"Het gaat maar door"

Het - of beter gezegd - Hij gaat maar door. Het gaat bijna ongemerkt, maar toch is dit al de zeshonderdste blog sinds ik in februari 2011 met mijn verhaaltjes over het leven in Zuid-Afrika begon. Tot nu toe lukt het nog steeds om elke donderdag een verhaaltje te publiceren over ons leven en vermeldenswaardige gebeurtenissen die hier plaatsvinden. Elk jaar komen er dus 52 bloggen bij en dat betekent, dat ik begin september 2024 het getal van 700 zal bereiken.  Daar gaan we voor. De tijd zal leren of het me gaat lukken !

Eskom kan weer eens niet voldoende stroom leveren. Hoe erg het met de enige (!) energieleverancier  in Zuid-Afrika gesteld  is, wordt uitgedrukt in fasen van loadshedding (stroomonderbreking). Dat gebeurt op een schaal van 1 (weinig problemen) tot 8 ( totaal geen levering). Sinds een aantal jaren speelt dit al en zaten we regelmatig in fase 2 of 3. Maar sinds enkele weken zitten we al meerdere keren in fase 6 en dat betekent, dat we zeker 4 keer loadshedding (stroomonderbreking) per dag hebben. Dat houdt in, dat er 4x 2 uur en een kwartier = 9 uur per dag geen elektriciteit is. Lastig voor de particulier, maar wat te denken van bedrijven, restaurants en winkels. 

De redenen zijn steeds dezelfde: onder andere gebrekkig onderhoud, corruptie, moedwillige vernielingen en miljoenen wanbetalers. Dit jaar hebben de stroomonderbrekingen al meer dan R. 500 miljard schade aan de economie aangericht. Andere energie-leveranciers staan klaar om energie te leveren, maar de minister van Energie Gwede Mantashe, weigert daar gebruik van te maken. En juist nu de energietekorten het hoogst zijn, komt Eskom met het dringend verzoek om de energieprijzen voor het komend jaar met maar liefst 32 % te mogen verhogen. 

Hevige protesten natuurlijk en als die verhoging echt doorgaat, zal het momenteel al enorm grote aantal illegale aansluitingen nog véél groter worden met als gevolg: nóg minder inkomsten voor Eskom en alle gemeenten. Het gaat volgens kenners nog jaren duren voordat het energietekort opgeheven is en dat in een land waar meer dan 300 dagen per jaar gratis de zon schijnt en er volop windenergie zou kunnen zijn !

Sanja heeft maandag haar tweede boosterprik gehaald. Zij neemt het zekere voor het onzekere, want ze vliegt over twee weken naar Nederland en daar schijnt het aantal covid-besmettingen weer toe te nemen. Zij is één van de weinige personen  die zich hier volledig laten vaccineren. In de blog van vorige week meldde ik al dat slechts 30 % zich in Zuid-Afrika heeft laten vaccineren. Een belangrijke reden is, dat men meer vertrouwen heeft in medicijnmannen dan in de overheid en de artsen. Ook vreest men dat toordokters door middel van de vaccins de mens kwaad doen. In mijn simpelheid dacht ik dat deze twee begrippen hetzelfde waren, maar dat is helemaal niet zo. 

Medicijnmannen en -vrouwen zouden magische krachten hebben en helpen patiënten om traditionele medicijnen voor hen te vinden. Heel vaak wordt gebruik gemaakt van planten. Ze staan meestal hoog in aanzien in de gemeenschap en proberen in contact te treden met de geestenwereld en  zo te helpen door eerst de voorvadergeesten te raadplegen.

Toordokters of tovenaars zijn echter kwaadwillige mannen of vrouwen die met behulp van hun tovermedicijnen kwaad willen doen. Zij kunnen mensen ziek maken of zelfs laten sterven. Traditionele mensen in Afrika geloven dat alle slechte dingen zoals ziekte, overlijden, echtscheiding, werkeloosheid, etc. toegeschreven moeten worden aan hekserij en toorderij. Het zijn vaak uitgestotenen uit de gemeenschap en ze worden gehaat en gevreesd !

Afrikaans woordenboek:

kragprop   =  stopcontact

"Boom of plant?"

Tijdens onze trip naar en in Namaqualand was het niet alleen de massale hoeveelheid "daisies", die veel indruk op ons maakte. Ook zagen we een groot aantal vetplanten en daarbij was met name de kokerboom voor ons toch  wel de meest bijzondere. Onze Nederlandse achterbuurman is een specialist wat betreft vetplanten en hij beweerde, dat de kokerboom helemaal geen echte boom is, maar een vetplant. Daar wilde ik meer van weten en bij thuiskomst werd Wikipedia geraadpleegd. De kokerboom (Aloidendron dichtomum) is geen echte boom, maar een plant van het geslacht Aloë, die uitgroeit en vertakt tot hij de proporties van een flinke knotwilg heeft. Aloë's zijn een Afrikaans vetplantengeslacht waarvan er slechts een paar tot boom-achtigen  uitgroeien. 

De kokerboom komt voor in erg droge streken in het noord-oosten van de Karoo in Zuid-Afrika en verder in het buurland Namibië. De naam kokerboom is afgeleid van het feit dat de Bosjesmannen (San) de holle takken van de plant gebruiken om er pijlkokers van te maken. De meeste kokerbomen groeien over, op of tegen basaltgesteenten. Dit gesteente neemt gedurende de dag de hitte van de zon op welke warmte vervolgens gedurende de nacht wordt afgestaan. Ondanks de koude nachten (het kan vriezen) is er op deze manier een relatief constante omgevingstemperatuur. 

Bij eerdere bezoeken aan kwekerijen kwam ik al meerdere keren in de verleiding om ook zo'n kokerboom(pje) aan te schaffen. Op advies van wederom onze achterbuurman heb ik dat toch maar niet gedaan. Een boom(pje) met een lengte van een meter kost al gauw omgerekend een paar honderd euro en een plantje van 15 centimeter is wel betaalbaar, maar groeit elk jaar slechts een paar centimeter. Boompje groot, plantertje dood !

 

De Zuid-Afrikaanse regering is van plan om eind oktober 8.500.000 (8,5 miljoen) Pfizer-vaccins te vernietigen. En dat lot treft hoogst waarschijnlijk nog 10 miljoen Johnson & Johnson vaccins in 2023. Er is gewoonweg veel te weinig vraag. De mensen verwachten niet erg ziek te worden of te overlijden als ze besmet raken met Covid. Enigszins lichtzinnig is die gedachte wel, want er is sinds mei 2020 een oversterfte geconstateerd van zo'n 330.000 slachtoffers en  dit jaar (januari-juni) al 42.000. In september 2022 was slechts 33% van de Zuid-Afrikaanse bevolking volkomen gevaccineerd. Het doel en de verwachting was door de regering in 2021 gesteld op minstens 70%. Ter vergelijking: Rwanda vaccineerde 83% en Botswana 66%. 

Ook wantrouwen is voor nogal wat mensen een reden om geen vaccin te willen. Men vreest dat er allerlei nare dingen in je lijf mee kunnen gebeuren. Als men ziek wordt, gaan ze liever naar een medicijnman. 

In april 2021 zei de minister van Gezondheid, Zweli Mkhize, in het Parlement, dat Pfizer en Johnson & Johnson vasthouden aan het leveringscontract van 10 US Dollar per dosis. De niet gebruikte vaccins kosten het ministerie tientallen miljoenen Randen en daar komen de kosten van de vernietiging tegen R. 20 per kilo nog bij. Dat het bepaald niet stormliep bij de vaccinatiecentra hebben wij zelf kunnen constateren, want alle keren waren er maar weinig mensen aanwezig die kwamen voor een inspuiting !

Afrikaans woordenboek:

'n kat se gedagtes kry  =  wantrouwig worden

 

                  

 

" Het moeilijkste dak van Montagu"

Ons rieten dak heeft al meerdere benamingen gekregen. Toen 11 jaar geleden werknemers van DisaTronic een TV-schotel op ons dak moesten plaatsen, sprak de eigenaar van het bedrijf van "het moeilijkste dak van Montagu". Het dak is hoog, steil en vanwege de rietbedekking glad en moeilijk te beklimmen. Ook was er na de plaatsing van de schotel de nodige schade aan het riet. Je kon duidelijk "de voetstappen" van de werkers in het riet zien staan. Toen in 2016 het riet van ons dak volledig vernieuwd was, zei de uitvoerder van het rietdekkersbedrijf: "Dit is het mooiste dak van Montagu". Laat niemand behalve werkers van ons rietdekkersbedrijf op jullie dak klimmen, want men veroorzaakt veel schade." Na de rietvervanging kregen we - zoals te verwachten - een gigantische rekening. Waarna de directeur van de Absa bank ons dak: "het duurste dak van Montagu" noemde.

Tot vorige week hebben we dan ook niemand werkzaamheden op ons dak laten uitvoeren, maar we kregen al langere tijd nogal wat problemen met de internet-ontvangst. Er bleek maar één oplossing te zijn. De werkers van het computerbedrijf zouden toch echt  het dak op moeten. Dat gebeurde woensdagmiddag. De driedelige ladder die ze meebrachten, bleek echt te kort en zelfs samen met onze ladder, keukentrapje en ladder van de buren lukte het niet om de schoorsteen te bereiken waar de ontvanger zich bevond. 

Uiteindelijk kon een zeer dappere jongeman vanaf het dak van de stoep het hoogste punt bereiken en plat liggend op de schoorsteen heeft hij de reparatie  uitgevoerd. 

Nu beschikken we weer over een goede internetverbinding en - ook héél belangrijk - er zijn nauwelijks sporen in het riet achtergebleven. Alle hulde aan de mensen van Overberg Rekenaars ! 

Tenslotte: 

Ik wil nog even terug komen op ons Namaqualand-uitstapje. Neil MacGregor, een boer van Nieuwoudtville wordt beschouwd als dé pionier van het bloementoerisme in Namaqualand. Hij fotografeerde eerst voornamelijk de bloemrijke landschappen. Later focuste hij zich meer op individuele planten. Vanaf de jaren '60 stopte hij zijn energie in het behouden van zijn bloemenrijkdom op zijn boerderij Glenlyon. 

Hij sloot door middel van afrasteringen de gevoeligste delen af voor het grazende wild en dat bleek een foutieve beslissing. De planten buiten de afrastering deden het veel beter dan die binnen het afgezonderde gebied. Toen realiseerde hij zich dat dit gebied niet voor niets "Bokkeveld" genoemd wordt. In het gebied wemelde het van springbokken, gemsbokken en andere herbivoren (planteneters). Zij "snoeiden" planten, ruimden plantenresten op en  drukten met hun hoeven de zaden in de grond. 

Daarop liet MacGregor zijn Merino-schapen grazen zoals de bokken dat deden. En met succes. Glenlyon werd daardoor een topbestemming voor botanici uit heel de wereld waaronder Sir David Attenborough, die "The Secret Life of Plants" daar filmde in de jaren '90 van de vorige eeuw. In 2007 werd de boerderij een onderdeel van SA National Botanical Garden Institute en het 6000 hectare groot gebied heet nu officieel Hantam National Botanical Garden. 

Wij wilden de Hantam Garden op onze laatste dag  in Nieuwoudtville bezoeken, maar konden die helaas niet op tijd vinden. We hebben daardoor een interessante bezienswaardigheid gemist !

Afrikaans woordenboek:

Daardie uitkomkans  =  dat uitstapje

 

"Het rijst de pan uit"

Onze bakoven in de keuken wordt regelmatig gebruikt. Sanja houdt er van om vaak een cake te bakken. Ook brood, maar dat mislukte nog wel eens. Meestal wilde het deeg niet voldoende rijzen, waardoor het minibroodjes werden ook al was er niets mis met de smaak.  Ik gebruik de oven uitsluitend om pizza's te bakken wanneer Sanja naar Nederland is, maar verder bak ik ze nooit bruin en ben dus geen kenner op dit terrein. Via onze achterbuurman kreeg Sanja een heel eenvoudig recept om een lekker broodje te bakken. Zo was ze afgelopen maandagochtend bijna de hele tijd druk bezig in de keuken om zelfs drie baksels te produceren. 

De vruchtencake lukte zoals eigenlijk altijd prima en het broodje volgens het recept van de buurman zag er ook aantrekkelijk uit. Maar het brood volgens haar eigen recept haalde slechts een hoogte van drie centimeter. Het deeg wilde niet rijzen. Waar geen wil is volgt de harde hand en kordaat mengde Sanja een forse hoeveelheid gist in het onwillige deeg in de hoop dat dat zou helpen. Het  gevolg laat zich raden: Het rijzen verliep zo goed, dat de bakvorm veel te klein was en het brood de bakvorm uit rees. Maandag kon ik de cake al testen en bij het avondeten kreeg ik een broodje van heel erg gerezen deeg. Jammer genoeg is er in Montagu geen TV-programma "Heel Montagu bakt". Anders zouden Sanja's producten hoge ogen gooien !

Tijdens onze 7 daagse trip naar en door Namaqualand hebben we samen bijna 400 foto's gemaakt. Bij het terugkijken en bewerken van die foto's viel me weer eens het verschil op tussen Sanja's foto's en de foto's die ik gemaakt heb. Haar foto's zijn voor het overgrote deel gedetailleerd: een bloem, een wandkleed, een standbeeld of een enkel voorwerp. Zij beschikt daarbij over een kwalitatief heel goede spiegelreflex camera met meerdere lenzen. Ik gebruik meestal mijn smartphone, die prima foto's kan maken, maar geen specialistenwerk levert.

Mijn foto's zijn veel minder gedetailleerd: een landschap of een interieur van een kerk of museum. Verschil mag er natuurlijk best wezen. Sterker nog, het maakt het totale resultaat  aantrekkelijker. Bij thuiskomst is Sanja meteen op de computer aan het werk gegaan en heeft weer een interessant fotoboek samengesteld. Ze moet het alleen nog even in Ermelo gaan halen. Een blijvende herinnering aan de bloemenpracht van Namaqualand !

Tenslotte:

Na drie jaar vergeefs wachten op een verificatiestempel op mijn vaste verblijfsvergunning (een bewijs, dat mijn verblijfsvergunning geen vervalsing is), werd het Sanja te gortig en zij schakelde de Personal Protector (soort Ombudsman) in. Die heeft bij Home Affairs aan de bel getrokken en dat heeft iemand daar geactiveerd. Ik werd pal vóór we op vakantie gingen gebeld met de vraag: "Wat is nu eigenlijk uw probleem?" Na mijn uitleg dat er een stempel + handtekening op mijn vaste verblijfsvergunning ontbrak, waardoor ik geen ID (Identificatie Document) kan krijgen, begon er - niet meer verwacht - toch iets in beweging te komen. Binnen een week vroeg die ambtenaar of ik een kopie van mijn paspoort en een kopie van mijn niet-geldige verblijfsvergunning naar haar wilde mailen en twee dagen later kwam er al een email met als bijlage de vaste verblijfsvergunning met stempel en handtekening. Tijdens onze trip werd ik op de eerste dag gebeld door een ambtenaar van Home Affairs in Worcester met de vraag of ik de ontvangen verificatie door wilde sturen naar haar. Dan zou zij mijn drie jaar geleden ingediende verzoek om een ID verder afhandelen. Dat heb ik natuurlijk gelijk gedaan en enkele dagen later kreeg ik de melding dat mijn aanvraag volledig in orde gemaakt was en al naar Home Affairs in Pretoria gestuurd was. Binnen 4 weken zou ik mijn ID-boekje moeten kunnen ophalen. Ik had echt niet meer verwacht ooit nog iets te vernemen over de verificatie en een ID zou er wel nooit voor mij weggelegd zijn. Er is nu toch weer een sprankje hoop, maar of er eind september al een ID klaar zal liggen, lijkt me hoogst onwaarschijnlijk !

Afrikaans woordenboek:

'n andersheid  =  een verschil

"Springbok"

Na een rit van 350 kilometer op zondag bereikten we de meest noordelijke plaats die we tijdens onze vakantie zouden aandoen: Springbok. 

Maandag: Vroeg in de ochtend is de zon nog niet sterk genoeg om de bloemen open te krijgen en daarom begonnen we met boodschappen te doen bij de Shoprite. We ontdekten een synagoge, die nu dienst doet als museum. Maar met het Jodendom had het tentoongestelde maar weinig te doen. Er hingen een aantal posters met informatie over de Joodse historie in Springbok en verder waren er voorwerpen te zien, die wel redelijk oud waren, maar niets te doen hadden met de Joden. Toen omstreeks 1860 kopererts ontdekt werd nabij Springbok, vestigden zich zo'n 200 Joodse mensen hier. Ze dreven enige tijd handel met het gedolven metaal, bouwden een synagoge, maar verlieten rond 1972 allen Zuid-Afrika. 

Na de eerdere fantastische bloemrijke vergezichten, waren onze verwachtingen hoog gespannen, want de zon liet zich steeds meer gelden, waardoor de bloemenweelde nog toe zou nemen. Dat bleek een misrekening. Natuurlijk, er waren redelijk wat bloemen, maar lang niet zo overweldigend veel als op de vorige dagen. Bovendien was het kleurenpalet voornamelijk beperkt tot oranje en geel. Op advies van vrienden brachten we een bezoek aan het Goegab Natuurpark. 

De grillig gevormde bergmassieven waren indrukwekkend, maar wat de bloemen betreft, viel de 13 kilometer lange rondrit door het park wat tegen. Prachtig waren wel de talrijke heel bijzondere kokerbomen in de Hester Malan Tuin.

Dinsdag: Nu was het tijd voor een bezoek aan Okiep, een plaats op slechts 9 kilometer gelegen van Springbok. Onze interesse ging met name uit naar de kopermijnen. De winning van kopererts in de mijn van Okiep is al jaren geleden gestopt. Er rest slechts een schoorsteen en een liftschacht, waar we niet in mochten. Verder had dit plaatsje niets interessants te bieden. 

Dus reden we nog 10 kilometer verder naar Nababeep. Hier is ook een kopermijn  die volgens ons nog in bedrijf is, maar ook hier mochten we niet op het terrein komen. Wel was er een klein museum, maar we konden het gebouwtje niet in en de persoon die de deur moest openmaken, kon niet opgespoord worden. Een rondgang over het buitenterrein leverde gelukkig wat beelden uit het verleden op. Met een afhaal-pizza vulden we onze magen en zo sloten we het hoofdstuk Springbok enigszins teleurstellend af. Morgenochtend zakken we in zuidelijke richting af naar Niewoudtville, een rit van 300 kilometer.

Woensdag: Al vóór achten waren we op pad en na een voorspoedige rit arriveerden we om 12 uur in Niewoudtville. Na een smakelijke lunch bezochten we een fraaie kerk die ook nog eens omringd werd door ontelbare bloemetjes. 

Daar bleef het die dag bij, want we konden  de bloemtapijten in Matjiesfontein en een boerderij, die bekend staat om de enorme bloemenmassa in deze tijd, jammer genoeg niet vinden. We reden door de Vanrhynspas  met een indrukwekkend uitzicht op de eindeloze Knertsvlakte naar ons laatste logeeradres in Vanrhynsdorp.

Donderdag: Om 8 uur zaten we al in de auto, want we wilden nu toch wel naar huis. Maar eerst bezochten we in Clanwilliam nog een bloemenshow. De show wordt gehouden in een kerkje aan de hoofdstraat, maar toen we om 09.00 uur daar binnenstapten, bleek er nog druk gewerkt te worden om alles mooi in orde te krijgen. We mochten toch rondkijken en zagen heel wat fraaie composities. 

Na een kwartier hadden we het wel gezien, dronken een kop cappucino  in het tegenover gelegen restaurant, waarna de lange rit - in de regen - naar Montagu ingezet werd. Om 14.30 uur arriveerden we thuis waar twee heel enthousiaste honden op ons afstormden. We waren iets te vroeg begonnen aan deze trip. Daardoor viel het ons een klein beetje tegen, maar zagen toch heel wat mooie bloemrijke taferelen. We reden in totaal 1.631 kilometer!

Afrikaans woordenboek:

'n titseltjie = een klein beetje