" King Luthando Klaas 2 "

Het Boland Chamber Choir timmert de laatste tijd nogal aan de weg. Twee weken geleden gaven zij een concert in Zolani. Vorige week traden zij op tijdens het Kruie-Fees in Montagu en vrijdag waren zij opnieuw in ons dorp met een optreden in het voormalig kerkje aan de Langstraat. Hun jonge, enthousiaste dirigent, die luistert naar de fraaie naam van King Luthando Klaas 2, weet zijn eveneens jonge koorleden tot aansprekende prestaties te brengen. Bijzonder vond ik het, dat de jongemannen aan het begin van het optreden alle bezoekers netjes een hand kwamen geven, ons bedankten dat we gekomen waren en ons een prettige avond wensten. Nu was dat ook weer niet zo'n grote klus, want er was bijna geen publiek. Waarschijnlijk een gevolg van een gebrek aan publiciteit. Jammer. Deze jongelui verdienden meer !

Het houdt maar niet op met de instroom van buitenlanders in Montagu en aardig wat van die nieuwkomers zijn Nederlanders. In onze wijk - Montagu-Suid - zijn dat er sinds kort weer drie en twee ervan willen lid worden van onze vrijdagse lopersgroep. Zo'n nieuwkomer moet zich natuurlijk snel thuis voelen in ons dorp en daarom werd besloten om ter inburgering een dorpswandeling te doen om deze "vreemdelingen" de vele, bijzondere plekjes van Montagu te tonen. 

In de Langstraat wordt momenteel (weer) gewerkt aan de bestrating van de stoep en de nieuweling vond iets opvallend, wat wij ondertussen al lang niet meer opvallend vinden, nl: de grote hoeveelheid personeel bij werken in uitvoering. Het nadeel is, dat het werk extra duur wordt. Voordeel is echter, dat veel werkers een baan en dus een salaris hebben. 

Opvallend in ons dorp is ook het grote aantal monumentale panden. Iets, wat tijdens onze wandeling in de achterstraten van het centrum heel duidelijk te zien was. Montagu ontstond rond 1850 en een behoorlijk aantal van de monumenten stamt uit de tweede helft van de 19de eeuw en het eerste kwart van de 20ste eeuw. Een deel is in niet al te beste staat, maar er worden er ook nogal wat fraai gerenoveerd, waardoor ons dorp steeds interessanter wordt voor toeristen. Onder die toeristen zijn nogal wat buitenlanders - waaronder veel Nederlanders - en sommigen van hen worden dan - net als wij - later inwoner van Montagu !

Meestal brengt Die Burger nieuws waar we niet vrolijk van worden. Moord en doodslag, verkrachtingen en corruptie voeren de boventoon. Maar een enkele keer staat er een berichtje met een knipoog. Zaterdag meldde men, dat een honderdjarige mevrouw geïnterviewd werd. Deze Amerikaanse dame, die niet bepaald op haar mondje gevallen was, vertelde het volgende verhaal: Een stormachtige wind kreeg vat op haar rok, die hoog opgelicht werd. Maar zij had slechts aandacht voor haar hoedje, dat ze verbeten vasthield. Toen een jeugdige voorbijganger haar aanraadde om maar beter haar hoedje te laten gaan en haar rok te fatsoeneren, was haar antwoord:" Alles, wat jij hieronder kunt zien, is al een eeuw oud,....maar mijn hoedje is splinternieuw" !

Afrikaans woordenboek:

uitsaaikorporasies  =  omroeporganisatie

"Uit, of toch liever thuis "

De wereld, waarin we leven, verandert in snel tempo en heel wat zaken zijn niet meer zoals ze jaren geleden waren. Dankzij Uber kan iedereen taxichauffeur zijn. Wie één of meer kamers in zijn of haar woonhuis over heeft, verhuurt die via AirB&B en wie een restaurant wil beginnen zonder restaurant, stelt de deur van het woonhuis open voor hongerige gasten en heeft  op deze manier een huiskamer-restaurant. 

Het is een verschijnsel, dat - naar men mij verteld heeft - begonnen is in Australië en sinds kort is er ook een in Montagu. Taxichauffeurs waren niet blij met de nieuwe Uber-chauffeurs. Hotels en reguliere B&B's vreesden de concurrentie van de AirB&B's  en ook een aantal  restauranteigenaars kijkt met enige zorg naar de toename van huiskamer-restauranten. Houden  die nieuwkomers zich aan alle regels? Betalen zij belasting? Hoe zit het met veiligheid en hygiëne ? Donderdag bezochten wij - samen met nog 11 (bijna allemaal) Nederlanders zo'n huiskamer-restaurant en daar bleek, dat meer mensen trek in eten hadden, want uiteindelijk bleken er ruim 40 betalende gasten binnen te zijn. Het eten was in buffetvorm en er was méér dan voldoende voor iedereen. De kwaliteit van de gerechten was redelijk, maar ook niet meer dan dat. Het grootste minpunt was echter de geluidsoverlast. Aan de tafel achter de onze zaten 9 gasten, die een dusdanig kabaal maakten, dat ik zelfs de mensen naast mij helemaal niet kon verstaan. Die herrie duurde ruim twee en een half uur en na het dessert hebben we snel afgerekend en zijn de huiskamer uit gevlucht. Voor ons komt er geen tweede bezoek aan die gelegenheid. Wij gaan wel naar een regulier restaurant of eten gewoon lekker thuis !

We hadden over activiteiten beslist niet te klagen tijdens het afgelopen weekend. Een korenfestival in Zolani, waarbij het onduidelijk was wie het meeste geluid produceerde: de koorleden of het publiek. Sanja en nog twee blanke dames vielen wél op tussen verder allemaal bruine mensen. Zaterdag bezochten we het "kruie-fees" in het Jouberthuis aan de Langstraat. Achter het huis is een kruidentuin, die er jarenlang zwaar verwaarloosd bij lag, maar door de inzet van een groep vrijwilligers is de tuin weer grotendeels in oude glorie hersteld en een bezoek meer dan waard.
Tijdens onze aanwezigheid was er een optreden van één van de koren, die Sanja eerder ook al in Zolani aan het werk gezien had en tenslotte zagen we een optreden van 2 rieldans-groepen van de GB-Battschool uit de Koo. Deze bruine kinderen in de leeftijd van 7 tot 14 jaar, die opgroeien in de omgeving van boerderijen (ze worden "plaasjapies" genoemd) ver van de bewoonde wereld, zijn toppers in de West-Kaap en krijgen ook steeds meer aanzien in de rest van Zuid-Afrika. Het talrijke publiek heeft flink genoten van hun optreden, dat letterlijk en figuurlijk veel stof deed opwaaien op de zanderige bodem.

Zondagochtend volgde dan nog een bezoek aan de "rose-skou", een tentoonstelling van bijzondere rozensoorten en fraai opgemaakte bloemstukken met kleurrijke rozen. Rozendorp Montagu deed haar naam eer aan !

Tenslotte:
Enige uitleg over de eerder genoemde rieldans. Riel is een KhoiSan-woord voor een eeuwenoude feestdans uitgevoerd door San, Khoi en Nama-mensen láng voordat de westerse cultuur arriveerde in de Kaap. Schaapscheerders en andere boerenwerkers beoefenden in de jaren 1940-1950 deze dans. Het wordt beschouwd als één van de oudste dansstijlen van inheems Zuid-Afrika en wordt gedanst in een energiek tempo met razendsnel voetenwerk op het ritme van "boeremusiek". Het woord "riel" is geleend van het Schotse woord "reel" De hoed speelt een belangrijke rol in de dans, die meestal als thema hofmakerij heeft. De begeleiding gebeurt met behulp van de "ramkie" (een zelfgemaakte gitaar van een oud olieblik), banjo, viool en accordeon.

Mocht iemand geïnteresseerd zijn in een knap uitgevoerde rieldans, uitgevoerd door kampioenen. Kijk dan maar eens op Youtube: Die Nuwe Graskoue Trappers 2014 !

(https://www.youtube.com/watch?v=oQ77NBuL8So) 

Afrikaans woordenboek:

hou jou bek  =  wees stil 

" De klassieke fout ! "

Journalisten die werken voor de uitgeverij van de krant Die Burger en Afrikaanstalige tijdschriften krijgen bij toerbeurt de gelegenheid om een paar maanden naar Nederland te komen om zo de Nederlandse taal en cultuur beter te leren kennen. Zij verblijven dan  in het Zuid-Afrikahuis aan de Keizersgracht 141 te Amsterdam. Momenteel verblijft Johann Maarman daar. In de krant van dinsdag 1 oktober schreef hij een column over de klassieke fout die hij maakte. Zijn gedachte was voordat hij daadwerkelijk in Nederland was : "Die Nederlandse taal is nie 'n probleem nie. Afrikaans is mos darem die Nederlandse niggie." Het is alom bekend, dat Nederlands en Afrikaans grote overeenkomsten hebben, maar er zijn ook opmerkelijke verschillen in betekenis en één zo'n verschil ontdekte Johann Maarman al op de eerste dag van zijn verblijf in Nederland. Onbekend in Amsterdam wilde hij een agent van politie om de weg vragen en sprak hem aan met: "Verskoon my asseblief...". De agent keek hem met een nogal vreemde blik aan en antwoordde niet, waarop de journalist zijn "verskoon-verzoek " nog eens herhaalde. De agent dacht waarschijnlijk heel toepasselijk: "Je kunt de pot op." Hij vroeg of de journalist ook Engels sprak. Zo kwam Johann uiteindelijk toch waar hij naartoe wilde. Later maakten medewerkers van het Zuid-Afrikahuis hem duidelijk dat het Afrikaanse "verskoon my" in Nederland niets te maken heeft met excuses maar alles te maken heeft met luiers en/of bevuilde kleren !

Het komend weekend wordt er in Montagu een "Kruie-Fees" georganiseerd. Ons dorp had in het verleden een landelijk vooraanstaande kruidentuin. Door onkundig personeel en ongeïnteresseerd management raakte de tuin sterk in verval, maar het vorig jaar stond er een groep "redders" op, die met weinig geld en veel enthousiasme aan de slag ging. De tuin werd gerenoveerd. De gedateerde kruidenhandleiding werd vernieuwd en de voorbereiding van een Kruidenfeest werd gestart. Eén van de leden van onze lopersgroep is ook betrokken bij de Kruidentuin en hem is gevraagd om het komend weekend een rondleiding aan geïnteresseerden te geven in de Natuurtuin. Ter voorbereiding gingen wij daarom vrijdag met hem op pad om een interessante route te vinden. Van kruiden heb ik niet veel kaas gegeten. Ik had meer oog voor een groot aantal maretakken, beter bekend als mistletoes, in bomen en struiken. De mistletoe is een parasitaire plant, die zich vastmaakt aan een boom of struik en daarna water en voedingsstoffen uit de "gastheer" onttrekt. De boom of struik ondervindt hiervan veel last en kan zelfs dood gaan. De diverse acacia's in de Natuurtuin staan er dan ook triest bij.

Toch kent men aan deze "moordenaar" heel positieve eigenschappen toe: levenskracht, romantiek, langdurige vriendschap en liefde, vrede en vruchtbaarheid. Tussen Kerst en Nieuwjaar wordt er flink gekust en dat gebruik stamt uit de Romeinse tijd. Men organiseerde destijds de feestweek van Saturnalia. De god Saturnus zorgde voor vrede, vruchtbaarheid en levenskracht. De mistletoe is misschien een feest voor de mens, maar of de acaciaboom daar blij mee is.....?

Tenslotte:

Corruptie is één van de vele problemen waar Zuid-Afrika mee te maken heeft. Voormalig president Jacob Zuma heeft 800 klachten van corruptie aan zijn broek. Hij verdedigt zich door te stellen, dat je best iemand mag betalen voor geleverde diensten en hij deed dat dan ook veelvuldig en betaalde vooral met staatsgeld. De nieuwe president Cyril Ramaphosa maakt bestrijding van dit kwaad tot één van de speerpunten van zijn beleid. "Die Burger" publiceerde een interessant voorval: Een buitenlander landde dinsdag op de Kaapse luchthaven en kreeg van de dienstdoende douanebeambte te horen, dat hij R. 42.000 moest betalen voor in te voeren goederen. De ambtenaar voegde er aan toe, dat het ook opgelost kon worden door R. 10.000 aan hem te betalen "om het probleem op te lossen". De transactie zou de volgende dag in Worcester gedaan worden. De reiziger meldde het voorval bij de politie en die stelde daarop een lokval op. Na de overhandiging van het smeergeld werd de ambtenaar in hechtenis genomen en kreeg de eerlijke reiziger zijn geld terug. Eén geval van corrupte doeltreffend aangepakt. Nog vele acties te gaan !

Afrikaans woordenboek:

Steek jou voet in 'n visblik  =  Je kunt de pot op.

" Schipper, mag ik overvaren ? "

Sanja's verblijf in Nederland stond voornamelijk in het teken van zorg om en zorg voor haar ouders. Veel tijd voor uitstapjes was er daardoor niet. Met haar vriendin en collega leerkracht Marijke heeft zij echter tóch nog een ontspannend bezoek gebracht aan De Kienehoef, een pretpark in het Brabantse Sint-Oedenrode.  Aan het einde van het bezoek moest een water overgestoken worden om bij hun geparkeerde auto te komen. Maar een brug bleek er niet te zijn. Wél een handbediend pontje. Geen probleem voor de dames. Sanja nam het touw ter hand en zonder natte voeten en andere lichaamsdelen bereikten zij de parkeerplaats. Bij het zien van de foto, kwam bij mij weer de herinnering op aan de oversteek van de  Breede-rivier bij Malgas, hier in de West-Kaap. Er zijn twee manieren om aan de overkant te komen. De ene manier is om 80 kilometer om te rijden. De andere is om gebruik te maken van de enigste handbediende veerpont in heel Zuid-Afrika. Het vaartuig wordt door drie mannen van oever tot oever getrokken en in 15 minuten sta je aan de overkant. Dit handwerk wordt gedaan door sterke zwarte mannen en daar zit het probleem. Anti-discriminatie bewegingen vinden dit in hun ogen minderwaardig werk een soort verlenging van slavenarbeid waar dan natuurlijk weer zwarte mensen het zware, minderwaardige werk moeten verrichten. De protestbewegingen vinden, dat er vaste brug moet komen, zodat de "slavenarbeid" tot het verleden behoort. De Gemeente wil ook graag stoppen met de pont, omdat de inkomsten de kosten bij lange na niet dekken. Men vermoedt, dat de werkers een flink deel van de inkomsten in eigen zak steken.

Malgas en omgeving (o.a. het populaire Witsand) zien deze toeristische attractie  niet graag verdwijnen en de zwarte veerpont-bedieners zien de vaste oeververbinding helemáál niet zitten, want werkeloosheid zal voor hen natuurlijk het gevolg zijn !

Vorige week schreef ik al over de problemen, die ik had met mijn Triumph Tiger 800 XRX motor. Schade aan beide wielen, omdat de Tiger XRX eigenlijk een motor is voor de geasfalteerde weg. Er is echter ook een ander type Tiger. Dat is de XCX en die is veel meer gebouwd voor de onverharde wegen, die we in Zuid-Afrika in overvloed hebben. Na wat gegoogle bleek de importeur van Triumph in Johannesburg  een geschikt exemplaar in voorraad te hebben staan. Even naar Johannesburg rijden is echter geen sinecure: 1500 km heen en ook weer terug, is nogal een opgave. Via de mail werd er een deal gesloten en heeft de importeur de motor vervoerd naar Kaapstad. Daar heb ik mijn XRX-motor ingeleverd en sinds donderdag ben ik in het bezit van een fraaie khaki-groene Triumph Tiger 800 XCX

Op 18 jarige leeftijd haalde ik mijn motor-rijbewijs en kwam mijn eerste motor - een Yamaha 250cc - in mijn bezit. In de 52 jaar, die we nu verder zijn, kwam er regelmatig een andere motor in de garage. Drie keer een Yamaha, twee keer een Honda, vijf keer een Kawasaki, drie keer een BMW, twee keer een Triumph en nog drie crossmotoren. In totaal dus 18 motoren. Of het hierbij blijft ? De tijd zal het leren. Om iedere keer te praten over een Triumph Tiger 800 XCX is wel erg omslachtig. Een koosnaam is praktischer. Gewoon maar NUMMER 18 bijvoorbeeld. Een ex-collega  van Sanja vond twee jaar geleden 17 motoren al belachelijk veel en noemde mij wispelturig. Ik heb een Engelse motor en dus is een Engelse naam beter op z'n plaats. Wispelturig in het Engels is: fickle. Ik zal mijn motor dus voortaan FICKLE noemen ( al bestaat dan natuurlijk wél het gevaar, dat het in de praktijk FIKKIE gaat worden) !

Afrikaans woordenboek:

enjin-moeilikheid  =  motorpech

"Eten, wat de pot schaft "

Ik kijk graag naar de Engelse TV-serie "Grand Designs", gepresenteerd door Kevin McCloud. Het gaat over mensen, die een architectonisch heel bijzonder huis bouwen. Op de vraag van de presentator hoe de keuken ingericht zou gaan worden, antwoordde de bouwer: "Maakt me helemaal niets uit. Aan een magnetron heb ik genoeg. Méér is voor mij niet nodig". Die persoon zou ik geweest kunnen zijn. Koken is niet mijn ding en gelukkig vindt Sanja het niet vervelend om dagelijks actief te zijn in onze mooie, goed uitgeruste keuken. Zij kookt, bakt en braadt zóveel, dat er regelmatig restjes overblijven en die gaan dan in bakjes de diepvries in. Deze "restpartijen" worden aangesproken wanneer één van ons beiden afwezig is. Toen Sanja in Nederland verbleef, diepte ik dagelijks een bakje op uit de diepvries en na grondige controle van het etiketje (er zit ook hondenvoer in de diepvries!) gaat de inhoud rechtstreeks de magnetron in. Vorige week donderdag was het allerlaatste restjes-bakje aan de beurt en dat bleek stamppot met worst te bevatten. 

Niet veel mis mee, natuurlijk, maar om dat wintervoedsel te moeten eten bij een buitentemperatuur van 38 graden Celsius, is andere koek dan peperkoek. In mijn jeugd ben ik opgegroeid met de stelregel: "Eten, wat de pot schaft". De stamppot smaakte ondanks de hoge temperatuur niet slecht. Er waren daarna nog 4 dagen te gaan zonder kok en zonder restjes. Een groot probleem dreigde, maar ik heb deze vier dagen goed doorstaan, want een rit naar De Spar leverde me een pizza, een hamburger en een zak frites op en die waren allemaal geschikt voor de magnetron !

De zomer nadert met rasse schreden en de temperatuur stijgt behoorlijk. Daar zijn wij  blij mee, want nu kunnen we weer wat vroeger in de ochtend op pad gaan met de motoren. Dat gebeurde ook gisteren, maar helaas deze keer zonder mij. Twee weken geleden raakte tijdens een rit op "grondpaaie" wederom een wiel beschadigd. Had ik enkele maanden geleden een erg krom voorwiel, nu was het achterwiel van mijn Triumph niet meer helemaal rond. Niet al te ernstig, maar toch genoeg om de woensdag-rit over te moeten slaan. Mijn Triumph is een fantastische motor, maar deze uitvoering is méér voor de asfaltweg en niet zo geschikt om zand te happen. Na twee jaar is nu dus het moment gekomen om afscheid te nemen van deze Triumph. Waarschijnlijk staat er binnenkort een ander exemplaar in de garage !

Tenslotte:
Op de valreep kan ik nog melden, dat Sanja weer gezond en wel terug is in Montagu. Zij was ruim twee weken bij haar ouders en heeft hen kunnen ondersteunen nu de gezondheidstoestand van haar vader achteruit gaat. Het is gebruikelijk om met zo goed als lege koffers naar Nederland te reizen om daarna met maximaal geladen exemplaren terug te gaan naar Zuid-Afrika. Dat was ook dit keer het geval en ik vermoed, dat British Airways vanwege Sanja's bagage vloog met één van haar grootste vliegtuigen. Vier motoren had de Boeing nodig om alles van de grond te krijgen. Toch kon ook nu weer niet alle bagage meegenomen worden. Die moet maar wachten tot een volgende keer. Een goede raad: Het Russische Antonov-toestel is nóg groter !

Afrikaans woordenboek:

'n warm patat  =  een groot probleem