donderdag 26 september 2019

" Wij zullen dóórgaan "

Met onze lopersgroep zitten we momenteel duidelijk in de komkommertijd. Van ons oorspronkelijk zeskoppig ledental waren er de afgelopen weken nog slechts twee personen over. Eén persoon vertrok voorgoed terug naar homeland Noord-Amerika. Een andere persoon "zwaluwt" en is nu 5 maanden in Nederland. Twee anderen vonden het nodig om wééken lang in Europa op vakantie te gaan. Máár... kwantiteit is ondergeschikt aan kwaliteit en de twee achterblijvers laten zich niet tegen houden door de wegblijvers. " Wij zullen dóórgaan ".
Vrijdag voerde onze wandeling vanuit het dorp naar de noordelijke buitenkant van Montagu, waarbij een pittige heuvel genomen diende te worden. Op bepaalde delen was er meer sprake van klauteren dan van lopen en dat was dermate vermoeiend, dat we meerdere keren even halt moesten houden om op adem te komen en tegelijk te genieten van de vergezichten. Maar de directe omgeving om ons heen trok meer onze aandacht. De bewuste heuvel is het domein van een aantal dakloze zwervers, die een enorme berg vuilnis achterlaten. Schoenen, kleding, flessen, toiletpapier en uitwerpselen, het ligt er allemaal en in grote hoeveelheden.
Op een bepaalde plek leek het wel een filiaal van C&A te zijn. Zóveel kleding is er achtergelaten. De meeste "hawelose" zijn verslaafd aan drank en drugs. Sommigen slapen dakloos op de berg, omdat ze hun woning verhuurd hebben. Het ontvangen huurgeld zetten ze om in alcohol en/of "dagga" (weed). De hoeveelheid flessen is gigantisch. Johan Cruyff zei jaren geleden al: "Elk nadeel heb z'n voordeel". Ik ben zaterdag terug gegaan en heb de tocht van vrijdag nóg een keer gelopen. In anderhalf uur heb ik 102 plastic flessendoppen verzameld in het kader  van de actie: "Doppen sparen voor een rolstoel" !

Er gaat nauwelijks een dag voorbij of er is wel een "Wereld......Dag". Op zondag 22 september was de neushoorn aan de beurt. Het was "World Rhino Day". Deze bijzondere, maar ook bedreigde dieren worden al jaren in groten getale door stropers gedood om hun waardevolle hoorn. Elk jaar sneuvelen er honderden neushoorns. Tussen januari en juni van dit jaar werden er 318 dieren gedood in Zuid-Afrika. Dat is iets minder dan in de zelfde periode in 2018. Toen waren het er 386. Het merendeel van de slachtpartijen gebeurt in het Krüger Wildpark (190). Stropers-syndicaten ronselen vooral helpers in arme gemeenschappen op de grenzen van het park. Ook zijn de grenzen van Zimbabwe en Mozambique dichtbij. Dus de buit is snel in het buitenland. Het Ministerie gaat nu deze gemeenschappen met extra geld en middelen helpen, zodat zij niet min of meer genoodzaakt worden om zich te laten werven voor strooptochten. Hoewel er veel gedaan wordt om neushoorns te beschermen, zijn de 5 soorten allemaal met uitsterven bedreigd. Die soorten zijn: de witte en zwarte neushoorn in Afrika en de Indische, Javaanse en Sumatraanse neushoorns in Azië. De Afrikaanse soorten vallen vooral ten prooi aan stropers. De andere drie soorten raken in Azië steeds meer  leefgebied kwijt door uitbreiding van landbouw. Lang geleden waren er wel een miljoen exemplaren. 40 jaar geleden nog 100.000 en nu nog maar 25.000. Op World Rhino Day probeert men wereldwijd de mensen duidelijk te maken, dat het hoogste tijd is als men de neushoorn wil redden. Dat gebeurt o.a. door  fundraising-dinners, educatieprojecten, veilingen en vreedzame betogingen !
Tenslotte:
Een Kaapse baviaan haalde eerst Facebook en daarna ook de krant. Dat bavianen schrandere, maar ook heel brutale dieren zijn, is hier alom bekend. Als ramen of deuren niet heel goed afgesloten zijn, komen deze brutale rakkers binnen. Ze openen kasten of koelkasten en doen zich te goed aan alles wat eetbaar is. De bewoners mogen de puinhoop daarna opruimen. Die eerder genoemde Kaapse baviaan is niet zo. Deze slimmerik ontdekte tijdens een feest in restaurant Jonkershuis in Constantia, een tafel met daarop pasta-gerechten. De aap nam keurig plaats aan tafel en deed zich tegoed  aan de spaghetti bolognese. Hij (of zij) hinderde verder niemand. Alleen de kelnerin was niet blij: "Die kelnerin was ontsteld omdat zij nie 'n fooitjie gekry het toe hy weg is nie" aldus Jamie Pratt, die het hele tafereeltje vastlegde met  zijn camera en de video daarna op Facebook plaatste !

Afrikaans woordenboek:

Dis darem te dik vir 'n daalder  =  Het loopt de spuigaten uit

donderdag 19 september 2019

" Music in the air "

Donderdag bezochten Sanja en ik een concert van het koor en het orkest van de Eikestad Lagere School. Eikestad - zó wordt Stellenbosch ook wel genoemd -  kan volgens mij beschouwd worden als dé opleidingsplaats voor musici in de dop. Er zijn daar wereldklas-koren en orkesten. De kinderen, die optraden in de NG-kerk zijn nog maar maximaal 13 jaar, maar toonden aan al heel wat in hun muzikale mars te hebben. Natuurlijk kun je van deze jongelui nog geen perfectie verwachten, maar ze slaagden er wél in om de toehoorders een uur lang prima muzikaal te vermaken. Het enige minpunt van deze avond: Er waren precies 100 personen in de kerk en 65 van die 100 mensen waren het koor en het orkest met hun leidsters. Slechts 35 luisteraars namen de moeite om te komen luisteren. Er worden in Montagu zó veel culturele evenementen aangeboden, maar zó weinigen bezoeken deze gelegenheden. Heel jammer en een gemiste kans !

Na het concert van donderdag bezocht ik zondagmiddag een concert in een grote kerk in Robertson. Hier toonde het 60 koppige Cape Town Philharmonic Youth Orchestra voor een praktisch uitverkochte kerk wat deze jonge mensen muzikaal in hun mars hebben. Blank en gekleurd was ongeveer gelijk verdeeld en dat was ook het geval met het publiek. Iets, wat we helaas niet al te vaak zien. Dirigent Hugo Lambrechts heeft volgens mij goed gekeken naar concerten van André Rieu. Met name de uitvoering van de "Donner en Blits Polka" en de "Bloemenwals uit de Notenkraker Suite" leek wel een kopie van onze wereldberoemde Nederlandse dirigent. Als toegift mochten nog vier gekleurde jongelui het dirigeerstokje hanteren en dat deden zij met verve. Meer dan tevreden ging ieder zijns weegs !

                                   













Pretoria en Robertson hebben de overvloedig bloeiende, fraaie Jacaranda bomen, maar bij ons in Montagu hebben wij de Erythrina Lysistemon, die in vroeger tijden beter bekend was als de "Kafferboom". Het woord "kaffer" is hier een absoluut niet meer getolereerd scheldwoord en daarom spreekt men nu meestal van Coast Coral Tree of in het Afrikaans: Kustkoraalboom. Hoe dan ook: Bij ons om de hoek in de Kerkstraat staan er acht momenteel schitterend in bloei en daar is geen woord verkeerd aan !


Tenslotte:
Ik ben een absolute leek op filmgebied, maar "Home Alone", de fameuze film uit 1990 ken ik. "Home Alone" geldt momenteel ook voor mij. Zaterdag heb ik Sanja naar Cape Town Airport gebracht en zij is ondertussen al enkele dagen bij haar ouders in Ermelo. Nu die niet meer in staat zijn om naar Zuid-Afrika te komen, gaat Sanja maar wat vaker naar Nederland toe. Voor mij is er daardoor nu een periode van Home Alone. Maar gelukkig passen onze twee honden goed op mij en ben ik gelukkig niet helemaal Alone at Home !


Afrikaans woordenboek:

'n sokkerboef  =  een hooligan

donderdag 12 september 2019

" Te Kaapren varen "

Jan, Pier, Joris en Corneel, die hebben baarden, die hebben baarden...Wie kent er niet dit oud-Hollandse zeemanslied. Baarden zijn tegenwoordig erg in de mode en zelfs onze koning Willem-Alexander is bezig om zo'n harig  gezichts-begroeisel te kweken. In Die Burger las ik zaterdag een artikel over de (in Zuid-Afrika) op zondag gehouden "Baard-dag". "Dit is môre Internasionale Baarddag, waarop dié simbool van manlikheid gevier word. Netjies gesny, kortgeknip of selfs wild en woes, maak die baard uiteraard 'n impak op vriende, vyande en vroue. Die baard verteenwoordig manlike waardes soos wysheid, mag en gesag, sosiale status en selfs libido". Waarschijnlijk zijn Deense Vikingen er al in 800 na Christus mee begonnen en zo'n baard-dag werd gevierd door het plunderen en plat branden van dorpen, steden en landen door zwaarbewapende bebaarde mannen. Volgens de krant draagt 55 % van de mannenwereld een baard. In een jaar tijd groeit een baard gemiddeld 14 cm en daar zijn - ook weer gemiddeld -  30.000 gezichtsharen voor verantwoordelijk. De (waarschijnlijk) langste baard is die van de in 1927 overleden Amerikaan Hans Nilson Langseth: 5 meter en 33 centimeter. In 1967 is zijn baard aan het Smithsonian Instituut geschonken. Niet iedereen blijkt een fan te zijn van mannen met baarden. Tsaar Peter de Eerste van Rusland heeft in 1698 een baard-belasting ingesteld om zó Russische mannen te dwingen om zich - net als West-Europese mannen - te scheren. Baardloze mannen kunnen gerust wezen, want 18 oktober is er een nationale "Géén Baard Dag" !

In de maandelijkse Montagu-Mail lazen we over een speelgoed-uitstalling, die gehouden wordt vanaf 7 september in het KWV-gebouw aan de Langstraat. Een aantal bijzondere Bartholomina-poppen wordt getoond (Sanja's interesse), maar ook onder andere Dinky Toys (mijn doel). Omdat we die ochtend toch al een belangrijke bezigheid hadden elders in de Langstraat, besloten we om daarna gelijk maar de tentoonstelling te gaan bezoeken. Dat mislukte echter deerlijk, want op de allereerste dag dat de tentoonstelling geopend werd, bleken alle toegangsdeuren potdicht te zitten. Geen tentoonstelling voor ons en andere belangstellenden. Later in de week heb ik het nog eens geprobeerd en toen met meer succes. De toegangsdeuren waren open en twee meisjes aan de balie waren duidelijk blij, dat er eindelijk eens iemand binnen kwam.                                                                          
Ongeveer 5 minuten ben ik binnen geweest. Poppen waren er wel, maar Dinky Toys heb ik niet gezien !

Tenslotte:
De lente is hier aangebroken en dit is de bloeitijd van veel vetplanten. Sinds we enkele dagen hebben, waarbij de dagtemperaturen tot ver in de 30 graden oplopen, bloeien weer de vygies. Vooral de Mesembryanthemum schittert volop in de voorjaarszon.

Nadat we vorig jaar tijdens een motortocht tussen Robertson en Worcester een schitterend tafereel van deze dankbare bloeiers zagen, stelde Sanja voor om een aantal van deze plantjes ook in onze tuin op te nemen. Het resultaat na een jaar valt bepaald niet tegen.
Van de tien aangeplante vygies zijn er nog zeven in leven en vijf bloeien er momenteel erg fraai. Reden voor ons om er nog een aantal bij te plaatsen, zodat we het volgend jaar een nog groter, kleurrijk tapijt in onze tuin hebben !

Afrikaans woordenboek:

'n stampkarretjie  =  een botsautootje

donderdag 5 september 2019

" Uit de school geklapt "

Hendrik Verwoerd was van Nederlandse afkomst en werd president van Zuid-Afrika van 1958 tot 1966. Hij wordt ook wel Apartheidsvader en de architect van de Apartheid genoemd. Heel wat straten en instellingen dragen zijn naam. Vooral scholen. Daar is in deze tijd bijna niemand meer blij mee. De naam herinnert veel te veel aan een donkere periode uit het verleden. Dat vindt men nu ook op de middelbare school "Hendrik Verwoerd"  in Pretoria. Voortaan zal die school bekend staan onder de naam: " Rietondale Senior Sekondêr". Of gemakshalve: Rietondale SS. Nu is de vraag: "Herinnert deze naam niet te veel aan een heel ándere, óók donkere periode uit het verleden ?

Er circuleert op meerdere media een video van leerlingen van de Roseville Secondary School in Umzinto. Protesterende leerlingen komen overal ter wereld voor, maar deze leerlingen houden protestacties omdat zij elke ochtend een rookpauze  van 08.00 - 09.00 uur eisen. Muzi Mhlambi, is de woordvoerder van het KwaZulu-Natalse onderwijsdepartement en hij reageert als volgt: "Daar is geen manier dat ons dit in ons skole kan toelaat nie. Leerlinge moet geleer word oor goeie gesondheid en die gevare wat rook vir jou inhou. Daarom kan leerlinge nie hieraan blootgestel word nie" Johan Venter, bedryfsdirekteur van die Suid-Afrikaanse Onderwysunie zegt:"Dit is absoluut onaanvaarbaar. 'n Skoolterrein is 'n rookvrye sone, 'n openbare terrein waar jy glad nie mag rook nie. Dit is ook wat die wetgewing bepaal. Skoolbeleid moet duidelik aandui dat sulke gedrag nie geduld sal word nie".

Een belangrijke reden voor mij om zes dagen naar Nederland te gaan, was de afscheidsreceptie van de Magistrum-docent, die mij en nog acht collega-directeuren in 2000 opleidde tot beter toegeruste basisschool-directeuren. Een salarisverhoging kregen we daarna niet van de minister van Onderwijs, maar wél mochten we als beloning voor onze inspanning de titel voeren van RDO (Register Directeur Onderwijs). Het was een zware cursus, die er wél toe leidde, dat er een heel hechte band ontstond tussen docent en cursisten en cursisten onderling. Onze Magistrum-groep komt nog steeds twee keer per jaar bijeen, docent en zijn vrouw incluis. De volgende Magistrum-bijeenkomst is gepland op 20 september, maar dan ben ik helaas niet in staat om naar Nederland te gaan. Zo'n kort verblijf in Nederland is wel vermoeiend, want de paar beschikbare dagen zaten propvol activiteiten en bezoeken !


Omdat ik dol ben op chinees eten grijp ik elke keer dat ik in Nederland ben aan om tenminste één keer uit eten te gaan bij een chinees restaurant of om chinees te halen. Ook moet er minstens één keer een bezoek aan een cafetaria gebracht worden. Aan beide voorwaarden is vorige week ruimschoots voldaan. Met een aantal vrienden heb ik ook nog een "cruise" kunnen maken op een waterweggetje nabij de Lek bij Lexmond. Dat gebeurde op een oude, maar keurig gerestaureerde  platbodem-schuit en dat levert dit oer-Hollandse plaatje op:
De "Regstellende Aksie", waarbij zwarte personen bij voorkeur benoemd worden ten nadele van blanke en anders gekleurde personen, wordt ook toegepast bij de Universiteit van Suid-Afrika (Unisa). Professor Jonathan Jansen heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid door te onthullen, dat de toelatingseisen om als zwarte docent  professor te worden aan de Unisa universiteit, verlaagd gaan worden. Jansen schrijft, dat zwarte docenten na slechts drie jaar ervaring als docent in deeltijdonderwijs en na twee onderzoeken verricht te hebben, aangesteld kunnen worden als professor. Jansen zegt: " Dit is baie maklik vir swart mense om 'n professor te word. Bijna elke universiteit se standaarde is stráte hoêr onder meer deur minstens 15-20 artikels in wêreldwye akademiese vaktydskrifte te publiseer".  Martin Ramotshela, woordvoerder van Unisa, zegt in een verklaring, dat door een verandering van aanstellingseisen de kwaliteit van onderwijs beslist geen nadelige invloed zal hebben. De tijd zal leren wie gelijk heeft !

Afrikaans woordenboek:

poegaai wees  =  doodop zijn