" Een geniaal plan ? "

Dat het niet zo goed gaat met Zuid-Afrika is het intrappen van een open deur. De overheid heeft grote financiële problemen, maar het gaat ook niet goed met de portemonnee van de inwoners. Hier zegt men dan: "Boer, maak 'n plan." Er is inderdaad een plan gekomen om de financiële nood van de burgers te lenigen. Maar het is niet bedacht door een boer. Dit geniale (?) plan is bedacht door de minister van Financiën.  De oplossing is het "Two Pot Stelsel". Iedereen, die werkt, bouwt pensioen op en dat pensioen wordt verdeeld in twee delen. Van één deel moet iedereen afblijven tot men daadwerkelijk met pensioen gaat, maar het deel dat elke maand door de werkers opgebouwd is, mag elke maand vrijelijk opgenomen worden en naar welbevinden uitgegeven. Een heel gevaarlijk iets, want wat je nu uitgeeft, heb je later niet meer en de pensioenen zijn hier toch al heel erg krap. De minister ging er van uit, dat hoogstens 30 % van de werkers het geld maandelijks zou opnemen, maar dat percentage is al 75 % en het neemt nog steeds toe. 

Waar men het geld aan besteedt, is verschillend: Aflossen van schuld, schoolgeld van de kinderen, financieel het einde van de maand halen. Allemaal verdedigbare doelen, maar het wordt ook uitgegeven aan  luxe (onnodige) zaken, een nieuwe auto, vakantie en electronica. Zo probeert iedereen te blijven leven zoals men dat gewend was en dat is een gevaarlijk doel, waarvan men later de rekening gepresenteerd gaat krijgen. In wezen gaat het eigenlijk om drie potten: De Vested Pot is het pensioen, dat reeds opgebouwd is en daar moet iedereen van afblijven. 30 Procent daarvan wordt in de Retirement Pot geplaatst en neemt elke gewerkte maand toe. Uit die pot mag geld naar eigen goed dunken opgenomen worden voor noodzakelijke doelen. Prettig voor nu, maar een mogelijke ramp voor later !

Ons weekblad Standard bevat niet veel informatie die mij interesseert, maar vorige week stond er toch een alleszins interessant artikel in, geschreven door Willem Botha:"Afrikaans is nie 100 jaar oud nie." Zuid-Afrika is dol op feesten. Overal en altijd wordt wel iets bedacht om te vieren en zo viert men dit jaar het feit dat in 1925 het Afrikaans als ambtelijke taal ingesteld is.  

Het Afrikaans is al veel eerder ontstaan. Nederlandse schepen deden al in 1590 de Kaapse kust aan en hadden contact met de inheemse Khoi-Khoin. Toen die inwoners Hollandse woorden begonnen te leren, was dit het begin van het Afrikaans. Khoi-Afrikaans dateert van 1595 af en de volgende 50 jaren tot de vestiging van het verversingspunt aan de Kaap, was de eerste periode in de geschiedenis van Afrikaans. In 1647 verbleef een groep van 62 Nederlanders meer dan een jaar aan de Kaap nadat hun schip gestrand was. De Khoi-Khoin spraken toen al een aardig woordje Afrikaans. In 1652 landde Jan van Riebeeck met ongeveer 90 Nederlandse kolonisten. 

Drie jaar later, in 1655, was er al een Khoi-woordenlijst van 221 woorden samengesteld, waarin veel Nederlandse woorden herkend worden, zoals koring (koren), kaars (kers), knoop, tou (touw), môre (morgen) en reën (regen). In de periode 1658 - 1700 werden slaven naar de Kaap gebracht. Die brachten talen als het Maleis en het Portugees mee. Daardoor ontwikkelde het Afrikaans zich als een Kreoolse taal met woorden als piesang (banaan), baadjie en baie dankie. 

Het Paasfeest leeft hier veel minder dan in Nederland. Een Tweede Paasdag kent men helemaal niet desondanks is er wel bijna een hele week vakantie. In de winkels is er maar weinig paassfeer in tegenstelling tot o.a. de supermarkten in Nederland. Sanja houdt nog altijd vast aan de (kerkelijke) feesten in ons vaderland. Sinterklaas wordt er gevierd met landgenoten, buren en kennissen en dat geldt ook voor Kerstmis en Pasen. Zondag hadden we 11 gasten bij ons op bezoek, die zich de overvloedige paasbrunch goed lieten smaken. Uit de reacties van de gasten werd het ons wel duidelijk, dat men dit initiatief van Sanja wel wist te waarderen !

Afrikaans woordenboek :

jou lengte op die grond meet =  voorover vallen

" Komt in de bus ! "

Tijdens mijn verblijf in Nederland kwam onze Magistrum groep, zoals gebruikelijk,  weer bijeen. STRIJP-S  gingen we bekijken en gelukkig voor mij was de reis ernaar toe niet al te ver. Maar een parkeerplek vinden zou wel eens een moeilijke zaak kunnen worden.  Mijn zus en zwager raadden me aan om  gebruik te maken van het openbaar vervoer en dan meer speciaal DE BUS te nemen. Van dat welgemeende advies werd ik helemaal stil. "IK in een BUS !" Ik ben 75 jaar en zat nog nooit eerder in een openbaar vervoer bus. Wel ooit met enkele kinderklassen op schoolreis, maar nog nooit om te reizen van A naar B. Volgens mijn familieleden was de reis van Nuenen naar de Eindhovense wijk Strijp een fluitje van een cent. Ja, voor iemand die regelmatig van zo'n vervoermiddel gebruik maakt, is dat inderdaad een makkie, maar als je dat nooit eerder gedaan hebt.....

Uiteindelijk heb ik me toch maar over laten halen en met de hulp van een handige App ben ik op pad gegaan. Eerst 15 minuten lopen naar de bushalte. Een bijna lege BRAVO-bus  bracht me in korte tijd bij het Eindhovense station. Daar moest ik overstappen op bus 401 en korte tijd later stond ik in de Torenallee nr. 22. Daar stond ik bij de "Ontdekfabriek". Maar mijn eerste ontdekking was, dat een busreis helemaal niet iets moeilijks is, óók niet voor iemand die 75 jaar is en nog nooit met een bus reisde. Misschien ben ik wel een unicum en is mijn prestatie goed genoeg om het Guinness Book of Records te halen. 

Ik ben van plan om vaker te reizen met de bus, want de heenreis duurde met looptijd vooraf precies 44 minuten. Een vriendelijke Magistrum-collega bood aan om me na afloop met zijn auto weer terug te brengen naar Nuenen. We raakten op die vrijdagmiddag meerdere keren in zeer langzaam rijdende  files en nu was de reistijd per auto maar liefst 65 minuten. Ik verwacht de komende keren nog wel vaker gebruik te maken van een bus en misschien moet ik ook eens een keer kijken of reizen per trein ook zo gemakkelijk en efficiënt is !

Er gebeuren opvallend meer ongelukken in Kaapstad rondom de betaaldagen van salarissen en uitkeringen. De oorzaak is gemakkelijk te raden. Men is blij en men heeft geld en van dat laatste wordt veel gebruik gemaakt om alcohol en/of drugs te kopen en te gebruiken. J.P. Smit, lid van de Verkeersveiligheidsraad zegt in een verklaring dat de statistieken aan het eind van de maand niet iets zijn om vrolijk van te worden. Met name de verdubbeling van het aantal mensen dat gearresteerd wordt vanwege het besturen in dronken toestand. Hij zegt, dat iedereen blij is om weer betaald te worden, maar dat dat geen reden mag zijn om niet voorzichtig op te treden. 

De verkeersafdeling Metro heeft twee weken geleden 39 mensen gearresteerd waarvan 30 vanwege besturen onder invloed van alcohol. De verkeersafdeling heeft ook 42.565 overtredingen geconstateerd, 312 vervoersmiddelen in beslag genomen en 1367 bekeuringen uitgedeeld. De politie had het ook erg druk: in diezelfde  periode werden 292 verdachten in hechtenis genomen, 41.986 bekeuringen uitgedeeld en 248 voertuigen uit het verkeer gehaald !

Zuid-Afrika zit financieel in zwaar weer. Daarom heeft de minister van Financiën  het voornemen om de BTW met één procent te verhogen tot 16 %. Tax Justice SA heeft berekend, dat die verhoging 29 miljard extra inkomsten op gaat leveren. Maar de toch al zwaarbelaste burgers gaan dit zwaar voelen in hun portemonnee. De inkomstenbelasting staat al op 40 % en die wil de regering verhogen door de extra BTW. Oxford Economics heeft - denken zij -  een veel betere oplossing, die de burgers helemaal geen pijn zal doen: De overheid loopt jaarlijks 27 miljard Rand mis door de illegale (en dus onbelaste) verkoop van sigaretten. Gestolen koper levert ook jaarlijks een verlies van 11 miljard Rand op. Als deze twee criminele zaken nu eens goed aangepakt zouden worden, hoeft de BTW helemaal niet omhoog !

Afrikaans woordenboek: 

hy slaat 'n dampie  =  hij rookt een sigaret

" Diep in het glaasje gekeken "

Na mijn aankomst in Nederland heb ik twee dagen doorgebracht in Vianen en heb in het stroomgebied van de rivier De Linge interessante wandelingen gemaakt met Nederlandse vrienden. Onder prettige weersomstandigheden konden we genieten van bomen in bloesem en  de koolzaadplanten zorgden voor geel gekleurde boorden langs de dijkweggetjes. Met een cappuccino en een stuk appeltaart op tafel kijken naar de passerende plezierboten.

Zo bereikten we de plaats Leerdam waar een bezoek gebracht werd aan "GLAS, glasblazerij". Tijdens een verhelderende uitleg waren drie medewerkers bezig met hun bijzondere werk. Er komt heel wat kijken voor er een fraai kunstwerk geproduceerd is. Bij temperaturen van maar liefst 1800 graden is het kleinste foutje fataal voor het eindresultaat. Na deze twee uur durende leerzame activiteit liepen we nog even door de oude kern van Leerdam. Al met al een goed begin van mijn vakantie !

Eenmaal aangekomen op mijn vaste logeerplek volgde een bezoek aan het "DAF-museum" in Eindhoven. Daar was ik al eens eerder, maar dat was al weer heel wat jaren geleden en onlangs heeft het museum een noodzakelijke uitbreiding moeten ondergaan vanwege de steeds maar groeiende hoeveelheid auto's, trucks en accessoires. 

Er zijn in feite drie verschillende afdelingen: een afdeling met uitsluitend vrachtauto's. Op de bovenverdieping staan de personenauto's en daartussen is "de Smidse". Hier staan nog allerlei machines en liggen honderden gereedschappen uit de vroege periode van dit bedrijf, dat in 1928 gestart is door Hub van Doorne. Gepensioneerde werknemers tonen hun vroegere vakmanschap en voeren hier restauratiewerken uit. 

Het is heel bijzonder te zien hoe de technisch zeer begaafde gebroeders van Doorne begonnen zijn met het maken en repareren van karren- en fietswielen en door de jaren heen groeide DAF uit tot een topbedrijf van wereldfaam. Juwelen van vrachtauto's rollen in forse aantallen uit de fabriekshallen, maar aan heel wat "oudjes" heb ik nog goede jeugdherinneringen !

Een vast onderdeel van mijn vakantie is een wandeling door mijn geboortedorp Geldrop. Ik vind het leuk om te zien welke vernieuwingen er doorgevoerd zijn en welke oude  monumentale gebouwen en huizen er nog staan (of niet meer). Stilstaand bij enkele makelaarskantoren zag ik vol ongeloof welke geldbedragen er tegenwoordig gemoeid zijn om onroerend goed te bemachtigen. Bedragen van een miljoen en hoger zijn geen uitzondering meer en worden er gevraagd voor bijzondere huizen. Rijtjeshuizen gaan voor prijzen waar je jaren geleden villa's voor kon kopen !

Na een wandeling door het centrum liep ik naar het kasteel van Geldrop. In het kasteel ben ik al meerdere keren geweest. Nu beperkte ik me tot wandelingen in de grote en bijzondere kasteeltuin. Ondanks het mooie, zonnige weer was er nog maar weinig kleur te zien. Op enkele narcissen  na bloeiden alleen sommige bomen en wat struiken. 

Normaal leiden de vele kleuren je af van de fraaie eeuwenoude bomen, maar die vielen nu zonder al die kleuren extra op. Zo werd het deze keer voor mij een bijna twee uur durende "boomkijkdag" !

Tussendoor moesten er natuurlijk nog boodschappen gedaan. Artikelen die we niet kunnen verkrijgen in Zuid-Afrika en die we erg missen, heeft Sanja op een briefje gezet en moeten volgende week mee naar huis. Het wordt nog puzzelen om alles in mijn koffers te krijgen. Gelukkig voor Sanja (en iets minder voor mij), mogen er twee koffers mee het vliegtuig in !

     Afrikaans woordenboek:     

afdelingswinkel  =  warenhuis

" Is het een kooiker? "

Nadat we onze Friese Stabij Tesca moesten laten inslapen, was er bij ons geen enkele twijfel. Wij wilden weer een tweede hond als maatje voor onze Tinka. Om ons te oriënteren bezochten we de SPCA in Ashton waar altijd (helaas) meer dan genoeg verwaarloosde honden opgevangen zijn. Het zien van het wit-zwarte jonge hondje deed ons denken aan een combinatie van een Friese Stabij en een Bordercollie. Ons besluit stond snel vast: "Die nemen we." Enkele dagen later kwam "Kaya" als maatje voor Tinka in ons gezin. In de kennels van de SPCA zitten maar weinig 100% raszuivere honden. Zo is onze Tinka ook geen raszuivere bordercollie. Kaya is geen Stabij en ook geen bordercollie. 

Nu de laatste volgroeid lijkt te zijn, denken wij dat het ras heel veel kenmerken heeft van een Kooikerhondje. Voor ons is het ras niet echt belangrijk. Het is een actieve, speelse en aanhankelijke hond zowel naar ons als ook naar Tinka en we zijn heel erg blij met ons tweetal ! 

De kooiker is een oud Nederlands ras. Op schilderijen uit de 17e eeuw (o.a. Jan Steen) zijn regelmatig hondjes te zien die erg veel lijken op een kooikerhond. Ook in de 18e en 19e eeuw is de hond regelmatig te zien op familieportretten. Het gebruik als werkhond in de eendenkooien is al eeuwen oud. Doordat het aantal eendenkooien sterk daalde, dreigde het kooikerhondje te verdwijnen. Baronesse van Hardenbroek van Ammerstol heeft in de jaren '50 veel gedaan om het bijna uitgestorven, typische hondje te behouden. Sinds 1966 is het officieel een ras !

Het is donderdag 3 april. Ik heb gisteren Nederland verlaten en ben vandaag via Doha (Qatar) geland op Schiphol en ik sta aan de vooravond van een kort verblijf, dat  - zoals altijd -  flink gevuld is met bezoeken aan familie, vrienden, kennissen en (ex-)collega's. Tussen al die bezoeken door moet er natuurlijk ook gegeten worden en doe ik me te goed aan etenswaar, die in Zuid-Afrika niet voor handen is. Gedetailleerde informatie daaromtrent geef ik niet, want dat heb ik beloofd aan tante Joke. Het is telkens leuk om even in Nederland te zijn, maar niet te lang. Mijn thuis is en blijft Zuid-Afrika en op 16 april sta ik - Deo Volente - weer op Kaapse bodem. Het Nederlandse weer is een ongewisse factor, maar het begin is behoorlijk goed, zonnig en zelfs droog. Prima vakantieweer ! 

Eén van de bijzondere activiteiten die ik tijdens mijn verblijf onderneem, is de bijeenkomst met mijn Magistrum-collega's. Twee keer per jaar zien we elkaar en brengen een dag samen door in een bezienswaardige plaats ergens in het zuiden van het land. Dat doen we al sinds we in 2000 afstudeerden.

 

Deze keer brengen we een bezoek aan " De Ontdekfabriek STRIJP-S" in Eindhoven. 

Het voormalige Philips terrein en industrieel erfgoed is in herontwikkeling. Deze binnenstedelijke transformatie van een historisch industrieel complex naar een dynamische stadswijk waar wonen, werken en cultuur samenkomen, is uniek in Europa. Het verhaal van een bijzonder Philipsverleden met de huidige creatieve ontwikkelingen belooft een interessante dag te worden. Hier kom ik later in mijn blog beslist nog eens op terug ! 

Afrikaans woordenboek:

'n Rooiletterdag  =  een belangrijke dag