" een record "

Een paar dagen geleden zagen we de eerste bloemknoppen in onze Queen of the Night cactussen verschijnen en het duurde niet lang of hun aantal groeide snel. Dan weten we wat er gaat gebeuren: Tegen de avond gaan de eerste bloemen open en gedurende de nacht volgt de rest. Dat hebben we gemerkt, want dinsdagochtend om 05.00 uur ben ik gaan kijken en tellen. Er stonden maar liefst 377 Queens of the Night in bloei. Zoveel hebben we er nog nooit in de 15 jaar dat we hier wonen, gezien. Er waren exemplaren die wel 10 bloemen droegen. Het is elke keer weer speciaal, want de bloei is heel erg kort. Na de nachtelijke bloei zijn de bloemen nog hoogstens één dag open en daarna is het afgelopen met het feest. Mensen uit de buurt kwamen kijken en nadat ik wat foto's op mijn Facebook-pagina geplaatst had, kwamen er heel veel reacties. 

De cactus is eigenlijk een groot deel van het jaar maar een lelijke plant, maar de bloem is een waar kunstwerk en geeft ook nog eens een zachte, aangename geur. Bijen wisten de bloemen ook snel te vinden en zijn de hele dag druk in de weer geweest. Woensdagavond was er geen enkele bloem meer open en zijn de cactussen weer voor enige tijd de saaie planten van voorheen. Maar wij hebben er ontzettend van genoten en zijn benieuwd of het recordaantal van 377 bloemen ooit nog eens gebroken zal worden !

In 2016 hebben we ons rieten dak laten vernieuwen. Alle oude riet is toen verwijderd, maar de onderliggende houtconstructie bleek nog in prima staat te verkeren. Het renovatiewerk kon dus beperkt blijven tot het vervangen van al het riet. We hebben het werk uit laten voeren door het wellicht beste bedrijf dat er op dit gebied in de West-Kaap is. Dat ze destijds heel goed werk geleverd hebben, blijkt wel uit het feit, dat na bijna 10 jaar ons dak nog in prima staat verkeert. 

De houdbaarheid van een rieten dak hangt sterk af van het klimaat. In het nogal natte Kaapstad gaat een rieten dak gemiddeld 20 jaar mee. In het veel drogere en warme Montagu houdt het wel 30 jaar en in de zeer droge en hete omgeving van Oudtshoorn blijft riet zelfs wel 40 jaar goed. Toch moeten er nu weer wat geringe werkzaamheden verricht worden. "Compacten" heet dat en kleine gebreken worden ook aangepakt. In drie dagen denken 8 werkers de klus te klaren en aanstaande vrijdag hebben we dan weer een dak in topconditie !

De politie van Nelson Mandela Bay ( Oost-Kaap) arresteerde een taxichauffeur die 40 passagiers vervoerde, waarvan de meesten schoolkinderen waren. Dat gebeurde enkele weken geleden. De politie  stopte bij een controle een minibusje met 16 zitplaatsen. Daar kwamen maar liefst 40 passagiers uit, voornamelijk schoolkinderen uit de noordelijke gebieden van Nelson Mandela Bay. Er bleek nog veel meer aan de hand:

Minibusjes hebben een maximale capaciteit van 16 passagiers. De politie meldde dat de 27-jarige chauffeur, die een verlopen beroepsrijbewijs had, probeerde de controlepost te ontwijken en bijna een agent aanreed. Het busje bleek ook meerdere ernstige gebreken te vertonen. Hij werd gearresteerd en aangeklaagd voor roekeloos en nalatig rijden, het negeren van een wettelijke instructie en overbelading. Hij is inmiddels onder voorwaardelijke vrijlating vrijgelaten!

Afrikaans woordenboek:

Hy het 'n krakie  =  Er is bij hem een schroefje los

" Nationale Pindakaasdag 2026 "

Op de website: “De Fitte Medewerker” las ik over een “Bureau Opruimdag 2026”. Een interessante site. Jammer genoeg las ik het te laat. Dat was 12 januari, vorige week maandag dus, maar het lijkt me nuttig genoeg om dat artikeltje hier te plaatsen. 

"Deze speciale dag wordt gevierd op de tweede maandag van januari en is een dag gewijd aan het flink onder handen nemen van je bureau. Waarom zou je Bureau Opruimdag vieren? Omdat je beter werkt aan een opgeruimd bureau, in plaats van in een chaos van papieren en overbodige spullen die je niet meer nodig hebt. Een goed georganiseerd bureau heeft mooie voordelen, dus doe mee met ons en vier Bureau Opruimdag van 2026. Bureau Opruimdag is opgezet om jou een goed moment (en motivatie) te geven om nou echt iets te doen aan dat overvolle, ongeorganiseerde bureau. Van uitstellen komt afstellen, maar met deze dag wordt dat voorkomen. Als je regelmatig aan je bureau werkt, is het niet te voorkomen dat je met een rommelig bureau, overvol met overbodige dingen eindigt. Losse papieren, kantoorartikelen die je vergeet terug te zetten terwijl je probeert om gewoon je werk te doen. Maar zelfs als het je lukt je bureau relatief georganiseerd te houden, is het toch goed om minstens een keer per jaar je bureau te reorganiseren. 

Begin met het verzamelen van alles wat ruimte in beslag neemt, maar wat je niet meer nodig hebt, zoals oude papieren, lege verpakkingen of kopjes, bonnetjes, snoeren en mappen. Breng vervolgens alles terug op de plek waar het hoort: koffiekopjes in de keuken, kantoorartikelen in de kast, papieren met vertrouwelijke informatie opgeborgen in het archief en losse papieren zoveel mogelijk digitaliseren. Als je twijfelt of je iets op je bureau wilt laten liggen, bedenk of je het in de komende twee dagen nodig hebt. Als het antwoord nee is, kan je het opbergen. Uiteindelijk is het de bedoeling dat je alleen de nuttige spullen over hebt. Alles wat opgeborgen kan worden, berg je op; laat het bureaublad zoveel mogelijk leeg. Sorteer je nuttige spullen in twee categorieën: dingen die je regelmatig nodig hebt en dingen die je alleen soms nodig hebt. De spullen die je alleen soms nodig hebt, kun je wegstoppen in kasten of de laagste laatjes van je bureau. Terwijl de spullen die je vaak nodig hebt, gemakkelijk toegankelijk moeten zijn. En ook makkelijk weer op te bergen moeten zijn. Zorg er dus voor dat deze binnen handbereik liggen. Rommel om je heen kan je werk negatief beïnvloeden, terwijl een schoon, georganiseerd bureau je juist helpt je werk beter te doen." 

Heb ik te laat eindelijk mijn bureau flink opgeruimd, komt “De Fitte Medewerker” met het volgende advies: Nationale Pindakaasdag 2026 : “Zet een pot pindakaas op je bureau !” Heb je op 12 januari vanwege “Bureau Opruimdag” je overvolle bureau opgeruimd en gereorganiseerd en nu word je verteld dat je een pindakaaspot op je bureau moet plaatsen. Een lange werkdag zit erop. Je bent net klaar met het computerwerk en je energiepeil zakt. Wat nu? Pindakaas! Dit heerlijke goedje zit vol eiwitten, gezonde vetten en vitamines. Het geeft je direct een energieboost. Een ideale snack die zorgt voor energie. 

Het is 24 januari en deze dag is een perfect moment om samen stil te staan bij dit smeuïge, geliefde goedje. Want zeg nou zelf: wie wordt er niet blij van pindakaas? Waarom is er eigenlijk een Nationale Pindakaasdag?  Per jaar eten wij Nederlanders meer dan 20 miljoen potten pindakaas leeg! Best weinig eigenlijk. Dit is net meer dan 1 pot per persoon per jaar. 

Een groepje Azteken en Inca’s was ergens rond 1000 voor Christus, bezig met het malen van pinda’s tot een soort pasta. Dat klinkt toch als een voorloper van de pindakaas die we nu kennen. Veel later, rond 1884, kwam er een Canadees met het slimme idee om van geroosterde pinda’s een smeerbare pasta te maken. Vanaf dat moment ging het snel: machines werden ontwikkeld, nieuwe recepten bedacht, en uiteindelijk belandde pindakaas in onze broodtrommels. Het leuke is dat pindakaas in die tijd niet alleen lekker was, maar ook praktisch: een bron van energie en boordevol voedingsstoffen. Perfect voor mensen die hard werken.

Het gezegde luidt:" Als het kalf verdronken is, dempt men de put." Maar in de provincie West-Kaap kan er met geen mogelijkheid een kalf verdrinken, want er staat geen water in de put. Of het de klimaatverandering is of gewoon een droogteperiode, weet ik niet, maar er valt hier veel te weinig regen. Er is sinds enige tijd zelfs een waterbeperkingsmaatregel afgekondigd. Sommige regio's hebben nog maar voor enkele weken water. (ook Montagu!). Het tekort wordt nog extra vergroot, omdat er vanwege tientallen jaren onderhoudsverwaarlozing duizenden lekkages zijn, waardoor water soms maandenlang ongehinderd wegstroomt. Nu begint men wakker te worden. Van juli '24 tot december '25 heeft de gemeente Kaapstad 799 lekkages opgespoord en gerepareerd. In die periode zijn versleten waterleidingen over een lengte van 69 kilometer vervangen. Als men zo door blijft gaan met onderhoud, kunnen er het volgend jaar weer kalveren verdrinken in de put !

Afrikaans woordenboek:

'n kaskenade aanvang  =  een grap uithalen

" Statistieken "

Toen Sanja en ik op het punt stonden om naar Zuid-Afrika te verhuizen, leek het me een goed idee om - in navolging van broer Wim - ook te starten met een weblog. Het doel was drieledig: 1. Ondanks de afstand van ruim 10.000 km verbonden blijven met familie, vrienden en anderen die in ons wel en wee geïnteresseerd zijn. 2. Over een voorbije week na te denken over wat er zoal gebeurd is (en nog moet gebeuren). 3. Het leek me vooral leuk om te doen. Zo kwam er op 28 februari 2011 mijn eerste verhaal. Aanvankelijk was er veel te vertellen over onze eerste ervaringen in een vreemd land: huis en auto kopen, bankzaken en verzekeringen regelen, dokter en tandarts zoeken, wachten op de container met onze spullen, een verblijfsvergunning regelen en zo meer. Maar het plezier om ons leven te beschrijven bleef en de weken daarna volgde een tweede en een derde verslag. Dat gebeurde tot nu toe - we zijn inmiddels 15 jaren verder - honderden keren. Om precies te zijn: dit is nummer 773. Ik heb geen week overgeslagen en elke donderdagochtend kwam en komt er een nieuw stukje. De inhoud veranderde in de loop der jaren wel wat. Naast onze eigen bezigheden en ervaringen plaats ik ook nieuws uit Zuid-Afrika. Het kost me weinig moeite om wekelijks mijn weblog te vullen.

Het schrijven is één ding, maar wie is er in mijn schrijfseltjes geïnteresseerd? Daar kan ik gegevens over vinden in het onderdeel "Statistieken" van mijn weblog. De volgende gegevens zijn van 14 januari 2026 en dus up-to-date: In al die jaren is "Sandesepad" 89.220 keer bekeken. Dat is gemiddeld per jaar dus ongeveer  5.948 keer ofwel zo'n 500 keer per maand. Ook is er een overzicht waar de geïnteresseerde lezers zich bevinden. Daar zitten wel verrassingen bij: Hongkong 108 (???), Verenigde Staten 26 (??), Nederland 19, Singapore 14, Zuid-Afrika 13, Spanje 4,  Colombia 2, Brazilië 2, Vietnam 2, Duitsland 1, Israël 1, Saoedi-Arabië 1. Ik weet niet wat te denken van die 108 geïnteresseerden in Hongkong en 26 in de Verenigde Staten !)

Geen schokkende aantallen wat mijn weblog betreft. Als je een heel succesvolle weblog hebt, mag je je een z.g. "influencer" noemen en hoe meer volgers je hebt, hoe meer geld je kunt verdienen. Heel veel geld zelfs ! Zo volg ik zelf de Nederlandse motorrijdster Itchy Boots. Zij rijdt al sinds 2016 letterlijk de hele wereld rond, heeft miljoenen volgers en heeft al meer dan 4 miljoen euro verdiend uitsluitend met haar "posts" (en nog eens minstens 4 miljoen met sponsoren, reclame, merchandise, boek, enz.). 

Een andere succesvolle weblogger die ik volg, is Dan Preston, die eigenhandig in Frankrijk een uitgebrand kasteeltje restaureert ("Escape to Rural France"). Hij heeft al meer dan anderhalf miljoen euro bij elkaar "geweblogd".

Ik ben natuurlijk geen influencer en bij het financieel onderdeel van de Statisteken kon ik constateren, dat mijn geldelijke vergoeding staat op 0,00 euro. Daar zal die ook wel altijd op blijven staan en dat vind ik prima, want we moeten wel reëel blijven met mijn schrijverijtjes. Ik hoef er geen geld mee te verdienen en zolang ik er lol in blijf houden, ga ik er mee door !

In meerdere media werd gemeld dat de komende maand februari een heel bijzondere, complete maand is. Alle 7 dagen van de week komen deze keer 4 keer voor. Het zou volgens sommige bronnen zo speciaal zijn omdat het maar één keer in elke 823 jaar voorkomt. Het wordt een "Miracleln"genoemd.

Dat het slechts elke 823 jaar voorkomt, blijkt echter niet te kloppen. Zo lang hoeven we niet te wachten, want nadat het ook al in 2023 gebeurde, vindt het in 2028 weer plaats. In het gelovig leven van bepaalde mensen kent men speciale gebeurtenissen toe aan een zogenaamd "Miracleln". Ik geloof er niet in, maar zal toch de februari maand extra in de gaten houden !

Afrikaans woordenboek:

 Daar is klonte in sy pap  =  hij verkeert in moeilijkheden

" 37.830 miljonairs "

“ Iedereen in Zuid-Afrika wil ambtenaar worden.” Data van het Departement van Public Servic en Administration tonen, dat meer dan 37.800 regeringsambtenaren een jaarsalaris hebben van méér dan 1 miljoen Rand.” Econoom Dawie Roodt verklaart, dat zo’n beloning een enorme druk legt op de financiële positie van het land, met name omdat Zuid-Afrika’s productie in het geheel niet overeen komt met zulke aantallen hoge salarissen. Minister van Financiën Enoch Gondowana meldde al in 2023 het nodige over de uit de hand lopende aantallen ambtenaren met bijbehorende veel te hoge beloningen. Hij antwoordde op vragen van de oppositie, dat het aantal ambtenaren met een salaris van minstens 1 miljoen per jaar gestegen was van 10.000 in 2014 naar 55.000 in 2023/24. 

Die Staatsrekening wat betreft ambtenaren kost het Departement van Financiën per jaar 45 miljard Rand. Geld, dat men niet heeft en dat dus op de kapitaalmarkt tegen hoge rente geleend moet worden. Hoge salarissen zijn niet goed, maar wat het nog erger maakt, is, dat volgens Roodt de door de personen geleverde kwaliteit van werken absoluut niet zo’n hoge beloning rechtvaardigt. Miljoen Rand krijgen in een land met bijna 40 miljoen werkelozen is niet te verkopen, maar bij de overheid durft niemand in te grijpen, want de veel te sterke vakbond Cosatu heeft een te grote invloed binnen die overheid. Het moge duidelijk zijn, dat ambtenaar worden een heel gewilde betrekking is !

Op de Daily Maverick site vond ik dit verhaal van

journalist Don Pinnock: "Diep in de met mos bedekte stilte van het Knysna-woud bevindt zich een enkel spoor van enorme voetafdrukken. Ze behoren toe aan Strangefoot – het laatste levende lid van wat ooit de meest zuidelijke vrijlevende olifantenpopulatie ter wereld was. Ze beweegt zich alleen voort door het gefilterde groene licht van het bos. Jarenlang hebben natuurbeschermers, wetenschappers en het publiek zich een simpele vraag gesteld: heeft Strangefoot behoefte aan gezelschap? Het is een vraag die openbare bijeenkomsten heeft aangewakkerd, petities heeft uitgelokt en een van de meest omvangrijke, particulier gefinancierde herwildingsprojecten heeft geïnspireerd die de regio ooit heeft gekend. En hoewel dat project nu formeel is ingetrokken, blijft het verhaal erachter een verhaal dat blijft inspireren."

Een bos gevormd door olifanten: Olifanten geven al millennia vorm aan de dichte Afro-gematigde bossen van Knysna. Het zijn een soort van ingenieurs die paden openen, zaden verspreiden en de ecologische structuur in stand houden. Zonder hen begint een ecosysteem te veranderen. Een eerdere poging om drie weesolifanten te introduceren mislukte. Die samenwerking was gedoemd te mislukken, omdat Strangefoot zelf een jong kalfje had (dat in 2000 stierf) om voor te zorgen en de weesolifanten waarschijnlijk zou hebben weggejaagd. Zonder Strangefoot dreigt de laatste ecologische schakel in die lange stamboom definitief te breken. Olifanten zijn diep sociale, emotioneel complexe wezens. Om Strangefoot tientallen jaren in isolement te laten leven is volgens hen onverenigbaar met elk modern begrip van dierenwelzijn of verantwoord natuurbehoud. Er kwam een overweldigende publieke steun voor de herintroductie van een kleine groep olifanten in het bos: Een gezin van drie moest er komen. 

Het oorspronkelijke herintroductieplan was er klaar voor. Het team was samengesteld. De financiering – 5 miljoen rand aan particulier kapitaal – was rond. Maar jaren verstreken. Vergaderingen werden beloofd, maar kwamen er zelden. De correspondentie nam af. Er werden geen nieuwe ecologische studies gepubliceerd. Ondertussen konden de olifanten die voor herintroductie in het wild waren geselecteerd niet eeuwig wachten. Ze werden uiteindelijk elders uitgezet. De organisatie “Herd Instinct” bleef zich inzetten en paste het voorstel dit jaar aan. Ze selecteerden twee nieuwe geschikte olifanten – een 36-jarige matriarch en haar 12-jarige jong – en boden opnieuw aan om de volledige operationele kosten te dragen, zonder de staat te belasten. Maar in oktober 2025, na bijna drie jaar van stilte en vastgelopen overleg, trok de organisatie haar aanbod volledig in. "De kans is verkeken," stond in de intrekkingsbrief. "De olifanten zijn vertrokken en daarmee ook de mogelijkheid voor SANParks om een ​​bepalende rol te spelen in een van de meest betekenisvolle natuurbeschermingsprojecten van Zuid-Afrika." Voor sommigen is dit simpelweg een verhaal van bureaucratische traagheid. Voor anderen is het een verhaal van hartverscheuring – een project dat de toekomst van een bos, een diersoort en een enkele, bejaarde olifant, wiens enige metgezellen haar herinneringen zijn, had kunnen veranderen. Maar het verhaal van Strangefoot raakt de lezer omdat het ook een verhaal is over de wil van het volk – en over de kracht van individuen en gemeenschappen om te blijven strijden voor een andere toekomst. De bewoners van de Tuinroute maakten duidelijk: ze wilden dat de olifantenpopulatie werd hersteld. Ze wilden dat hun bos weer compleet aanvoelde. Ze wilden dat de regio een historische fout herstelde. "Deze populatie is niet verloren gegaan voor de natuur," schreef Herd Instinct. "Maar deze geschiedenis negeren is medeplichtig zijn.” Toch klinkt zelfs in hun meest scherpe woorden geen bitterheid, maar een morele urgentie, een pleidooi om alsnog in actie te komen !

Sanja's relaxhoekje is weer wat meer verfraaid. Ze is er heel tevreden mee, maar zat tot nu toe nog nauwelijks in haar schommelstoel. Nu nog tijd vinden (gewoon nemen) om er daadwerkelijk gebruik van te maken. Voor mij is het niet zo'n nadeel dat ze nog weinig gebruik maakt van haar stoel, want als Sanja ergens rustig zit, denkt zij volgens mij nogal eens na over allerlei klussen die rond huis en tuin nog gedaan moeten worden. Eén keer raden wie er een "te doen lijstje" overhandigd krijgt.  Eén nadeel heeft zij echter zelf al ervaren: Een aantal muggen heeft dit fraaie plekje ook ontdekt. We zouden natuurlijk een muskietennet kunnen plaatsen, maar voorlopig moet ze maar een antimuggen-spuitbus hanteren !

Afrikaans woordenboek:

Baie honde is 'n haas se dood  =  vele handen maken licht werk

" 1994 - 1995 "

Omdat wij beiden werkzaam waren in het onderwijs, hadden wij meestal ook op dezelfde tijden vakantie. We gingen nogal eens samen op pad en dat werd ook nog eens gestimuleerd door broer Wim en schoonzus Rita, die op meerdere tijden werkzaam waren in verre landen. Dat leverde ons interessante vakanties bij hen op. Zo waren wij in 1994 bij hen in Harare, de hoofdstad van Zimbabwe. Daar kregen we van Wim en Rita de tip om een dagje op pad te gaan naar Tengenenge, een kunstenaarsdorp waar zo ongeveer alle inwoners zich bezig hielden met het maken van beelden. Uit blokken "soapstone" werden de fraaiste producten vervaardigd en straat na straat stond vol met grote en kleinere beelden. We keken onze ogen uit en wilden er wel tien mee naar Holland nemen.  Dat kon natuurlijk niet, maar een paar niet al te grote exemplaren gingen in onze koffers. Ik had zelf toen al de gedachte om ooit eens te verhuizen naar een ander land en tijdens de '94-vakantie ontstond de gedachte om na pensionering te verkassen naar Zimbabwe. In 1995 gingen we opnieuw naar Zimbabwe, maar toen werd de politieke situatie heel onzeker. President Mugabe greep de macht en werkte alle buitenlanders - met name blanke boeren - in snel tempo het land uit. Toeristen bleven weg en het beeldhouwersdorp Tengenenge raakte daardoor al enigszins in verval. 

Wim en Rita belandden, na enige jaren weer in Nederland gewoond te hebben, uiteindelijk in Zuid-Afrika. Dat leverde ons weer vakantiemogelijkheden op en om een lang verhaal kort te maken: Wij emigreerden in 2011 ook naar Zuid-Afrika. Hier kwamen we op allerlei plaatsen beelden en beeldjes uit Zimbabwe tegen en vaak werd er weer een beeld aan onze verzameling toegevoegd. Tot eergisteren hadden we er 35 in huis en tuin. Vrijdagmiddag bezocht Sanja een kerstmarkt in ons dorp en kwam toen in een voor haar onbekende souvenirshop Kupenda terecht. Daar stonden een drietal fraaie, redelijk grote Zimbeelden. Ze viel als een blok (soapstone) voor twee van die beelden en kon geen keuze maken. 

Dus moest ik zaterdagochtend mee om een beslissing te nemen en wat doe je als niet kunt kiezen? Je koopt ze alletwee ! Een mooi plaatsje vinden in de huiskamer was nog niet zo gemakkelijk, maar uiteindelijk met wat schuiven van spullen en de verwijdering van een tweetal ernstig gehandicapte, houten giraffen (we hebben een nogal onvoorzichtige huishulp), kregen de nieuwe aanwinsten een mooie plek. 

De eigenaresse van de shop wist ons ook nog interessante informatie te geven omtrent de kunstenaars, die de twee beelden gebeeldhouwd hebben. De drie grote beelden werden gemaakt door drie broers, te weten: Onias Mupumha, Itayi Mupumha en Richard Mupumha Junior.

Onias Mupumha, geboren op 23 februari 1978 in Rusape, Zimbabwe, werd geïnspireerd door familie en traditie in de wereld van de steenhouwkunst. In 1997 verhuisde naar Harare, waar zijn oom, de gerenommeerde beeldhouwer Richard Mupumha Senior, hem introduceerde in de kunst van het steenhouwen. Onder de begeleiding van zijn oom ontdekte Onias zijn passie voor beeldhouwen en in 1999 begon hij zijn eigen werken te creëren, waarmee hij zich vestigde als een kunstenaar met een unieke stijl. Sindsdien is Onias een gerespecteerde naam in de Zimbabwaanse beeldhouwkunst geworden en bevestigde het zijn positie als een van de meest vooraanstaande kunstenaars van zijn generatie. Het leverde hem erkenning op van de hoogste kringen binnen de Zimbabwaanse kunstwereld. Onias is de vervaardiger van het door ons aangeschafte beeld: “Buttefly Flower”.

Itayi Mupumha, geboren in 1975 in het district Rusape in Zimbabwe, is de oudste van acht kinderen. Op elfjarige leeftijd verhuisde hij naar Chitungwiza. Zijn carrière in de steenhouwkunst begon in 1994 onder begeleiding van zijn oom, Richard Mupumha Senior, die zijn talent herkende en hem een ​​tweejarige leerperiode liet doorlopen. In 1996 had Itayi zijn vaardigheden verfijnd en sloeg hij zijn eigen artistieke weg in, waarmee hij zich vestigde als fulltime beeldhouwer. Momenteel werkt Itayi samen met zijn broer, Onias Mupumha, in het Chitungwiza Arts Centre. Zijn werk is internationaal tentoongesteld en verzamelaars uit Duitsland, Italië, Groot-Brittannië, Nederland, de VS, Australië en Zuid-Afrika hebben zijn sculpturen aangekocht.

Richard Mupumha Junior (1988) uit Chitungwiza beeldhouwt samen met zijn broers Onias en Itayi. Hun creatieve ideeën vormen zich meestal al in hun hoofd voordat ze beginnen, geïnspireerd door de natuur, folklore en traditie, maar ze passen hun visie aan de vormen van de stenen aan die hen aanspreken. Richard Mupumha Junior is de vervaardiger van het door ons aangeschafte beeld “Endless Life”.

In “Die Burger” van woensdag stond een interessant artikeltje over "skurwejantjies". Als ik zo’n vreemd en voor mij onbekend Afrikaans woord tegenkom, is mijn nieuwsgierigheid gelijk gewekt. Op internet was enige uitleg te vinden: ‘n Skurwejantjie, ook wel bekend als de ietermago-gordelakkedis en pangolin-armadillo, is een uniek Zuid-Afrikaans reptiel dat bij gevaar zijn staart in zijn bek houdt en zich oprolt tot een bal om zichzelf te beschermen. Ze zijn ernstig bedreigd door illegale smokkel voor de huisdierenhandel.

De wetenschappelijke naam is Ouroborus cataphractus. Ze zijn geel tot donkerbruin met harde schubben en worden tussen de 15 en 18 cm  lang. Wanneer ze zich bedreigd voelen, rollen ze zich op tot een bal en houden ze hun staart in hun bek, wat hun zachte buik beschermt tegen roofdieren. Daardoor verandert het diertje in een stugge bal met  stekelige schubben aan de buitenkant. Ze komen voornamelijk voor in de droge, rotsachtige gebieden van de West- en Noord-Kaap. Ze zijn insecteneters en voeden zich vooral met kleine insecten. Ze zijn erg populair in de illegale huisdierenhandel en worden beschouwd als een bedreigde diersoort. Het is illegaal om deze hagedissen te houden of te verhandelen zonder de benodigde vergunningen. Een paar maanden geleden heeft de politie 104 skurwejantjies in beslag genomen in de Noord-Kaap. Onlangs zijn er 98 overlevende diertjes in hun eigen habitat vrijgelaten. 

Afrikaans woordenboek:

kafpraatjies verkoop  =  onzin uitkramen