donderdag 30 mei 2019

" Ver van ons bed ! "

Onze vakanties in Nederland doen we meestal niet samen. De belangrijkste reden: Onze 2 honden. Minstens één keer per jaar gaan we wél samen en omdat Zuid-Afrika zo'n enorm land is met een zeer grote diversiteit aan natuur en andere bezienswaardigheden, maken we ook momenteel weer een trip in een deel van Zuid-Afrika waar we nog niet eerder waren. We vertrokken dinsdag 21 mei al vroeg in de ochtend, want er stond een behoorlijk lange rit van 620 km naar Britstown, onze eerste overnachtingsplaats, op ons programma. De route ging voornamelijk over de snelwegen N1 en N12 en was eenvoudig te vinden. Dat was maar goed ook, want halverwege - bij Beaufort West - hield onze oude TomTom het voor gezien. Britstown vonden we zonder veel problemen, maar het gemis van ons navigatiesysteem zou ons nog enige tijd parten spelen. 
Op de tweede dag bezochten we het Mokala National Park op zo'n 70 km ten zuiden van Kimberley. De oorsprong van dit park ligt ongeveer 100 km noordelijker. Daar was het Vaalbos National Park, maar in 1997 moest een groot deel van dit park afgestaan worden vanwege een toegekende landclaim van voormalige bewoners van dit gebied. Besloten werd om Vaalbos te sluiten en in 2007 opende Sanparks het nieuwe Mokala National Park door alle dieren van Vaalbos in een paar weken tijd over te plaatsen  naar het Mokala Park. De "Big Five" zit er niet, maar met zebra's, giraffen, wildebeesten, wilde zwijnen en een groot aantal  hertensoorten zit er aardig wat wild en heel veel van dit wild hebben we gezien. Een fraai park. Een sfeervol verblijf in een rietgedekt huisje. Veel wild en veel foto's. Heel geslaagd, dus !

Kimberley was ons volgende doel. De stad zelf is geen schoonheid, maar de ontdekking van diamanten omstreeks 1870 heeft deze plaats grote bekendheid gegeven. Van de vijf mijnen worden er momenteel nog slechts twee geëxploiteerd en wat achterbleef is "The Big Hole". 
Met de hand en met pikhouweel is in de loop der jaren een enorm gat gegraven. Hier zijn beroemde diamanten gevonden en Barney Barnato en Cecil Rhodes werden er schatrijk. Nu is het gat gevuld met grondwater (41 meter diep) en heeft een bijzondere groene kleur. 
Heel veel informatie hebben we vergaard in het Informatiecentrum, dat in 2016 compleet vernieuwd is. Ook hier hebben we tamelijk veel foto's gemaakt. Dat was goed mogelijk, want er was maar een handjevol  bezoekers !

Naast het uitgebreide Informatiecentrum ligt een schitterend openluchtmuseum. Het geeft een interessant beeld van het stadje Kimberley in de periode van de Goldrush: 1870-1910. Sfeervolle straatjes met kleine winkeltjes. 
Prachtig ingericht met meubels en allerlei attributen uit lang vervlogen tijden waren er te zien. Urenlang liepen we er rond en ook hier waren er nauwelijks bezoekers. Onze camera's  draaiden overuren !

Afrikaans woordenboek:

bietjie-baie  =  tamelijk veel

donderdag 23 mei 2019

" Oud hè ! "

    
Er zijn verjaardagen, die zonder al te veel poespas voorbij gaan. Een aangekleed ontbijt, een taartje bij de koffie en meestal uit eten in een plaatselijk restaurant. Er zijn echter ook van die verjaardagen, die iets meer "speciaal " zijn. Voor mij was er zondag zo'n speciale verjaardag. Op 19 mei 1949 werd er in de familie van de Sande een derde kind en oudste zoon geboren, die genoemd werd naar een familielid Nard geheten en zo ging dit ventje jarenlang als Leo(nardus) door het leven. 19 Mei 2019 was weer zijn verjaardag en omdat dit ventje op deze dag de leeftijd van 70 jaar bereikte, vond hij het nu wel op z'n plaats om een meer speciale viering te organiseren. Het ontbijt was aangekleed en er was taart bij de koffie, maar het hoogtepunt was toch echt het lunchbuffet in het Country-hotel waarbij - naast Sanja en ondergetekende - nog 15 genodigden aanschoven. Een voortreffelijk en uitgebreid lunchbuffet en gezellige gasten maakten deze speciale verjaardag heel speciaal !
                                                 


Zaterdagavond bezochten we weer eens een concert georganiseerd door de Montagu Music Society in het voormalige kerkje aan de Langstraat. Onder de titel "Youth in Concert" traden vier  zeer jonge (16-22 jaar), maar veelbelovende musici op. Ondanks hun jonge leeftijd behaalden zij allemaal al topprijzen op festivals van naam met als hoogtepunt deelname en winnaar bij de jaarlijks georganiseerde "National Youth Music Competition". Het publiek genoot met volle teugen van hun ongelooflijk goede instrumentbeheersing. Alle vier speelden zij drie nummers solo en tot slot volgde een gezamenlijke afsluiting. David Cyster, Gilah Kellner, Emilio Lorenzo en Cameron Williams vallen duidelijk in de categorie: "Jonge mensen op weg naar het concertpodium". De dankbare toehoorders  klapten zich de handen blauw en alle thuisblijvers hebben weer eens een uniek concert gemist !

Tenslotte:
Zuid-Afrika is beslist geen "fietsland". De infrastructuur - voor zo ver die er überhaupt is - is helemaal niet fietsvriendelijk en zeker niet veilig. De waaghals, die toch fietst op wegen buiten de bebouwde kom, ziet snelverkeer met een vaart van 120 km op een meter afstand aan zich voorbij razen. Compleet onverantwoord dus. De mountainbike is wel redelijk populair, maar die wordt veelal gebruikt op fietsroutes in de natuur en ver weg van de bebouwing. In het dorp zie je ook nauwelijks een fietser (Sanja uitgezonderd). Daarom was het opvallend om bij het toeristenbureau een rijtje felgekleurde huurfietsen te zien staan met enige gelijkenis (behalve de kleuren) met Nederlandse modellen als Union, Gazelle, Sparta en dergelijke. Het blijkt om een kunstproject te gaan, waarbij bekende en minder bekende personen zich uitgeleefd hebben op een stelletje oude vehikels. Zo één staat er ook nog in onze garage, maar dat is Sanja's saai-blauw gekleurde oude, échte Union. Als ik klaar ben met het schilderwerk aan ons huis, ga ik van die Union ook een kunstproject maken met de verf, die ik nog over heb !

Afrikaans woordenboek:

partytjierumoer  =  feestgedruis


donderdag 16 mei 2019

" Leg néér, die bal ! "

Wie kent dat gevleugelde zinnetje van Toon Hermans niet? Wij wonen al 8 jaar pal tegenover de "rolbalbaan". Rolbal is de Zuid-Afrikaanse vorm van jeu-de-boules. Dagelijks loop ik met onze honden langs het clubterrein en bewonder het fraaie, geschoren gazon, waarop mannen en vrouwen - de meeste van gevorderde leeftijd - met houten ballen aan het rollen zijn. Het ledental was jarenlang een zorgenkindje, maar sinds een tweetal jaren neemt hun aantal weer gestaag toe. Toch mogen er nog wel wat meer spelers komen ballen. Onze buurvrouw vertelde aan een rolbal-lid, dat zij wel belangstelling had, maar het eerst wel eens wilde uitproberen. Daarop werd er supersnel een introductieles geregeld en het bleef niet bij onze buurvrouw alleen, want op maandagmiddag stonden er een achttal geïnteresseerden - waaronder ook Sanja - op de groene grasmat aangetreden. 
Na een half uur geluisterd te hebben naar de uitleg over de basisbeginselen van deze sport, mocht er met ballen gegooid worden. Of beter gezegd: gerold. Dat bleek nog niet zo eenvoudig te zijn. De beginhouding is erg belangrijk, maar met voortdurende aanwijzingen van de ervaren instructeur werden aardige vorderingen gemaakt. Twee uur duurde de instructieles en diezelfde instructeur voorspelde, dat  alle deelnemers de volgende dag flink last zullen hebben van stijfheid en spierpijn. Of de rolbalclub nu weer een aantal nieuwe leden tegemoet kan zien, is op dit moment nog niet duidelijk. Aanstaande maandag volgt instructieles nummer 2 ! 


De kiezer heeft gesproken. Of beter gezegd: 17.355.920 kiezers hebben vorige week woensdag gesproken. Stemgerechtigd waren er 26.779.025, maar die kwamen niet allemaal opdagen. Een opkomst van 66 % leverde landelijk de volgende uitslag op: African National Congres (ANC) 57,49 %. Democratiese Alliansie (DA) 20,80 % en de Economic Freedom Fighters (EFF) 10,76 %. De overige 45 partijen behaalden elk slechts 3 % of (veel) minder en zullen geen betekenisvolle rol spelen bij de samenstelling van het Parlement. De ANC heeft wel een - zij het krappe - meerderheid, maar heeft landelijk opnieuw minder stemmen gekregen. In het Parlement krijgen zij opnieuw verreweg de meeste zetels, maar om b.v. een Grondwetswijziging voor elkaar te krijgen, zullen zij steun moeten halen bij één of meer oppositiepartijen. 
Cyril Ramaphosa, de voorman van de ANC, gaat proberen Zuid-Afrika uit een economisch slop te halen en beloofde op overtuigende wijze er alles aan te doen om een meer sociaal en minder corrupt beleid te gaan voeren. Afwachten of hij daar in gaat slagen. Positief is in ieder geval, dat de verkiezingen heel democratisch en zonder noemenswaardig geweld verlopen zijn !

Tenslotte:
Wij ervaren regelmatig, dat het hier uiterst moeilijk is om een gekwalificeerde vakman in de handen te krijgen. Of het nu gaat om een tegelzetter, schilder, timmerman of loodgieter, je vindt ze zelden of nooit. Een vakopleiding, die de vaardigheden kan aanleren, is er ook nauwelijks. Iedereen wil  arts, jurist, ambtenaar of onderwijzer worden, maar een vakman in een overall wil niemand zijn. Tóch vinden we nog wel eens een vakman. Tijdens onze motortocht van woensdag dronken we koffie in een restaurant in Swellendam en aan allerlei attributen in het gebouw was af te leiden, dat de eigenaar beslist een vakman was (geweest). Meer speciaal: een loodgieter, die allerlei handige voorwerpen gemaakt had van loodgietersmaterialen, zoals: koperen buizen, knel- en schroefkoppelingen, 90° bochtjes en meer van dit materiaal. Waarschijnlijk loodgietert de eigenaar niet meer in het dagelijks leven en verdient hij zijn geld als restaurant-uitbater. Toch was er nog iets, wat deed denken aan zijn oorspronkelijke beroep: de koffie was prima, maar zó gloeiend heet, dat ik eigenlijk een slokdarm als een loden pijp diende te hebben !
Afrikaans woordenboek:

Iemand 'n gat innie kop praat  =  iemand proberen te overtuigen







donderdag 9 mei 2019

" Afrikaans is sexy ! "

Kan een taal sexy zijn? Jazeker, althans volgens reisorganisatie Big 7 Travel is dat het geval. De taal, die het meest sexy is, is het Kiwi ofwel de taal gesproken in Nieuw-Zeeland. Het jury-oordeel: "Uitzonderlijk charmant en het meest sexy van alle talen". Op de tweede plaats komt het Afrikaans met als oordeel: "Populair accent vanwege unieke klanken, gesproken in het Saffa-slang (informele volkstaal gesproken door oorspronkelijke Afrikaners). Op de derde plaats eindigt het Iers. 
Er blijken uit het onderzoek van Big 7 Travel wereldwijd maar liefst 7.111 talen gesproken te worden. Azië (32 %) en Afrika (30 %) nemen samen al twee-derde deel van al die talen voor hun rekening. Europa levert met 4 % slechts een gering aandeel. Het Nederlands neemt met een 31ste plaats een positie hoog in de middenmoot in. Het jury-oordeel over onze taal: "Een sterke taal met een aardig accent". Wel positief dus, maar blijkbaar weinig sexy !


Iedereen keek er al lange tijd naar uit: Woensdag 8 mei 2019. De landelijke verkiezingen van een nieuw Parlement werden gisteren gehouden en de uitkomsten van deze verkiezingen kunnen grote consequenties hebben voor de machtsverhoudingen gedurende de komende jaren. Sinds de omwenteling in 1994 was de ANC-partij onbetwist de grootste met een meerderheid, die ooit wel ruim 80 % bedroeg. Vriendjespolitiek, corruptie, incompetentie, zelfverrijking. Het waren allemaal factoren, die er voor zorgden, dat het eens zo rijke land afgegleden is naar "Rommelstatus". Veel mensen praten over Zuid-Afrika als een "Lost State". Ruim de helft van de 55 miljoen inwoners leeft na 25 jaar "bevrijding" steeds nog werkeloos en in grote armoede en woont in krottenwijken. De verwachting is, dat de ANC voor hun wanbeleid -vooral tijdens het presidentschap van Jacob Zuma- flink afgestraft gaat worden bij de verkiezing van woensdag. 
Of het zou moeten zijn, dat de nieuwe president, Cyril Ramaphosa, het tij kan keren en de ANC kan laten bewegen in een economisch en sociaal-maatschappelijk betere richting. Binnen de ANC is echter nog steeds een Zuma-stroming, die het liefst het zelfverrijkingsbeleid wil voortzetten en een aantal van deze voormalige Zuma-vrienden staan nu weer als kandidaat op de verkiezingslijsten. En dan is er nog de populist Julius Malema, die met zijn opruiend en racistisch geschreeuw ("Skiet die Boere" en "All Whites Out") parlementaire vergaderingen met geschreeuw en dans op stelten zet, maar wel steeds meer aanhang krijgt bij de massa van zwarte mensen, die in grote armoede in townships leven zonder uitzicht op verbetering van hun leefsituatie. 
Vooral door Malema's roep om de grond van de boeren af te nemen zonder vergoeding, schept hij bij de kanslozen de verwachting op een betere toekomst voor de uitzichtloze zwarte mensen. Ik publiceer deze blog op donderdagochtend en langzaam komen de eerste peilingen en voorlopige uitslagen binnen. Een totaalbeeld is er nog niet te geven. Over een dag of twee zullen de machtsverhoudingen wel duidelijk zijn. Dat is overigens nog maar de vraag, want er doen maar liefst achtenveertig (48) politieke partijen mee aan de verkiezingen. In de blog van volgende week kom ik zeker nog terug op de ontstane politieke situatie, die wel eens voor grote moeilijkheden kan gaan zorgen !

Tenslotte:
Sanja gaat graag achter op de motor, maar heeft  door haar  goede-doel-projecten op woensdagen zelden tijd om mee te gaan op een motortrip. Woensdag was het een vrije dag voor iedereen vanwege de landelijke verkiezingen en daardoor gingen haar werkzaamheden bij projecten ook niet door. Dus kon zij sinds lange tijd ook weer eens mee op onze motor. Dat bleek een goed besluit, want we maakten een fraaie tocht naar een plek waar wij beiden nog nooit geweest waren: de Poortjieskloofdam, die halverwege tussen Montagu en Barrydale ligt. Dit is een groot waterbekken waar maximaal 10 miljoen m³ water in kan staan, maar door de langdurige droogte was de dam hoogstens voor 10 % gevuld. Het grondpad er naar toe bleek een grote uitdaging, maar onze inspanningen werden ruimschoots vergoed door de mooie uitzichten, die deze tocht ons opleverde. We hebben dicht bij Montagu weer een fraai stukje natuur gezien !
                                         

Afrikaans woordenboek:

 Hier komt groot kak  =  Hier komen grote moeilijkheden






donderdag 2 mei 2019

" Rijden, rijden met m'n wagentje ! "

Ik reed tijdens dezelfde vakantie ruim duizend kilometer en moest dus een paar keer tanken. De benzineprijs is in Nederland veel hoger dan die in Zuid-Afrika. In "Die Burger" stond laatst een artikel over de benzineprijzen in de hele wereld. Van de 164 landen is Venezuela het land met de laagste literprijs. Een volle tank van mijn huurauto (50 liter) zou daar minder dan een halve euro kosten. Ook in Soedan, Iran Koeweit en Algerije (€ 15) is de brandstof goedkoop. Italië is in Europa het goedkoopst (€ 77) en staat daarmee op de 155ste plaats. Nederland (160ste) is met een prijs van € 80 nummer 160 en staat nog net vóór Noorwegen, het duurste land van Europa. Maar het land met wereldwijd de duurste benzine is .....Zimbabwe (164ste plaats). Voor de eigen bevolking kost een volle tank maar liefst € 149. In Nederland reed ik ongeveer 1000 km. Met een gemiddeld verbruik van 1: 15 km tankte ik 67 liter, die me € 107 kostte. Als ik in Zimbabwe 1000 km gereden zou hebben, sloeg dat een gat van € 200 in mijn portemonnee. Voor Europeanen duur, maar voor de Zimbabwanen hopeloos te duur. Nu ben ik toch voorlopig niet van plan om  naar Zimbabwe te gaan en misschien is het een troost voor de Nederlanders: Benzine is duur, maar het kan ergens anders altijd nog duurder zijn !

Twee Facebooksites, waar ik graag naar kijk, zijn: "Geldrop in Beeld" en "Je bent Helmonder...". Geldrop is mijn geboorteplaats en daar heb ik ruim 30 jaar gewoond. Op de site worden bijna dagelijks foto's uit een - soms zeer ver - verleden geplaatst, die bij mij leuke herinneringen oproepen. Datzelfde geldt voor de Helmondse site. Vanaf 1971 tot 1991 heb in Helmond gewerkt als leerkracht en later als adjunct-directeur op de Titus Brandsmaschool. Oud-leerlingen en hun ouders zijn actief op Facebook. Ze plaatsen foto's, die bij mij ook heel interessante en vooral leuke herinneringen op roepen.                          
Vorige week plaatste de site-beheerster een foto van de Titus Brandsmaschool en in enkele dagen tijd stuurden oud-leerlingen meerdere foto's in en werden er tientallen opmerkingen geplaatst.
 Het is opmerkelijk, dat één foto op deze manier kan leiden tot een massa foto's en commentaren. Voor mij was het in elk geval heel plezierig om op deze manier weer even terug in de tijd te zijn !

Tenslotte:
Om te zeggen, dat Montagu bruist van de activiteiten, gaat iets te ver, maar een slapend dorp is het volgens mij nu ook weer niet. Vooral op cultureel en artistiek gebied slaat ons dorp beslist geen slecht figuur. Zaterdag bezocht ik twee tentoonstellingen met werk van plaatselijke en regionale amateurkunstenaars.
Allereerst was daar de fototentoonstelling, waar Sanja's foto's hingen. Ik hoefde niet lang in de rij te staan om toegang te krijgen, want naast de vriendelijke juffrouw aan de balie, was er slechts één andere bezoeker. Mijn niet-professionele oordeel: Veel interessante foto's, maar de vraagprijzen - sommige meer dan 4000 Rand - zijn voor veel inwoners van onze regio gewoon te hoog. Naast Sanja's foto bleken er nog twee (2) een koper gevonden te hebben. De tweede tentoonstelling, die ik op diezelfde dag bezocht, werd gehouden in de Natuurtuin. Hier poseerden amateurkunstenaars op velerlei gebied hun vaardigheden. Ik loop niet over van kennis van zaken op kunstzinnig gebied, maar volgens mij liep het niveau van het getoonde uiteen van héél minimaal (jaren '70 macramé) tot behoorlijk professioneel. De kunstenaars gaven enthousiaste toelichtingen en de bezoekers vermaakten zich prima. . De Natuurtuin is een juweel en het herfstweer kon met 28 graden niet beter !


Afrikaans woordenboek:

inloer  =  een kort bezoek brengen