donderdag 26 januari 2023

" Goed voorbeeld, doet goed volgen!"

Eén van de eerste goede doel-acties, die Sanja in 2011 in ons dorp begon, was bedelende en spijbelende jochies naar school proberen te krijgen. Soms lukte dat wel, maar vaak ook niet. Er was geen controle door de politie, overheid en gemeente. Een verzuimambtenaar was er hier ook niet. Montagu Cares - de naam zegt het al - is een organisatie, die op allerlei manieren probeert behoeftige mensen in ons dorp en met name in Ashbury een iets beter leven te geven. Er wordt voedsel en kleding verstrekt. Gezinnen, die door brand alles kwijtgeraakt zijn, krijgen huisraad.  

Sinds een maand wordt er hard gewerkt om het groeiend aantal kinderen dat niet naar school gaat, op te sporen en weer (terug) te krijgen op de scholen. En men boekt succes, want in januari heeft men al 114 spijbelaars ontdekt, geregistreerd en aangemeld op de scholen. We weten het allemaal: "Zonder onderwijs geen toekomst" met een grote kans op afglijden in de criminaliteit. Sanja is nu deel van deze goed georganiseerde hulporganisatie. Samen staan we sterker en voorlopig is er nog werk genoeg aan de winkel!

Sinds we ons in 2011 vestigden in Zuid-Afrika zijn we steeds bezig geweest met het verkrijgen van alle documenten om volledig legaal hier te verblijven. Aan Sanja's zoektocht is na 12 jaar een einde gekomen. Eerst een tijdelijke verblijfsvergunning in 2011, daarna een verlenging in 2013 en nog een verlening in 2017. Een vaste verblijfsvergunning in 2018. Een ID (identiteitsbewijs) in 2022 en nu ook een Zuid-Afrikaans rijbewijs in 2023. Als je 180 of meer dagen in dit land verblijft, dien je een Zuid-Afrikaans rijbewijs te hebben. Omdat ze al een Nederlands rijbewijs heeft, hoefde Sanja geen rijexamen af te leggen, maar zou ze wel haar Nederlandse rijbewijs in moeten leveren. Iets, wat ze niet wilde, maar dat bleek uiteindelijk toch niet nodig te zijn en zo beschikt zij dus nu over twee rijbewijzen. Na al die jaren verblijft zij sinds dinsdag nu dus volkomen legaal in dit land. 
Dat geldt helaas niet voor mij. Ik beschik nog steeds niet over alle noodzakelijke documenten. 
Ik heb sinds 2018 wel een vaste verblijfsvergunning, maar wacht al jaren op een ID en zonder dit identiteitsbewijs krijg ik bijvoorbeeld geen creditcard bij de bank en kan ik ook geen rijbewijs krijgen of halen. Ik rijd dus maar illegaal rond met mijn Nederlandse rijbewijs. Of het met mijn documenten nog ooit goed komt ? Ik betwijfel het, want het Departement van Home Affairs kan ik beter "Hopeloos Affairs" noemen !

Tenslotte:
Het is hier nu hoogzomer en omdat het heel weinig regent, is de waterstand in dammen en rivieren erg laag. Het duurt nog wel twee maanden vooraleer er weer regen van betekenis valt. Niet alleen de mens merkt dat er weinig water is, ook dieren moeten steeds meer en verder op zoek naar water. Zo komen met name bavianen en slangen steeds dichterbij in de bewoonde wereld. Wij merkten dat maandag toen er weer eens een boomslang in onze tuin gesignaleerd werd. Een beet van deze slang is levensgevaarlijk en regelmatig zelfs dodelijk. Sanja hoorde onze huismussen geweldig te keer gaan en dan is de kans groot, dat er een slang in de buurt is, die op zoek is naar water, maar vogeltjes en hun eieren zijn ook meer dan welkom. Gerrie Heyns, de plaatselijke slangenexpert werd gebeld, maar de slang koos te snel het hazenpad. Het reptiel verdween snel in de struiken en dat betekent voor mij daarom extra uitkijken bij het tuinwerken.  Ik slaagde er niet eens in een foto te maken. Gelukkig bestaat er  Wikipedia en dus was een foto van dit fraaie, maar gevaarlijke dier snel gevonden. !

Afrikaans woordenboek:

'n slang aan jou bors koester  =  goed doen aan iemand, die dat met kwaad vergeldt.

 



donderdag 19 januari 2023

" Dutch Hero ! "

Toen ik vrijdag op de Daily Maverick nieuwssite deze naam zag, was mijn belangstelling natuurlijk gewekt. Een Hollandse held? Nou nee, het zat toch enigszins anders. Eén van de beroemdste gevechtspiloten van de Tweede Wereldoorlog was een zoon van de Zuid-Afrikaanse Karoo. Khaki Hugo, zo werd hij in zijn geboortestreek genoemd, maar de Britten noemden hem "Dutch Hero". Petrus Hendrik Hugo werd in december 2017 geboren en groeide op  op de Pampoenboerderij bij Victoria-West. Hij was op jeugdige leeftijd al een goede jager en uitstekende schutter, maar ook had hij bijzonder veel interesse in techniek. Hij studeerde luchtvaart-techniek  in Johannesburg en vertrok in 1938 naar Groot-Brittannië voor een Royal Air Force training. Zijn instructeurs noemden hem een uitzonderlijk begaafde piloot. In Engeland kreeg hij de bijnaam "Dutch" vanwege zijn Afrikaanse taal, die nauwverwant is aan het Nederlands. 
In de oorlog werd er door inwoners van Victoria-West een fonds in het leven geroepen en 4000 Pond opgehaald. Daarmee werd er voor hun held een Spitfire aangeschaft die de naam Karroo kreeg. Helaas werd  Hugo boven het Kanaal neergeschoten. Hijzelf werd gered, maar sinds die tijd ligt er nog steeds ergens nabij Dover  de "Karroo" op de zeebodem. Als piloot van de RAF beschikte hij snel weer over een vliegtuig en op 24 jarige leeftijd had hij al 22 vijandelijke toestellen uit de lucht geschoten. Hij werd na de oorlog geëerd met eremedailles verkregen van Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië, de Verenigde Staten en zelfs Duitsland vond een eerbetoon wel op z'n plaats. De Britten gaven een parkachtige tuin in Londen de naam "Hugo Gardens". 
Al dit eremetaal en zelfs een Duitse kogel, die uit zijn lijf gehaald was, werden in 2010 geveild en brachten hem 125.000 Pond Sterling op. Ook kreeg hij een grote boerderij in Tanzania waar hij met zijn vrouw Angela en drie dochters gedurende 20 jaar leefde. 1971 werd een rampjaar. Eerst stierf zijn vrouw en kort daarna moest hij op bevel van de nieuwe regering Tanzania verlaten. Hij vestigde zich in zijn geboortestreek de Karoo. Zijn Cessna 182 vliegtuig, dat hij ooit als beloning voor bewezen diensten gekregen had, werd op slinkse wijze het land uit gesmokkeld door een vriend. Nog 15 jaar leefde hij op de boerderij Canariefontein. "Dutch Hugo" stierf in 1986 en op zijn grafsteen staat de eenvoudige tekst: " Here lies a hero " !

Schreef ik eerder al dat het met staatsenergiebedrijf Eskom van kwaad naar erger gaat. Nu vraag ik me af of het nog erger dan erger kan zijn. Als leerling van de Nazarethschool heb ik lang geleden geleerd, dat er in de trappen van vergelijking een overtreffende trap is: erg - erger - ergst(e). Daar begint het in Zuid-Afrika sterk op te lijken. Met als dieptepunt tot nu toe het afgelopen weekend. Vijf perioden loadshedding op één dag en dat zowel op zaterdag als op zondag. Vijf keer 2,5 uur = 12 uur geen stroom en op beide dagen waren er ook nog eens dubbele perioden (= 5 uur) aan elkaar. Heel vervelend voor gewone mensen, maar wat te denken van de "besigheden": winkels, restaurants en andere zaken. Voorheen werd iemand die beweerde dat het land naar de kl.... gaat, bestempeld als een zwartkijker. Nu zien steeds meer mensen hen als realist. Behalve Gwede Mantashe, de minister van het Departement van Minerale Bronnen. Terwijl de hele wereld steenkool in de ban doet, gaat deze minister vijf nieuwe kolencentrales openen. De laatste CEO van Eskom, André de Ruyter was druk bezig orde op zaken te stellen bij het hopeloos functionerend  bedrijf door 13.000 leden overtollig personeel weg te werken en groot onderhoud te plegen aan 25 jaar verwaarloosde centrales. Hij kreeg echter zodanig grote tegenwerking onder andere van Gwede Mantashe, dat de Ruyter uiteindelijk zijn ontslag indiende. Iets waar de minister naartoe gewerkt had, want Gwede Mantashe wil nu persoonlijk de leiding over Eskom op zich nemen. 
Daar verwachten mensen die het kunnen weten rampzalige gevolgen van. Het Ministerie van Minerale Bronnen zelf functioneert onder deze minister absoluut niet. Er wordt wel gezegd, dat dit Ministerie "nog geen lampje kan vervangen." De minister kan zijn borst al nat maken, want Eskom vindt het nodig, dat de energietarieven in 2023 met maar liefst 31 % verhoogd moeten worden en dat nadat er in 2022 zoveel energie niet geleverd werd, dat er in dat jaar 44 dagen geen stroom was als je alle loadsheddings optelt !
Erg - erger - ergst", is er nog een hogere trap van vergelijking te bedenken ? 

Tenslotte:
Nu het hele land zucht onder 5 loadshedding periodes per dag, wekt het de woede van heel veel mensen, dat politici helemaal geen last hebben van het stroomtekort. Men vindt, dat zij hun door de belastingbetalers betaalde generatoren zouden moeten schenken aan klinieken, ziekenhuizen, scholen en rechtbanken. Politici hoeven ook niet te betalen voor energie. Het zou het stroomtekort niet echt helpen, maar solidair zijn met de sukkelende bevolking zou een mooi gebaar zijn en hen motiveren om nu eindelijk eens een oplossing voor Eskom te vinden !

Afrikaans woordenboek:

 So min van iets weet soos 'n aap van godsdiens  =  Nergens van af weten







 

donderdag 12 januari 2023

" Wat een ge-emmer ! "

Sanja gaat regelmatig samen met vriendin Yvonne een dagje uit. Winkels kijken, babyspullen voor het Hug-a-Baby project kopen bij elke PEP winkel die ze zien en natuurlijk ook ergens onderweg  koffiedrinken en lunchen. Donderdag startten ze met een rit van 60 kilometer naar Swellendam. Daar werd koffie gedronken waarna de rit voortgezet werd in de richting van Barrydale, maar dan kom je eerst door het dorpje Suurbraak en daarna door de Tradouwpas. Die pas is interessant vanwege ruige rotspartijen en een rivier in een diep liggend dal. Maar er was nóg een reden om door de Tradouwpas te rijden. Op enkele plekken stroomt helder bronwater uit de bergen en dat komt goed van pas, want ons gemeentelijk waterbedrijf levert, vanwege de vele stroomonderbrekingen, de laatste tijd water van nogal wisselende kwaliteit. De waterdragers gingen van huis met 11 lege 5 liter flessen  en tapten die vol. Daarmee hebben we weer voor enkele weken lekker drinkwater. Na de wateropvang ging de rit verder naar Barrydale. Hier werden winkeltjes bekeken en in een grote tweedehandsboekenwinkel bemachtigde Sanja een paar interessante boeken in de Afrikaanse taal. 
Daarna was het tijd voor een lunch en daarvoor werd gekozen voor Restaurant Karoo Daisy. Allebei kozen ze voor een pizza, maar wél voor een bijzonder exemplaar. De eigenaar/kok werkte jarenlang in de horeca in Zwitserland en zijn specialiteit is een vierkante pizza in allerlei smaken en met een superdunne krokante bodem. Meestal krijgt Sanja zo'n grote pizza niet helemaal op en moet ze om een "woefkardoes" (doggybag) vragen, maar van deze afwijkend gevormde pizza bleef niets over. De trip was leuk en als Leonardus volgende week met de motorgroep in Barrydale belandt, kunnen jullie wel raden waar er geluncht gaat worden !

Dit is die ma's en oumas wat kinders in Suid-Afrika grootmaak terwyl pa's onbetrokke is op verskeie vlakke. 
Slechts 35 % van de kinderen in Zuid-Afrika groeit op met hun biologische vader in hetzelfde huis. Er wordt in het verslag over vaderschap een onderscheid gemaakt tussen vaders die helemaal betrokken zijn bij de ontwikkeling van hun kinderen en de vaders die niet bij hun kinderen in hetzelfde huis verblijven. Volgens het verslag is de afwezigheid van vaders zowel emotioneel als fysiek slecht voor kinderen. Meisjes die opgroeien met hun vader hebben meer zelfvertrouwen en functioneren beter in de gemeenschap. Jongens die een niet-betrokken of afwezige vader hebben, zijn geneigd om hyper mannelijk en agressief gedrag te vertonen. 
Wie blijft bij wie?
7.524.000 kinderen blijven slechts bij hun moeder. 4.613.000 wonen bij geen der ouders. 6.316.000 wonen bij allebei hun ouders. 406.000 wonen bij hun vader. 
Volgens het verslag verzuimen steeds meer mannen om te betalen voor het onderhoud en willen geen contact meer met vrouw en kinderen. Het is duidelijk dat kinderen hun vader nodig hebben als een betrokken verzorger zowel praktisch als emotioneel ook al woont die vader niet in hetzelfde huis. "Om 'n pa te wees, begin by die oomblik van bevrugting en duur vir die res van sy lewe !"

Tenslotte
Ik ben een liefhebber van Italiaanse pasta gerechten. Alle soorten pasta zijn welkom en minstens één keer per week komt er spaghetti, macaroni of enige andere soort pasta bij ons op tafel. Maar de spaghetti die ik maandag bij ons in de keuken zag, hoef ik van mijn levensdagen niet op mijn bord. Wij hadden een week geleden een ernstig en achteraf gebleken een heel gevaarlijk elektrisch probleem. Zekeringen sloegen uit waardoor er in de keuken, de study en op enkele andere plekken geen lampen brandden. 
Een opgetrommelde klusjesman kreeg een schok toen hij de boiler aanraakte en ook Sanja kwam met stroom in aanraking toen zij wilde douchen. Kortom: tijd voor een echte vakman. Die kwam gelukkig maandagochtend al en is vier uur bezig geweest om het probleem te vinden. Zonder resultaat zelfs na ook nog gecontroleerd te hebben op zolder. De conclusie van de man was, dat het probleem ergens buiten moest liggen. Toen ging er (zonder elektriciteit) bij Sanja een lichtje op. Op ons terras stond 12 jaar geleden een waterpartij met een pompje dat op stroom werkte. De waterpartij werd door de vorige bewoners meegenomen nadat de stroomdraad eenvoudigweg doorgeknipt werd. Al die jaren is er spanning op het deel dat achterbleef blijven staan en de twee draden hadden een week geleden ongewild contact met elkaar gemaakt, waardoor er kortsluiting kwam. 
Toen dat maandag ontdekt werd, was het probleem snel opgelost. De uiteinden van de stroomdraad waren al zwart geblakerd. We mogen van geluk spreken, want kortsluiting en mogelijke brand van een huis met een rieten dak. We moeten er niet aan denken. We gaan binnenkort uit eten vanwege de goede afloop. Er is in Montagu gelukkig een voortreffelijk Italiaans restaurant ! 

Afrikaans woordenboek: 

'n gesoute ambagsman  =  een bekwame vakman













donderdag 5 januari 2023

" Een goede tuin...! "

Het is naar mijn mening maar matig gesteld met de originaliteit van de Zuid-Afrikaanse TV programma's. De grootste uitzendmaatschappij DSTV grijpt - om de kosten laag te houden - vaak terug naar meestal Britse films en documentaires van een flink aantal jaren geleden. Zo kijken we hier naar "Midsummer Murders, Inspector Frost, Grand Design en nog een hele reeks andere klassiekers uit de jaren '80 en '90 van de vorige eeuw. Ook Engelse tuinprogramma's gepresenteerd door Monty Don en Carol Klein passeren regelmatig de revue.  

Het moet gezegd: Naar die "belegen" tuinprogramma's kijk ik zelf heel graag.  Carol Klein heeft het vaak over de balans in de tuin. Die is in balans wanneer er elk seizoen door het hele jaar heen bloeiende planten en bloemen zijn. Zij is niet de enige die dat vond. Een "bekende Geldropse hovenier" zei dat ook. 

Ik probeer die balans ook in onze grote tuin te realiseren, hoewel dat met het droge Klein-Karoo klimaat  niet zo eenvoudig is. Uitbundig groeiende en bloeiende planten en bloemen hebben niet veel kans in onze tuin zonder excessieve besproeiing en dan nog zouden die door de zomertemperaturen van 35+ graden gewoonweg verbranden. Succulenten ofwel vetplanten doen het heel behoorlijk, maar die bloeien niet het hele jaar door. Toch lukt het ons aardig om bijna altijd enige kleur in onze tuin te hebben. Regelmatig tonen onze Queen of the Night cactussen hun prachtige witte bloemen en momenteel zorgen de Agapanthussen voor een fraai blauw decor. 

Met de hulp van onze vaste "landscaper" Peter Sinovic hebben we een bijzondere vetplantenborder in de voortuin en zorgen meerdere Bougainvillea's voor heel wat kleur. Totaal in balans is onze tuin nog niet, maar we blijven ons best doen. Overdag werk ik in de tuin en 's avonds kijk ik naar oude TV programma's !

We hebben zaterdag afscheid genomen van 2022 en zijn begonnen aan een helemaal nieuw jaar. We wensen elke keer iedereen een voorspoedig en vooral gezond nieuw jaar ook al zijn er elke keer wel weer hobbels op ons levenspad. Zo was 2022 wereldwijd, maar ook persoonlijk een moeilijk jaar. Een groepje van negen vrienden en kennissen kwam bijeen om het nieuwe jaar af te wachten en te genieten van oliebollen en ander hartig en zoet lekkers. Met de gebruikelijke quiz werd geprobeerd de sfeer te verhogen, maar het hoogtepunt is elk jaar weer het vuurwerk dat Sanja om 00.00 uur afstak. Die sterretjes had ze al bij haar laatste bezoek in oktober 2022 meegebracht uit Nederland. Dat moet welhaast het enige vuurwerk geweest zijn dat afgestoken is in heel Montagu. Vuurwerk kent men hier nauwelijks en daar zijn wij en alle huisdieren heel blij om !

Dinsdag liep ik samen met een bevriende Nederlander weer eens de Montagu Mountain Nature Reserve Trail. Een altijd fraaie en ontspannende tocht langs de Keisie rivier. Gedurende deze tocht moet er zeven keer de rivier overgestoken worden en normaal is dat geen enkel probleem, want door het jaar heen staat er maar erg weinig water in de rivier. Zandzakken dienen als stapstenen om droge voeten te behouden. Maar de laatste maanden is er redelijk wat regen gevallen en dat is te zien aan de waterstand maar ook aan het enorm gegroeide riet dat er in de rivier groeit. Het riet is meer dan manshoog en het werd een kruipdoor-sluipdoor tocht met "stapstenen" die onder water verdwenen waren, waardoor mijn waterdichte enkelhoge Meindl schoenen volliepen met rivierwater. Na bij de Avalon Springs koffie gedronken te hebben, besloten we om  niet dezelfde route terug te lopen, maar gewoon over de harde weg weer naar huis te gaan. Dat woekerende riet deed me weer denken aan de grote Dierdonkvijver in Helmond. Ook daar zorgde het riet voor de nodige overlast, maar daar werd het twee keer per jaar gekortwiekt en lag de vijver er weer (tijdelijk) mooi bij. Dat zou hier ook moeten gebeuren, maar tot nu toe onderneemt men daartoe geen actie !




Afrikaans woordenboek:

Dit het broekskeur gegaan  =  dit ging zeer moeilijk