Ruilhandel !

Onze vakantie naar Nederland begint dichtbij te komen. Altijd prettig om familie en vrienden weer een keer te spreken. Maar dat is niet de enige reden, dat wij die verre reis ondernemen. Een belangrijke andere reden is: ruilhandel. Kleding, schoenen, kruiden, sigaren, fietsonderdelen, drop, m&m's, stroopwafels en tijdschriften. Deze vorig jaar meegenomen goederen zijn al gebruikt of zelfs helemaal op en dus wordt het tijd onze tekorten weer eens aan te vullen. Het omgekeerde dient echter ook te gebeuren. Van meerdere kanten bereiken ons vriendelijke verzoeken om wat Zuid-Afrikaanse producten richting Holland mee te brengen. In Barrydale is een bijna onuitputtelijke bron van souvenirs, schoonheidsproducten, hoeden en petten (maar geen damescorsetten). Vorige week hebben we weer de gebruikelijke bevoorrading gedaan en we waren bepaald niet de enigen, die Barrydale als doel gekozen hadden. Bij het restaurant "Diesel & Cream" stond een verzameling motoren om U tegen te zeggen. Wij lieten het restaurant echter links liggen om een bezoek te brengen aan "meneer Hardy" !

Onze buurman Eric leende ons een interessant boek: "Je Band met Nederland". Nederlanders woonachtig in het buitenland doen in dit boek hun emigratie-verhaal.

Ook staan er grafieken opgesteld door het Centraal Bureau voor de Statistiek CBS. Eén van die statistieken geeft een overzicht van producten, die door Nederlanders in het buitenland het ergst gemist worden: Op de eerste plaats staan de kroket en de frikandel (45 % mist die). Daarna volgen  haring (39 %), rookworst (37 %), stroopwafels (29 %), paling (25 %), hagelslag (23 %), kaas en satésaus beide (22 %).

Producten, die men uit Nederland haalt of laat overkomen, zijn vooral : drop, stroopwafels, satésaus, hagelslag, speculaas, kaas en rookworst. In dit boek staat nog veel meer interessante informatie over emigratie. Ik zal hier nog wel eens op terug komen in een volgende blog !

Tenslotte:
Over vinyl muziekplaten heb ik geschreven in de blog van 9 augustus. Zaterdag hadden we onze Afrikaans-Nederlandse eetgroep bij ons te gast. Er is altijd een bepaald thema en Sanja had als gastvrouw gekozen voor Kaaps-Maleise gerechten, maar deze keer was er ook nog een tweede thema: Aan de gasten was gevraagd om zo mogelijk per persoon een vinyl langspeelplaat mee te brengen en te vertellen wat deze plaat in het verleden betekend heeft. Zes van de acht aanwezigen beschikten nog over "vinyl" en dat leidde tot een zeer gevarieerde muzikale omlijsting van deze avond. Opvallend was voor ons wel, dat de muzieksmaak van de Afrikaners nauwelijks bleek af te wijken van die van de Nederlanders: The Dutch Swing College Band, Barbara Streisand, John Denver, Neil Diamond, Buddy Holly en Creedence Clearwater Revival kregen aandacht tussen de diverse eetgangen door van soep tot koffie ná. Natuurlijk was de muziek niet allemaal ieders smaak, maar afwisselend was het wél en we kunnen rustig stellen, dat deze avond met deze keer twee thema's door alle aanwezigen een succes gevonden werd !

                                         

Afrikaans woordenboek:

sopblokkie  =  bouillonblokje

Saint Mildred !

Zoals vorige week al aangekondigd, heb ik gezocht op internet en informatie gevonden omtrent de heilige Mildred, patroonheilige van het Anglicaans kerkje in Montagu. Volgens Wikipedia leefde Mildred ongeveer van 660 tot 730 na Christus en zij was de dochter van koning Merewalh. Op een zeker moment trad zij in in de abdij van Minster, waar zij later abdis (hoofd) werd. Na haar dood werd zij heilig verklaard vanwege haar bijzondere gave om wonderwerken te verrichten. Tijdens haar terugkeer uit Frankrijk, stapte zij op een witte marmeren steen aan de oostkust van Kent. Bijzonder was, dat haar voetafdrukken diep in de harde steen zichtbaar en voelbaar waren. Mensen met allerlei kwalen bezochten de steen en vonden genezing door schraapsel van de steen in vloeistof te doen en dit drankje in te nemen, waarna men genezing vond. De steen werd meermaals weggehaald, maar telkens kwamen de voetafdrukken weer terug. Zo kwam het, dat Mildred hoog in aanzien kwam en later om haar wonderwerken heilig verklaard werd. Aldus werd in 1030 opgetekend in een hagiografie (biografie van een heilige) door ene Goscelin of Saint Bertin !

De buitenkant van de Saint Mildred's Chapelry vond ik fraai, maar ik wilde graag de hopelijk ook interessante binnenkant zien en eens een keer een Anglicaanse mis bijwonen. Zo stapte ik zondagochtend om half tien het kerkje binnen om ogenblikkelijk aangestaard te worden door een 20 tal kerkgangers en ook de priester stopte zijn verhaal om de "toerist" welkom te heten. Ik bedankte voor het welkom zijn en heb aangegeven geen passerende toerist te zijn, maar een inwoner van Montagu op zoek naar een passende kerk. Meer een "lost soul in Montagu".  Opvallend was het feit, dat de helft van de aanwezigen "gekleurd" was. De mis verliep vergelijkbaar met de missen in mijn jeugd. Er werden lezingen gehouden. Er was een preek. Er werd gezongen en de vriendelijke organiste verliet een moment haar plaats aan het orgeltje om mij een misboek en een hymne-boekje te overhandigen. Om wijs te worden uit het liedboek kostte me dermate veel tijd, dat de gezangen al weer beeindigd waren voordat ik de betreffende hymne gevonden had. Bij de Consecratie hanteerde een oude man in de functie van misdienaar erg enthousiast een bel. Het geluid daarvan moet aan het eind van het dorp nog hoorbaar geweest zijn. Om de Communie te ontvangen werden de kerkgangers naar voren gevraagd en moesten we knielen voor de communiebank. Hoe lang was dat geleden voor mij?  Na de zegen mocht ik het gastenboek tekenen en werd hartelijk uitgenodigd om dit bezoek niet bij één keer te laten. Ik ga beslist nog wel terug !

Oost-west, thuis best, maar dat geldt blijkbaar niet voor iedereen. Veel mensen zijn niet tevreden met de plek waarop zij wonen en zoeken een  - in hun ogen - betere woonplaats. Je hebt natuurlijk de groep emigranten, die vanwege oorlogsgeweld of uitzichtloze leefsituatie een andere plaats zoeken, maar ook is er een groep van mensen, die uit nieuwsgierigheid verkassen om te zien of het gras ergens anders groener is dan thuis. 

Wij behoren tot die laatste categorie. Terwijl wij en nog honderdduizenden anderen het leven verkiezen in Zuid-Afrika, zijn er ook veel Zuid-Afrikanen, die hun land verlaten. In 2017 woonden er 900.000 Zuid-Afrikanen in een ander land. Brittannie was koploper met 210.000 personen. In Australie woonden er 190.000. De Verenigde Staten van Amerika kenden er 100.000 en 60.000 hebben er voor Nieuw-Zeeland gekozen. De belangrijkste redenen zijn: De onzekere toekomst en zwakke economie van Zuid-Afrika met een stuurloze regering, die er niet in slaagt om de structurele achteruitgang van dit land te keren. Andere factoren zijn corruptie en hoge criminaliteit. Veel hoog opgeleide, meestal blanke jonge mensen trekken weg vanwege het transformatiebeleid, waarbij zwarte mensen bij voorkeur benoemd worden. Zij zoeken een toekomst in andere landen met betere vooruitzichten, waar het gras letterlijk en meestal ook figuurlijk groener is !

Tenslotte:

Er is hier in de regio een actieve Tuinbouwgroep. De leden komen een aantal keren per jaar bijeen op een plaats waar een interessante tuin te bekijken is. Vaak komt er dan ook een expert op een terrein, dat raakvlakken heeft met tuinen. Dinsdag kwam de groep op bezoek bij onze buren, maar ook even bij ons. 

Nico van der Merwe, één van de uitgenodigde experts had een heel leerzaam verhaal over honing en de belangrijke functie van bijen omtrent het voortbestaan van onze  samenleving. Gelukkig blijken er  - aldus Nico - experimenten te zijn met drones, die de taak van bijen wellicht ooit over kunnen nemen. Onze achterburen, Frans en Liesbeth toonden enkele van hun zeer fraaie presentaties van vetplanten en hun omgeving. De 24 belangstellenden hebben veel geleerd en genoten van bijzondere tuinen, maar ook van de lekkernijen, gepresenteerd door onze buren !

Afrikaans woordenboek:

hommeltuie  =  drones

"Montagu International Airport "

Zuid-Afrika is een uitgestrekt land. De afstanden noord-zuid en oost-west bedragen respectievelijk  1500 km en 2000 km. Spoorlijnen zijn er nauwelijks en bevaarbare waterwegen zijn er in het binnenland nergens. Boerderijen hebben oppervlakten van duizenden hectaren. Het is dus begrijpelijk, dat vliegtuigen en helikopters veelvuldig gebruikt worden en dan is het wel gemakkelijk als er veel vliegvelden zijn. Elke redelijk grote en/of afgelegen plaats heeft wel een meer of minder professioneel vliegveld. In onze directe omgeving zijn er bijvoorbeeld in Robertson, Swellendam, Bredasdorp en Worcester. Hier landt geen Boeing of Airbus, maar het zijn over het algemeen wel professionele toestellen, die deze vliegvelden gebruiken. Montagu blijkt óók voorzien te zijn van een vliegveld. Nou ja, vliegveld?

Het is een zanderige airstrip zonder brandstofvoorziening, een controle-toren zoek je ook tevergeefs  en een Antonov AN225 zul je er nooit zien, maar sportvliegtuigen kunnen er gebruik van maken. Oók al gebeurt dat slechts minimaal.

Ik was  nog nooit  op deze airstrip en wellicht is dit een uitstekend doel voor onze lopersgroep. Na ruim zeven jaar moet deze in luchtvaart geïnteresseerde persoon het vliegveld van mijn eigen woonplaats toch met eigen ogen gezien hebben !

Montagu heeft - naar horen zeggen - wel veertien kerkgenootschappen. Sommige zelfs met zelfverklaarde pastores of predikers. Ik ben niet zo'n heel trouwe kerkganger, maar vergezelde Sanja regelmatig naar de NG Kerk. Totdat de twee dominees forse aanvaringen kregen met elkaar, waarna één van beiden vertrok en de blijver vooral verdraagzaamheid predikte. Exit NG Kerk voor mij.   Blijft voor mij over - ik ben per slot van rekening Katholiek - de Anglicaanse kerk en die is er één in ons dorp. Het is de "Saint Mildred Chapelry" in de buurt van de Badstraat. 

Dit kerkje is ontworpen en gebouwd in 1870 onder supervisie van Sophia Gray. Het is waarschijnlijk het kleinste kerkje van haar hand. In het kader van "gezond bewegen" ben ik daarom maar eens naar dit gebouwtje gelopen. Helaas was  het gesloten, maar het zag er aan de buitenkant echt aantrekkelijk uit. Wit gepleisterd, een rieten dak en fraai gelegen in een boomrijke tuin. Op het mededelingenbord was te lezen: Service on Sunday at 09.30 AM. Hier ga ik komende zondag eens een dienst bijwonen, maar eerst ga ik nu eens uitvinden wie die heilige Mildred was. Wikipedia zal wel informatie opleveren. Volgende week: mijn opgedane kennis en eerste ervaring in de kerk !

Het één leidt tot het ander. Bij het zoeken naar informatie omtrent St. Mildred, vond ik ook de nodige informatie over de architect van het kapelletje. Sophia gray leefde van 1814 tot 1871. Zij was gehuwd met Robert Gray, een Engelse pastoor, die in 1848 een benoeming aanvaardde tot (eerste) bisschop van de Anglicaanse kerk in Kaapstad. Sophia was zeer geïnteresseerd in architectuur, maar heeft nooit een opleiding in deze richting gevolgd. Critici waren bepaald niet onder de indruk van haar scheppingen en noemden haar werk zelfs "stilistische onkunde". Nou ja, de beste stuurlui staan aan wal, maar Sophia was erg aangedaan door hun (ver-)oordeel. Zij stopte echter niet, omringde zich met uitstekende bouwtekenaars en kundige aannemers en zo ontwierp zij in de 23 jaar, dat zij werkzaam was, in totaal 35 kerken. De St. Mark's Cathedral in George is één van de toppers van Gray. Voorwaar een prestatie van formaat !

Tenslotte:

Ik schreef op 12 november 2015 over de strook gemeentegrond bij de rolbalclub. De gemeente besteedt er nauwelijks tijd en geld aan en de leden van de rolbalclub rollen graag met hun ballen in de tuin, maar aan de lelijke strook vóór hun baan doen zij geen bal. Tot verdriet van Sanja. In 2015 hadden wij de nodige vetplanten over in onze eigen tuin en daarmee ging Sanja - samen met tuinman George - aan de slag. Na twee dagen was er tien meter tuin aangeplant. Nog veertig meter te gaan, was de leus. Twee jaar geleden volgde deel twee en toen we vorige maand de planten fraai zagen bloeien, begon het bij Sanja weer te kriebelen. 

Vorige week werden er de nodige overtollige planten uit onze tuin gehaald en wederom met hulp van George werd het laatste deel van de hele munisipale strook keurig beplant en met stenen netjes afgewerkt. Onze straat is nu ongeveer klaar, maar "om die draai" ligt er nog een flinke strook met niets. Sanja's volgende project ?

Afrikaans woordenboek:

Die beste boer woon in die stad  =  De beste stuurlui staan aan wal

" Terug in de tijd ! "

Deze blog staat geheel en al in het retro-teken. Allereerst hebben we wekenlang gekeken naar de TV-serie "Outlander", waarin de hoofdpersoon Claire door het aanraken van een magische steen zomaar 200 jaar in de tijd terug werd geplaatst. Elke avond keek Sanja minstens één aflevering en momenteel zit zij met smart te wachten op seizoen 3. Gelukkig is er nu voor haar de serie "The Crown", die ook al speelt in het verleden.


Het tweede retro-moment was er vorige week woensdag toen ik een informatie-avond over de forten van ons dorp  bijwoonde in het Museum, waar de historicus  Richard Tomlinson een lezing hield. Wanneer er gesproken wordt over de geschiedenis van Zuid-Afrika, betreft dat vaak de Anglo-Boerenoorlog, die begon in 1899  en duurde tot 1902 met uiteindelijk  een overwinning voor de Engelsen. De Engelse troepen startten vanuit Kaapstad en Durban en trokken op in de richting van Ladysmith in Kwazulu-Natal. Spoorlijnen speelden een belangrijke rol in de aanvoer van troepen en materieel en dat realiseerden de Boeren zich ook. Zij probeerden die spoorlijnen te vernielen. Ook bruggen over rivieren werden opgeblazen om op deze manier de opmars van de Engelse aanvallers te vertragen. Dorpen en steden kregen de opdracht om zichzelf te beschermen tegen de aanvallers en met dat doel werden honderden forten gebouwd. Dat gebeurde ook in en rond Montagu. Er zijn er zeker vijf, maar wellicht waren er zelfs negen forten. Dat Tomlinson over erg veel feitenkennis beschikt, staat buiten kijf, maar helaas beschikte hij niet over een welluidende stem en een geluidsinstallatie ontbrak, waardoor veel informatie aan de in groten getale opgekomen toehoorders voorbij ging. Geen enkel fort in Montagu heeft daadwerkelijk een rol gespeeld in de oorlog. Richard Tomlinson riep aan het einde van zijn betoog iedereen op om erop uit te trekken om de ontbrekende forten te gaan zoeken. Het lijkt me een goed idee om met onze lopersgroep op zoek te gaan naar de oorlogsresten van meer dan honderd jaar geleden !

Vinyl is helemaal terug van weg geweest. Nee, ik bedoel niet de vloerbedekking. Het betreft hier de langspeelplaten, die op 33 en 78 toeren gedraaid werden op platenspelers, waarbij regelmatig stofdeeltjes aan de naald hingen en beschadigingen zorgden voor getik of het overslaan van een deel van de muziek. Na de komst van cassettebandjes en weer later de cd's, gingen de singeltjes naar bezitters van een jukebox, de platenspeler verhuisde naar de zolder en ook de lp's werden de deur uit gedaan. Wij hebben jammer genoeg heel wat platen weg gedaan, maar nog een 30 tal lp's bewaard en dat blijkt een verstandige beslissing geweest te zijn, want de vinyl langspeelplaat is - samen met de platenspeler - bezig aan een heuse comeback. Mijn eerste lp, die ik omstreeks 1965 kocht bij de platenzaak van Foole in de Geldropse Langstraat, was: "Reminiscing" van Buddy Holly en sinds zondag zingt die bij ons weer over "Peggy Sue"! 

                                                        

Tenslotte:

Ook dit laatste item speelde lang geleden. Om precies te zijn: in 1918, een eeuw geleden dus. Francois de Kock schreef in : "Die Basuin", het kerkblad van de NG Kerk in Montagu een artikel over de Spaanse griep-epidemie, die ook hier heerste en in 1918 veel slachtoffers maakte. 

" Ons het verneem van die gevreesde en dodelike siekte, die groot griep van 1918. Dit het tot duisende sterftes landwyd gelei en Montagu het ook nie die siekte en sy vernietigende gevolge vrygespring nie. In baie dorpe was dit die gebruik dat diegene wat aan die siekte gesterf het uit respek op kerkterreine te ruste gelê is. Hier ter plaatse was die grafte in die suid-oostelike hoek van die kerkgronde". In 1961 en 1962 heeft de destijdse munisipaliteit besloten om de Bloemstraat te verbreden en er een dubbelbaanse straat van te maken met een vluchtheuvel in het midden. Die verbreding kon slechts gerealiseerd worden met behulp van een strook kerkgrond. Tijdens de werkzaamheden wees dokter Charlie Muller op de begraven lichamen van de aan griep overleden (en dus besmette) personen. Die werden daarop met een "wit poeier" bestrooid en herbegraven op het oude kerkhof. 

De vluchtheuvel is een gedenkteken ter nagedachtenis aan de herbegraving van de slachtoffers van de griep. Er wordt momenteel gepoogd een gedenkplaat te regelen en dat zou mooi op tijd zijn nu het precies 100 jaar geleden gebeurd is !

Afrikaans woordenboek: 

middelmannetjie  =  vluchtheuvel

"Een brug te.......! "

Nee, nu eens niet te ver, maar te mooi. Grootheidswaan(zin) volgens nogal wat mensen in de omgeving van Ashton. Ashton is een dorpje van niks. Een hoofdstraat met enkele zijstraatjes, met een township en een betonnen bruggetje over een riviertje, waar nauwelijks water in staat. Drie jaar geleden is er een wegenbouwproject gestart om de doorgaande weg van Ashton, de oude brug incluis, te vernieuwen. Een gerenommeerd architectenbureau heeft een brug ontworpen, die schitterend zou passen in Kaapstad of Johannesburg, maar niet in het nietige dorpje, wat tussen Robertson en Montagu ligt. Je zou het kunnen vergelijken met een Van Brienenoord-brug over de Dommel in Geldrop. Het wordt een mega-brug, waar nu al drie jaar aan gebouwd wordt en men is nog niet eens halverwege. De bouw ligt al een paar weken stil, want de aannemer heeft geen geld meer om de brug verder af te maken. Elk nadeel heb zijn voordeel orakelde Johan Cruyff, want als de brug (ooit) af is, heeft Ashton een toeristische bezienswaardigheid van vanjewelste en komt de brug niet af, dan komen er wellicht ook veel bezoekers kijken naar dit onvoltooide, grootheidswaanzinnige bouwsel !

De appel valt niet ver van de perenboom. Dat kon ik woensdag tijdens de wekelijkse wandeltocht met eigen ogen constateren. Deze keer geen tocht in de ons omringende bergen, maar een interessante tocht over de "vrugteplaas Versameling" in de Koo, een vruchtbaar gebied zo'n 35 km buiten Montagu. Deze plaas - meer dan 200 hectare groot - staat voor de helft vol met appelbomen van de soort Fuji en de andere helft bestaat uit Forelle perenbomen. In 2016 waren wij al eens op deze plaas en kregen toen van eigenaar Johan een interessante uitleg over het dagelijks leven op een vrugteplaas. Destijds hingen de Fuji-appels pluk-klaar aan de bomen, maar de Forellen waren nog niet zo ver. Nu was de appeltijd al voorbij en de perenpluk was in de laatste fase.

Eerst namen we een kijkje in de "pakstoor", een grote hal, waar het fruit gewassen, gesorteerd en verpakt wordt. Tientallen werkers - meest vrouwen -  deden wat handwerk, terwijl verder allerlei machines zorgden voor het mechanische transport door de grote hal.

 Daarna liepen wij gedurende twee uur tussen de appel- en perenbomen in ruste en genoten van het fraaie wisselende landschap. Zo werd het een heel andere tocht dan andere keren, maar het was zeker een welkome afwisseling !

Tenslotte:

In de Verenigde Staten van Amerika zijn enorme aantallen wapens in de omloop, maar ook in Zuid-Afrika hebben heel veel burgers geweren in hun bezit. Je kunt die hier tamelijk gemakkelijk aanschaffen, maar moet wél beschikken over een "lisensie". Daar zit momenteel een fors probleem: De overheid heeft de administratie van de licenties slecht op orde en probeert daar nu wat aan te doen via controles. Wie niet over een geldige vergunning beschikt, raakt het wapen kwijt en kan zelfs in hechtenis genomen worden. Nu heeft het Hooggerechtshof vorige week vrijdag bepaalt, dat de politieactie geen goede zaak is. Ten eerste, omdat de capaciteit van de gevangenissen niet toereikend is om zoveel burgers op te sluiten. Ten tweede, omdat in beslag genomen wapens op "mysterieuze wijze uit politiebureaus blijken te verdwijnen". De wapens zijn - aldus de opperrechter  - veel veiliger bij de burger, óók al beschikt die niet over een  geldige vergunning !

Afrikaans woordenboek:

appelsous  =  appelmoes