"Niet voor één gat te vangen"

Johannesburg kent een wegennet van ruim 12.000 kilometer. En dat verkeert in een erbarmelijke staat. Er wordt al jaren nauwelijks geïnvesteerd in wegen en ook het onderhoud laat veel te wensen over. Weggebruikers lopen door al die gaten allerlei gebreken op aan hun voertuigen en het gaat nu al zo ver, dat "Pothole Patrol", een groep vrijwilligers financieel ondersteund door giften van het getroffen bedrijfsleven in de laatste 18 maanden al 50.000 "potholes" heeft gerepareerd. En nog zijn ze niet klaar, want er zijn er nog welgeteld 45.000 te gaan. 

De instantie die verantwoordelijk is voor het onderhoud van het wegennet, "Joburg Roads Agency" zegt niet genoeg geld van de overheid te krijgen en die zegt op hun beurt, dat er geld genoeg overgemaakt wordt, maar dat het aan van alles besteed wordt maar veel te weinig aan noodzakelijk onderhoud. In augustus is er "na een grondig antecedentenonderzoek" een nieuwe topmanager aangesteld. 

Dat is Tsepo Mahanuke, maar van hem is niet veel goeds te verwachten. Drie maanden later is heel duidelijk geworden, dat dat onderzoek niet erg grondig gebeurd is. Hij ligt momenteel danig onder vuur, omdat hij helemaal niet gekwalificeerd is voor dit werk dat met een jaarsalaris van 2,3 miljoen Rand gerust heel vorstelijk genoemd mag worden. Hij blijkt namelijk een universitair doctoraat gekocht te hebben voor een heel laag bedrag van een Amerikaanse universiteit, die niet bepaald een goede naam blijkt te hebben. Toch eist de manager om met Doctor aangesproken te worden. Professor accepteert hij ook. Verder beweert hij een Masters Degree in "Competitive Intelligence" te hebben behaald aan de Harvard Business School. Maar deze onderwijsinstelling blijkt deze cursus helemaal niet te geven. Het laatste nieuws is dat deze zelfbenoemde Dokter nu toch op non-actief   gesteld is. In Johannesburg hoopt men nu dat er "na een grondig antecedentenonderzoek" iemand aangesteld wordt die ingrijpt en echt doorgaat tot het gaatje !

Tenslotte:

Het toeristenseizoen nadert en Kaapstad maakt zich na twee jaar Covid weer op om miljoenen toeristen te ontvangen. De angst om besmet te raken zorgde voor een soort van vliegangst bij veel mensen, maar die angst is duidelijk voorbij. De vele vliegtuigen die dagelijks op Kaapstad vliegen, zitten tjokvol, maar als belangrijkste toeristenstad van Zuid-Afrika moet je er dan wel piekfijn uitzien. 

Dit jaar zijn er al meer dan 2000 graffiti schilderingen aangepakt en bijna 700 kilo sigarettenpeuken is verwijderd uit het centrum van de stad. 1226 ton straatvuil is opgehaald en er werden maar liefst 39.213 spuitnaalden gevonden. Ook werden er 50 bomen geplant. Daklozen en bedelaars worden zoveel mogelijk opgevangen en uit het centrum gehaald. Of dat laatste effectief zal zijn, wordt betwijfeld. Ze keren natuurlijk terug wanneer de toeristen massaal naar de "Moederstad" komen !

Afrikaans woordenboek:

'n warmpatat  =  een groot probleem

"Goede raad "

Eén van de goede raden, die we jaren geleden van broer Wim en schoonzus Rita kregen, was: "Zorg dat je auto in Zuid-Afrika allrisk verzekerd is, want grote kans dat een tegenpartij dat niet is." Dat bleek maar weer eens enkele weken geleden toen een onoplettende chauffeur Sanja's Toyota C-HR over het hoofd zag en zonder te remmen tegen Sanja's pronkjuweeltje reed met nogal wat schade tot gevolg. Gewonden waren er gelukkig niet bij te betreuren, maar de materiële schade was aanzienlijk. 

Gelukkig is onze auto volledig verzekerd en de werkers van Worcester Bakwerke zijn er in redelijk korte tijd in geslaagd om de schade zodanig te herstellen dat niemand kan zien dat er überhaupt ooit schade geweest is. In Nederland heb je bij een ongeval zonder schuld volgens mij automatisch recht op een huurauto gedurende de tijd dat je zonder auto zit, maar in Zuid-Afrika ligt dat toch anders. Wij bleken geen recht op een vervangende auto te hebben, omdat we dat niet in onze verzekeringspolis opgenomen hadden. Een beetje lastig, want wij beschikken over slechts één auto en die heb je hier toch echt wel nodig. Iets om een volgende keer toch beter te regelen !

Alles gaat óók in Zuid-Afrika achteruit met uitzondering van de productie van kinderen. Landelijk is er jaarlijks een netto-toename van ruim een miljoen nieuwe borelingen. In Ashbury alleen al maandelijks tot wel zo'n 40 babies. Het overgrote deel zal leven in behoeftige omstandigheden. Sanja probeert de slechte beginsituatie van moeder + kind iets te verlichten door middel van haar Hug-a-Baby project. De bevallen moedertjes - vaak helaas zelf nog kinderen - krijgen een tas met baby spulletjes, waaronder breigoed als mutsjes, sokjes, truitjes en broekjes. En dat breigoed wordt voor een deel gemaakt door "Sanja's brei- en hekel groep". Een groep van zo'n 10 tal (meest gekleurde) vrouwen. Ze komen op woensdagochtenden bij ons om kleertjes te vervaardigen en vooral om koffie te drinken en de laatste nieuwtjes uit te wisselen. Zo snijdt het mes aan twee kanten: Sanja beschikt op deze manier steeds over nieuwe materialen voor haar project en de breiende dames hebben een genoeglijk tijdverdrijf !

Tenslotte:

Zoals elke keer wanneer Sanja in oktober naar Nederland geweest is, brengt zij - naast goederen voor haar projecten - ook allerhande zoetwaren mee voor het komende Sinterklaasfeest hier in Montagu. Niet geheel onverwacht leverde dat mij weer een chocolade letter L op geheel belangeloos ter beschikking gesteld door mijn schoonmoeder. Ze hebben me altijd geleerd om een gegeven chocolade letter niet in de bek te zien, maar het vorig jaar ontvangen ielig klein chocolade lettertje van de Action viel me toch wel tegen. Het doosje + chocolade had een totaalgewicht van 75 gram. Daar heb ik toen nogal teleurgesteld op gereageerd. Ook al zaten er geen krenten in; een beetje krenterig vond ik het wel. Mijn verwachtingen voor dit jaar waren met de kennis van toen heel erg laag. Door de wereldwijde economische crisis wordt alles duurder. Hier lost men het nog wel eens op door de prijzen niet te verhogen maar minder gewicht te leveren. Dus verwachtte ik een mogelijk nóg lager gewicht dan de toch al magere 75 gram. Maar tot mijn verbazing bleek de nieuwe letter maar liefst 135 gram te wegen. Blijkbaar heeft mijn schoonmoeder ingezien dat haar schoonzoon flink afgevallen is en wel een gewichtiger cadeautje heeft verdiend !

Afrikaans woordenboek:

'n trompop botsing  = een frontale aanrijding

" Een genietfiets "

Ik ben al vele jaren lang geïnteresseerd in klassieke auto's en motoren. Jaren geleden had ik een schitterend gerestaureerde MG-B uit 1972, die ik - dom,dom - verkocht heb. Wat motoren betreft, heb ik altijd al verlekkerd gekeken naar een Royal Enfield, die eigenlijk geen echte klassieker is omdat die tot 2021 nieuw te koop was. Maar de techniek stamt uit mijn geboortejaar 1949 en is grotendeels ook zo gebleven. Twee jaar geleden zag ik zo'n motor staan bij de Kaapse motorzaak Thruxton Motorcycles. Ik was daar voor een servicebeurt van mijn Triumph Tiger, maar een week later stond er naast die Triumph een heuse Royal Enfield Desert Storm in de garage. 

Mijn enige probleem was: "Hoe leg ik het thuisfront uit, dat er een tweede motor moest komen?" Ik probeerde het door te verklaren dat zo'n klassieker alleen maar in waarde zou toenemen, terwijl de Rabo-rente op mijn spaarrekening een schamele 0,05 % bedroeg. Sanja was bepaald niet overtuigd. Bij het lezen van het motorblad "Het Motorrijwiel" vond ik een overtuigend argument (voor mijzelf) in een artikel over zo'n Royal Enfield:" Dit is de genietfiets waarop je plezierritten maakt. Eentje die je pakt als de zon schijnt, eentje die een ideaal middel is tegen stress en chagrijn." De Triumph is voor de langere en snellere ritten samen met enkele gelijkgestemden, maar de Enfield komt met name op zondagen uit de garage om toerend door de directe omgeving van ons dorp alle stress van mijn zware "pensionaris-leven" kwijt te raken !

Nog even terugkomend op het Umthombo onderwijsproject.

Thulani Ngwenya is een afgestudeerde dokter die door ondersteuning van Umthombo een medisch specialist geworden is. Als lagere school leerling woonde hij in één van de armste townships in de Oost-Kaap provincie. Om 04.30 uur stond hij op en om 05.00 uur liep hij drie uur naar school. Zonder 's morgens gegeten te hebben. In de winter liep hij de lange weg grotendeels in het donker. Op 18 jarige leeftijd haalde hij zijn diploma Middelbare school en daarna wilde hij verder studeren, maar geld voor de universiteit was er niet. Daarom ging hij een jaar lang werken als cement-mixer voor een klein  bouwbedrijfje. Na dat jaar had hij wel wat geld gespaard, maar zonder de hulp van Umthombo zou er geen universitaire studie gekomen zijn. 

De doelstelling van deze organisatie (zonder overheidssteun) is om jonge mensen op te leiden voor een functie in de gezondheidszorg. De stichting voorziet in studiebeurzen en studiebegeleiding voor de studenten uit de allerarmste gemeenschappen. Er is een enorm tekort aan gezondheidswerkers op het arme platteland. Een onderzoek in 2011 leerde, dat slechts een magere 3 % aan het werk ging op het platteland, maar na Umthombo-steun gaan veel meer geslaagden aan de slag in arme gebieden. 

Umthombo stelt drie eisen: 

1. Studenten moeten wonen in de Oost-Kaap of KwaZuluNatal en een middelbare opleiding gevolgd hebben op de armste der arme lagere en middelbare scholen. 

2. Na geslaagd te zijn minstens even lang werken in een arm gebied als de studie geduurd heeft. 

3. Vakantiewerk in een hospitaal in een arm gebied verrichten.

De meeste afgestudeerden blijven de minimale tijd (vijf jaar) en vaak zelfs langer in het gebied waar zij opgroeiden. De studiebegeleiding biedt studenten veel steun waardoor het slagingspercentage 92% bedraagt. Ter vergelijking: Een top-universiteit als Wits in Witwatersrand (Johannesburg) behaalt maar 60 % ! 

Ondanks dat wij heel voorzichtig zijn komen we toch wel eens in contact met mensen die minder voorzichtig blijken te zijn. Met als gevolg dat Sanja een week geleden Covid verschijnselen begon te vertonen. Een sneltest wees uit dat zij positief was. En ook al waren we daarna nóg voorzichtiger en beperkten we nog meer de contacten; het kon welhaast niet uitblijven dat ik uiteindelijk ook voor de Covid-bijl zou gaan. Maandagavond begon het met zweten, spierpijn en rillerigheid en de sneltest op dinsdagochtend was duidelijk: Positief. Dat betekent geen contacten met anderen voor minstens een week. Niet motorrijden op woensdag en geen wandeling op vrijdag. De overlast valt gelukkig wel mee, maar ik wil geen andere mensen in de problemen brengen !

Afrikaans woordenboek:

naas-eergister  =  3 dagen geleden

"Wisseling van de wacht"

We zitten hier aan het einde van het voorjaar en er komen steeds meer dagen met zomerse temperaturen. Na een mooi voorjaar met uitbundig bloeiende planten komt er nu jammer genoeg een einde aan die fraaie bloemenpracht. 

De massaal bloeiende vygies zijn duidelijk op hun retour en van de bijzondere strelitzia met 48 fantastische bloemen is niet veel moois meer over. 

De bloemen gaan met steel en al in de hakselaar en vormen op die manier compost voor andere planten in onze tuin. 

Gelukkig heeft elk seizoen zijn bijzonderheden. Altijd bloeit er weer een groep van planten. Zo stonden vorige week ineens al onze Queen of the Night cactussen weer in bloei en ook onze bougainville bloeit helemaal op nu de temperatuur weer zomers warm wordt !

Blanke Afrikaners en Nederlanders vragen ons regelmatig: " Waarom hebben jullie in hemels naam toch gekozen voor Zuid-Afrika met al die onveiligheid, die er hier is? " Ons standaard antwoord luidt heel eenvoudig: " Alle dagen zon, vriendelijke mensen, geen jachtig leven en veel waar voor de Europese euro." Van onveiligheid merken we in onze regio niet meer dan wat we op TV zien wat er in Nederland allemaal gebeurt." Nee, Permanent teruggaan  doen we niet. Wél gaan we meestal twee keer per jaar voor een tweetal weken naar Nederland. We bezoeken familie en vrienden ((en ik bezoek ook steevast een snackbar en een Chinees restaurant). 

Een belangrijke reden om de lange vliegreis van minimaal 11 uur te ondernemen is: producten te kopen die we heel graag willen hebben, maar die niet of heel moeilijk in Zuid-Afrika verkrijgbaar zijn zoals onder andere: griesmeel- en bitterkoekjespudding, drop, stroopwafels, Old Amsterdam Kaas, Peperkoek en altijd neusdruppels van het Kruidvat. 

Ook sigaren van de Aldi gingen elke keer in de koffer, maar toen Aldi stopte met de verkoop van die sigaren, ben ik ook maar gestopt met het roken. Deze keer bracht Sanja geen motorjas en motorlaarzen mee, maar wél onder andere: speculaas, pepernoten, stroopwafels, kerstbrood, marsepein, borstplaat, chocoladeletters en Peijnenburg peperkoek. Hoe lang onze voorraad  daarmee rijkt, weet ik niet, maar ik ben van plan om eind maart 2023 de lange reis weer te gaan ondernemen en dat is pas over vijf maanden! 

Tenslotte:

Tijdens onze wekelijkse wandeling op vrijdag wordt regelmatig duidelijk hoe groot de verschillen in spreekwoorden en zegswijzen zijn in delen van Nederland. We hebben een Friese doorloper, verder lopers uit Blaricum, Huizen, Kortenhoeven, Dordrecht en een Oost-Brabander. Toen we afgelopen vrijdag in de buurt van de vuilstortplaats van Montagu liepen was de lucht van de waterzuiveringsinstallatie nauwelijks te harden. Dat ontlokte de Huizenaar de zegswijze: "Stront, wie heeft je gescheten?" De betekenis is: Je moet je niet voornamer voordoen dan men van komaf eigenlijk is. De Dordtenaar  spreekt in dit geval van: "Drol, wie heeft je gedraaid? " en toen de Brabander en de Fries dit nogal grof vonden en er iets van zeiden, kregen zij te horen, dat zij kniepkeutels waren. Die vrijdagse wandelingen van ons zijn echt heel leerzaam !

Afrikaans woordenboek:

'n drumpeltrapper  =  iemand, die op bezoek komt.