" Het wapenschild van Montagu "

Op www.montagumuseum.co.za/stories

verscheen een vraag van Avril Elkington, een inwoonster van ons dorp: "Heeft iemand informatie over het wapenschild (zg. Coat of Arms) naast de voordeur van het gemeentekantoor? " Niemand wist direct het antwoord, maar stukje bij beetje kwam er duidelijkheid. Allereerst werd bekend, dat het pottenbakkerswerk gemaakt was door Inez Kachelhoffer, die in Badstraat 30 woonde.

Een wapenschild is een symbool dat een specifieke plaats, familie of persoon vertegenwoordigt. Oorspronkelijk verschenen wapenschilden op schilden of vlaggen, en werden ooit gebruikt om de ene ridder van de andere te onderscheiden op een slagveld. Er zijn strikte, formele regels die bepalen welke kleuren en symbolen worden afgebeeld op wapenschilden en hoe ze worden gerangschikt. De afbeeldingen op wapenschilden hebben ook specifieke symbolische betekenissen. De studie, classificatie en het ontwerp van wapenschilden staat bekend als heraldiek. De eerste stap bij het aanvragen van een wapen is het indienen van een petitie bij de Earl Marshal. Er zijn geen vaste criteria voor het verkrijgen van een wapen, maar zaken als onderscheidingen van de Kroon, burgerlijke of militaire commissies, universitaire graden, professionele kwalificaties, openbare en liefdadigheidsdiensten en belang of goede reputatie in het nationale of lokale leven worden in aanmerking genomen.  Als de Earl Marshal een verzoek goedkeurt, zal hij zijn bevelschrift aan de Kings of Arms uitvaardigen, zodat zij door kunnen gaan met de verlening. De tekst wordt vastgelegd door een schrijver, het wordt ondertekend en verzegeld door de Kings of Arms, en een kopie ervan wordt geschilderd en geschreven in de officiële registers van het College. 

In  1968 kreeg de gemeenteraad van Montagu toestemming om een wapenschild te voeren van de Cape Provincial Administrator. Het wapenschild was een halve adelaar die uit een gouden muurkroon tevoorschijn kwam. Het motto was: "Disputando me non mutando" (Vrees  niet terwijl u rechtvaardig handelt). Het wapenschild werd in 1972 geregistreerd bij het Bureau of Heraldry. Sommige versies tonen echter een iets ander motto: "Doe het juiste en vrees niets. Een exemplaar van de Cape of Good Hope Official Gazette 3470 (9 augustus 1968) werd verkregen en het antwoord op Avril's vraag werd duidelijk. Een officieel wapenschild werd dus in 1968 aan Montagu verleend via de hier naast staande afbeelding !

Wie schrijft, die blijft !

Ensie.nl geeft de volgende betekenis aan bovenstaand gezegde: "Wie schrijft, zal herinnerd worden, want geschriften zullen blijven bestaan". Het is tegenwoordig nogal gebruikelijk dat personen die op leeftijd beginnen te komen, hun leven overdenken en die gedachten dan vastleggen in een persoonlijk document. Zo heeft mijn schoonmoeder bijvoorbeeld in twee indrukwekkende documenten geschreven over haar leven en de jaren 1940-1945 tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toen ik omstreeks 2000 zelf overspannen dreigde te worden, adviseerde de psychologe me om mijn verhaal over het werken (als directeur) in het onderwijs vast te leggen op papier om zo de problemen van me af te schrijven. Dat verhaal van 7 kantjes is uitsluitend gelezen door de psychologe en een bevriende collega. Mijn problemen werden er niet door opgelost, maar het heeft me wel goed gedaan en enige rust gegeven.

Bij dat ene schrijfwerk is het niet gebleven. Het werd een soort van hobby. Zo ben ik na onze emigratie naar Zuid-Afrika in navolging van broer Wim, begonnen met een wekelijkse weblog. En dat doe ik nu 13 jaar later nog steeds. Ook schreef ik een artikel over ons Santici-huis en een jaar geleden werd ik door iemand van Montagu Museum benaderd om dat verhaal te vertalen in het Engels en werd het daarna gepubliceerd als verhaal 92 in "Montagu Stories" op de website www.montagumuseum.co.za. Daar verschijnt in december een tweede verhaal van mij over de Italiaanse krijgsgevangenen in de omgeving van Montagu. 

Ik ben momenteel bezig met mijn levensverhaal, maar dat wordt geen droge opsomming. Ik beschrijf mijn leven van 1965 tot heden (van 16 tot 75 jaar) aan de hand van al mijn motoren die ik in deze periode gehad heb. Ik doe dat puur voor mijzelf, maar naaste familieleden zullen heel wat feiten nog wel herkennen óók al is dat lang geleden. Volgende week volgt deel 1 in deze weblog !

Afrikaans woordenboek: 

Dit het kopkrap gekos  =  Dit heeft serieus denkwerk vereist

" Pepernoot of kruidnoot ? "

Ik heb tot deze week altijd gedacht, dat pepernoten en kruidnoten precies hetzelfde waren. Dus verschillende namen voor het zelfde product. Wij spraken thuis (Oost-Brabant) altijd over pepernoten, maar Sanja (Utrecht) had het altijd over kruidnoten. 't Zal wel te maken hebben met de regio waar we vandaan komen, was mijn gedachte. Maar deze week las ik, dat een kruidnoot een pepernoot is, maar pepernoten zijn niet altijd kruidnoten.  Op NU.nl stond onderstaande uitleg:

De pepernoten... pardon, kruidnoten liggen alweer een tijdje in de supermarkt. Veel mensen zeggen pepernoot, maar bedoelen kruidnoot. Waar komt deze verspreking vandaan? "Pepernoot is een verzamelnaam voor veel verschillende koekjes", zegt Oscar de Lange. Hij is eigenaar van de Pepernotenfabriek, de oudste kruidnotenproducent van Nederland. "Een kruidnoot is een soort pepernoot." Eigenlijk klopt het dus allebei. Kruidnoten zijn bedacht, omdat de oorspronkelijke pepernoten niet makkelijk in grote hoeveelheden te bakken zijn. De nieuwe soort wordt in eerste instantie kruidige pepernoot genoemd. Dat zijn de koekjes met een platte en bolle kant die we nu veel eten. Al snel is de naam verbasterd tot kruidnoot. "Dus een kruidnoot is een pepernoot, maar een pepernoot is niet altijd een kruidnoot." "Een pepernoot heeft een onregelmatige dobbelsteenvorm en is zacht van structuur. Een kruidnoot is rond van vorm en heeft een brosse en harde structuur."

De pepernoot is een specifiek Nederlands koekje met een lange geschiedenis. Oorspronkelijk ontstaan in de 17e eeuw uit stukjes peperkoek om de lange traditie van Sinterklaas te vieren. De vroegste vermelding is terug te vinden in een Gronings plakkaat uit 1640 betreffende de oprichting van een koekenbakkersgilde. Maar het product bestond al in 1615. Sindsdien heeft het koekje zijn eigen recept gevonden en krijgt het dezelfde kruiden, waaronder kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gemberpoeder, kardemom en witte peper. Deze kruiden kwamen eeuwen geleden al via de Verenigde Oost-Indische Compagnie (V.O.C.) uit het Verre Oosten. In die tijd werden alle kruiden "peper" genoemd en dat zou de naam "pepernoot" wel eens kunnen verklaren. 

De verhalen over de afkomst van de pepernoot verschillen nogal van elkaar. Zo ook het verhaal over de reden dat we ermee strooien. Deze gewoonte kan van Germaanse oorsprong zijn en vruchtbaarheid uitbeelden, omdat het lijkt op een boer die zijn akker bezaait. Dit vruchtbaarheidsritueel werd altijd begin december uitgevoerd. Heel toevallig tegelijk met het Sinterklaasfeest !

Eigen initiatief wordt niet altijd gewaardeerd!

Toen een bezorgde boer in Montagu zag, dat een laagwaterbrug dreigde te overstromen omdat de doorstroming van water verhinderd werd door verstopte pijpen, kreeg de goede man een ernstige vermaning van de Munisipaliteit. Dit mocht hij niet zomaar doen ook al hielp hij de gemeente met zijn goede daad. Dit geval staat niet alleen getuige het volgende verhaal dat journaliste Estelle Ellis in de "Daily Maverick publiceerde:

Gemeenteraadslid gedagvaard om voor de rechter te verschijnen voor het opnieuw schilderen van vervaagde wegmarkeringen in de stad Aberdeen:

Eldridge Ruiters, een DA-raadslid en levenslange inwoner van Aberdeen in de Karoo, moest dinsdag 5 november voor de rechter verschijnen nadat de gemeente hem had laten weten dat hij zonder toestemming lijnen op de weg schilderde.  Hij heeft toegegeven dat hij de lijnen in de stad opnieuw schilderde, omdat de vervaagde wegmarkeringen en parkeervakaanduidingen al jaren niet meer zijn geschilderd en nauwelijks zichtbaar zijn. Hoewel verschillende andere gemeenten in het land verordeningen hebben die het schilderen van wegmarkeringen zonder toestemming van de gemeente verbieden, is het niet duidelijk of Aberdeen zo'n verordening heeft.

Woordvoerder van de National Prosecuting Authority in Oost-Kaap, Luxolo Tyali, zei: "Het is een zeer ernstig vergrijp. Als mensen de wegmarkeringen veranderen, kunnen anderen hierdoor ernstige ongelukken veroorzaken. Verkeersborden en markeringen moeten voldoen aan de wet. Zelf markeringen aanbrengen of markeringen veranderen is de wettelijke richtlijnen aanpassen aan jouw wensen en als we hem zijn gang laten gaan, kunnen anderen volgen en dat kan leiden tot anarchie," zei hij. Ruiters was er echter van overtuigd, dat hij niets verkeerd deed. "Ik meet en doe het strikt volgens de verordeningen," zei hij. " Ik doe niets verkeerd. Waar de lijnen vervaagd zijn, schilder ik precies over dezelfde lijnen en waar je de lijnen niet kunt zien, zoek ik op wat de metingen moeten zijn, en we meten en schilderen precies volgens deze." Tot zijn verbazing werd Ruiters getipt door een bewoner dat er problemen zouden komen. 

Daarop volgde een bericht dat hij een boete van R350 moest betalen of voor de rechter moest verschijnen. Hij koos voor de rechter. "Ik was het hele weekend bezig met de voorbereidingen voor de rechtszaak. Ik zocht naar die verordening, maar kon die niet vinden. De Officier van justitie vertelde dat ze de verordening ook niet kon vinden en ze had zelfs de gemeente gebeld voor duidelijkheid, maar ook de gemeente kon niets kon vinden. Dus weigerde de Officier van Justitie de zaak op de rol van de rechtbank te zetten. "Ik moet morgen naar de rechtbank om mijn bewijs op te halen dat de zaak is verwijderd," zei Ruiters, die verder zei, dat er veel particuliere initiatieven waren om Aberdeen op te ruimen en te herstellen. "Ik heb echt het gevoel dat dit een kwaadwillige vervolging was," zei hij. "Ze hebben niet eens zo'n verordening."

Afrikaans woordenboek:

môre - oormôre  =  binnenkort

" Uit mijn slof geschoten ! "

Ik ben niet echt een driftig persoon en er moet héél wat gebeuren voordat ik uit mijn slof schiet. Dat gebeurde zondagavond echter wél. Niet, dat ik toen erg driftig was. Nee, ik schoot niet figuurlijk, maar letterlijk uit mijn linker slof en dat leidde tot nogal dramatische en kostbare gevolgen. Struikelend met een dienblad met lege glazen ging ik onderuit en eindigde, gelukkig met minimale lichamelijke schade,  tegen onze televisie. Het resultaat laat zich raden. Na overeind gekrabbeld te zijn leek er niets aan de hand te zijn met het TV meubel en de TV. Maar toen ik een half uur later het Nederlandse nieuws op de BVN zender wilde gaan bekijken, kreeg ik een bijzonder testbeeld te zien met een groot aantal horizontale en verticale lijnen. 

Als dat zo is, gaat het geld kosten, want dan is het scherm gebroken of in ieder geval ernstig beschadigd. Zo'n beschadigd scherm kan  vervangen worden door een nieuw exemplaar, maar de kosten van scherm + reparatie zijn meestal net zo duur als een volledig nieuwe TV. Dus volgde er voor onze TV geen tweede leven en heb ik meteen maar een nieuw apparaat besteld. Dat werd woensdag al geleverd. Probleem opgelost en moraal van dit verhaal: "Voortaan zorg ik ervoor niet meer uit mijn slof te schieten !"

Creation Wine Estate in het zuidelijkste puntje van Afrika is zojuist erkend als een van de drie beste wijngaarden ter wereld voor 2024. Creation Wines staat bekend om zijn koele klimaat, dramatische landschap en virusvrije wijngaarden en is een toonaangevende producent van pinot noir en chardonnay. Het stond op de derde plaats op de World's Best Vineyards 2024-lijst, net na VIK in Chili en Bodegas de los Herederos del Marqués de Riscal in Spanje, dat de eerste plaats won. Creation werd ook uitgeroepen tot Africa's Best Vineyard, voor het vijfde jaar op rij. De jaarlijkse prijzen worden bepaald door meer dan 500 experts, waaronder sommeliers, reisprofessionals en wijnliefhebbers, die wijngaarden beoordelen op basis van factoren zoals wijnkwaliteit, rondleidingen door wijngaarden, gastvrijheid en de algehele bezoekerservaring. Carolyn Martin, medeoprichter en marketingdirecteur van Creation Wines, beschreef de prijs als "een grote eer en een erkenning van de reis die we meer dan 20 jaar geleden begonnen. "Hoewel we instinctief wisten dat de natuur onze leidraad zou zijn bij het maken van goede wijnen, werd het al snel duidelijk dat we, om onze droom te verwezenlijken om het meest geliefde en meest innovatieve landgoed van het land te worden, elk aspect van wat het betekent om echt duurzaam te zijn, zouden moeten omarmen." De enige andere Zuid-Afrikaanse wijnmakerij in de top 50 was Klein Constantia Wine Estate in Kaapstad, op de 41e plaats. Benguela Cove, een wijngaard in de regio Hermanus, kwam op de 86e plaats. 

Bodegas de los Herederos del Marqués de Riscal in Rioja, Spanje, staat bekend om zijn opvallende door Frank Gehry ontworpen hotel en rijke wijntraditie die teruggaat tot 1858. Gehry, erkend als een van de toonaangevende architecten van het moderne tijdperk, ontwierp ook het Nationale-Nederlanden-gebouw, 

VIK Winery ligt in de Millahue-vallei in Chili, die genoemd wordt: "Plaats van Goud", vanwege de natuurlijke schoonheid van het gebied en de ideale omstandigheden voor wijnbouw. ​​De wijnmakerij staat bekend om zijn opvallende landschap en uitzonderlijke wijnproductie. De vallei profiteert van een warm klimaat dat wordt getemperd door verkoelende winden uit het nabijgelegen Andesgebergte, waardoor uitstekende omstandigheden worden gecreëerd voor de teelt van rode wijndruiven, met name cabernet sauvignon, carménère en syrah.

Economisch voordeel: Wijntoerisme is een belangrijke en groeiende sector in Zuid-Afrika, die aanzienlijke economische en culturele voordelen biedt. Gegevens van South Africa Wine laten zien dat wijntoerisme in 2022 meer dan R9,3 miljard aan inkomsten genereerde en 40.108 banen heeft gecreëerd, zowel direct als indirect!

Na de overvloedige regenval die dodelijke slachtoffers en grote schade veroorzaakte in de omgeving van Valencia, meldden broer Wim en schoonzus Rita, dat er enige dagen nauwelijks (drink-)water te koop was. Dat klinkt wat raar als je de beelden zag van al dat regenwater. 

Dat lijkt enigszins op de situatie in Johannesburg. Grote delen van deze stad hebben een tekort aan drinkwater, maar de reden waarom is heel anders dan in Spanje. Een groot gebrek aan onderhoud is de reden van het watertekort. De "Daily Maverick" weidde er al meerdere keren artikelen aan. Het laatste luidde als volgt: 

Uit onderzoek  van de social-media-rapporten en berichten van bewoners, is gebleken dat duizenden wateronderbrekingen per maand de norm zijn in de stad, aangezien het watersysteem het einde van zijn levensduur heeft bereikt. Sommige waterleidingen zijn al meer dan een eeuw oud. Onderhoudsuitgaven hebben plaatsgemaakt voor consumptie-uitgaven, dus onderhoudsbudgetten zijn gekortwiekt, terwijl er sinds 1994 niet voldoende nieuwe infrastructuur is gebouwd. De afgelopen week zijn de watersystemen in Midrand en Sandton platgelegd, evenals gebieden in het zuidwesten van de stad. "Vanaf oktober 2024 zijn we begonnen met reparaties en onderhoud", aldus de brief die het waterschap "Johannesburg Water" publiceerde. “De focus ligt op gebieden met veel waterverlies.” In 2023/24 classificeerde de stad 46,2% van de watervoorziening als “non-revenue”, wat betekent dat water verloren gaat door lekken of niet wordt betaald. De waterleidingen en reservoirs van Johannesburg zijn oud en versleten door tientallen jaren van verwaarlozing. “Johannesburg Water” zegt dat men er in 2023/24  slechts in geslaagd is om 4,13 km van de beoogde 15,6 km te vervangen. Op 31 oktober zei burgemeester Dada Morero, dat Johannesburg niet in gevaar was voor Day Zero, maar dat de watervoorziening van de stad wankel was. 

Hij zei verder dat "Johannesburg Water" een  infrastructuur achterstand van R28 miljard heeft. De grafiek van het Gauteng Water Security Dashboard laat zien dat de waterconsumptieniveaus in Johannesburg ver boven de doelstelling liggen en dat het Integrated Vaal River System, dat Gauteng bevoorraadt, de rode zone bereikt. Dit verklaart waarom de beperkingen van niveau 2 en 3 waarschijnlijk formeel worden aangekondigd, maar in veel gebieden al worden uitgevoerd.” De Wereldbank grijpt samen met de nationale overheid in met een grootschalige publieke, educatieve actie om mensen aan te zetten tot waterbesparing, zoals de Day Zero-campagne van 2018 in Kaapstad !

Afrikaans woordenboek:

naas-eergister  =  drie dagen geleden

" Kissing Ayeye ! "

In de blog van 24 oktober schreef ik over de Montagu Rose Skou. Drie mooie gele rozen gingen toen mee naar onze tuin en kregen een plaatsje in de pas gerenoveerde border. Het zien van die geplante rozen smaakte naar meer en aangezien er aan de voorkant van ons huis drie wit bloeiende stamrozen staan tussen nogal verwilderde vaste planten, kwam er bij deze amateur hovenier het plan om ons dorp weer een rozentuin te bezorgen. Vier rood bloeiende rozen staan er nu in het gezelschap van de drie stamrozen. Het aantal is nog bescheiden, want met een totaal van 12 rozen kun je nog niet echt spreken van een rozentuin, maar als het lukt om deze twaalf rozen gezond en wel in leven te houden, volgt er wellicht het volgend jaar nog weer een uitbreiding. 

In de catalogus van "Ludwig's Rose" blijken de 3 gele rozen de naam te hebben van "Wykeham Collegiate" en de 4 rode nieuwelingen luisteren naar de naam "Kissing Ayeye". Geen idee wat deze naam betekende en dus heb ik het opgezocht op Internet. Mogelijk is het een song van de groep "The Twins Major League Djz.  Ik meldde eerder al. dat Ludwig's Rose het bedrijf is met het grootste aanbod aan rozen. Ik heb even zitten tellen in de catalogus en kwam tot het formidabele aantal van 765 verschillende rozen. Hoe Ludwig dit assortiment voor elkaar gekregen heeft, is me een raadsel, maar een geweldige prestatie is het absoluut !

Door al het tuinrenovatie werk zijn er nogal wat planten bijgekomen en ook is er nogal wat geschoven met al aanwezige planten en struiken. Ik kom wel uit een hoveniersfamilie en tuinieren is al jaren een hobby waar ik veel vrijetijd in kwijt kan, maar een specialist ben ik niet. Dat is de laatste weken gebleken, want onze nieuwe aanwinst Kaya is het lang niet altijd eens met de plaatsing van een aantal planten. Al meerdere keren lagen er links en rechts uit de grond getrokken planten op plaatsen die ik niet uitgekozen had. Ook zijn er al  behoorlijk diepe gaten gegraven, die waarschijnlijk bedoeld zijn voor de door mij op verkeerde plaatsen gezette planten. Daar ligt nu weer een klus voor mij, want Kaya doet alleen maar het voorbereidend werk en ze laat het opnieuw planten aan mij over !

Nadat we op 5 september afscheid moesten nemen van onze Tesca, kwam al snel daarna Kaya in ons gezin en kreeg Tinka een maatje. Nou, dat heeft ze geweten, want de toen 5 maanden jonge pup beschikt over een grenzeloze energie. Daar moest onze Tinka heel duidelijk aan wennen. Maar langzamerhand begint ze het nu toch wel te waarderen. 

Ze brengen heel wat tijd samen door met spelen met touwen, ballen en knuffels. Erg zachtzinnig gaan ze niet te werk met als gevolg dat er nu al 4 zwaargewonde knuffels op Sanja's operatietafel liggen te wachten op herstelwerk. Men zegt dat het naarmate ze ouder wordt wel wat rustiger wordt, maar voorlopig heeft Tinka haar "handen" meer dan vol aan deze "stoutgat"!

                                                                                                                                                                  

           

Afrikaans woordenboek:

Agter elke hond aan blaf  =  Geen eigen mening hebben