De één z'n dood.....!

is 'n ander z'n wijn. Sanja is zeker geen straffe drinker, maar wanneer zij wijn drinkt, moet dat uitsluitend zoete wijn zijn. Nu wonen wij in één van de  grootste wijngebieden van Zuid-Afrika en hier speelt zoete wijn - zoals muskadel - een heel belangrijke rol. We komen wel eens in een restaurant in de Nuy-vallei tussen Robertson en Worcester en daar verkopen ze een muskadel met een bijzondere naam en een daarbij behorend bijzonder verhaal. Het is de "Barbieri Idro-muskadel".

Na de door Duitsland en Italië verloren Tweede Wereldoorlog, werden 15 Italiaanse krijgsgevangenen, waaronder Barbieri Idro, te werk gesteld op wijnboerderij "Sonja"" in de Nuy-vallei. Het liep slecht af met Barbieri, want op 18 januari 1946 werden vaten muskadel van een vrachtwagen overgeladen op een trein. Eén van die vaten raakte los en doodde Barbieri op slag. Wijnboerderij "Sonja" heeft - ter nagedachtenis aan deze ongelukkige Italiaan - een nieuwe, nog betere muskadel gemaakt en "Barbieri Idro" genoemd. Het zegt mij weinig, maar voor kenners de volgende informatie: de wijn is gemaakt van de "muscat-de-Frontignan-druif" en door tijdens de gisting neutrale alcohol toe te voegen, stopt de gisting en ontstaat een zuivere, zoete muscatwijn met een alcoholpercentage van 16 en een suikergehalte van 125 gram per liter. Verder wordt de wijn op smaak gemaakt met rozijnen, noten en chocolade. Zo'n juweeltje wilde ik natuurlijk niet laten staan , maar ik was een beetje te vroeg. De wijn kan pas aan het einde van de maand gebotteld worden voor de verkoop. Sanja zal dus nog even moeten wachten op de fles met de bijzondere naam en de bijzondere inhoud. Eigenlijk te bijzonder om op te drinken !

Het gaat goed met het Afrikaanse boek. De "ver-Engelsing" van Zuid-Afrika is helaas niet tegen te houden. Ik heb niets tegen Engels en Engelstaligen, maar het Afrikaans wordt al hoe meer weggedrukt. Het aantal Engelstaligen neemt sterk toe ten koste van Afrikaans en andere talen. Universiteiten bouwen de colleges - gegeven in het Afrikaans - af ten faveure van Engels. Wij - Nederlanders - vinden dat natuurlijk jammer, maar er blijkt toch écht wel toekomst te zijn voor het Afrikaans.
                                          
 "Die Uitgewersvereniging van Suid-Afrika"  kwam vorige week met opvallende cijfers: In 2004 was maar 22% van de boeken geschreven in het Afrikaans tegenover 77% in het Engels. In 2015 waren die cijfers héél anders: 49% in het Afrikaans en 50% in het Engels. De volledige top-tien van bestsellers voor volwassenen is Afrikaans en datzelfde geldt voor de kinderboeken. Vorig jaar kwamen er 890 nieuwe Afrikaanse boeken uit. Ik lees momenteel bijna uitsluitend Afrikaans en hoef me voorlopig dus niet te vervelen !

Tenslotte:
Gisteren vertrok de "skoonmaakploeg" van Lucas Thatchers naar huis. Zij zijn met z'n vieren twee dagen bezig geweest met het opruimen van achtergebleven riet, het schilderen van de cement-cappings en het afwerken van de canopy (afdakje) aan de straat.

Hiermee is ons "rietproject" definitief klaar. Zes weken hebben de 2 fases van werkzaamheden in totaal geduurd, maar het resultaat is een nagenoeg perfect rieten dak, waar we ons gedurende vele jaren niet druk meer over hoeven te maken.

Ik durf rustig te stellen, dat wij het mooiste dak van Montagu hebben. De regelmatig halthoudende en toekijkende passanten waren zonder uitzondering lovend over het resultaat en ook wij kijken elke dag weer met genoegen naar dit "kunstwerk"!

Zuid-Afrikaans woordenboek:

'n lettervreter  =  een boekenwurm

" 1915 - 2016 "

Op maandagochtend om 03.45 uur is tante Jo overleden op de meer dan gezegende leeftijd van 101 jaar. Een tijdlang hebben we het idee gehad, dat zij het eeuwig leven had, maar toen omstreeks augustus bij haar de wil om verder te leven begon af te nemen, begonnen haar krachten minder te worden met uiteindelijk haar overlijden op 17 oktober 2016. Tante Jo en oom Lowie hebben een belangrijke rol gespeeld binnen onze familie. Zij bleven kinderloos, maar in de langdurige periode, dat onze moeder regelmatig door zware astma geveld werd, namen zij veelvuldig de zorg voor kinderen van ons gezin over. We hebben altijd contact met tante Jo gehouden, zeker ook na het overlijden van oom Lowie. Ook na de verhuizing van  Boord naar verzorgingshuis De Akkers in Nuenen. Sinds wij in Montagu wonen, was het een vaste regel om tante Jo te bezoeken wanneer we voor een vakantie in Nederland waren. Even op de koffie gaan om te constateren, dat het lichamelijk allemaal wat minder met haar ging, maar haar hoofd bleef gelukkig nog lang in orde. Het zal even wennen zijn, dat die bezoeken er niet meer zullen zijn. Zijn we verdrietig ? Een beetje, maar niemand heeft het eeuwig leven en wanneer iemand 101 jaar wordt zonder ernstig ziek geweest te zijn, dan is onze gedachte: "Het is goed zo" !

Woensdagmiddag vertrokken de rietdekkers, nadat ze fase 2 van ons dak snel en vakkundig uitgevoerd hebben. Ons hele huis is nu voorzien van nieuw riet en kan er weer jarenlang tegen. Het wachten is nu op de "skoonmaakploeg", die nog wat verf- en schoonmaak-werk gaat verrichten. Deze werkers gaan ook nog de laatste hand leggen aan de z.g. canopy (het afdakje aan de voorkant van ons huis).
                                         
Van belang is zeker ook, dat er een brandwerende deken in het hele dak ingewerkt is. Bij een brand houdt zo'n deken uiteindelijk het vuur niet tegen, maar vertraagt de brand wel aanzienlijk. Daardoor kan een brandweer wellicht nog iets redden en belangrijker: kan iedereen het brandende of smeulende pand ongedeerd verlaten. Het verzekeren van een "rietdakhuis" is erg duur, maar er is ons toegezegd, dat de te betalen verzekeringspremie veel lager gaat worden vanwege de deken. In ieder geval hebben wij nu het mooiste dak in Montagu (vinden we zelf) !

     

                                         
Tenslotte:

Elke hondenliefhebber heeft er grote moeite mee: Het moment, waarop het besluit genomen moet worden om zijn hond in te laten slapen. Gedurende een tiental jaren is er een hechte verhouding ontstaan tussen de mens en zijn beste vriend. Een hond aanvaardt je zoals je bent en blijft je altijd trouw. Dat is het gegeven van een éénmanstoneel wat we vorige week bezochten in de kerkzaal in Montagu. Frank Opperman speelde de rol van een journalist, die zich afvraagt of hij zijn oude en zieke metgezel nog langer in leven moet laten. Hij weet eigenlijk wat hem te doen staat, maar kan het nog niet over zijn hart verkrijgen om het fatale en finale besluit te nemen. De première van dit stuk was op het Innibos Nasionale Kunstefees in Nelspruit en werd toen goed onthaald. Bij latere opvoeringen ontstond er ook kritiek en ook bij ons in het dorp waren de meningen na afloop enigszins verdeeld. Zo had Sanja geen goed woord over voor het stuk, maar waren anderen uiterst lovend. Verschil van mening dus en dat moet ook kunnen. 

Zo'n toneelstuk zet je wél aan het denken. Onze Friese Staby Djoeke is ondertussen al 12½ jaar oud en met een gemiddelde levensverwachting van 14 jaar begint zij al een bejaarde dame te worden. We hopen nog op een paar goede jaren, maar toch .....!

Zuid-Afrikaans woordenboek:

lykbesorger  =  begrafenisondernemer

"Nisi dominus frustra" !

Tijdens het uitlaten van onze honden passeer ik regelmatig de Middelbare school van Montagu. Op een muur wordt de naam van de school vermeld. Voor een Nederlander komt deze naam een beetje vreemd over. Is dit een school, waar meisjes opgeleid worden om vakbekwaam te worden in het vak der lichte zeden? Gelukkig staat er een trema boven de letter ë  . Als er gewoon een g tussen de o en de e gestaan had, was alles duidelijk geweest, maar in het Afrikaans wordt de g tussen klinkers niet gebruikt. Bijvoorbeeld:    hoger = hoer          lager = laer         mager = maer     tiger = tier
Om het netjes te houden, staat er bij hoer een trema boven: hoër.

Op het gebouw staat ook nog het motto van de school :

" NISI DOMINUS FRUSTRA  ".

Nu was ik in een ver verleden misdienaar en kende uit dien hoofde aardig wat Latijn, maar deze spreuk ging mijn kennis te boven. Gelukkig hebben we tegenwoordig "Google" en de vertaling was snel gevonden: "Zonder God is alles tevergeefs". De school in Montagu blijkt overigens niet de enige te zijn met dit motto. Ook de Schotse hoofdstad Edinburgh hanteert het !

Zaterdag combineerden wij het nuttige met het aangename. In Robertson werd een boekenbeurs gehouden, waarvan de opbrengst ten goed komt aan "Eseltjies-rus". Deze instelling bekommert zich al enkele jaren om het lot van oude, afgedankte en vaak verwaarloosde en mishandelde langoren. Elk jaar is er een tweedehands boekenbeurs in McGregor, maar nu was het in Robertson en er werden uitsluitend nieuwe boeken verkocht tegen dumpprijzen. Sanja is altijd op zoek naar geschikte kinderboeken om die te doneren aan scholen. Kinderboeken waren er volop en Sanja kon met een flinke stapel naar huis. Maar ook voor mij was er aardig wat. Sinds we in Zuid-Afrika wonen, lees ik eigenlijk uitsluitend boeken in de Afrikaanse taal. Die bleken er gelukkig ook heel wat te zijn en zo kan Sanja weer een school blij maken en ik hoef me voorlopig ook niet te vervelen !

Eén van mijn hobby's is het bezoeken van shows van klassieke auto's en enkele maanden geleden zag ik op een show in George een bestelwagen, die me bekend voorkwam. Het bleek een Bedford type PC uit 1949 te zijn en toen viel het kwartje: De allereerste auto, die mijn vader destijds kocht, was zo'n Bedford. Gekocht bij garagebedrijf Vic van der Velden in Geldrop. Het was een tamelijk ruime bestelwagen en dat is wel gemakkelijk voor een hoveniersbedrijf als het onze, wanneer die auto het dan tenminste doet. Ik weet niet of Vic van der Velden alle reparaties rekende. Als dat zo is, is hij schatrijk geworden. Als hij niet veel rekende, heeft hij er beslist grijze haren van gekregen, want de Bedford stond meer in de reparatie op Hulst dan bij ons in de Hofstraat. 

Ik herinner me nog de rit naar Helenaveen. Halverwege stonden we stil met een kokende motor. De oplossing werd gevonden door een fles frisdrank leeg te drinken en daarna te vullen met slootwater. Samen met het water kwamen er ook 5 stekelbaarsjes in de fles. Helaas moesten de visjes opgeofferd worden in de hete motor, maar onze rit kon daarna wél voortgezet worden. De Bedford bleef niet lang in ons bedrijf en werd ingeruild voor een Austin Cambridge stationwagon. Mooi om te zien met luxe leren bekleding, maar helaas van ongeveer dezelfde technische kwaliteit!

Tenslotte:

We waren dusdanig tevreden over het werk van Lucas Quality Thatchers in mei, dat we besloten hadden om deel twee van ons dak weer door dit bedrijf te laten doen en wel in oktober. Maandag om 08.00  uur stond er al een grote vrachtauto met riet voor de deur en enkele uren later arriveerde dezelfde groep rietdekkers, die eerder ook al hier was. In een paar uur tijd hadden ze al weer veel gedaan. De komende twee weken zullen we weer aardig moeten stof happen, maar dan is het hele huis voorzien van nieuw riet en hoeven we ons daar de eerste 40 jaar geen zorgen meer over te maken !

Zuid-Afrikaans woordenboek:
  
paneelwa  =  bestelwagen

" Opgeruimd staat netjes "

Nee, dat  heeft absoluut geen betrekking op onze gast Hiddo. Het betreft onze zolder . Als Hiddo aanstaande vrijdag de deur van ons woonstel dicht trekt, staan er drie dagen later alweer een 10-tal gasten op de stoep. Aanstaande maandag komen namelijk de rietdekkers weer bij ons om het tweede deel van ons grote huis van een nieuwe rietbedekking te voorzien. Het zal waarschijnlijk hetzelfde team zijn wat in april deel één gedaan heeft. Nu was er wél een probleem: onze overvolle zolderruimte.

Die zolder is al een kruip-door,sluip-door zolder met talloze balken, die nodig zijn om een rieten dak te dragen, maar met allerlei dozen, kratten, planken en van alles wat er zo in al die jaren opgeslagen is (en nooit meer gebruikt wordt), zou er voor de rietdekkers geen doorkomen aan zijn. Dus heb ik de voorbije dagen meer uren op  de zolder doorgebracht dan in de woonkamer. Maar nu is de ruimte leeg gemaakt en als je opruimt in een oud huis (bouwjaar 1940) , vind je nog wel eens iets interessants. In 2012 vond ik zo een fraaie, bijna antieke koperen boiler en deze keer vond ik een koker van hout en hardboard met daarin een volledig intact gebleven houten waterpas. 

Op één van de met vloeistof gevulde oogjes was te lezen: " John Rabone & Sons, England Model no. 80 ". Van 1948 tot 1955 woonde in ons huis de Engelse militaire arts en schrijver/dichter Francis Brett Young en het zou dus wel eens een door hem meegebracht waterpas kunnen zijn. Even googelen leverde aardig wat informatie op over de firma Rabone: In 1780 begon Michael Rabone een werkplaats waar linialen gemaakt werden. In 1872 volgt het eerste, gepatenteerde waterpas en de fabriek bestaat momenteel nog steeds. Over de ouderdom van het gevonden waterpas bij ons op zolder, kan ik geen informatie vinden. Wel staat er op Ebay precies zo'n waterpas van Rabone te koop met een vraagprijs van 3 Engelse ponden. Rijk zullen we er dus niet van worden en "Tussen Kunst en Kitsch" zullen we ook maar vergeten!

Hiddo's vakantie in Zuid-Afrika zit er (bijna) op. Vrijdag brengen we hem naar Kaapstad, vanwaar hij met "de zwaan" naar Schiphol vliegt. Ondanks zijn tamelijk ernstige rugproblemen, is het tóch wel een geslaagde vakantie geworden. Hij heeft een aantal projecten van Sanja gezien en met het door hem bijeengebrachte sponsorgeld kunnen weer veel kinderen geholpen worden. 

Maar natuurlijk was er ook tijd om de omgeving te bekijken en zo reden we maandag het 165 km lange rondje Barrydale-Tradouwpas-Swellendam-Montagu. 's Avonds waren wij samen met Hiddo en nog 20 andere Nederlandse Montagu-ers uitgenodigd bij onze buren. Deze ex-Leidenaars vieren elk jaar op 3 oktober  het "Leidens Ontzet" compleet met hutspot en zoute haring. 

Het werd weer een heel plezierige avond dankzij Eric en Tineke's initiatief, waar óók Hiddo zich prima vermaakt heeft en zich de hutspot goed liet smaken !

Tenslotte:
 
In de vorige weblog noemde ik satirist Pieter-Dirk Uys, maar een week geleden was een vergelijkbaar iemand te gast in Montagu: de voor ons totaal onbekende, maar hier fameuze artiste "Dowwe Dolla". Zij speelt een dom blondje, wat de politiek van Zuid-Afrika op de humoristische hak neemt en lijkt in haar manier van optreden enigszins op Tineke Schouten. Sanja kreeg een kaartje van iemand , die verhinderd was en had een bijzonder genoeglijke avond, óók al was niet alles van deze clowneske spraakwaterval door haar te volgen !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

'n dowwe dolla  =  een dom blondje