borduren en knopen. Zo'n club is er hier ook een met als  naam: "Ouma's Blokkie Groep." Twaalf vrouwen - een paar blank, maar de meesten zijn kleurling - komen wekelijks op woensdagochtenden bijeen om bij een kop koffie en een koekje te handwerken en de laatste nieuwtjes uit te wisselen. Soms doen ze dat voor eigen gewin, maar ook wel voor Sanja's projecten om behoeftigen te helpen. 

Vorige week woensdag deden ze dat bij ons op het terras en omdat het de laatste keer dit jaar was, werd er getrakteerd op allerlei lekkernijen. Daar werd gretig gebruik van gemaakt en toen om 12.00 uur de zitting opgeheven werd, was er niet veel meer (voor mij) over. In januari gaat "Ouma's Blokkie Groep" weer enthousiast aan de slag na zich meer dan een maandlang flink verveeld te hebben !

Heel wat jaren geleden reden wij in deze tijd van het jaar de Lichtjesroute in Eindhoven. Dat was destijds nogal wat bijzonders en daar was zoveel belangstelling voor, dat we in een lange, langzaam rijdende file door Eindhoven sukkelden. Met de jaren werd het een steeds uitdijend spektakel. Niet alleen qua omvang, maar vooral ook door meer speciale technieken. Niet zo vreemd met de wortels van wereldbedrijf Philips in de Lichtstad. 

Wat Eindhoven kan, kunnen andere gemeenten ook en tegenwoordig is er zelfs ook een Geldrop Glow. Dat ontdekte ik op de Facebook site "Geldrop in Beeld". Niet zo uitgebreid en spectaculair  als  in Geldrops grote buur, maar toch alleszins de moeite waard. Leuk om in deze kersttijd een rondgang door het centrum te maken. Met name de Brigida kerk, het kasteel en Centrum Hofdael zijn fraai verlicht. In Montagu is niet veel kerstsfeer en er is zeker geen Montagu Glow. 's Avonds is het al om 20.00 uur stikdonker en zijn de straten compleet uitgestorven. Van kerstsfeer is geen sprake en Sanja's armzalige solar-lampjes  in onze tuin zorgen ook niet bepaald voor een Montagu Glow !

Tenslotte:

Autofabrikant Ford viert feest, want er zijn wereldwijd slechts vier fabrieken die dit jaar 100 jaar bestaan en  waar complete auto's gemaakt worden. Eén van die vier is in Zuid-Afrika. Ford vestigde zich 100 jaar geleden in Port Elizabeth en leverde toen per dag 10 voertuigen van het type Model T. Vervaardiging vond plaats in een leegstaande wol-schuur. Vandaag de dag produceert men in Silverton nabij Pretoria 720 auto's per dag. 

Ford heeft veel vertrouwen in Zuid-Afrika, want in de laatste 13 jaar heeft Ford 30 miljard Rand geïnvesteerd en in 2024 komt er nog eens 5,2 miljard Rand bij om het bedrijf gereed te maken voor de fabricage van een hybride Ranger bakkie. Voorts zijn er 9 nieuwe modellen gepland die over anderhalf jaar geproduceerd gaan worden. Dat zullen volledig elektrische auto's zijn. Er zal veel nieuw personeel aangetrokken moeten worden, maar met bijna acht miljoen werkzoekenden moet dat geen groot probleem zijn !

Afrikaans woordenboek:

Jy lyk soos 'n Kersfeesboom  =  overmatig met juwelen opgetooid zijn 

" Sinterklaas, wie kent hem niet ? "

Sinterklaas-tijd is in Nederland al weer enige tijd aangebroken en we zagen hier via de BVN zender de aankomst van de Goedheiligman in Gorinchem. Ook de spannende ontwikkelingen op het sinterklaas journaal kunnen we weer volgen en in Helmond heeft de Sint weer onderdak gevonden in het kasteel. In Zuid-Afrika echter niets van dit alles. Popgroep Het Goede Doel zong in 1987 "Sinterklaas, wie kent hem niet?" Nou, bijna niemand in Zuid-Afrika. Maar er is in ieder geval minstens één persoon, die het Sinterklaas feest nooit vergeet: Sanja. Als in Nederland de eerste lekkernijen in de winkels liggen, krijgt mijn schoonmoeder de opdracht om peper- en chocoladenoten in te slaan en chocolade letters en marsepein mogen ook niet vergeten worden.  Al die producten worden dan ruimschoots op tijd ingevlogen. Om toch een beetje Sinterklaas te vieren,  nodigt Sanja vrienden, vriendinnen en buren uit. Dit jaar gaat dat gebeuren op dinsdag 5 december. 

Deze week wordt er al het nodige bakwerk verricht en in de keuken vond ik een receptenmap met daarin een artikel uit Die Burger van zaterdag 21 april 2012. Martiens van Bart schrijft daarin, dat hij in een antiquiteitenwinkel in Kaapstad twee planken ontdekte met diep ingesneden figuren. Van Bart kocht beide planken: Eén met een molen en een andere met Zwarte Piet.

Op dezelfde pagina volgt een beschrijving om speculaas te maken. Alle ingrediënten worden opgesomd en ook de precieze bereidingswijze is vermeld. Naast Nederland kennen ook België en Duitsland het genot van speculaas. In België noemen ze het speculoos en in Duitsland praat men van Springerle. Speculum betekent in het Latijn: spiegelbeeld. En inderdaad is elk stuk speculaas een omgekeerde afbeelding van de speculaasplankvorm ! 

Tenslotte:

De nieuws site NU.nl meldt opmerkelijk nieuws. Een vrachtvliegtuig is noodgedwongen omgekeerd en teruggevlogen naar New York omdat een paard 30 minuten na het opstijgen uit zijn stal was ontsnapt. De piloot meldde: " Het paard is erin geslaagd uit zijn stal te ontsnappen. We kunnen het paard niet vastzetten. Er zijn geen problemen met het vliegen, maar we moeten terug naar New York."

De Boeing 747 was op weg naar België. Daarom had het toestel duizenden kilo's brandstof aan boord. Om een veilige landding te kunnen maken, moest 20 ton brandstof worden gedumpt boven de Atlantische Oceaan. De vlucht kon kort na de landing weer naar België vertrekken en landde uiteindelijk veilig in Luik. Nu vraag ik me af: " Zou dat het paard Ozosnel van Sinterklaas geweest zijn ? "

Afrikaans woordenboek:

snotjies draai  =  zitten en niks doen

 

" Droombeeld ? "

Voor veel mensen is het een droombeeld: zittend met een drankje aan de rand van zee of oceaan onder fraaie, wuivende palmbomen. Toen we in 2011 ons huis in Montagu betrokken, vielen wij ook voor zo'n fraai plaatje. We zagen ons al zittend naast een bijzonder gevormd groot zwembad omringd door palmen en waren er uitermate blij mee. Niet alleen bij het zwembad stonden deze bomen (die in feite helemaal niet in de West-Kaap thuis horen), in totaal hadden we maar liefst 12 palmen in onze tuin. Intussen zijn we 12 jaar verder en zijn die bomen flink gegroeid. Sommigen zijn zó groot geworden dat mijn ladder niet meer toereikend is om alle dode palmbladeren nog te kunnen verwijderen.

Geen fraai gezicht meer en bovendien zitten wij nu

op ooghoogte tegen kale stammen aan te kijken. Drie van die bomen richten bovendien met hun bladeren nogal wat schade aan aan ons kostbare rieten dak. Dat laatste was voor ons reden om de zaag er in te zetten, maar dat deden we niet zelf. De mannen van Cape Tree Services uit Barrydale wisten deze klus in twee dagen professioneel te klaren. Een goed beveiligde, lenige jongeman hanteerde vakkundig zijn kettingzaag en drie helpers deden flink hun best om alle stammen en takken af te voeren. Daarmee kwam er een einde aan vier palmbomen.

Maar daar bleef het niet bij. Er stond ook nog een Acacia, hier doringboom genoemd, in de achtertuin en die groeide ook stevig door in hoogte en breedte. Ook diens takken beschadigden ons rieten dak en de overlast nam nog verder toe toen een koppel hadidas deze boom uitkoos als broedplaats en ijverig een groot nest bouwde. Een tweetal jaren leverde dat elke keer jonge vogels op, maar dat hele gebeuren ging wel gepaard met enorm veel ontlasting die onze stoep en diverse planten en struiken ernstig bevuilde. Daar kwam nog bij, dat ik bijna wekelijks tijdens het werken in de tuin, in aanraking kwam met de akelig lange stekels die deze boom heeft, waardoor ik verwondingen opliep aan hoofd en handen. Sanja moest grootverpakkingen pleisters kopen bij de "Clicks".

De overlast werd echt te groot en toen de vogels weer aanstalten maakten om nog meer nieuw grut op de wereld te zetten, was onze maat vol. De doringboom moest verwijderd worden en dat voelde een beetje ongepast in een tijd dat er wereldwijd zoveel bomen geplant dienen te worden. Ik ben principieel tegen bomenkap, maar soms pas ik mijn principes een beetje aan en heeft ook deze boom het loodje gelegd. Door al deze werkzaamheden hebben we veel minder schade en overlast en wel veel meer licht in onze achtertuin. De hoeveelheid vogelpoep en pleisters zal nu sterk verminderen !

Tenslotte: 

Over poep gesproken: Blijkbaar zijn wij niet de enigen die last hebben van poep. Toen ik vorige week weer eens pleisters ging kopen bij de "Clicks", zag ik daar een enorme massa toiletpapier. Mijn eerste gedachte was: "Zou Covid weer toegeslagen hebben en is er weer een run op toiletpapier ?" Maar er heerst nauwelijks Covid en er is beslist geen sprake van een pandemie. Er zal toch wel een andere reden zijn voor zo'n massa papier. Ik zie in onze omgeving wel een flinke toename van broedende hadidas, maar betwijfel of die aanstaande ouders voortaan toiletpapier gaan gebruiken !

Afrikaans woordenboek:

Wie honde hou, blaf nie self nie  =  wie personeel heeft, gaat niet zelf werken

   

" Een ongewenste vreemdeling "

"Die verdwaalt is, zeker. Ik zal eens even vragen naar zijn naam: Jacaranda mimosifolia".

De Jacaranda bomen staan weer volop in bloei. De naam stamt uit de Zuid-Amerikaanse taal Guarani en betekent: geurig. Het is een subtropische boom, die thuis hoort in Zuid-Amerika en wel 12 meter hoog kan worden. Gemiddeld worden ze 50 jaar, maar exemplaren van meer dan 200 jaar bestaan ook. Door de tijden heen zijn ze in grote aantallen elders geplant en   werden populair vanwege hun aantrekkelijke en langdurige bloei in de periode van september tot midden november. Ondanks de schoonheid van de bloemen zijn alle delen van de boom giftig: overgeven, diarree, onregelmatige hartslag, verwijde pupillen, coma, tot zelf de dood toe. De bomen hebben ook een spirituele betekenis: wijsheid, wedergeboorte, rijkdom en geluk. 

In de vroege 1800's bracht de plantkundige Carl von Ludwig de Jacaranda's naar de Kaap en werden landwijd populair en in duizendtallen geplant o.a. in Pretoria, Johannesburg, Bloemfontein, maar ook dichterbij in Robertson staan hele straten vol met deze bomen, die tijdens de bloei voor schitterende plaatjes zorgen. In Montagu staan er niet veel, maar bij ons om de hoek is de Kerkstraat momenteel weer prachtig paars-blauw gekleurd. In Zuid-Afrika hoort de Jacaranda officieel niet thuis. Ze worden ook als schadelijk beschouwd en het zijn ook nog eens grote waterverbruikers, die wel getolereerd worden, maar niet  meer nieuw geplant mogen worden. Op de lange duur zullen deze bomen dus verdwijnen uit het straatbeeld, maar voorlopig kunnen we nog volop genieten van de ongewenste vreemdeling !

Mijn verhaal over ons Santici huis is in dank door Rudi Allmayer aanvaard en intussen gepubliceerd op de website van Montagu Museum. Enige tijd geleden al vroeg Rudi me om een tweede verhaal te gaan schrijven over Italiaanse krijgsgevangenen, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Noord-Afrika gevochten hebben en na hun overgave onder andere in Zuid-Afrika in gevangenschap geplaatst werden. Van de Tweede Wereldoorlog in Europa is me redelijk veel bekend, maar van "die andere oorlog" wist ik erg weinig. Nu ik me in deze zaak verdiep, begint er een steeds duidelijker beeld te ontstaan. Op 10 juni 1940 koos Mussolini de kant van Hitler's Duitsland en nam deel aan de oorlog. Het plan van de Italiaan was om het territoriaal gebied van Italië flink te vergroten o.a. met gebieden in Noord-Afrika. 

Toen het Britse leger betrokken raakte in deze oorlog leden de Italianen meerdere nederlagen, waardoor gedemoraliseerde  Italiaanse soldaten zich overgaven. Groot-Brittannië vroeg de Zuid-Afrikaanse regering om krijgsgevangenen op te vangen in kampen en zo kwamen 93.000 in de periode van 1941tot 1945 in "Kamp zonder Water" in Pretoria terecht. Vandaar werden ze verspreid over het hele land en kwamen er ook in de West-Kaap terecht. We zijn nog druk aan het informatie verzamelen en weten al dat er 1500 in onze regio geplaatst werden. Steeds meer interessante gegevens komen in beeld. De Italian Prisoners of War story begint voor mij steeds meer vorm te krijgen !

Tenslotte:

Het gebeurt niet al te vaak, maar ik heb wel eens een goed idee (vind ik zelf). Maar het is ook plezierig als anderen me op een goed idee brengen. Zo adopteer ik het idee van zus en zwager om het 50 jarig huwelijksfeest te herdenken zo ongeveer als zij dat deden. De feestlocaties heb ik al bepaald. Dat worden respectievelijk Oudertehuis De Akkers in Nuenen en Huis Uitvlucht in Montagu. Ik heb nog wel enige tijd om mijn plan goed uit te werken, want februari 2040 is nog ver weg. Dichterbij is echter mijn 75e verjaardag in mei 2024. Wonen in Zuid-Afrika en familie en vrienden in Nederland vraagt eigenlijk wel om twee feesten. Een idee daarvoor kreeg ik via koning Charles van Groot-Brittannië. Hij werd deze week ook 75 en viert dat ook met twee feesten. Het eerste feest viert Charles met mensen die iets belangrijks voor de samenleving hebben gedaan en wordt een High Thea gebeuren.  (het verbaast mij, dat ik geen uitnodiging gekregen heb.) Veel gegeten zal er wel worden. Het tweede feest heeft als thema: Het tegengaan van voedselverspilling. Dat betreft dan volgens mij het kostelijk voedsel dat op het eerste feest overgebleven is. Bij mijn eerste feest zal echter geen voedsel overblijven, want het cafetaria-voedsel en de Chinese rijsttafel gaan geheid helemaal op. Over het tweede feest moet ik nog nadenken.  "Boer maak een plan" zeggen ze hier in Zuid-Afrika !

Afrikaans woordenboek: 

Die skerpste potlood in die sakkie  =  de slimste van de klas

"Ander land, zelfde probleem ! "

Sinds we in Zuid-Afrika wonen volgen we het Nederlandse nieuws via het dagelijks journaal op  de BVN-zender. Daardoor blijven we enigszins op de hoogte van de ontwikkelingen in de vaderlandse politiek. Onze stem in Nederland uitbrengen mogen we nog steeds, maar dat vergt nogal wat actie op  administratief gebied. De brief met de belangrijkste inhoud: het stembiljet, is in al die jaren nog nooit op tijd door de Zuid-Afrikaanse Posterijen bezorgd en dus gaat mijn stem verloren. Vroeger in onze jonge jaren was stemmen een eenvoudige en duidelijke zaak.  Mijn ouders stemden als katholieken natuurlijk op de Katholieke Volks Partij en dat deed ik dus heel wat jaren ook. 

Later ging ik me wat meer verdiepen in partijprogramma's, maar heel veel keuze was er niet. Dat is nu wel heel anders. Ik zag, dat het belachelijke aantal van 22 politieke partijen gaat deelnemen aan de verkiezingen in deze maand. Je hebt de hulp van een stemwijzer nodig om een goed beeld te krijgen welke partij het beste bij je past. De uitkomst lijkt me voorspelbaar: Een paar partijen halen flink wat stemmen en een groot aantal "splinters" moet het doen met 1 of 2 procent. Dat gaat gegarandeerd leiden tot een wankele coalitie van misschien wel 4 of 5 partijen. Een voordeel daarvan is wel, dat Nederland ervaring genoeg heeft met samenwerkende partijen in de te vormen regering. 

Tot nu toe speelde zo'n scenario helemaal niet in Zuid-Afrika. Sinds 1994 won de ANC telkens met grote meerderheid alle landelijke verkiezingen en hoefde daarom geen coalitie aan te gaan met andere partijen. Maar de verwachting is nu, dat de ANC bij de komende verkiezingen in 2024 hoogstens 41 %  van de stemmen gaat krijgen en dus voor het eerst samen moet gaan werken met één  (of meer) andere partij(en). Dat gaat volgens kenners nooit echt lukken, want hier weet men niet wat samenwerken betekent. Er is al enige ervaring opgedaan bij plaatselijke verkiezingen. In meerdere gemeenten werden coalities gevormd en binnen de kortste keren vocht men elkaar de tent uit. Elke partij hield vast aan de eigen standpunten met ruzie tot gevolg. Daadwerkelijke vechtpartijen waren er zelfs en uiteindelijk is er nog slechts in een paar gemeenten een werkbare coalitie. Volgens kenners gaat dat ook gebeuren met een eventuele nieuwe coalitie regering. Een definitieve datum voor die verkiezing is nog niet vastgesteld, maar de verwachting is, dat het gaat gebeuren in de periode mei-augustus 2024. Of Nederland dan al een nieuwe regering heeft, is nog maar de vraag !

Wat ook vergelijkbaar is zowel in Nederland als in Zuid-Afrika: Een fors probleem met het huisvuil. Op de Helmondse Facebook-pagina staan de laatste tijd steeds weer foto's en artikelen over problematisch afval. Nederland is al veel verder in het scheiden van afval en de logistiek van de vuil-verwijdering. Zelfs containers in de grond worden er steeds meer geplaatst, maar die blijken snel vol te zijn en worden nogal eens te laat geleegd. Met als gevolg, dat met name flatbewoners hun vuilniszakken niet weer naar hun flat of berging terugbrengen, maar dan maar naast de containers neerzetten met stank, overlast en zelfs ongedierte tot gevolg. 

In Zuid-Afrika wordt er sinds een paar jaar gescheiden in drie categorieën: huisvuil, tuinafval en papier. Met het ophalen van huisvuil en papier zijn er weinig problemen, maar het tuinafval wordt niet meer meegenomen. Dat moeten bewoners maar zelf naar de vuilstortplaats brengen. Begrijpelijk, want de tuinen zijn hier veel groter dan in Nederland en een grote tuin geeft nu eenmaal ook veel tuinafval. Maar lang niet iedereen is in staat en/of heeft vervoer om wekelijks zijn afval af te voeren. Een extra probleem vormen hier  de daklozen - hier "haweloze" genoemd - die vuilniszakken openrukken om te kijken of er nog eetbaar of verkoopbaar spul in zit. De rommel ligt daarna vaak op straat. Zowel in Nederland als in Zuid-Afrika is het afvalprobleem nog lang niet opgelost. Wat was het vroeger toch eenvoudig en jarenlang goed (?) geregeld met de bekende ijzeren afval-emmers. Deze Geldropse "souvenirs" hebben zelfs nog ooit in het Zuid-Afrikaanse Klaasvoogds nabij Robertson gestaan !

Afrikaans woordenboek:

ongeskraapte afval wees  =  ongemanierd zijn

" Ruwe bolster, blanke pit "

Motorrijders komen vaak nogal ruig en bedreigend over. Brullende Harley-Davidsons en ruig behaarde, vaak bebaarde en in leer geklede  personen, die je beter maar uit de weg blijft. Dat is het stereotype beeld dat men heeft van bepaalde motorrijders. Het merendeel is echter niet zo. Het zijn over het algemeen brave huisvaders, die zich in hun vrijetijd graag uitleven op hun motoren en beschikken over gevoelige hartjes. In Montagu zien we minstens drie keer per jaar een enorm aantal motorrijders, die bijeen komen om een gezellig weekend door te brengen, maar die ook elke keer een bepaald goed doel steunen. Dat kan een kindertehuis of  school of enig ander iets zijn en dat levert grote bedragen op. Men ziet die gasten dan ook graag komen (uitgezonderd enkele klagende figuren, die de herrie-overlast niet kunnen appreciëren). Vorige week las ik in ons weekblad over een groep motorrijders die in Worcester bijeen gekomen waren en stonden te zwaaien met beha's. Een niet alledaags gebeuren. 

Zij namen deel aan een bijeenkomst van de organisatie: "I love Boobies Charity". In het leven geroepen na een campagne in 2016. Hun doel: Zuid-Afrikaanse vrouwen met weinig of geen geld bewust maken om zich te laten screenen op borstkanker. 47.000 vrouwen in Zuid-Afrika krijgen er elk jaar borstkanker en maar 10.000 worden er jaarlijks gescreend. Screenen is dus belangrijk, want één op acht vrouwen krijgt ooit borstkanker. "I love Boobies" wil realiseren, dat alle vrouwen gratis borstonderzoek kunnen laten doen. De meerderheid van de vrouwen, die overlijden aan deze vorm van kanker, leven in landen met lage tot middelbare inkomens. 

Iedere vrouw, die gescreend wordt, ontvangt een paar sokken als herinnering om zelfonderzoek te doen telkens als zij de sokken draagt. Vanaf 2018 werden al 20.000 paar sokken verkocht. Nu zijn er ook shirts, sportkleding en allerlei soorten sportartikelen te koop. De motorrijders in Worcester hebben bij hun actie 220 beha's bijeen gebracht  en overhandigd aan "I love Boobies". Ze worden uitgereikt aan arme vrouwen ! 

Zuid-Afrika heeft grote problemen en het nieuws in dit land is maar zelden positief. Maar na het Wereldbeker Rugby toernooi, gehouden in Parijs, kwam Zuid-Afrika dan toch eens op een positieve manier in beeld. De "Springbokken" versloegen the "All Blacks" uit Nieuw-Zeeland in een zinderende finale met 12-11. Heel Zuid-Afrika stond en staat nog steeds totaal op z'n kop En wij, nuchtere Nederlanders, die helemaal geen kennis van en weinig belangstelling voor deze nogal ruige sport hebben, zien de massahysterie met enige verbazing aan. 

President Cyriel Ramaposa bevond zich ook onder de toeschouwers in het Franse stadion en beloofde na afloop zonder verder overleg met belanghebbende instanties, iedereen een vrije dag op 15 december. Daar kwam nu weer het nodige commentaar op. Een vrije dag 6 weken na dato is te ver weg en werkgeversorganisaties hebben al berekend dat het de bedrijven en de economie enorme financiële schade gaat toebrengen. 

Gelukkig gaat het in dit geval maar om één keer een vrije dag en het volgende WK Rugby toernooi is pas weer over vier jaar !

Ik ben heel zuinig op mijn gasgestookte barbecue. Enerzijds omdat ik maar een heel matige vleeseter ben, die vlees met "handvatten en vetranden" verafschuwt, maar ook omdat Afrikaners een gasbraai helemaal niks vinden. Braaien is voor hen een sociaal gebeuren, dat een hele avond duurt en vaak zelfs al laat op de middag begint. Dat dan liefst meerdere keren per week en met enorme lappen vlees op het hout gestookte braai-ijzer. 

Dinsdag kwamen er op uitnodiging van Sanja vier Nederlandse kennissen eten en kreeg ik 's ochtends te horen dat er van mij verwacht werd de te consumeren biefstukken gaar te braden op mijn gasbraai. Omdat ik deze klus maar uiterst zelden doe, ben ik er ook helemaal niet vaardig in en ik kreeg al visioenen van "zwartgeblakerde schoenzolen" . Maar met assistentie van één der gasten kwam er toch iets eetbaars op tafel en hebben zich nog geen voedsel vergiftigde gasten gemeld. Ik heb nu mijn toestel weer ontdaan van alle vettigheid en voorlopig krijgt mijn gasbraai weer lange tijd rust. Zuid-Afrika's belangrijkste hobby zal aan mij nooit besteed raken !

Afrikaans woordenboek:  

Om die braaivleisvure kuier  =  rond de barbecue ontspannen