" Insteken, draadje omslaan,..! "

In het begin van de jaren '70 van de vorige eeuw had ik als jonge leerkracht hulp bij de handenarbeidles. Juffrouw Els gaf één keer per week handenarbeidles, maar uitsluitend aan de meisjes. Terwijl de jongens mochten timmeren, figuurzagen en kleien "mochten" de meisjes breien en haken. Ik hoefde niet te breien, maar heb toen door juffrouw Els wel vaak horen uitleggen: "Insteken, draadje omslaan, doorhalen, af laten gaan." Later mochten jongens en meisjes dezelfde technieken uitvoeren. Meisjes mochten ook met allerlei gereedschap knutselen en er waren genoeg jongens die goed leerden breien en het ook wel leuk vonden.

Sanja en ik behoren tot de gelukkigen, die niets meer "moeten", maar breien doet Sanja nog bijna dagelijks. Het gebreide goed is voornamelijk voor minderbedeelde kinderen in Ashbury, een groot township als deel van Montagu. Op woensdagochtenden is zij lid van een zogenaamde "brei- en hekelgroep". (hekel is Afrikaans voor haken). Op diezelfde woensdag heb ik mijn ritten met onze motorgroep. In vroeger tijden ging Sanja graag mee achterop de motor, maar door het breien kwam er niets meer van achterop de motor toeren. De combinatie van breien en rijden is dus een probleem. Tenzij het rijden en het breien gecombineerd kan worden... Dit lumineuze idee is de moeite waard om uitgeprobeerd te worden. Ik zal jullie op de hoogte houden hoe er wellicht een oplossing gevonden wordt !

Ik ben een fan van oude auto's en motoren, maar niet om zelf in en op oud spul te rijden. Na maximaal drie jaar kijk ik al naar nieuwe exemplaren. Sanja heeft die eigenschap niet. Zij is best tevreden met een auto, die wat ouder dan drie jaar is. Maar ze stelt wel eisen: 

Het moet een automaat zijn en moet een turbo hebben om snel in te kunnen halen. Zij heeft al drie keer drie jaar een Toyota C-HR gehad. Rood, oranje en blauw. Maar nu is er in Zuid-Afrika geen nieuwe C-HR meer te koop. In Europa rijden er wel, maar die zijn volledig electrisch en daar kun je in Zuid-Afrika (nog) niet veel mee beginnen, want er zijn bijna nergens laadpunten. 

Toch staat er sinds zaterdag een nieuwe Toyota in onze garage. Het is een Toyota Corolla Cross GR-Sport. Die heeft weliswaar geen turbo, maar het is een fluisterstille hybride-uitvoering en daar kun je ook heel snel mee inhalen. Het is even wennen aan een nieuwe auto en zeker een hybride-uitvoering, maar Sanja is in haar nopjes !

Waarschijnlijk wordt deze blog pas later dan gebruikelijk op de donderdag gepubliceerd. Donderdagmiddag land ik - als alles goed gaat - op Schiphol en begint voor mij een 9-daags verblijf in Nederland. In april ging mijn trip naar Nederland niet door, omdat Qatar Airways mijn reis geannuleerd had vanwege de oorlogshandelingen in de buurt van de Golfstaten. Het lijkt op dit moment veilig om te vliegen, maar met meneer Trump en Iran weet je dat maar nooit. Enige zorgen heb ik wél over de verkeerssituatie in Nederland. Druk op de hoofdwegen is het er altijd, maar nu zijn er nogal wat renovatiewerkzaamheden  aan de gang met (nog meer) files en wachttijden tot gevolg. Met een snel inhalende huurauto kan ik daarom niet veel aanvangen !

Afrikaans woordenboek:

'n taai koutjie  =  een lastige zaak

 

" Nalatenschap en nalatigheid "

Na enkele sterfgevallen in onze kennissenkring zijn we ons een aantal jaren geleden eens gaan bezighouden met ons testament. We hebben geen kinderen en wie gaat er bij ons overlijden zorgen voor de afwikkeling van onze middelen in Nederland en in Zuid-Afrika? Navraag leerde ons, dat er in beide landen een testament dient te zijn. In geval er geen testament in Zuid-Afrika is, neemt de staat het proces van erving op zich  en het kan daardoor jaren kan duren voordat alles geregeld is (of de bezittingen zelfs komen te vervallen aan de staat). In ons geval leidde die kennis dus tot twee testamenten en we gaan er van uit dat we het daarmee goed geregeld hebben.

In Die Burger stond gisteren een artikel over testamenten in Zuid-Afrika en was er te lezen dat "65% van die Suid-Afrikaners het steeds nie 'n testament nie!" Van die 65% heeft 44% aangegeven dat er toch geen bezittingen zijn. 34% is van plan een testament op te (laten) stellen. 16% weet niet hoe men dit moet doen. Problemen, die men tegenkomt of verwacht, zijn: ruzie om erfenissen, vertraging in de (financiële) afwikkeling, ook rechts- en administratieve kosten en bevroren bankrekeningen !

De Erythrina Caffra staat weer volop te bloeien bij ons in de Kerkstraat. In eerdere blogs schreef ik al over de als racistisch beschouwde naam "Kafferboom" in de Afrikaanse taal. Die naam mag niet meer uitgesproken worden en op een kortelings gehouden congres van plantkundigen zijn daaromtrent bindende afspraken gemaakt. “De kafferboom en de kafferbraam krijgen een andere naam. In een historische beslissing hebben plantkundigen tijdens een congres in Madrid besloten dat de namen van honderden planten niet meer mogen verwijzen naar ‘kaffers’, in Zuid-Afrika de beledigende term voor zwarte mensen. Een ander voorstel, om planten die vernoemd zijn naar bijvoorbeeld slavenhouders een andere naam te geven, kreeg geen meerderheid. In totaal 218 planten en algen met in hun Latijnse naam een aanduiding als ‘caffra’, ‘caffrorum’ en ‘caffrum’, gaan vanaf 2026 ‘affra’, ‘affrorum’ of ‘affrum’ heten. Zo verandert het scheldwoord in een verwijzing naar Afrika. De naam ‘kaffer’ is van oorsprong Arabisch voor ‘ongelovige’. Maar vooral in Zuid-Afrika kreeg de aanduiding al snel een racistische bijklank. In Madrid kon de naamswijziging van de ruim tweehonderd soorten op een zeer krappe meerderheid rekenen: 63 procent van de stemmen, terwijl 60 procent voor de wijziging vereist was.”

De beslissing betekent een ommekeer in een al jaren slepend debat. Biologen is het al langer een doorn in het oog dat veel van hun soortnamen zijn vernoemd naar dubieuze personen of woorden die inmiddels gelden als racistisch. Zo hebben entomologen de Hitlerkever in hun midden, en klagen Australische botanici over de bloeiende struik Hibbertia, vernoemd naar George Hibbert.

Dat was een slavenhouder die in de 18e eeuw als parlementslid het verzet tegen de afschaffing van de slavernij leidde. Maar om zulke namen nu nog te veranderen, zou te ver gaan, vond een meerderheid van de botanici. De meeste omstreden planten hebben toch al een gebruiksnaam die minder gevoelig ligt. Zo noemen Australiërs de Hibbertia ‘guineebloem’. De kafferboom (Erythrina caffra), die wel een minder gevoelige naam krijgt, gaat doorgaans door het leven als ‘koraalboom’. Niet dat alle problemen nu voorbij zijn. Zo dragen talloze soorten de naam ‘hottentot’, een neerbuigende verwijzing naar de Zuid-Afrikaanse Khoikhoi. De plantkundigen die de voorstellen voor de andere naamgeving hadden ingediend, zeggen dat ze begrijpen dat de uitkomst het hoogst haalbare was.

Afrikaans woordenboek:

'n Vlooi het oor iemand se lewer geloop  =  Iemand is in een slechte bui

" Beste dorpie "

Montagu heeft het wéér voor elkaar gekregen. Voor een heel jaar is het verkozen tot het beste dorp van de West-Kaap. Al meerdere keren heeft Montagu de door radiozender Kfm georganiseerde verkiezing gewonnen, waardoor Montagu zich officieel "Beste Dorpie van de Kaap " mag noemen. Buurgemeente Robertson behaalde een eervolle tweede plaats in deze competitie waar iedereen hun stem kan uitbrengen. Wat dient er zoal te gebeuren om de titel in de wacht te slepen. Het volgende verhaal vond ik op de Nova-news site:

"Het pittoreske dorp Montagu heeft vandaag voor het derde jaar op rij de titel "Beste Dorp" gewonnen bij de jaarlijkse “Kfm Best of the Cape-verkiezing”. Buurstad Robertson eindigde op de tweede plaats. Montagu ontving de prijs ook al in 2021 en 2025. De winnaar werd gekozen door het publiek uit vijf finalisten. De finalisten van dit jaar waren Darling, Greyton, Montagu, Robertson en Yzerfontein. Mareletta Mundey, toerismemanager van de Montagu-Ashton Tourism Association, zegt dat de feestvreugde hoog is. "We zijn een hechte gemeenschap en de bedrijven werken uitstekend samen om het dorp te promoten en te verbeteren." Deze solidariteit is duidelijk terug te zien in hun toeristencijfers. December was een recordmaand met 50.000 overnachtende bezoekers. "Elke maand tot nu toe dit jaar is een recordmaand geweest. In juli hadden we 39.000 bezoekers", aldus Mundey. "We krijgen feedback dat bezoekers het dorp als vriendelijk en vrolijk ervaren. We zijn erg bevoorrecht om in een van de mooiste plaatsen te wonen." Ze schrijft de vele stemmen die ze hebben ontvangen toe aan eerdere bezoekers die hen hebben gesteund.

Montagu is een dorp dat haar landelijk karakter heeft behouden. De historische gebouwen, de vele activiteiten en de warme ontvangst zorgen ervoor dat bezoekers steeds weer terugkomen. De inwoners staan ​​klaar om de handen ineen te slaan voor het welzijn van de stad. Het afgelopen jaar boden de inwoners veel ondersteuning aan brandweerlieden tijdens de dagenlange bosbranden in de bergen. Tijdens de overstromingen eerder dit jaar werd Montagu niet zo zwaar getroffen, maar de inwoners schoten naburige plaatsen te hulp met voedsel en kleding. Ook tijdens de Cape Epic mountainbikewedstrijd werkten de inwoners hard om alles in orde te maken voor de duizenden gasten die het dorp bezochten. Dit wierp zijn vruchten af ​​en de “Cape Epic” organisatie riep Montagu uit tot beste dorp met de beste routes van het evenement van dit jaar. "Iedereen werkt met zoveel trots en zonder bijbedoelingen en dat komt de hele gemeenschap ten goede," aldus Mundey. “Montagu heeft zoveel te bieden. Het is er rustig en mensen kunnen er genieten van de heldere sterrenhemel. We zijn maar twee uur van Kaapstad verwijderd en het is ideaal voor een weekendje weg.” De lijst met dingen om van te genieten is lang:

Denk bijvoorbeeld aan de Robertson Wine Valley, de wijnen van de Klein Karoo en de Breede River, die een eigen charme hebben. “Bezoekers komen hier om te boogschieten, spooktochten te maken, fietsen te huren, historische rondleidingen door het stadje te volgen en de wandelroutes te verkennen. We behoren tot de top tien van rotsklimbestemmingen ter wereld.” 

Temidden van al het goede nieuws over de groei van het toerisme, maakt Mundey zich zorgen dat de hele gemeenschap hiervan profiteert. “We mogen sommige mensen niet vergeten. Toerisme moet ons helpen de sociale cohesie te versterken. Het speelt een belangrijke rol in het creëren van banen voor jongeren en we laten hen al op jonge leeftijd kennismaken met de mogelijkheden. We werken ook nauw samen met het wijkpolitieforum en de politie, want ons dorp moet veilig zijn. In december ontvangen we zo'n 47.000 bezoekers – daarom is het belangrijk dat we ook overleggen met de gemeente om ervoor te zorgen dat de infrastructuur van de stad de toestroom aankan en bijvoorbeeld voldoende water levert.” De plannen achter het succesverhaal van Montagu zijn talrijk en doordacht. Mundey gelooft dat het geheim schuilt in “samen staan ​​we sterker”.

Afrikaans woordenboek: 

prentjiemooi  =  prachtig

" Nummer 24 "

Eind november 2024 schreef ik een verhaal in 12 delen over "Mijn gemotoriseerd leven". In het nawoord sprak ik de verwachting uit, dat ik in totaal wel tot 25 motoren zou willen komen en het begint er op te lijken dat dat gaat gebeuren. De 22ste motor was de Royal Enfield Desert Storm, die ik in 2020 aangeschaft heb. De Triumph 1200 Scrambler kwam daarna en gebruik ik nog steeds voor het zware en snelle werk, met name op "grondpaaie". De Royal Enfiel wordt met name op zondagochtenden van stal gehaald. Zes jaar lang heb ik die nu in mijn bezit, maar nu is daar een einde aan gekomen. Sinds een half jaar is er een nieuwe motorzaak gekomen in Kaapstad en dat is Moto-Royale. Zij verkopen uitsluitend motoren van het merk Royal Enfield enop één van de vele modellen raakte ik maar niet uitgekeken: de "Classic 650".

Inruilen kon niet, maar met wat ondersteuning van het bedrijf raakte de Desert Storm vlot verkocht en kon de nieuwe "Classic 650" aangeschaft worden. Het enige probleem was de kleur. Moest het de fraaie zwarte met veel chroom worden of het groen-metallic exemplaar. De groene is het geworden en die wordt mogelijk nog deze week afgeleverd. Dat is mijn 24ste motor. Nog één te gaan, dan is "Mijn gemotoriseerd leven" voltooid en wacht me over een aantal jaren wellicht een scootmobiel of een rollator !

Sinds de Verenigde Oost-Indische Compagnie (V.O.C) haar oog liet vallen op Zuid-Afrika heeft Nederland nogal wat betekent voor de ontwikkeling van de latere Zuid-Afrikaanse industrie en de daarmee samenhangende infrastructuur. Nederland deed dat niet zonder eigen belang. Met name had men oog voor de rijkdom aan delfstoffen. Een aantal van die constructies bestaat nog steeds en over één zo'n constructie las ik in "Business-App" het volgende verhaal:

"Het historische, 129 jaar oude Zuid-Afrikaanse icoon dat twee keer werd afgebroken en herbouwd: 

“Het oude Park Station in Johannesburg is van een bruisend knooppunt veranderd in een verlaten overblijfsel op een belangrijke locatie voor de stad. De locatie was het oorspronkelijke treinstation van Johannesburg en verbond het ooit kleine mijnstadje met de rest van het land. Het station opende zijn deuren voor het publiek in 1897 en de bouw ervan werd in opdracht van de Zuid-Afrikaanse Republiek uitgevoerd. Toen Johannesburg uitgroeide tot het financiële centrum van Zuid-Afrika, werd het station het eerste wat veel mensen zagen als ze de stad binnenkwamen en vestigde het zich als een icoon van de regio.

Dit was mede te danken aan de indrukwekkende architectuur. Het was destijds de op één na grootste geprefabriceerde constructie van het land, na de goudmijn van Witwatersrand. De gehele constructie werd in Nederland geprefabriceerd en vervolgens naar Johannesburg vervoerd voor de montage. Het station was ook de oorspronkelijke vestiging van Transnet, dat voortkwam uit de eerste exploitant van het station, de Netherlands South African Railway Company. Het station bleef in gebruik vanaf de opening tot 1952, toen het naar een nieuwe locatie werd verplaatst. De verplaatsing was mogelijk omdat het een geprefabriceerde constructie was, wat betekende dat het kon worden gedemonteerd en op een nieuwe locatie in de stad weer in elkaar gezet.

Het station werd in 1993 opnieuw verplaatst naar een verhoogd perron, wat volgens restauratiearchitect Frances Woodgate ongebruikelijk is voor zo'n historisch gebouw. Woodgate zei dat het station waarschijnlijk het meest bezochte gebouw van Johannesburg is, met op zijn hoogtepunt 16 miljoen mensen die er jaarlijks doorheen gingen. Uiteindelijk werd het oude Park Station te klein voor Johannesburg en de laatste verplaatsing was bedoeld om het te transformeren tot een spoorwegmuseum. Dit moest plaatsmaken voor een nieuwer, gemoderniseerd station dat meer passagiers per dag kon verwerken. De nieuwe locatie voor het oude Park Station lag nog steeds dicht bij de spoorlijnen die het had bediend, maar het werd nooit het museum dat het had moeten zijn !

Afrikaans woordenboek:

Juig omdat die Kaap weer Hollands is  =  Blij zijn dat iets goed gegaan is

" Eigen boontjes doppen "

Ensie.nl leert ons: Het letterlijk doppen van boontjes betekent het verwijderen van de peulen of de topjes van bonen. De figuurlijke betekenis is, dat je je eigen zaken zelf opknapt en jezelf redt zonder hulp van anderen. Voor mij gelden eigenlijk beide betekenissen. In de blog van 4 juni meldde ik aan de slag gegaan te zijn met het zelf kweken van tuinbonen nu die bij de Spar vaak niet meer te koop zijn. Eerdere pogingen om zelf groente te kweken zijn faliekant  mislukt. Maar...de aanhouder wint en daar lijkt het voorlopig wél op. Ik ben ruim een maand bezig en de planten hebben al een hoogte van 50 cm bereikt en er komen al de eerste bloemetjes in. Het gaat nog wel even duren vooraleer ze minstens 180 cm hoog zijn  en er peulen gevormd zijn, maar het begin is veelbelovend. Ook de omringende radijsplantjes groeien goed. 

Vreemd vind ik het wel, dat de bonen in het eerste vak nog niet boven de grond verschenen zijn. Ik heb twee verschillende  verpakkingen tuinboonzaad gebruikt. Of dat de verklaring is, weet ik niet zeker, maar daar lijkt het wel op. 

We hebben er maanden op moeten wachten, maar afgelopen zondag en maandag hebben we zo'n 30 mm regen gekregen. Na zulke hoeveelheden neerslag zien we de planten in heel onze tuin opkikkeren en hopelijk gaan mijn tuinbonen nu ook als een speer verder. Aan letterlijk boontjes doppen ben ik voorlopig nog niet toe en dus ben ik nog even afhankelijk van de potjes tuinbonen van HAK, áls de SPAR die tenminste in het assortiment blijft houden !

We worden de laatste tijd niet erg verwend met muzikale optredens. Als er al concerten zijn, dan is dat in het kleine voormalige NG kerkje waar maar maximaal 60 zitplaatsen zijn. Sanja's favoriete koren zijn wel de twee koren uit het township Zolani: Het Zolanikoor en het Boland Chamber Choir. Dat laatste koor is ontstaan uit het eerste koor en het blijft heel bijzonder  dat uit één township twee geweldige koren voortkomen. Beide koren hebben ook een grote aanhang en als die naar een optreden komen, is het kleine voormalige kerkje veel te klein. Zaterdag trad het Boland Chamber Choir daarom op in de NG kerk, een grote en sfeervolle ruimte met een uitstekende akoestiek. 

Eén optreden van een topkoor is al een belevenis, maar naast dit koor was er ook nog het Stellenbosch University Choir. Dit universiteitskoor behoort kwalitatief bij de beste koren van de wereld en het trad dan ook vele malen op in het buitenland. De zangers en zangeressen zijn maximaal lid van dit koor gedurende de studietijd aan de universiteit en het is bijzonder knap dat dirigent André van der Merwe er ondanks voortdurende wisselingen van koorleden de kwaliteit tóch steeds enorm hoog weet te houden. 

Dat beide koren een uitstekende naam hebben was blijkbaar bij veel mensen bekend, want de kerk was maar amper toereikend om alle belangstellenden een plaats te geven. Bij haar thuiskomst kwam Sanja niet uitgepraat over het fantastische optreden van beide koren !

Tot één van de grote werkgevers in Zuid-Afrika behoort de  auto-industrie. Grote merken als onder andere Ford, Mercedes, Toyota en BMW hebben hier eigen fabrieken en geven werk aan tienduizenden arbeidskrachten. Maar zoals tegenwoordig overal in de wereld wordt de automarkt overspoeld met Chinese auto's. Veel goedkoper dan de traditionele merken en ook de kwaliteit is tegenwoordig helemaal niet minder dan de gevestigde orde. Reorganisaties zijn daarom talrijk. Zelfs een topmerk als Mercedes heeft ernstige problemen. Dat maakt het volgende artikel dat ik las op de Business-news-site:

"Mercedes-Benz in de problemen." 

“De hele wereld is op allerlei terreinen in de war. En dat geldt zeker ook voor de traditionele autobouwers. In Zuid-Afrika worden Chinese auto’s als Haval en vooral Chery verkocht als warme broodjes. Niet verwonderlijk, want de Chinese auto’s zijn met karrevrachten accessoires uitgerust en worden tegen veel lagere prijzen aangeboden. Bovendien vallen de verkopen van luxe auto’s aan de Chinezen sterk terug. Mercedes-Benz heeft gewaarschuwd dat de verslechterende omstandigheden in China zwaar wegen op de prestaties van het bedrijf. De Duitse fabrikant van luxeauto's heeft in de eerste helft van 2026 een direct financieel verlies geleden van € 1,392 miljard (R 26,5 miljard) als gevolg van concurrentie van lokale fabrikanten en een afnemende consumentenvraag naar zijn voertuigen.

Het tussentijdse rapport van het bedrijf voor het tweede kwartaal van 2026 laat zien dat China een van de grootste uitdagingen is geworden. Het merk heeft een scherpe daling van de verkoopcijfers ervaren, waardoor het gedwongen is de verwachtingen voor de personenautomarkt dit jaar naar beneden bij te stellen. Mercedes-Benz stelt dat de markt voor premiumvoertuigen in China onder zware druk blijft staan, met name voor gevestigde internationale merken die te maken hebben met steeds agressievere Chinese concurrenten. In het Chinese premium- en luxesegment zal de aanhoudende, intense prijsconcurrentie, met name tussen lokale fabrikanten, naar verwachting leiden tot een aanzienlijk zwakkere groei van de verkoopcijfers voor veel buitenlandse fabrikanten." Dit heeft geresulteerd in een sterke daling van de verkoop van Mercedes-Benz-voertuigen. De leveringen van personenauto's in China daalden in het tweede kwartaal met 30% tot 98.624 eenheden, terwijl de verkoop in de eerste helft van het jaar met 28% daalde tot 210.245 voertuigen!”

Afrikaans woordenboek: 

'n Jan Pampoen = een domoor

 

" Groen en geel voor hun ogen "

Wikipedia: "het wordt iemand groen en geel voor de ogen" betekent, dat iemand plotseling erg duizelig wordt, flauwvalt of intens schrikt, waardoor het gezichtsvermogen tijdelijk verstoord raakt. Alles begint te draaien en je kunt niet meer scherp zien. Dit gebeurt vaak door vermoeidheid, lang staren of een plotselinge bloeddrukdaling. 

Sanja en haar vriendin Yvonne zagen vorige week donderdag ook groen en geel tijdens hun  wekelijkse uitstapje. De rit ging via Swellendam en Heidelberg naar het kustplaatsje Witsand. Dit kleine dorp is in het toeristenseizoen een drukke badplaats, maar in deze tijd is er niet veel te doen. Sanja en Yvonne gingen voornamelijk om walvissen te zien. Daar is het nu de tijd voor, maar je moet wel geluk hebben om ze te zien. Dat geluk hadden ze tot hun teleurstelling die dag helaas niet. Maar toch werd het een leuk uitje. De zon liet zich de hele tijd zien en tijdens de lange rit naar de kust was het landschap fraai groen en geel gekleurd. Deze golvende streek is een landbouwgebied dat de meeste tijd van het jaar groen gekleurd is, maar nu wordt groen afgewisseld met oogstrelend gele canolavelden. De zaden van de canola (koolzaad in Nederland) worden verwerkt tot olie. 

Vroeger werd koolzaadolie vaak gebruikt voor industriële doeleinden. Het was goedkoop om te produceren, maar je kon het niet eten want er zaten wat schadelijke stoffen in, zoals Erucazuur: een vetzuur dat mogelijk schade aan het hart toebracht en Glucosinolaten: bittere stoffen, die dus zorgden voor een bittere smaak.

Een aantal Canadese wetenschappers wilden koolzaadolie zodanig veranderen dat het eetbaar werd, dus gebruikten ze selectieve kweektechnieken om zaden te ‘creëren’ die minder van deze schadelijke bittere stoffen bevatten. Zo werd canola geboren… het is een marketingterm die staat voor CANadian Oil Low Acid). Canola is eigenlijk geen unieke plant; het is gewoon een naam voor een vorm van koolzaad (Brassica napus) waarin minder van die ongewenste stoffen zitten. Sinds 1995 heeft de chemiereus Monsanto koolzaad genetisch gemodificeerd zodat het resistent is tegen de onkruidverdelger RoundUp. Tegenwoordig is ongeveer 90% van de canola in de wereld genetisch gemodificeerd.

Het Departement Home Affairs kwam weer eens negatief in het nieuws. Dat is niets nieuws; daar had ik al jarenlang ervaring mee.Op een nieuwssite stond het volgende artikel: " Rijbewijzencentra in Zuid-Afrika kampen met een tekort aan speciaal papier voor kentekenbewijzen en registratiedocumenten, waardoor automobilisten worden weggestuurd en hun rijbewijs niet kunnen verlengen. Wayne Duvenage, CEO van de Organisation Undoing Tax Abuse (OUTA), zei dat de tekorten opnieuw een voorbeeld zijn van hoe Zuid-Afrikaanse automobilisten de prijs betalen voor een rijbewijssysteem dat faalt in zijn meest basale functies. Een tekort aan speciaal, beveiligd papier voor het printen van kentekenbewijzen en registratiedocumenten bij de rijbewijzencentra in Johannesburg, wijst op slechte planning in plaats van een onvoorzien probleem. " Het is speciaal papier, het moet besteld worden. De autoriteiten hadden onmiddellijk moeten ingrijpen toen de tekorten aan het licht kwamen. "Het is niet zo dat ze niet wisten dat het papier opraakte. Het is niet zo dat ze niet wisten hoeveel mensen hun rijbewijs komen halen of verlengen. Dit is, eerlijk gezegd, gewoon pure incompetentie." Duvenage betoogde dat het niet een geïsoleerd probleem is wat Johannesburg betreft, maar waarschijnlijk een symptoom van een bredere nationale disfunctie."

Gewone mensen zijn de dupe van deze tekortkomingen. "Ze plannen hun dagen, nemen vrij van hun werk om hun rijbewijs te halen om vervolgens te horen dat er geen papier meer is. Volgens Duvenage had Zuid-Afrika zijn rijbewijssysteem jaren geleden al moeten moderniseren door over te stappen op digitale diensten in plaats van te vertrouwen op verouderde technologie. Het hele rijbewijssysteem zou nu al gedigitaliseerd moeten zijn en op je telefoon beschikbaar moeten zijn. Duvenage verwierp ook de suggestie dat financiering het grootste obstakel is. “Ik geloof dat we in dit land genoeg geld hebben om alles op te lossen als elke Rand maar besteed zou worden waar hij besteed moet worden,” zei hij. “Het probleem is dat er te veel geld verdwijnt om de verkeerde redenen. Corruptie is waarschijnlijk de reden dat ze zonder geld komen te zitten, omdat ze het niet aan de juiste zaken besteden.”

Afrikaans woordenboek: 

Dit gaan van persketyd tot ewigheid =  Dit gaat nooit gebeuren

" Suurbraak "

Al vele jaren maak ik op woensdagen met een kleine groep gelijkgezinden op onze motoren een toertocht. Soms dichtbij, maar ook wel eens wat verder weg. Eerst gooien we de benzinetank vol en dan besluiten we waar de rit naartoe zal gaan. We kunnen linksaf of rechtsaf. Links gaat het in de richting van Ashton, Swellendam en Robertson. Rechtsaf gaan we dan naar Barrydale, Tradouwpas, Suurbraak om via Swellendam en Bonnievale weer thuis te komen. Suurbraak is een plaatsje van niks: een hoofdweg en een paar zijstraatjes, maar tóch is heel bijzonder. Het volgende verhaal kwam ik tegen op een nieuwssite:

“Die 214 jaar oue dorp in Suid-Afrika waar sommige mense leef asof dit 1890 is”

”Suurbraak is 'n 214 jaar oue dorp in die Wes-Kaap, oorspronklik gestig as 'n nedersetting vir die Khoi-mense. In die dorp kook baie inwoners steeds op houtstowe en gebruik hulle donkieploege, sowel as perde en karre vir vervoer. Hierdie metodes spoor terug na 'n tyd vóór elektrisiteit en vóór motorvoertuie vir Suid-Afrika – wat albei in die 1890's bekendgestel is.”

Naast het dorpsplein staan ​​de oorspronkelijke kerk, pastorie en school, gebouwd tussen 1828 en 1848 door de London Missionary Society. Tien jaar later schonk de gouverneur van Kaapstad, Sir George Grey, het land aan de inwoners, waaronder de "bevrijde slaven". In 1875 werd de missie overgenomen door de General Mission Church, beter bekend als de Dutch Reformed Mission Church. In 1880 veroorzaakte een scheuring binnen de plaatselijke gemeente een schisma, wat leidde tot de bouw van een Anglicaanse kerk. 

Beide historische kerken staan ​​er vandaag de dag nog steeds prominent op het kerkplein. Zuid-Afrika kreeg in 1880 voor het eerst elektriciteit, aanvankelijk met behulp van elektrische lampen, voordat in 1891 de eerste elektriciteitscentrale werd gebouwd. De eerste auto werd in 1896 in het land geïmporteerd. Hoewel veel inwoners van de nederzetting nog steeds gebruikmaken van deze methoden, is de plaats aangesloten op het nationale elektriciteitsnet. 

Suurbraak heeft een bevolking van ongeveer 2252 mensen, waarvan de meerderheid Afrikaans spreekt. Het ligt in een vallei aan de voet van de Tradouwpas, op ongeveer 250 kilometer van Kaapstad. Het werd in 1812 gesticht als missiepost toen de Khoi, onder leiding van kapitein Hans Moos, Johannes Seidenfaden van de London Missionary Society uitnodigden om zich in het gebied te vestigen. Samen met Mamre en Genadendal is het een van de oudste missieposten van het land. Seidenfaden bleef er tot 1825, toen dominee Heinrich Helm het overnam en een belangrijke rol speelde in de vorming van zowel het spirituele als het gemeenschapsleven van de stad. Na het overlijden van Helm in 1848 zette zijn zoon, Daniel Helm, het zendingswerk voort. 

Suurbraak werd door de Quena-stam van de Khoi, de oorspronkelijke bewoners van de regio, 'Xairu' genoemd, wat paradijs betekent. De inheemse naam van de stad betekent "paradijs", terwijl de Afrikaanse naam, Suurbraak, een meer letterlijke betekenis heeft. Het kan ruwweg vertaald worden als "Suurbrak". Deze naam verwijst vermoedelijk naar het plaatselijke brakke, tanninerijke water van de Buffeljagsrivier. De Buffeljagsrivier heeft een kenmerkende roestbruine, theeachtige kleur door de bergvegetatie, hoewel het water nog steeds als veilig wordt beschouwd om te drinken.

Suurbraak staat bekend om zijn traditionele houtbewerking. Bij lokale coöperaties zoals de "Suurbraak Timmerlieden" maken ambachtslieden nog steeds met de hand stoelen in de "Van Gogh-stijl", met rieten zittingen. Dit gebeurt met een traditionele houtdraaitechniek die bekend staat als bodging.

 

Het dorp is ook een populaire bestemming voor wandelaars en mountainbikers. De Wonderkloof, een belangrijke geologische formatie in het Langeberggebergte, staat bekend om zijn beroemde en populaire wandelroutes. De Tradouwpas bij Suurbraak is een populaire, 17 kilometer lange geasfalteerde weg in de buurt van Barrydale. 

In 1868 besloot het Kaapse bestuur een weg door een pas aan te leggen en stelde Thomas Bain aan om toezicht te houden op de bouw. ​​De weg werd aangelegd met behulp van dwangarbeiders. In 1873 opende de Kaapse gouverneur Sir Henry Barkly de route officieel en noemde deze aanvankelijk Southey Pass, ter ere van magistraat Robert Southey. Deze naam werd echter niet goed ontvangen en uiteindelijk werd de route bekend als Tradouwpas. De route loopt door met fynbos begroeide kliffen die afdalen naar Barrydale. De naam "Tradouw" is afgeleid van de Khoi-woorden "tarras", wat "vrouwen" betekent, en "doas", wat "poort" of "de weg erdoor" betekent. Deze terminologie werd naar verluidt voor het eerst gebruikt door degenen die de route door het Langeberggebergte aflegden.

Afrikaans woordenboek:

Iemand se kerk is uit  =  Het is voorbij met hem

" 800 "

De blog van vandaag is de 800ste sinds ik met mijn verhaaltjes begonnen ben. Sinds 28 februari 2011 heb ik elke donderdag zonder onderbreking een verhaal geplaatst. Ik begon - in navolging van broer Wim - met name om familie, vrienden en een paar kennissen op de hoogte te houden van ons leven in Zuid-Afrika. Dat was  15 jaar geleden en de statistieken tonen aan, dat mijn blog door heel wat personen gevolgd wordt. Enkele dagen geleden was er al 111.878  keer op mijn blog ingelogd en daar ben ik toch wel enigszins verbaasd over en beetje trots op.  In ieder geval is het een stimulans om er nog een tijdje mee door te gaan. Plannen om terug te keren naar Nederland of te verhuizen naar een ander buitenland hebben we niet. Informatie geven over ons leven in dit land zal ik dus blijven doen !

Van Montagu wordt nog wel eens gezegd, dat het een dorp van senioren is waar maar heel weinig te beleven is. Maar als je de activiteitenkalender bekijkt, valt het nogal mee. Jaarlijks terugkerende grote evenementen zijn bijvoorbeeld de Jumbo-Run waarbij driehonderd Harley-Davidson rijders neerstrijken bij de Avalon Springs en Twee keer per jaar komen er honderden BMW motorrijders naar de Mimosa Lodge voor hun treffen. Met name op sportief gebied werd en wordt er ook nogal wat georganiseerd. Twee maanden geleden was er de eerste etappe van de Cape Epic, een heroïsche mountainbike wedstrijd met deelnemers uit alle werelddelen. Verder was er in januari de Cape Cycle Tour, een fameuze mountainbike wedstrijd die ook voor een flink deel over Montagu’s grondgebied kwam en afgelopen weekend was er de De Cogmans Trail Run 2026. 

De afstanden variëren van 10 tot 100 kilometer. Bij die laatste afstand moeten een aantal van de hoogste en moeilijkste bergroutes overwonnen worden. De 100 km lopers werden zaterdag ochtend om 02.30 uur met busjes naar Robertson gebracht waar in Dassieshoek de start plaatsvond om 04.00 uur. Verwachte finish is op zondagmorgen omstreeks 05.00 uur. Meer dan 25 uur rennen is niet iedereen gegeven. De deelnemers zijn getrainde (en vaak gesponsorde) lopers uit meerdere landen.

Voorafgaand aan de Run stond op de website het volgende bericht van Robert en Lize-Marie Le Brun, en het hele organisatieteam:

“Het Montagu Trails Network is misschien wel het best bewaarde geheim van de Westkaap. Technische trails met torenhoge beklimmingen en snelle afdalingen maken deze winterrace echt iets voor jou. We nemen je mee rond de Montagu-kom rondom de stad, met beklimmingen van de Aasvoëlkrans Peak, de Cogmans Peak en vervolgens de monsterlijke Bloupunt Peak op 1266 meter. Welkom bij wat snel uitgroeit tot een van de meest iconische trailruns in de bergen van Zuid-Afrika. Wij geloven dat de race een ode is aan Montagu, aan trailrunning, aan de gemeenschap eromheen en aan het voorrecht om deze geweldige avonturen te beleven. 

De Cogmans Trail Run laat de ruige schoonheid van het Langeberggebergte zien en natuurlijk de prachtige plaats Montagu met zijn warme gastvrijheid. De races zijn echte trailruns, met steile beklimmingen en technische bergkammen naar adembenemende uitzichten vanaf de top. Elke route is ontworpen om uitdagend, maar vooral ook lonend te zijn! Of je nu voor het eerst meedoet aan de 10 km, de klassieke 34 km bedwingt, de 50 km aflegt of de allereerste 100 km loopt, je staat op het punt om een ​​van de mooiste bergachtige hardloopgebieden van Zuid-Afrika te ervaren! Een enorm dankwoord aan alle medewerkers en vrijwilligers die ons achter de schermen helpen en zo hard werken om er een magische dag van te maken voor alle deelnemers. Geniet van de bergen, geniet van Montagu, geniet van DE COGMANS ! “

Afrikaans woordenboek:

Loop dat jy klein word  =  Rennen als een gek

" March and March "

Ondanks alle problemen die er in Zuid-Afrika zijn, is het land economisch bekeken de grootste economie van heel Afrika. Dat heeft tot gevolg gehad dat er een enorme stroom illegalen uit andere landen hun geluk zoeken in Zuid-Afrika. Het Departement van Buitenlandse zaken noemt een getal van 3 miljoen "inkomers", maar het werkelijke aantal is veel hoger en er wordt zelfs onofficieel gesproken over 5 tot 10 miljoen illegalen. Die proberen allemaal werk te vinden en dat geeft grote problemen, want "Zij pikken onze banen in", roepen de 33 % werkeloze Zuid-Afrikanen. Lang gaf dat wel gemopper, maar nu is de vlam in de pan geslagen en komt de oorspronkleijke bevolking in opstand. De MARCH and MARCH beweging is ontstaan.

De March and March-beweging is een Zuid-Afrikaanse burgerorganisatie die zich inzet voor een strikte handhaving van de immigratie-wetgeving, massale deportaties van buitenlanders zonder verblijfsvergunning en het prioriseren van Zuid-Afrikaanse burgers voor lokale banen en het runnen van kleine buurtwinkels (spaza shops). De beweging, opgericht in maart 2024 door voormalig radiopresentatrice Jacinta Ngobese-Zuma, kreeg al snel veel steun, organiseerde massale protesten in het hele land en stelde zelf deadlines vast voor migranten zonder verblijfsvergunning om het land te verlaten. Na een grote dag van gecoördineerde nationale demonstraties is de beweging overgegaan op wekelijkse demonstraties op donderdag in verschillende provincies. 

De belangrijkste eisen van de groep zijn: Strengere grenscontrole: De regering wordt opgeroepen de veiligheidsmaatregelen aan te scherpen om illegale immigratie tegen te gaan. Bescherming van banen en bedrijven: Zowel werkgevers als de overheid worden onder druk gezet om ervoor te zorgen dat laagbetaalde banen in de dienstensector en bedrijven in townships worden bekleed door Zuid-Afrikaanse burgers. Prioriteit voor de publieke dienstverlening: Er wordt gepleit voor het principe dat huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs voorrang krijgen voor de Zuid-Afrikaanse bevolking. Hoewel de groep stelt zich alleen te richten op illegale immigratie en een consistente toepassing van de bestaande wetgeving nastreeft, wordt de beweging in verband gebracht met toenemende spanningen en zorgen over mogelijk xenofoob geweld, wat tijdens hun protesten heeft geleid tot politie-interventie en massale arrestaties.

De March and March Movement zegt dat ze elke donderdag landelijke demonstraties zal houden om de druk op de illegale immigranten op te voeren. De beweging heeft beloofd te demonstreren om de autoriteiten onder druk te zetten actie te ondernemen tegn de hoge criminaliteits- en werkloosheidscijfers in het land. Ze zegt zich ook te willen richten op drugspanden en bedrijven die illegale immigranten in dienst hebben. Leider van de March and March Movement, Jacinta Ngobese-Zuma, zegt: "Het zijn landelijke protesten die we vandaag in verschillende provincies houden. We willen de druk op de overheid hoog houden en consequent blijven aandringen op actie tegen het probleem van illegale immigranten." "Want in onze gemeenschappen zien we de negatieve gevolgen ervan. Er zijn veel mensen die werken op plekken waar ze niet mogen werken omdat ze geen verblijfsvergunning hebben en daarnaast is er het drugsprobleem. We zien enorm veel drugs."

Illegalen voelen zich nu niet meer veilig en willen zo snel mogelijk Zuid-Afrika verlaten, maar dat stuit op een vervoersprobleem. Hoe krijg je enorme aantallen het land uit. Grote bussen rijden af en aan, maar de groep wachtenden groeit sneller dan het transport dit aan kan met schrijnende toestanden op verzamelplaatsen. Deze wantoestand gaat nog weken duren !

Van één kant is het natuurlijk een te rechtvaardigen zaak om illegalen het land uit te zetten, maar het argument van de Zuid-Afrikanen: " Zij pikken onze banen in", klopt niet helemaal. De illegalen doen het werk, dat Zuid-Afrikanen niet willen doen. Men krijgt hier al heel snel en gemakkelijk een staatsuitkering en dan wil men eenvoudig werk niet doen. Vergelijk het maar met Nederland. Wie plukt de aardbeien of steekt de asperges ? Tegelijkertijd verliezen bedrijven en particulieren hun hardwerkende illegale tuinlui en huishulpen en moet men op zoek gaan naar laagopgeleide werkers die eigenlijk geen zin hebben in dit werk !   

Afrikaans woordenboek:

pootuit wees  =  doodmoe zijn