" Veel geschreven, maar tóch niet gebleven "

Iemand, die veel geschreven heeft is zeker wel Francis Brett Young. Of hij tussen 1900 en 1954 al zijn verhalen en gedichten eerst met een pen uitgeschreven heeft, weet ik niet, maar dat hij een uiterst productieve schrijver was, staat wel vast. 34 Boeken schreef hij in totaal in de periode 1916 - 1954. Daarnaast nog een tweetal boeken met gedichten en verder vele publicaties in tijdschriften en brieven aan vrienden en "vijanden". Bij de koop van ons huidige huis in 2011 kregen wij van de verkopers interessant materiaal van Francis Brett Young in handen. "Behorend bij dit huis", werd ons verteld. De schrijver woonde per slot van rekening van 1948 tot zijn overlijden in 1954 in dit huis. Onder andere kregen wij wij 4 romans in  bezit. 

Enkele weken geleden ontdekte ik op E-bay een aantal oorspronkelijke boeken van de Engelse legerarts/schrijver en met prijzen van 4 tot 7 Britse Ponden kon ik vier boeken niet laten staan, bestelde ze en had ze binnen een week in mijn bezit. De vervoerskosten per koerier uit Engeland bedroegen heel wat meer dan de boeken zelf, maar ik verdubbelde wél mijn hoeveelheid boeken van FBY, die duidelijk niet karig was met zijn schrijfwerk, gezien de omvang van de vier boeken, die respectievelijk 255-485-609 en 873(!) pagina's omvatten.  Dat betekent 2222 bladzijden leesplezier. Eén boek bleek zelfs voorzien te zijn van een originele handtekening van de schrijver. Mijn aanwinsten komen goed van pas in deze Coronatijd, waar we geacht worden veel thuis te blijven !

Een zichtbaar emotionele president Cyril Ramaphosa heeft Zuid-Afrika dinsdag teruggeplaatst op vlak 3 van de inperkingen om een tweede golf van Covid-19 besmettingen te stuiten, die dreigt om 's lands gezondheidsstelsel  te overweldigen. De nieuwe maatregelen gelden tot 15 januari en zullen dan worden herzien. "Ons het ons waaksaamheid verslap en nou betaal ons die prys daarvoor" heeft hij gezegd. "Ons dra nie maskers nie, ons was nie hande nie en ons behou nie 'n gesonde afstand nie". Maar het zijn niet uitsluitend Covid-patiënten die de ziekenhuizen en de gezondheidszorg in het algemeen belasten: "Oortollig drankmisbruik dryf ook traumagevalle by hospitale: skietwonde, messteke en verkeersongelukke sorg ook vir oorvolle hospitale". Sinds Eerste Kerstdag zijn er meer dan 50.000 mensen positief getoetst. De ingrijpendste gevolgen van plaatsing in vlak 3 zijn: De avondklokregel geldt van 21.00 uur 's avonds tot 06.00 uur 's morgens. Er mag geen alcohol meer verkocht en in het openbaar gedronken worden. Bijeenkomsten en vergaderingen mogen niet (binnenshuis) gehouden worden en bij begrafenissen mogen niet meer dan 50 personen aanwezig zijn. Mondmaskers moeten verplicht gedragen worden in openbare ruimtes. Iedereen, maar zeker bejaarden en mensen met onderliggende gezondheidsproblemen moeten hun contacten zo veel mogelijk beperken. Of alle mensen deze regels braaf gaan opvolgen is niet waarschijnlijk. Zeker nu er een vaccin is, maar het land is nog helemaal niet klaar om te vaccineren en naar verwachting komen de eerste vaccins niet voor het midden van het komend jaar. Dan moeten nog 60 miljoen mensen ingeënt worden !                                                     

Tenslotte: 

Sanja slaagde er zonder grote problemen in om in Nederland te komen, maar moest na aankomst wel in vrijwillige quarantaine. Gezellig met "moeders" er op uit trekken, was er dus niet bij, maar zij heeft wel haar moeder kunnen helpen en gezelligheid kunnen bieden. De eerste week van haar verblijf zit er op. Een bezoek aan haar vader staat op beider verlanglijstje. Hopelijk kan zij met nog één week te gaan,  nog wat prettige dingen ondernemen (sigaren kopen bijvoorbeeld😜), ook al is er in Nederland nogal veel verboden en is voorzichtigheid geboden. 

Het is vandaag de laatste dag van het zeer bijzondere jaar 2020 en nu Sanja er niet is en er hier de avondklokregel ingesteld is, ga ik vanavond maar in mijn eentje een toast uitbrengen op een nieuw en hopelijk prettiger 2021. Helaas zonder een oliebol, appelflap of worstenbroodje te nuttigen. Vroeg naar bed gaan is natuurlijk ook een optie !                                              

Afrikaans woordenboek:   

Uit die boekie praat  =  geleerde woorden gebruiken

" Wie schrijft, die blijft "

In Die Burger van vorige week donderdag stond een column van journalist Emile Joubert met als aanhef: "Kan jy nog met die hand skryf ?" Hij beschrijft daarin  de tijd waarin hij zijn berichten nog met de hand schreef. Vaak gebeurde dat in een opschrijfboekje of op een kladje papier.  Geklieder met vulpennen en daarna balpennen, die lekten en zorgden nogal eens voor onuitwisbare  inktvlekken in overhemden. Hij vraagt zich in zijn column af of er nog mensen zijn, die met de hand brieven en teksten neerpennen. 

Van totaal onleesbare doktersvoorschriften tot het kunstzinnig Middeleeuws monnikenwerk; het was allemaal handwerk. De jonge mensen van nu weten niet meer wat schrijfwerk met de hand betekent. In mijn jonge leerkrachtentijd kregen de kinderen elke dag een half uur schrijfles en nóg veel vroeger moest ik van broeder Evaristus met mijn rechterhand schrijven ook al was ik compleet links(handig). Waren  al  mijn inspanningen dan  verspilde  energie ? 

Nee, beslist niet voor mij. Oefening baart kunst. Elke week bedenk ik een tekst voor mijn weblog en die schrijf ik vooraf volledig met een balpen in een schrift met  lijntjespapier.  Sanja vindt dat maar tijdverlies en een absoluut overbodig iets, maar ik blijf volhardend in mijn schrijfmanieren. Zeker, nu ik in het artikel van Emile Joubert het volgende lees: " Hoe skaarser dit raak, hoe meer bewonder ek diegene wat steeds 'n samehangende reeks letters in vloeibare sinne kan neerpen. Danksy die tegnologies gedrewe proses van menslike evolusie is 'n gepende geskrif deesdae skaarser as 'n tiener sonder selfoon-data. 'n handgeskrewe brief toont sorg, moeisaamheid en trots van die skrywer se kant. " 

Sanja leefde de laatste dagen tussen hoop en vrees. Na lang gewacht te hebben met het boeken van een reis naar Nederland, leek de weg vrij en hakte zij de knoop door: de boeking werd een feit. Normaal gesproken zorgt dat voor rust bij haar, maar deze keer niet. Voortdurend werden de ontwikkelingen rond besmettingen en verplichte testen in de gaten gehouden en maandag reed zij naar Worcester om bij Pathcare een coronatest te ondergaan. Twee keer een uur reizen, een wachttijd (buiten staand) van ruim twee uur en een test van vijftien minuten. Na bijna vijf uur kwam ze "gaar" thuis en begon het wachten. Binnen maximaal 48 uur moest zij haar uitslag krijgen, maar in het weekend werden de geluiden steeds luider, dat er een totaal vliegverbod zou komen en daarbij werden steeds - naast het Verenigd Koninkrijk - ook Nederland én Zuid-Afrika genoemd. Dinsdag kwam de minister echter met het verblijdende nieuws, dat personen - ook uit Zuid-Afrika - weer welkom zijn op Schiphol. Een quarantaine-periode dient er dan wel te volgen. Woensdagochtend kwam per email de covid-test uitslag en Sanja bleek negatief getoetst te zijn. Ogenblikkelijk daarna heeft zij ingescheckt en donderdagmiddag om 13.00 uur breng ik haar naar CapeTown International Airport. Voor onze jonge hond begint elke nieuwe dag 's ochtends omstreeks 06.00 uur en veroorzaakt zo toch al een enigszins korte nachtrust, maar de covid-situatie zorgde van maandagavond tot donderdagochtend voor veel te weinig slaap en heel veel onrust. 

Tenslotte: 

Onze Tinka is werkelijk een schat van een hond, maar het is ook "een handvol". Zoals ik eerder al meldde, weten we niet veel van haar verleden, maar dat zij geleerd heeft om voor haar zelf te zorgen en overal zelf voedsel moest zien te vinden, is ons intussen wel duidelijk. Wat etenswaar betreft is er niets veilig. Dat ondervond Sanja vorige week dinsdag weer eens. Zij had 's morgens een vuilniszak klaar gezet. Toen zij even later naar buiten kwam om die zak aan de straat te zetten, was Tinka al druk bezig geweest om de inhoud grondig te inspecteren en datgene wat nog eetbaar was, was verdwenen. Rommel maken kan ze goed. Nu moeten we haar nog leren om die rommel ook nog op te ruimen !

Afrikaans woordenboek:

'n appeldammer = iemand zonder beschaafde opvoeding en goede manieren

" De Klaasvoogds Melilite "

Voor de tweede keer liepen Teus en ik vorige week de uitdagende Fish Eagle Trail nabij de Van Loveren Kelder. Op de website omschrijft men de route als een uitdagende, pittige tocht, die start vanaf de wijnkelder, verder gaat langs en door uitgestrekte druivenaanplanten om daarna de Elandsberg op te gaan. Een opvallend donker driehoekig deel van deze berg wordt in wetenschappelijke bronnen de Klaasvoogds Melilite genoemd. Hier is gesmolten magma uit de diepte der aarde opwaarts gestoten. Melilite verwijst naar een mineraal uit de melilite-groep. Voor het eerst beschreven in Rome in 1793 en dit gesteente heeft een geel-groen-bruine kleur. De naam is afgeleid van de Griekse woorden meli (honing) en lithos (steen). Tot zover het populair-wetenschappelijk verhaal. Wij liepen of beter gezegd hike-ten deze 8 kilometer lange bergtocht in drie uur inclusief een verkeerd ingeslagen pad waarna we weer anderhalve kilometer terug moesten keren tot de juiste afslag. De afstand van deze trail is niet het probleem, maar de losliggende stenen op  steile hellingen en afdalingen maakten het ons erg lastig en eisten voortdurende alertheid.                                

                                  

Dat is best wel moeilijk, want de vergezichten zijn bijzonder fraai. De bewegwijzering, die een eerdere keer prima voor elkaar was, was dat deze keer echter niet, maar gelukkig kenden wij de route. Dat hebben we na afloop ook gemeld bij de organisatie, die zo blij was met onze aanmerkingen, dat we geen entreegeld hoefden te betalen en dat er snel actie ondernomen zou gaan worden. Wij - van onze kant - hebben beloofd om na de aanpassingen de hele tocht nog een keer ter controle te gaan lopen. De tocht dankt zijn naam aan een koppel visarenden, dat al vele jaren een nest heeft in de grote eucalyptusbomen aan het begin van de route. Wij hebben die grote vogels daar echter nog nooit gezien. 

Ik zag deze keer wél de plek waar enkele jaren geleden bij zeer hoge waterstand zo ongeveer heel onze familie schipbreuk leed bij wijnkelder Viljoensdrift tijdens een minicruise  op de Breede-rivier !

Er is hier een gezegde: "'n draadheining hou g'n jakkals uit nie". De letterlijke betekenis: Een vos laat zich niet door ijzerdraad tegenhouden. Dat geldt ook voor onze jonge Bordercollie Tinka. Het gaat van kwaad naar erger met deze "crimineel". Sinds ze bij ons is, klauterde ze regelmatig over onze erfafscheiding met onze buren om daar het brood van de voederplank voor de vogels te stelen. Vorige week woensdag betrapte onze buurvrouw onze hond in hun huis bij het opeten van een deel van de voorraadzak hondenbrokken, die bedoeld was voor Montie, de jack-russel van de buren en zondag sloeg Tinka weer toe en verorberde de chocolaatjes(!) die de buurvrouw klaar gezet had in de huiskamer. We kennen niet de twee jaar voorgeschiedenis van deze hond, maar we vermoeden, dat het voor haar een strijd geweest is om genoeg voedsel te vergaren om te overleven. Iets, wat nu niet meer hoeft, want ze krijgt meer dan voldoende te eten bij ons, maar een slechte gewoonte krijg je er niet zo gemakkelijk uit. Hoe we dit moeten aanpakken, we weten het nog  niet !

Tenslotte:

Sanja heeft na lang aarzelen geboekt voor een verblijf van twee weken in Nederland. Eerst moet er nog een covid-test gedaan worden en als de uitslag daarvan negatief is, arriveert zij op eerste Kerstdag bij haar familie. In normale tijden heeft zij al bijna een jaar vooruit een ticket geregeld, maar dit jaar loopt het behoorlijk anders. Twee keer ging een reeds lang van te voren geboekte reis naar Nederland helemaal niet door (juni en september) en één keer moest zij ondanks een volledig geboekte en betaalde reis zelf nog een extra-ticket voor de terugreis via de Keniaanse hoofdstad Nairobi kopen. Ze beschikt nu over drie vouchers en wilde niet wederom afgescheept worden met een vierde tegoedbon. Nu de grenzen voor internationaal vliegverkeer weer deels open zijn, heeft zij zondag de reis definitief vastgelegd en nu maar hopen, dat ze de komende week niet corona-besmet raakt. Wereldwijd en ook in bepaalde delen van Zuid-Afrika nemen de besmettingen "as 'n wegholtrein" toe en hopelijk leidt dat niet op het laatste moment tot verstrengingen van de beperkende maatregelen. We duimen, dat alles voor haar goed zal gaan !

Afrikaans woordenboek:

wegholtrein  =  hogesnelheidstrein

" Jengelende Bellen ! "

Het was nog maar  november toen hier de allereerste kerst-concerten al van start gingen. Zo was er op 29 november   een "Buitelug Kerslofprysing" in de tuin van de NG-kerk. Ik heb niets (nou ja, niet al te veel) tegen een sfeervol kerstconcert met Kerstmis, maar van "Jingle Bells" en "I'm dreaming of a white Christmas" in een winkelcentrum of supermarkt word ik niet goed en elke zanger of zangeres vindt het nodig om er een eigen versie aan toe te voegen. Aan kerstsfeer in november zal ik wel nooit wennen, maar er zijn natuurlijk mensen, die er wel van houden en zo iemand is Sanja. Zij was één van de aanwezigen samen met nog een honderdtal anderen. Een blaasorkest uit Robertson probeerde de sfeer wat te verhogen en een niet erg zuiver zingende soliste zorgde voor voldoende valse noten in deze pepernotentijd. Zij mag van mij nog veel gaan oefenen, maar dan liever niet in onze tuin. Gaat aan gindse strate, maar niet hier. Als mijn verhaaltje nogal neerbuigend en negatief overkomt, dan offer ik ootmoedelijk vergiffenis, maar geen mirre en ook geen goud en van wierook krijg ik het stikbenauwd. Ik heb nu eenmaal een bloedhekel aan kerstliederen gezongen en gespeeld buiten de kerstperiode en dat zal wel altijd zo blijven ! 

Wat ik van het eerder genoemd concert wél interessant vond, was de tekst in het programmablaadje: "De soliste begeleidt zich zelf op een clavinova". In eerste instantie dacht ik aan een klavecimbel, maar die was het niet volgens Sanja. Ik had Google nodig om uit te vinden wat dat dan wel voor een instrument was. Met clavi wordt natuurlijk een klavier ofwel piano bedoeld en nova betekent nieuw. Een nieuwe piano dus, maar het gaat hier niet om een pas aangeschafte en dus nieuwe piano, die nog in de garantie zit. Nee, dit is een piano met een stekker er aan; ofwel een digitale piano vergelijkbaar met een keyboard, maar dan anders. De naam is van toepassing op een bepaalde serie digitale piano's, bedacht en gebouwd door Yamaha, de fabrikant van onder andere motorfietsen en muziekinstrumenten in het verre Japan. Ideaal, want als de matige speler of speelster een koptelefoon opzet, stoort niemand zich aan het oefenen, dat vaak ontaardt in een irritant getingeltangel. Door dit alles krijg ik een lumineus idee: Als ik nu eens een stekker aan mijn saxofoon maak, dan stoor ik in het vervolg niemand terwijl ik speel op mijn saxinova ! 

Over de geschiedenis van de kerstliederen vond ik interessante informatie op de weblog: christmaholic.nl. De eerste kerstliederen werden duizenden jaren geleden al in Europa gezongen. Dat waren overigens nog geen echte kerstliederen. Het waren heidense liederen die gezongen werden tijdens de winterzonnewende, de kortste dag van het jaar. Onder invloed van Sint Franciscus van Assisi werden er vanaf 1223 in december kerst-toneelstukken opgevoerd waarbij de acteurs liederen zongen, die het verhaal van Jezus en zijn familie vertelden. Rond 1426 doken de eerste Christmas Carols op in Engeland. Ze werden gezongen door "wassailers" ofwel drinkebroers, die langs de deuren gingen en drank aanboden of vroegen in ruil voor zegeningen en cadeaus. In de Victoriaanse tijd (1837-1901) werden de oude kerstliedjes weer populair en dat bleef zo in de 20e eeuw al werden de liederen steeds minder religieus. Heel bijzonder is het kerstlied: "Jesus Refulsit Omnium". Een Latijns lied, dat vertaald werd in het Engels en toen de titel kreeg: "The Friendly Beasts". Het bezingt de dieren, die aanwezig waren in de stal toen het kindje Jesus werd geboren. 

Op Youtube staat een indrukwekkende uitvoering van "The Friendly Beasts", schitterend vertolkt door zanger Brian Stokes Mitchell samen met het enorm grote Mormon Tabernacle Choir:

  

                    https://youtu.be/4o1_h7qWThg. 

Kijk, dat is nu eens een echt kerstlied naar mijn hart en die jengelende bellen kunnen wat mij betreft gestolen worden !

Toch kom ik nog even terug op die jengelende bellen. In Geldrop ontstond enige jaren geleden behoorlijk wat opwinding over de klokken in de fraaie Geldropse Katholieke kerk Sint Brigida. In mijn geboortedorp bestaat het wisselluidersgilde, een bijzondere vereniging, want de leden bedienen acht torenklokken met behulp van lange touwen. Net als elke vereniging oefent men wekelijks en in sommige perioden zelfs bijna dagelijks. Dit tot genoegen van velen, maar tot grote ergernis van de direct omwonenden van de kerk. Voor hen was dit geen fraai, welluidend klokkenspel, maar pure geluidsoverlast. Uiteindelijk zijn in goed overleg voor beide partijen acceptabele oefentijden afgesproken en bedaarden de verhitte gemoederen. Sindsdien klinken de torenklokjes op bepaalde tijden weer klingelingeling en is iedereen weer content !

                                            

Afrikaans woordenboek:

Hy is by die kerkdeur omgeruil  =  hij lijkt niet op zijn familieleden

" Ko-operatiewe Wynbouers Vereniging "

Montagu telt veel monumentale gebouwen. Huizen, winkelpanden en ook fabrieksgebouwen. Eén van die laatste categorie is het voormalige KWV-gebouw op de hoek van de Langstraat en de Kohlerstraat. Dit voormalige bedrijfspand doet al enige jaren dienst als bioscoop, museum en is in gebruik voor allerlei sociaal-maatschappelijke activiteiten. Helaas is er al vele jaren nauwelijks onderhoud gepleegd en is het vanbinnen, maar ook aan de buitenkant bepaald geen fraai monument meer. Niemand kijkt graag tegen een langzaam in verval rakend pand aan en uiteindelijk ontstond er vorig jaar een werkgroep, die de verloedering niet langer zonder actie  wilde laten. Er werd een plan gemaakt om allereerst de buitenkant te restaureren. Via meerdere acties en bereidwillige sponsoring door bedrijven en particulieren kwam er voldoende geld binnen om de hele voorgevel eens degelijk aan te pakken. Nieuw stucwerk wordt momenteel aangebracht en kozijnen en deuren krijgen noodzakelijke aandacht. Over enkele weken zal het eertijds fraaie gebouw weer een monument zijn dat het aanzien waard is.  De letters KWV staan voor: "Ko-operatiewe Wynbouers Vereniging van Zuid-Afrika". In 1919, het jaar waarin Nelson Mandela geboren werd, stichtten Zuid-Afrikaanse wijnboeren uit de West-Kaap de KWV. Het doel was om een jonge, maar veelbelovende industrie een goede fundering te geven door eenheid onder de wijnboeren te brengen en steeds verbeteringen aan te brengen wat betreft de kwaliteit van wijn en gedistilleerd. Dr. Charles Kohler werd de eerste voorzitter en het is dan ook niet vreemd, dat de straat waar de werklocatie in Montagu gebouwd werd, de naam Kohlerstraat kreeg. Vanaf 1920 regelde de ko-operasie   de verkoop en export en er werden  innovatieve technieken ontwikkeld om de producten steeds weer te verbeteren. 

Door de jaren heen groeide het bedrijf flink en kreeg steeds meer werklocaties waaronder die hier in Montagu. Het hoofdkantoor en de belangrijkste productielocatie bevinden zich echter in Paarl, midden in de Kaapse Wijnlanden ! 

                                                        

Onze (volgens Sanja) "lieve, rustige " SPCA-hond Tinka begint duidelijk te wennen aan haar nieuwe huis, haar baasjes en haar maatje Tesca. De ware aard begint zich steeds beter te manifesteren en het is ons al duidelijk, dat je de karaktereigenschap "rustig" rustig kunt vergeten. Lief is ze absoluut en we hebben er dagelijks het nodige plezier mee, maar deze oproerkraaier haalt ook streken uit, die we niet verwacht hadden. Zo blijkt ze nu al meerdere keren eenvoudig over onze afrastering te klauteren om bij de buren het brood te stelen, dat onze buurvrouw voor de vogeltjes bedoeld heeft. Toen we donderdagavond thuiskwamen van een dinertje, vonden we de "boosdoener" op ons bed, waar zij een zak met door mij verzamelde flessendoppen (voor de rolstoel, weten we het nog?) verscheurd had met alle doppen verspreid over het hele bed. Ze keek ons aan met een blik van: " Nou, heb ik dat niet mooi gedaan ? " Onze Tesca weet niet goed wat haar overkomt met zo'n bezige "artiest"! 

Tenslotte:

Er zijn van die plaatsen, waar kunstenaars zich speciaal vestigen, omdat er meerdere kunstenaars wonen. Greyton en McGregor zijn goede voorbeelden van zulke kunstenaarsdorpen, maar ook Montagu herbergt veel kunstenaars, die zich verenigd hebben in de "Montagu Art Association". Janine de Wet is zo iemand en zij organiseert elk jaar - samen met anderen - een eendaagse "Art Exhibition". 

Sanja gaat daar graag een kijkje nemen en deed dat zaterdag ook weer. Fraai, kunstig en betaalbaar werk van over het algemeen amateur-kunstenaars is er elke keer weer te bewonderen en te kopen. Wat Sanja betreft bleef het dit jaar bij kijken en foto's maken, want onze muren hangen al zo vol !

                                                                

                      

Afrikaans woordenboek:

 

                          'n uitstalling bywoon = een tentoonstelling bezoeken