" Asblikkrappers "

Dinsdag is in onze wijk vuilnisophaaldag. We plaatsen dan 2 soorten zakken op de gemeentelijke strook voor onze huizen. In de zwarte zak zit voornamelijk tuinafval en in de doorzichtige zit papier, plastic en metaal. We hebben twee soorten afvalophalers: de reguliere, gemeentelijke vuilnisophalers met hun vuilnisauto en daarnaast hebben we ook nog de (met een mooi Afrikaans woord) "Asblikkrappers." Dat zijn daklozen, die bijna allemaal verslaafd zijn aan drank en/of drugs. Deze mensen zonder onderkomen overnachten zomer en winter buiten in het veld of in het achter onze wijk gelegen bos.

Ze laten daar hopen afval achter, zoals: kleren, plastic flessen, glas en voedselresten. Ook hun ontlasting ligt daar. Ze komen elke ochtend naar het dorp om drank en drugs te kopen en te bedelen. Maar op de vuilnisophaaldagen hebben ze andere werkjes: Tussen 7 uur 's morgens en 4 uur in de namiddag struinen zij door onze straten en halen datgene wat zij gebruiken kunnen uit met name de doorzichtige zakken. Als ze daarna de geopende zak weer netjes dichtmaakten, zouden er niet al te veel problemen zijn, maar bijna wekelijks liggen er daarna allerlei spullen naast de meestal niet gesloten zak. Sinds enige maanden zijn er z.g. "controllers" actief in de wijk. Zij patrouilleren's ochtends tussen 7 en 11 uur in de straten en sturen de asblikkrappers weg uit onze wijk.

De meeste mensen - ik ook - waren van mening dat aan de straat geplaatst huisvuil eigendom bleef van de bewoners. Maar er is een gemeentelijke wet (een "by-law") die bepaalt, dat de gemeente eigenaar is en anderen (ook dus de asblikkrappers) geen recht hebben op dit afval. De controllers sturen de ongewenste mensen niet uitsuitend weg uit de wijk. Zij wijzen er op, dat er in Ashbury minstens 7 uitdeelpunten zijn waar soep, brood en pap gratis wordt verstrekt. Daar krijgen ze normaal eten en drinken in plaats van het onhygiënische gegraai in andermans vuil.

" As jy dalk bekommerd is dat jou kind se uitstaande biblioteekboeke in die feestyd 'n paar Rand boetegeld uit die sak gaan jaag, het Kaapstad-Metroraad goeie nuus. Jy kan jou beursie gerus toemaak, want die biblioteke nooi jou uit om van 15 tot 20 Desember jou kind se uitstaande boeke terug te bring teen geen koste nie. Jy hoef dus nie die normale boete te betaal nie. "

Raadslid Francine Higham zegt: "Het is bemoedigend om te zien hoe graag onze kinderen lezen, maar we willen die geleende boeken wel graag terug hebben voor volgende lezers. Momenteel zijn er 10.025 kinderboeken niet ingeleverd met een gezamenlijke waarde van R. 2,2 miljoen (= 110.000 euro). Voor kinderen is een nieuw abonnement gratis. 

Op maandag 8 december was ik in het gemeentehuis aan de Piet Retiefstraat. Daar kom ik gewoonlijk tweemaal per jaar. In deze voormalige lagere school is ook de bibliotheek gevestigd, maar ik heb daar nog nooit een klant binnen gezien. Uitsluitend een paar personeelsleden. Onze Nederlandse achterburen Liesbeth en Frans komen er echter vaak en zijn volgens mij de beste (en enige?) leners van boeken. 

Maandag zag ik echter nóg een klant binnen zitten. Dat brengt het aantal biebklanten al op minstens DRIE. Liesbeth en Frans nemen telkens een flinke stapel boeken mee naar huis en als Liesbeth naar de bibliotheek belt om de leentijd te verlengen, krijgt zij steevast te horen: " U mag ze gerust wat later inleveren, want er vraagt toch niemand naar de door u geleende boeken !"

Woensdag, op de vooravond van kerstmis, waren wij uitgenodigd bij een bevriend echtpaar. Zij hebben een groot boerenbedrijf in de Koo met druiven en andere vruchten. Hun terrein is enorm en op een hoog gelegen deel werd er door hen  en hun drie zoons een braai georganiseerd. De uitzichten op de akkers en omringende bergen waren naar alle kanten  fantastisch. De drie zoons van het echtpaar hebben alle benodigdheden met een "bakkie" naar de picknickplek getransporteerd. 

Waarna wij op een ander "bakkie" over een steil, hobbelig bergpad flink de hoogte in gingen. Bij een kampvuur volgden interessante gesprekken en werd de inwendige mens niet vergeten. Om 22.00 uur hobbelden we allemaal in het stikdonker weer naar beneden. Met dank aan de gastfamilie keerden we terug naar ons huis. Een avond, die nog wel een tijdje in onze gedachten zal blijven !

   

Afrikaans woordenboek:

Op die ashoop sit  =  moedeloos zijn

" Absa Cape Epic "

Het buitengebied van Montagu is gezegend met een groot aantal z.g. trails, fiets- en looproutes in de omringende bergen. Als lid van de loopgroep "Mountain Meander" heb ik al heel wat van die trails gelopen, maar dat is kinderspel bij datgene wat er in maart '26 staat te gebeuren. Dan zijn "onze routes" een deel van de zwaarste mountainbike-wedstrijd in Zuid-Afrika: de Absa Cape Epic.

Momeneel is een team van vrijwilligers al druk in de weer om de routes klaar te maken voor de wedstrijd. Gedurende de maanden januari t/m maart is er geen logeermogelijkheid meer in heel Montagu en omgeving. Naast de 1300 fietsende deelnemers komen familieleden, verzorgers en geïnteresseerde toeschouwers naar ons dorp. Naar verwachting: minstens 12.000 personen zorgen voor een geweldige boost van het toerisme met grote financiële gevolgen voor allerlei bezigheden !

De Absa Cape Epic, of de Cape Epic: Opgericht door Kevin Vermaak, is een jaarlijkse mountainbike-etappewedstrijd in de West-Kaap, Zuid-Afrika. De wedstrijd werd voor het eerst georganiseerd in 2004 en is door de UCI (Union Cycliste Internationale) geaccrediteerd als buiten categorie. De achtdaagse wedstrijd bestaat uit een proloog en zeven etappes en beslaat doorgaans meer dan 680 km met zo'n 16.900 m aan hoogtemeters. Professionele mountainbikers van over de hele wereld, bestaande uit maximaal 650 teams, strijden in teams van twee. Om in aanmerking te komen voor een finishplaats, moeten teams de hele race bij elkaar blijven. De wedstrijd staat ook open voor amateurs, die via een loterij een plek kunnen bemachtigen. De finishtijden van elke etappe worden bij elkaar opgeteld om het winnende team in elke categorie aan het einde van de wedstrijd te bepalen. Het parcours verandert elk jaar, maar de wedstrijd heeft altijd in de West-Kaap plaatsgevonden.

Oorsprong: Kevin Vermaak richtte de Absa Cape Epic op in 2004, in een tijd dat er in Zuid-Afrika nog geen vergelijkbare evenementen waren en mountainbiken in het land nog in de kinderschoenen stond. Tegenwoordig wordt de Absa Cape Epic regelmatig "de Tour de France van het mountainbiken" genoemd. De groei van de Absa Cape Epic ging gepaard met een explosie in de populariteit van mountainbiken in Zuid-Afrika, en er zijn nu meer dan 50 etappekoersen. Vermaak, een Kapenaar en afgestudeerd in elektrotechniek aan de UCT, werkte begin jaren 2000 in de IT in Londen en nam als gepassioneerd mountainbiker deel aan evenementen over de hele wereld, waaronder twee mountainbiketochten door de Himalaya. Hij bedacht de Absa Cape Epic tijdens zijn deelname aan de La Ruta de los Conquistadores in Costa Rica in november 2002. In februari 2003 was hij na acht jaar in Londen terug in Zuid-Afrika om de Cape Epic op te zetten. Vermaak reed de Absa Cape Epic voor het eerst in 2016 en opnieuw in 2019.

Route: De route start en finisht in de Westkaap, Zuid-Afrika en de route wordt elk jaar opnieuw vormgegeven. De kortste Absa Cape Epic vond plaats in 2016 met een lengte van 647 kilometer, de langste route was in 2008 met een lengte van 966 kilometer.

Raceconcept: Alle renners moeten zich inschrijven als een team van twee personen. Aanvankelijk werd het teamconcept ontwikkeld, omdat etappekoersen vaak door zeer afgelegen gebieden voeren, en het hebben van partners die zich aan de wedstrijdregels houden om op elkaar te letten, dient een veiligheidsfunctie. Renners in een team moeten te allen tijde binnen 2 minuten van elkaar blijven tijdens de race, anders krijgen ze een straftijd van een uur. Dit wordt gehandhaafd door middel van tijdmatten die verspreid over de etappe worden geplaatst. Na een derde overtreding wordt het team gediskwalificeerd. Van teams wordt verwacht dat ze de finish bereiken binnen de aangegeven maximumtijd.

Zoals wel vaker voorkomt bij huizen, heeft ook ons huis een achterdeur. Heel bijzonder is dat niet, maar rond die deur hebben we wel eens een probleem. De veel voorkomende westenwind blaast zand, bladeren en ongedierte door de vaak openstaande deur naar binnen. Dit tot grote ergernis van Sanja.

Daar komt dan ook nog bij, dat ik die achterdeur regelmatig open laat staan, waardoor Sanja's ergernis nog groter wordt. Zondag gebeurde dat ook weer en ik kreeg me toch de westenwind van voren. Haar opmerking: "Hebben ze jou niet geleerd om een deur achter je dicht te doen? Mijn moeder heeft me dat vroeger goed geleerd !"

Ik vind het een beetje gezeur en kon alleen maar antwoorden: " In mijn jonge tijd stond in Brabant elke achterdeur altijd open en mijn moeder heeft me daarom niet geleerd om die altijd achter me dicht te doen."  Dat is dan misschien een tekortkoming in mijn opvoeding geweest en dan kan ik er toch niets aan doen, dat onze achterdeur open  blijft staan. Het gezegde is toch: Jong (niet) geleerd, is oud (niet) gedaan !"

Afrikaans woordenboek:   

'n suurknol  =  een zuurpruim

" Dankie, Jesus ! "

Dat riep een man, die op 18 november verdacht werd van kabeldiefstal, nadat hij uit een rivier gered was. De dief sprong in het ijskoude water van de Oranjerivier bij de plaats Prieska toen agenten hem betrapten op kabeldiefstal. Om de politie te ontlopen klom hij over de brugleuning zo de rivier in. " Thank you, Jesus, thank you,  Jesus ", schreeuwde de man toen hij uren later uit het koude water gered werd. Zijn plan om op die manier te ontsnappen, mislukte totaal toen hij zich in de kolkende rivier uren lang vast moest houden aan een uitstekende rotspunt. 

" Wij zijn deel van de gemeenschap en helpen waar en wanneer wij dat kunnen", zei Johan Botes, één van de redders. 

Zijn hulp was om 3 uur 's nachts ingeroepen en samen met zijn zoons hebben zij vier uur gezwoegd om de dief in veiligheid te brengen. " We hebben een binnenband van de brug af laten zakken en daar heeft hij zichzelf aan vastgemaakt. Toen hebben we hem naar de oever gesleept." Eén van de redders kon niet nalaten om een opmerking te maken: " Jy kan nie die Here prys, terwyl jy besig is met die duiwel se werk nie." De man is door de politie meegenomen en later vrijgelaten ! Aldus "Die Burger".

Er is hier in Zuid-Afrika geen enkele belangstelling voor het Sinterklaasfeest. "Zwarte Pieten" zijn er hier genoeg, maar in deze tijd maakt men zich al op voor het naderend Kerstfeest. Maar Sanja laat Sinterklaas niet ongemerkt voorbij gaan. Elk jaar weer brengen we pepernoten, kruidnoten chocoladeletters, marsepein en allerlei andere lekkernijen mee uit Nederland. 

Vrijdag zaten we daarom met nog 10 andere Nederlanders hier op ons terras verzameld en deden we ons tegoed aan al dat ongezonde, maar wel lekkere spul. Na alle drukte van de vrijdag dacht ik op zaterdag een lekkere luierdag te hebben. Met een boek en een glas op het nu lege terras zitten en een muziekje  erbij. 

Helaas voor mij had Sanja een heel ander plan. Iets minder leuk voor mij, maar volgens vrouwlief wel heel hard nodig. Eén keer per jaar moet onze garage een grote schoonmaak- en opruimbeurt hebben en dat moest op mijn uitrustzaterdag. Samen met onze huishoudhulp Lena zijn we de hele ochtend in de weer geweest. Eerst alle spullen (echt allemaal!) uit de garage sjouwen. Daarna gingen Sanja en Lena de garage en alle spullen een goede sopbeurt geven 

en voerde ik intussen enkele reparaties uit om te voorkomen, dat de veel te vol geladen kasten en kastjes met pluggen en al uit de muur gerukt werden. Daarna volgde natuurlijk het weer inruimen van alle spullen. Onze garage is weer spic & span en kan er weer een jaartje tegen. En op zaterdagmiddag heb ik toch maar genoten van zalig niets doen !    

Een groot huis heeft ontegenzeglijk veel voordelen. Je kunt ontzettend veel spullen opslaan. ( De meeste zijn overbodig trouwens en liggen of staan er jááárenlang zonder gebruikt te worden). Maar een groot en oud huis heeft ook zijn nadelen: Er is altijd onderhoudswerk, dat gedaan moet worden. 

Eén zo'n klus, die elk jaar weer terugkomt, is schilderwerk. Zijn het niet de raamkozijnen, luiken en deuren, dan zijn het wel de gestucte muren waar de verf van afbladdert. Op onze binnenplaats zaten er zoveel lagen witte verf over elkaar heen, dat het nu een keer tijd werd om de klus eens grondig aan te pakken. Dat gebeurde met een staalborstel en er kwam heel wat loszittende verf van de muur.  Het heeft me veel tijd, inspanning en zweet gekost, maar toen er na al dat voorwerk een finale laag witte verf aangebracht was, zag het er niet alleen fraai uit, maar houdt het nu hopelijk weer enige jaren. De binnenplaats is nu klaar. Nu nog heel veel andere muren !

Afrikaans woordenboek:

daar sit jy met jou hand vol vlieë  =  al jouw moeite was voor niets

 

" Ook in Zuid-Afrika ! "

Vorige week sprak ik over natuurbegraafplaatsen en vroeg ik me af of deze vorm van begraven in Zuid-Afrika ook toegepast wordt. Het blijkt inderdaad (al sinds 2011) bekend te zijn en het wordt o.a. bij Stellenbosch sinds enkele jaren toegepast. Groene begrafenissen en ecologische begrafenissen worden steeds populairder! Het Wiesenhof Legacy Park is een 300 hectare groot privé-natuurreservaat dat begraafplaatsen en herdenkingsplekken biedt voor het verstrooien van as aan Zuid-Afrikanen. Het begrafenislandschap in Zuid-Afrika is enorm veranderd sinds het begin van de pandemie. Mensen overwegen nu vaker 'groene begrafenissen om hun afscheid zo goed mogelijk te laten verlopen.

Tegenwoordig maakt iedereen zich meer zorgen over zijn of haar eigen CO2-voetafdruk, en neemt de druk en het bewustzijn rond de uitstoot van schadelijke gassen in de atmosfeer toe. Het is dan ook niet verwonderlijk dat steeds meer mensen milieuvriendelijke of groenere opties overwegen met betrekking tot de afdruk die ze achterlaten wanneer ze overlijden. Hoewel conventionele begrafenissen (met normale kisten en alle tradities die bij de cultuur van de overledene horen) nog steeds verreweg de populairste manier zijn om dierbaren te begraven, kiezen steeds meer mensen voor crematie. Dit is niet per se wat we bedoelen met een 'groene uitvaart', maar velen beweren dat dit milieuvriendelijker is dan alternatieve opties. Crematie als uitvaartoptie draagt ​​helaas wel bij aan de CO2-voetafdruk, omdat het crematieproces gebruik maakt van bepaalde fossiele brandstoffen en voornamelijk koolmonoxide in de lucht uitstoot.

De vraag naar milieuvriendelijkere alternatieven in plaats van de meer traditionele manieren van begraven is toegenomen. Met betrekking tot een begrafenis is het gebruik van een kist van biologisch afbreekbaar materiaal belangrijk. Het inwikkelen van het lichaam van de overledene in een lijkwade van ongebleekt natuurlijk materiaal zoals katoen of zijde. Het gebruik van gerecyclede papierproducten voor het uitvaartprogramma. Het niet balsemen van het lichaam van de overledene (waarbij voorheen gebruik werd gemaakt van formaldehydevloeistof, die giftig is voor het milieu). Het gebruik van natuurlijke grafstenen zoals platte rotsen of natuursteen, of zelfs speciale planten of bomen als grafmarkeringen. Al deze factoren zijn effectieve manieren om ervoor te zorgen dat de overledene een waardig afscheid krijgt, terwijl men toch rekening houdt met de milieueffecten van een begrafenis.

Wat de brand van een paar weken geleden betreft, zijn wij en met name ons rieten dak goed weggekomen. Het vuur verspreidde zich door de harde wind zeer snel om uiteindelijk het eucalyptusbos aan de rand van Montagu-Zuid te bereiken. Door een regenbui doofde het vuur, maar een deel van het bos had toch al flink wat brandschade opgelopen. Tijdens onze ochtendwandeling met de honden konden we de brandschade aan de bomen eens goed bekijken en ik kan alleen maar herhalen: "We hebben geluk gehad, dat de schade beperkt gebleven is tot een klein deel van het bos."

Deze brand hebben we zonder schade overleefd, maar over de dakloze zwervers, die illegaal in het bos verblijven en daar de kou verdrijven en hun potje koken, daar maken wij ons - en velen met ons - de nodige zorgen over. De wijkvereniging en de Munisipaliteit proberen de daklozen steeds te verwijderen, maar telkens komen ze weer terug en het worden er steeds meer. Er zijn al ooit pogingen ondernomen om een nachtopvangplek, een z.g. "shelter", voor hen te realiseren met was- en slaapgelegenheid, maar tot nu toe is dat niet gelukt. Een aantal van deze zwervers wil niet eens in een opvang. Mogelijk, omdat zij illegaal in het land verblijven en kans zouden lopen om uitgewezen te worden!

Afrikaans woordenboek:

op 'n hanetreetje = op korte afstand

" Teveel van het goede ! "

De nationale studiebeurs-verstrekker (NSFAS) heeft op de sluitingsdatum van 15 november voor het komende studiejaar dat start in januari 2026 al 894.000 aanvragen voor financiële ondersteuning ontvangen. Aldus Minister van Hoger Onderwijs, Buti Manamela. Studenten die een aanvraag op tijd ingediend hebben, krijgen rond 15 december uitsluitsel. Wie nu alsnog een aanvraag indient, heeft pech, want de sluitingsdatum 15/11 was finaal. De minister heeft ook al gewaarschuwd, dat het aantal aanvragen de mogelijkheid van plaatsing op de Universiteiten en Hogescholen verre overtreft. 

Er is simpelweg onvoldoende capaciteit op de scholen. Die  capaciteit bedraagt "slechts" 235.000 eerstejaars studenten. Daarom adviseert de minister om vooral ook te kijken naar andere vormen van (hoger) onderwijs, met name noemde hij het Technisch en Landbouwkundig beroepsonderwijs. Onderwijsvormen om personen op te leiden tot vaklieden waar het land geweldig om zit te springen !

Gedurende mijn korte verblijf in Nederland vanwege familieomstandigheden, maakte ik sinds lang geleden weer eens kennis met winterse omstandigheden. Regen, hagel en sneeuw kwamen op mijn pad. Voor bijna einde november niet echt extreme omstandigheden. In Montagu daarentegen heerste er gedurende diezelfde week een hittegolf (tot wel 38 graden) en we zitten hier nog maar in het voorjaar. De echte warmte komt normaal gesproken pas in januari en februari. 

Maar Montagu is niet de maat voor heel uid-Afrika. Met name in de Noord-Vrijstaat was er een tornado met hagel. Regenbuien blijven met name voor de boeren in onze omgeving helaas uit. Vergeleken met  2024 is de hoeveelheid neerslag dit jaar nog niet de helft van vorig jaar.  De gemeente heeft sinds 1 november waterbeperkende maatregelen ingesteld met flinke boetes voor overtreders. Ook dat is veel vroeger noodzakelijk dan eerdere jaren. Hier lijkt het erop, dat er sprake is van klimaatverandering !

De begrafenis van een familielid gebeurde op een natuurbegraafplaats. Een fenomeen waar ik wel ooit van gehoord had, maar zo'n begrafenis had ik nog nooit gezien of meegemaakt. Het principe is eigenlijk heel eenvoudig: het lichaam van de overledene wordt volledig teruggegeven aan de natuur. Dus geen metalen voorwerpen en kunststofkleding mogen mee begraven worden.  Alles moet op een natuurlijke wijze afgebroken kunnen worden. Ook mogen er geen grafzerken geplaatst worden. Alleen een boomschijf met naam en jaren zijn een tijdlang zichtbaar, want ook die vergaan op natuurlijke wijze. Bij de begrafenis van afgelopen vrijdag ging een grote groep personen mee naar het al uitgegraven graf. Velen natuurlijk om de laatste eer te bewijzen, maar naar ik denk, ook nogal wat personen met belangstelling voor deze (minder bekende?) vorm van begraven. In Nederland schijnt deze vorm van begraven steeds meer toegepast worden, maar of dit in Zuid-Afrika met een nogal stenige bodem ook ergens kan, weet ik niet. Dat lijkt me een interessant iets om eens nader uit te zoeken. Een aansprekende manier van begraven vind ik het beslist !

Afrikaans woordenboek:

Te laat vir jou eie begrafnis wees  =  Erg langzaam zijn

 

 

" Dakloos "

We hadden vorige weken te maken met meerdere brandhaarden op de bergen rondom Montagu. Hoe het vuur precies ontstaan is, weten we niet. Er circuleren geruchten, dat pyromanen er de hand in gehad hebben. Een andere mogelijke reden kan zijn, dat dakloze zwervers die in het berggebied regelmatig verblijven bij gebrek aan een huis een vuurtje gemaakt hebben om eten te koken. Er zijn steeds meer van deze daklozen en dat begint een groot probleem te worden. Het speelt niet alleen hier. In heel het land gebeurt dit. Vergeleken met andere plaatsen valt het hier eigenlijk nog mee. In Johannesburg is het echt een groot probleem:

Een deel van de daklozen in het centrum van Johannesburg verkeert in onzekerheid, omdat de stad hen van straat haalt zonder een plan voor waar ze heen moeten. Donderdagmiddag 13 november stonden groepjes daklozen in Johannesburg langs de winkels tegenover de taxistandplaats Wanderers in het centrum, zich vastklampend aan de weinige bezittingen die ze konden redden. 

Donderdag eerder was de stad Johannesburg begonnen met het opruimen van daklozenkampen rond Constitutional Hill, in aanloop naar de G20-top volgend weekend, 22-23 november. Gemeenteambtenaren en de Johannesburg Metro Police Department (JMPD) arriveerden met bouwvoertuigen en arbeiders laadden de bezittingen van degenen die op straat sliepen in vrachtwagens. Ze vroegen zich af of dit een opknapbeurt of een verhuisbericht was. "Ik weet niet waar ik heen moet, maar de politie en de mensen die ons weghaalden, hebben me verteld dat ik naar huis moest gaan", zei Tebello Molete uit Sebokeng. "Maar ik kan niet naar een huis. 

Ik zou hier niet zijn als ik een veilig en warm thuis had." Daily Maverick hoorde agenten van de JMPD vragen waar mensen vandaan kwamen en hen vervolgens zeggen "naar huis te gaan". De stad heeft het daklozenkamp zonder plan ontruimd. Het aantal daklozen in Johannesburg is veel groter dan het aantal bedden in de gemeentelijke opvangcentra. Daily Maverick vroeg burgemeester Dada Morero of de schoonmaakactie ook plannen omvatte om daklozen te verplaatsen. "We zijn nog steeds in gesprek over daklozen in de stad. We moeten een betere manier vinden om dakloosheid in onze stad beter te beheren", zei hij.

In Johannesburg wordt dakloosheid naar verluidt voornamelijk veroorzaakt door economische uitsluiting, stijgende werkloosheid, versnelde verstedelijking en toenemende ongelijkheid. Mensen voelen zich aangetrokken tot Johannesburg door de belofte van kansen, maar velen worden geconfronteerd met een prijs die hen de moeite kost om te overleven. In juni uitte de stad haar bezorgdheid over het stijgende aantal daklozen. Geconfronteerd met een tekort aan tijdelijke huisvesting, gaf de stad toe dat ze niet aan haar wettelijke verplichting kan voldoen om degenen die ze wil verwijderen, onderdak te bieden. Het is onduidelijk of de stad daklozen uit andere delen van de binnenstad zal verwijderen, maar daklozen in het CBD beschreven hun moeite om toegang te krijgen tot opvang en revalidatiefaciliteiten. De stad heeft slechts twee werkende daklozenopvangcentra: Windsor West Shelter, dat plaats biedt aan maximaal 60 mensen, en Dan Street Shelter in stadsdeel Florida, dat ook 60 mensen opvangt. Het grootste opvangcentrum van de stad, Kotze Street met 300 bedden, tegenover Constitutional Hill, werd in 2023 gesloten. Er zijn nog een aantal andere opvangcentra in de stad, geleid door NGO's (Goede Doelen Organisaties). Volgens de volkstelling van 2022 waren er 8.692 daklozen in Johannesburg. Andere instanties schatten het aantal daklozen in de gemeente op 15.000 tot 20.000 !

Vanwege familieomstandigheden moest ik nogal snel naar Nederland. Er moest dus een ticket geboekt worden. Via een vergelijkings-site kwamen we uit bij de vliegmaatschappij "Edelweiss Air". De prijs was redelijk, dus boeken maar. Om het E-ticket te ontvangen kwam ik tot mijn verbazing terecht op de site van Lufthansa. Nou ja, dat zal wel goed zijn. Op de luchthaven van Kaapstad kon ik maandag  instappen in ....een toestel van Swiss Air. Het is goed gekomen, zonder problemen stond ik 16 uur later op Schiphol. Duidelijk een geval van samenwerking !

 

Afrikaans woordenboek:

Huitjie en muitjie  =  de hele boel

" Roetpieten "

De ons omringende bergen staan weer eens in brand. Is het een weggegooide sigarettenpeuk, een glasscherf, die als brandglas fungeert of zijn er weer pyromanen actief ? De hoge zomerse temperaturen en harde wind helpen daar ook een handje bij. Eens in de zoveel jaren is het een goede zaak dat het fijnbos afbrandt, zodat de planten en struiken vernieuwen. Maar de schade aan het dierenleven is groot en elke keer weer vallen er huizen ten prooi aan de vlammen. Deze keer startte de brand in een kloof boven de wijk Zolani langs de R60 richting Swellendam. 

De vuurhaard bevond zich zodanig hoog in de bergen dat de brandweer daar niet kon komen met hun auto's. Er zat maar één ding op: gecontroleerd laten branden en wachten op een fikse regenbui, die het vuur zou doven. Maar er kwam geen regen. De vuurhaard werd werd groter en groter en kroop tegen de berghelling op tot zaterdag de top bereikt werd. Daarna kwam het vuur over de bergen in onze richting. Naast veel rook leverde het ook fascinerende foto's op. Helicopters werden ingezet om de situatie goed in de gaten te houden. Die moesten van Paarl komen, want daar zijn de enige twee toestellen die men tot de beschikking heeft, gestationeerd. 

Het inzetten van deze toestellen gebeurt niet zomaar, want er hangt een zeer hoog prijskaartje aan.  Zondagavond kwam de vuurhaard  wel erg ver omlaag en onze angst was, dat het vuur het eucalyptusbos zou bereiken. Dat bos grenst pal aan Montagu-Zuid, onze wijk. Eucalyptusbomen bevatten veel hars en dat brandbare goedje kan zich razendsnel verspreiden. Ons huis met het rieten dak zou gemakkelijk  een prooi kunnen worden van de vlammen. Het leverde ons een slechte nachtrust op, maar gelukkig gebeurde er die nacht niets ernstigs. Er kwamen geruststellende berichten van de 40 brandweerlieden, die het vuur goed in de gaten bleven houden. De volgende ochtend was onze stoep, de oprit en zelfs ons zwembad bedekt met een laag roet. Ik voelde me net een roetpiet en heb toen als een veegpiet ons erf schoongeveegd.

Maandagavond waren er nog een paar kleinere brandhaarden te zien, maar die waren hoog op de berghellingen. Hopelijk gaat het vuur niet ondergronds verder. Maar daar bleef het niet bij, want intussen waren brandhaarden aan de andere, noordelijke kant van de bergen. De dagen daarna bleven de temperaturen hoog en de wind waaide hard, maar het grootste gevaar lijkt nu toch geweken te zijn !

Het verbaasde me enigszins dat er geen bluswerk uitgevoerd werd met helikopters. Iets wat bij eerdere branden wel gebeurde, maar waarschijnlijk gebeurde dat nu niet vanwege een ernstig tekort aan water. De hoeveelheid regenwater is dit jaar tot nu toe nog maar de helft van wat er normaal in 10 maanden valt en de zomer is eigenlijk nog niet eens begonnen. De heetste en droogste maanden december, januari en februari moeten nog komen. De munisipaliteit kwam met de melding, dat waterbesparing ingegaan is per 1 november. Wie een bepaalde hoeveelheid overschrijdt, betaalt daar een hoge prijs voor. Auto wassen en zwembad vullen mogen niet meer en de besproeiing mag slechts 3x per week en gedurende 2 uur 's avonds aangezet worden !

Afrikaans woordenboek :

Dit gaan op 'n galop  =  dit gaat erg snel

" Jacaranda-tijd "

Na de Bauhinia en de Bottle Brush is het nu de beurt aan de Jacaranda om onze straten mooi te kleuren. In onze wijk staan er aardig wat, maar in het naburige Robertson zijn er hele straten die voorzien zijn van deze bijzondere bomen. Helemaal uitbundig bloeit deze boom in Pretoria, dat ook wel Jacaranda-stad genoemd wordt. Jacaranda betekent "geurig" en dat is in deze tijd duidelijk in onze straten te merken. Maar - Cruyff zei het jaren geleden al - elk voordeel heb z'n nadeel (of was het andersom?) Na de niet al te lange bloeitijd zijn de straten bedekt met de uitgebloeide bloemen. De Jacaranda's beginnen in heel het land nogal op leeftijd te raken. Ze verliezen takken, krijgen minder bloemen en staan op de lijst van indringers en mogen niet meer verkocht en geplant worden. Het gaat nog wel even duren, maar uiteindelijk gaat de soort in Zuid-Afrika verdwijnen.

Sinds woensdag weet ik waarom een kameelperd (giraf) lange benen heeft. Een nieuwe studie van dr. Snelling en dr. Seymour, twee universitaire onderzoekers, heeft het duidelijk gemaakt. Zij hebben ontdekt, dat die benen zo lang zijn om de druk te verminderen die nodig is om bloed van het hart naar de hersenen te brengen. Die afstand is bij een giraf tot wel twee meter. De bloeddruk ligt bij mensen op ongeveer 100 mmHg, maar bij een giraf ligt die tussen 200 en 250 mmHg. Die bloeddruk is zo hoog omdat het bloed vanaf het hart door een lange nek naar het hoofd gepompt moet worden. " Die lang bene stel die kameelperd in staat om lank te wees sonder om sy bloeddruk verder te verhoog."

Als een giraf alleen maar een lange nek zou hebben, zou het dier ongeveer 3000 kJ bijkomende energie moeten innemen. Dat zou op jaarbasis 1500 kg voedsel zijn. "Die energie, wat die kameelperd bespaar te danke aan sy lang bene, kan gebruik word vir ander belangrike take soos baklei (ruzie maken) of voortplant", sê dr. Snelling !

Tijdens onze wandeling van afgelopen vrijdag viel het woord "jezus-mina". Wie was toch die Mina? Had Jeus wellicht een vriendin Mina genaamd? Geen van drieën wist de afkomst van dit woord. Over het privéleven van Jezus weten we sowieso niet veel en tijdschriften zoals de Story waren er vroeger nog niet. Dus zocht ik het maar eens op, want op internet vind je een antwoord op al je vragen. 

Nondeju, deksels, jesses: het zijn allemaal vloeken die ooit een duidelijke bijbelse betekenis hadden. ‘Nondeju’ komt van nom de Dieu, naam van God. ‘Deksels’ is afgeleid van duivels. En ‘jesses’ is een aangepaste vorm van Jezus. In de loop der eeuwen zijn de klanken afgesleten, door elkaar gehusseld of bewust aangepast om ze minder pijn te laten doen aan gelovige oren. Ook ‘jezus mina’ (of jeetjemina, jeeminee of jemenie) is zo’n verbasterde vloek. Ooit zeiden mensen Jesu Domine: Latijn voor ‘Jezus de Heer’. In de loop der eeuwen verdween de lettergreep ‘do’ en werd de rest op verschillende manieren verhaspeld. Zo ontstonden ‘jezus mina’ en allerlei variaties daarop. 

Afrikaans woordenboek:

In Lotusland leef  =  een gemakkelijk leven leiden

" Ik ga op vakantie en neem mee! "

We deden dit geheugenspelletje regelmatig met de kinderen op de basisschool. Tegenwoordig doen Sanja en ik een variant van dit spel, namelijk: "Ik ga op vakantie en BRENG mee !" Eind september kwam ik terug uit Nederland en deze week arriveerde Sanja uit ons vaderland. Wat onze bagage betreft transporteerden wij samen drie propvolle (3x23 kg) koffers, twee  overvolle (2x7 kg) handbagagekoffers  en twee rugzakken (2x4 kg) van Nederland naar Montagu. En wat zat er dan toch allemaal in? Babykleertjes: 110 babypakjes, 20 broekjes, 26 mutsen, 2 slabbertjes, 12paar sokjes, 2 paar handschoentjes, 13 dekentjes, 15 tassen en 40 popjes. Allemaal voor Sanja's Hug-a-Baby project. Op allerlei fronten gaat het niet zo goed met Zuid-Afrika, maar met de bevolkingsgroei gaat het heel goed. 

(Als je dat tenminste goed wilt noemen. Jaarlijks neemt de bevolking toe met ruim een miljoen baby's met een twijfelachtige toekomst, want van deze erg grote bevolking heeft ruim 40 % van de jonge mensen nu en later geen werk.) 

Siviwe Gwarube, minister van Basisonderwijs heeft enkele dagen geleden bekend gemaakt, dat tussen 1 april 2024 en 31 maart 2025 maar liefst 2.833 kinderen in de leeftijd van 10 tot 14 jaar zwanger geraakt zijn. 

Elke maand levert Sanja 40 tassen met babyspullen af in het nabij gelegen hospitaal. In die tassen zitten naast babykleertjes, tandpasta, tandborstel, zeep en wat andere verzorgingsspullen. Die tassen en babykleertjes komen allemaal uit Nederland en bij elk verblijf in Nederland sjouwen wij ons een breuk aan al dit goedbedoelde spul. 

Gelukkig (of niet)  hebben wij een nogal groot huis: drie slaapkamers, drie badkamers, zes toiletten en een compleet gastenverblijf. Maar.... helaas kunnen wij geen gasten bij ons een  verblijf aanbieden. De logeerkamer ligt vol kleertjes en tassen. Wie naar het toilet wil, moet eerst enkele stofzuigers verwijderen en in het gastenverblijf durf ik geen bovenkast open te doen, want "alle goeds komt dan van boven." Gelukkig ligt daar bij mijn motorkleding een helm. 

Greylisting is, in financiële termen, wanneer de Financial Action Task Force (FATF) een land onder strenger economisch toezicht en regulering plaatst. Dit betekent dat het land niet volledig voldoet aan de FATF-normen voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering, maar er wel serieus naar streeft.

Zuid-Afrika is officieel van de grijze lijst van de Financial Action Task Force (FATF) gehaald. Dat gebeurde op 24 oktober 2025, na een succesvolle on-site inspectie in juli 2025. Deze beslissing erkent dat het land aanzienlijke vorderingen heeft gemaakt in het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering, wat het financiële systeem van Zuid-Afrika ten goede zal komen door het vertrouwen te herstellen en internationale transacties te vergemakkelijken. 

Succesvolle aanpak van tekortkomingen: Het land heeft 22 actiepunten van de FATF aangepakt, Positieve economische gevolgen: De verwijdering van de lijst zorgt ervoor om het vertrouwen van investeerders te vergroten, investeringen aan te trekken en de kosten van internationale transacties voor bedrijven en burgers te verlagen. Aanhoudende waakzaamheid: Hoewel de verwijdering een belangrijke mijlpaal is, benadrukte de Zuid-Afrikaanse belastingdienst dat de strijd tegen financiële criminaliteit doorgaat en dat het land zich zal blijven inzetten om de hoge standaarden van financiële integriteit te handhaven.

Afrikaans woordenboek:

'n tietmuskiet  =  een zuigeling