" Die wit tuinwerker "

Sanja staat in Montagu bekend als "die Hollandse vrou op die Hollandse fiets" en ik ga hier door het leven als "die wit tuinwerker". Er zijn hier niet veel blanke mannen, die hun tuin zelf op orde houden. Bijna iedereen heeft wel een kleurling of zwart iemand (vaak een Zimbabwaan of Malawiër) in dienst om het tuinwerk te doen. Ik doe dat het liefst zelf. Niet uit zuinigheid, de lonen zijn erg laag, maar gewoon, omdat ik graag in onze 1717m² grote tuin bezig ben. Die liefhebberij heb ik meegekregen van mijn vader. Een Belgische psychologe heeft me ooit meegedeeld, dat ik niet het onderwijs in had moeten gaan, maar beter hovenier of zelfs tuinarchitect had kunnen worden, want "Gij zijt 'ne vrije jonge". Vorige week ben ik zelfs als onbezoldigd gemeentelijke plantsoenendienst-medewerker bezig geweest om de strook gemeentegrond bij de rolbalbaan tegenover ons huis weer eens onkruidvrij te maken. De gemeente heeft andere prioriteiten en de ballenjongens van de rolbalclub hanteren wel graag ballen, maar aan schoffelen  hebben ze blijkbaar een broertje dood. De door Sanja aangeplante vetplanten groeien goed, maar langzaam. Dit in tegenstelling tot de grote massa onkruid, die welig tiert. 

                                    

Zes volle vuilniszakkenzakken verder is de gemeentegrond weer onkruidvrij en ga ik me weer concentreren op onze eigen tuin !

Ooit gehoord van een concertina? Een concertina is een kleine, zeskantige accordeon met knopjes aan beide zijkanten, maar zonder pianotoetsen. Waarom ik schrijf over dit muziekinstrument ? Ons Afrikaans woordenboek omschrijft de hier populaire "boeremusiek" als volgt: " Traditionele Afrikaanse volksmuziek, meestal met een concertina". In Die Burger stond zaterdag een artikeltje over de Zuid-Afrikaanse muzikanten "Ricus Nel en Snotkop". Zij maken momenteel furore op Youtube met een door Ricus Nel geschreven lied, getiteld: "Boerepompie". Zó wordt een concertina in het Afrikaans ook wel genoemd. Het liedje vind ik niet geweldig, maar de naam Boerepompie intrigeert me wel.
De concertina werd min of meer gelijktijdig ontwikkeld in Engeland (1829) als in Duitsland (1834). Duitse immigranten namen dit instrument mee naar o.a. Argentinië. Een later daar ontwikkelde versie werd de bandeon, die veel gebruikt werd en wordt bij tango-muziek. In Nederland bespeelde Carel Kraaijenhoff de bandeon tijdens de huwelijksplechtigheid van Willem-Alexander en Maxima. In Amerika wordt de concertina veelvuldig gebruikt bij Texmex-muziek o.a. door de bekende Flaco Jimenez. "Boeremusiek met 'n boerepompie is baie populair in Suid-Afrika !"

Tenslotte:

Het is hier op het zuidelijk halfrond winter en vorige week vrijdag, 21 juni, hadden we de kortste dag. Midwinter dus. Tot nu toe hebben we in onze regio een erg zachte winter en hoefden we onze kachel niet eens te stoken. Maar zo is het niet in heel Zuid-Afrika. Het land is zeer groot en kent verschillende klimaatzones. Montagu heeft een heel gematigd klimaat door de ligging tussen omringende bergen, maar 90 km noordwaarts liggen de Matroosbergen en die zagen twee weken geleden aardig wit met een temperatuur van zes graden onder nul. Dat is nog niets, want de Drakensbergen (900 km noord-oostelijk van Montagu) kenden enkele dagen een temperatuur van -17 graden.

Dat leverde wel een fraai plaatje op, maar wij zijn toch blij met onze gematigde winter: 's Nachts 6° en overdag meestal veel zon en een temperatuur van 20 graden of meer !

Afrikaans woordenboek:

parke-departement  =  plantsoenendienst

" Geschiedenisles "

Julius Malema, de populistische leider van de EFF-partij, heeft niet opgelet tijdens de geschiedenisles op de middelbare school. Hij beweert steevast, dat de Zulu's de oorspronkelijke bewoners van Zuid-Afrika zijn en daarom het recht hebben om de grond, die in het bezit is van blanken, zonder vergoeding af te pakken.

Onomstotelijk is echter vastgesteld, dat de Khoi-San de oorspronkelijke bewoners zijn. De Khoi-San mensen proberen de laatste jaren steeds meer in de publiciteit te komen om hun  recht te doen gelden. Tijdens onze vakantie zagen we aandachtvragende leden van de Khoi-San stam in Pretoria.

Eén van de prominente Khoi-San afstammelingen is de in Montagu wonende dominee Reginald Boesak. Hij ijvert er al geruime tijd voor - samen met zijn jongere broer Willa - om de Khoi-San meer bekendheid te geven en de laatste maanden heeft hij veel tijd doorgebracht in het voormalige kerkje (nu museum) aan de Langstraat. Op grote muurborden wordt de geschiedenis van dit  kerkje en vooral ook de betekenis er van voor o.a. de Khoi-San, getoond aan eenieder die het museum bezoekt. Zondag was er een grote bijeenkomst over de "Transformasie van de Nederduits gereformeerde kerk (NGK), tot een museum / muziekzaal.

Het programma bestond uit 23 onderdelen, waarbij 12 sprekers uitgebreid spraken en er 7 keer gezongen werd. Sprekers in Zuid-Afrika zijn altijd lang van stof en bij punt 14 van de agenda (na twee uur) vond Sanja het genoeg en kwam totaal verkleumd weer thuis. Of het Khoi-San recht ooit gaat zegevieren blijft de grote vraag, maar de aandacht voor hun rechten wordt wel steeds groter. Jammer genoeg behoorde Julius Malema niet tot de aanwezigen bij deze bijeenkomst !

Er stond zaterdag een grappig verhaal over het bijzondere gedrag van bavianen (Afrikaanse benaming is "bobbejane" of ook wel "kese"). In Barrydale opende een personeelslid van een bierkroeg de deuren en zag hoe drie bobbejane zich te goed deden aan aardappelen en pindanootjes. Omdat er camera's hangen, was de rooftocht van de drie opgenomen. Opvallend genoeg bleken ze geheelonthouders te zijn, want de overvloedig aanwezige alcoholische drank lieten zij onaangeroerd.

Volgens Ismaël, de eigenaar, gaat het om een bende van ongeveer twintig "kese", die enige tijd geleden de deur van de vuilnisopslagruimte open gebroken heeft en zich te goed gedaan heeft aan de inhoud van de vuilniszakken. Ze waren ook al eens in de keuken, waar broodjes, meel en zelfs waspoeder gestolen werd. De inbrekende apen komen vooral op maandagen en donderdagen, want de slimmeriken weten, dat op die dagen het huisvuil opgehaald wordt en er dus veel te halen is. Aanwezige gasten vinden het gedrag van de bende wel amusant en de meeste plaatselijke inwoners proberen in vrede te leven met deze (wettelijk beschermde) dieren. De kroeg-eigenaar heeft nog niet besloten of hij bij de politie een klacht over de inbraak gaat indienen !

Tenslotte:
Het gebeurt niet zo vaak, maar nu heb ik toch echt een keer gelijk gekregen. Omdat ik op Internet mijn bewijs gevonden heb, staat mijn gelijk muurvast: Er is niets mis met mijn gehoor. Sanja beweert al enige tijd, dat ik niet goed hoor wat Sanja tegen me zegt. Waarop ik beweer, dat zij te veel, te snel en onvoldoende gearticuleerd spreekt. De "Beter Horen-test" op het Internet bewees mijn gelijk: een score van 10 op 10 is "ongehoord " goed en ik ga dus geen gebruik maken van de kortingsbon van 25 %. Misschien is die inwisselbaar voor een articulatie-cursus voor Sanja !

Afrikaans woordenboek:

Julius val uit die bus uit  =  Julius heeft niet opgelet

" Emily Hobhouse "

Tijdens onze vakantie brachten we twee dagen door in Bloemfontein en dat was maar net voldoende om de bezienswaardigheden, die we wilden zien, allemaal te bezoeken. Allereerst was daar Naval Hill met een meer dan levensgroot beeld van Nelson Mandela, die uitkijkt over de stad. Ik heb geen idee meer hoeveel beelden we ondertussen van deze staatsman gezien (en gefotografeerd) hebben. Elke zichzelf respecterende plaats heeft wel een beeld van deze belangrijke en populaire voormalige president !

Natuurlijk reden we ook naar de Monument Road. Hier staat het "Nationaal Vrouwen Monument" en dat is vooral te danken aan Emily Hobhouse, een jonge Engelse journaliste en mensenrechtenactiviste, die met name bekend geworden is door de wijze waarop zij tijdens de Tweede Boerenoorlog (1899-1902) de onmenselijke situatie in de Britse concentratiekampen in Zuid-Afrika aan de kaak stelde. Door haar acties bracht de pers de vreselijke beelden en bijbehorende verhalen onder de aandacht van het grote publiek, waarna de Britse overheid -zeer tegen haar zin - wel in actie moest komen en de omstandigheden een beetje verbeterden.
Voor velen kwam die verbetering echter te laat. 26.400 Vrouwen en kinderen stierven vanwege de ronduit erbarmelijke leefomstandigheden in gevangenschap!

Op hetzelfde monumententerrein bevindt zich ook het Anglo-Boer-War Museum. Het is niet het eerste Boeren-oorlog museum, dat we bezochten, maar wel verreweg het best verzorgde museum. Ook hier weer de gebruikelijke taferelen en beschrijvingen van vechtende Engelse soldaten en Afrikaner Boeren, maar de focus ligt in dit museum heel sterk op de situatie van de mannen, vrouwen en kinderen, die gedurende en na de driejarige oorlog lange tijd door moesten brengen in Britse concentratiekampen in Zuid-Afrika, maar ook op andere plaatsen in de wereld. Dit museum en het Vrouwenmonument vormen een passende combinatie, die voor ons heel informatief was en ons een goed beeld gaf van dit vaak onderbelichte facet van de wrede oorlog.

Helaas mocht er in het museum niets gefotografeerd worden en dus moeten we  maar volstaan met een plaatje van de buitenkant !



Een derde bezienswaardigheid, die we in Bloemfontein bezochten, was het "Oliewen House", een fraai, monumentaal pand, waarin een belangrijke collectie schilderijen van Zuid-Afrikaanse schilders tentoongesteld wordt. Het huis in "Cape Dutch-stijl" staat in een grote, parkachtige tuin. Vanaf de parkeerplaats heb ik foto's gemaakt van een stukje  tuin en ook van het huis, maar toen greep een bewaker in en wees me op een bordje, waarop stond, dat fotograferen verboden was. Dus ook hier moeten we het doen met een illegaal genomen foto van de buitenkant. Binnen hebben we veel - vooral modern werk - gezien, Niet onze keuze, maar wel alleszins de moeite van het bekijken waard !
                                                                   
Tenslotte:
Terug van onze vakantie hernam zich het gewone, dagelijkse leven weer, maar niet nadat we op zondag 9 juni Sanja verwend hebben met bloemen, taart en cadeautjes vanwege haar verjaardag. Geen parfum en ook geen gouden sieraad, maar dit keer een leunstoel. Als je een zekere leeftijd bereikt, heb je echt zo'n meubelstuk in je kamer nodig.  Tijdens onze terugkeer van vakantie kwamen we door het dorpje Barrydale en dan moet Sanja een bezoek brengen aan de "Hardy's shop". Daar stonden een aantal heel bijzondere stoelen, bekleed met dierenhuiden van o.a. zebra's, herten en ééntje was er bekleed met een onvervalste koeienhuid. Die laatste was Sanja's favoriet en toen de stoel ook nog comfortabel bleek te zitten, was de koop van haar verjaardagscadeau snel bezegeld. Dat ze dit keer geen parfum kreeg, bleek helemaal niet erg, want nauwelijks stond de stoel bij ons in de woonkamer of er verspreidde zich vaagjes een echte koeienlucht in de kamer. Tóch nog parfum voor haar verjaardag !

 Afrikaans woordenboek:

'n soldoedie  =  een vrouwelijke soldaat

" Lest...best ! "

De af te leggen afstanden zijn deze vakantie nogal groot. Na Kimberley werd Pilanesberg de volgende stop en dat betekende 509 km (grotendeels snelweg) rijden. Het landschap was weinig uitdagend en daarom hebben we de tijd gekort door zonder handleiding wegwijs te raken op ons in Kimberley nieuw aangeschafte navigatiesysteem. Zonder moeilijkheden bereikten we ons sfeervolle onderkomen in het pretpark "Sun City". Zaterdagmorgen vertrokken we al vroeg naar het nabij gelegen Pilanesberg National Park. In dit qua oppervlakte iets grotere park dan Mokala is The Big Five aanwezig en dus waren onze verwachtingen hoog. We lazen in de brochure, dat er ongeveer 380 olifanten rond lopen en ik zag één exemplaar en dan ook nog maar half !! Tot de lunch viel het aantal gespotte dieren nogal tegen met uitzondering van de talrijke wildebeesten en zebra's. Leeuwen moesten er ook een behoorlijk aantal aanwezig zijn, maar die lieten zich niet zien. Toen na de lunch onze zoektocht weer tegen viel, dachten we, dat wat volgens ons het hoogtepunt van deze vakantie zou zijn, een flinke teleurstelling zou opleveren. Maar....toen we de moed al opgegeven hadden en zonder grote verwachtingen het laatste gravelpad insloegen, stond daar opeens  - en vlak voor ons - een grote White Rhino.

Enkele kilometers verder stonden een paar Black Rhino's en vlak vóór we de uitgang bereikten, ontmoetten we onze favoriete dieren: enkele prachtige giraffen. 

Van de Big Five hebben we dus maar één lid gezien, maar in z'n totaliteit mogen we best tevreden zijn. Wild laat zich nu eenmaal niet dwingen. De White Rhino heeft helemaal niets te maken met de kleur wit. In vroeger tijden spraken van oorsprong Nederlanders over een neushoorn met "wijde" lippen. Engelsen verstonden "wijd" als "white" en noemden deze neushoornsoort "White Rhino". De andere soort kreeg daardoor de naam: "Black Rhino" !

De zondag besteedden we deels aan het uitgebreide pretpark "Sun City".

In dit park staat alles in het teken van een fantasie-wereld rond een koninklijke residentie, die volgens een legende bestaan heeft in de Oudheid. Door een enorme aardbeving - ook weer volgens de legende - werden de bouwwerken vernietigd. In feite bestond deze koninklijke residentie nooit, maar er werd in 1989 een conceptplan ontworpen, dat in 1992 uitgevoerd werd. De imposante bouwwerken lijken op te rijzen uit een krater, die ontstaan is na een aardbeving. 5000 Constructiewerkers voerden de bouw uit en gebruikten daarbij 30 miljoen stenen en 85.000 m³ beton. Het paleis heeft 10 torens, waarbij de hoogste de 70 meter haalt. De hele tuin beslaat een oppervlakte van 25 hectare en is de grootste met mensenhanden gevormde tuin ter wereld. Er staan 1,6 miljoen planten, incl. 6000 volwassen bomen, 10.000 orchideeën, 61.000 lelies en zaden haalde men uit 14 verschillende landen. Er zitten 190 soorten vogels.        

De bouwwerken vonden wij bijzonder imponerend. De tuinen zijn indrukwekkend. Maar wij vinden, dat we geld genoeg hebben en gingen daarom niet naar het Casino, waar patserige Mercedessen, BMW's, Porsches,ed. op de parkeerplaatsen stonden. Ook begaven wij ons niet tussen de kinderen, die in Waterworld rond spetterden. De golfbaan lieten we ook "links" liggen en 's nachts slapen wij. Dus de Nachtclub zijn we ook niet in geweest. Toch vonden we het interessant om in Sun City geweest te zijn !  

Afrikaans woordenboek:

maanhaar  =  leeuw