" Twee emmertjes water halen "

Exodus 17: " Mozes hief de staf op en sloeg tweemaal op de rots. Het water gutste eruit en de mensen en het vee konden drinken." Aan deze bijbeltekst moest ik denken toen we zaterdag met de auto via Barrydale door de Tradouwpas naar Swellendam reden. Een fraaie tocht slingerend tussen de bergen. Met ons motorgroepje deden we dat al heel wat keren en regelmatig zagen we mensen die bezig waren met waterkannen aan de rand van de weg. Er komt daar behoorlijk wat water uit de bergen en dat blijkt prima van kwaliteit te zijn. Iets, wat we van het door onze munisipaliteit geleverde drinkwater niet kunnen zeggen. Slecht is het niet, maar lekker smaakt het vaak toch ook niet. We filteren ons drinkwater daarom meestal. 

Maar het bergwater is al gefilterd en dat was wel bekend bij Yvonne, een vriendin van Sanja. Zij vult regelmatig daar waterkannen en dat hebben wij zaterdag ook eens gedaan. Binnen 10 minuten hadden we vier vijfliter-flessen gevuld. Zeker, nu het hier zo ontzettend warm is, drinken we veelvuldig dit voortreffelijke bergwater. Nu we dit ervaren hebben, gaan we hier wel vaker onze drinkwatervoorraad aanvullen !

Na een lange onderbreking door Covid-19 kwam onze eetgroep zaterdag weer bijeen en wij waren het organiserend echtpaar. Het leek Sanja een goed idee om een braai (barbecue) te organiseren waarbij ik de braaimeester moest zijn. Nu hebben we een (gas-)braai waar ik bijzonder zuinig op ben.  Er gaan maanden - en soms zelfs meer dan een jaar - voorbij zonder gebruik van mijn braaitoestel. Ik ben nu eenmaal geen liefhebber van vlees waar vetranden en botten inzitten. Afrikaners hebben trouwens helemaal geen waardering voor een gasbraai. Zij werken uitsluitend met hout en zijn uren in de weer om het hout te verstoken tot houtskool waarna grote lappen vlees gebraaid worden. Het is bij hen een avondvullend en sociaal gebeuren. Aan mij was zaterdag de taak om 12 beefburgers, 12 kipfilets en anderhalve meter worst gaar te stoken. Een taak waar ik met mijn geringe ervaring en ontbrekende kennis van zaken (figuurlijk) mee in mijn maag zat.

Maar met de hulp van twee ervaren Afrikaanse braaiers kwam er redelijk snel goed eetbaar vlees op tafel. Samen met een fraai verzorgd voorgerecht, meerdere salades en een heerlijk tiramisu-dessert, hadden we een complete, lekkere maaltijd. Maandag ben ik wel twee uur bezig geweest om de gasbraai goed schoon te maken. Helemaal klaar voor een volgend gebruik. Maar dat gaat waarschijnlijk pas ergens in 2023  plaats vinden. Ik ben - zoals ik al eerder meldde - zeer zuinig op mijn on-Afrikaanse barbecue !

Tenslotte:

De minister van Politie, kwam enkele dagen geleden met een overzicht van de 31 belangrijkste criminele activiteiten gepleegd in het laatste kwartaal van 2021. Op nummer 1 staat natuurlijk moord. In de laatste drie maanden van vorig jaar werden 6.859 mensen vermoord. Daaronder 902 vrouwen en 352 kinderen. Dat totaal is 9 % meer dan het laatste kwartaal van een jaar eerder. Bheki Cele: " Hoewel daar beduidende afnames is bly die moordsyfer kommerwekkend hoog. Die syfer is nie noodwendig 'n oorwinning vir die polisie nie, maar dit is sekerlik 'n verbetering." 

De provincie West-Kaap deed het aanmerkelijk beter dan de overige provincies. Bij 24 van de 31 activiteiten was er een afname in aantal: moord -7%. poging tot moord -25%. verkrachting -13%. veediefstal -22% en vrachtwagenkaping -60%. Toch is er ook in de West-Kaap weinig reden om tevreden te zijn over de afnames. Van de landelijk 15 zwaarst criminele woongebieden liggen er maar liefst 7 in Kaapstad: Delft, Mfuleni, Kraaifontein, Gugulethu, Harare, Nyanga en Khayelitsha. Brett Herron, parlementslid voor de Good-partij, slaat de spijker op zijn kop met de uitspraak: "Die polisie sal nooit nie die misdaad kan uitroei as ons sosio-ekonomiese toestande nie verbeter nie. Die ongebreidelde werkloosheid en uiterste ongelykhede en hopelose vooruitsigte moet dringend aandag kry!"

Afrikaans woordenboek: 

 blikkiesdorp  =  township

" Spoorloos "

Transnet is een groot Zuid-Afrikaans spoorweg-, haven- en pijpleidingbedrijf. Het hoofdkantoor van dit staatsbedrijf zetelt in Johannesburg en heeft ongeveer 56.000 werknemers in dienst. Leonard Ramatlakane, voorzitter van de spoorwegtak heeft vorige week dinsdag op een mediaconferentie  erkend, dat het bedrijf niet weet hoeveel mensen er werken. Binnen het spoorbedrijf is onlangs een onderzoek geweest en de uitkomst daarvan heeft aangetoond, dat er 17.000 werknemers zijn. Die ondersoek was daarop gemik om vas te stel oor watter vaardighede die werkerskorps beskik. Ons wou weet wat die 17.000 mense in ons diens op 'n daaglikse of uurlikse grondslag doen en watter vaardighede hulle het," sê Ramatlakane. 

Nu het aantal mensen in dienst bekend is, is er toch een probleem. 17.000 salarissen worden elke maand betaald, maar men heeft slechts 14.000 werkers op kunnen sporen. Smanga Sethene, directielid van het spoorbedrijf, zegt over deze kwestie: " Hulle kan spookwerkers wees wat weens die ondoeltreffendheid in ons geledere onopgemerk in die stelsel was. Hier hebben we het dus over spoorwegwerkers, die spoorloos zijn !

De Nederlanders die we hier in Zuid-Afrika spreken, zijn over het algemeen heel tevreden met het leven dat ze hier leiden. Het Nederlands nieuws wordt dagelijks gevolgd, maar zelden worden we daar vrolijk van. Het vaderland wordt niet gemist. Wat wél gemist wordt, zijn bepaalde Nederlandse producten, die hier (bijna) nergens verkrijgbaar zijn. Bovenaan staan - ook bij mij - snacks als  bamischijven, frikandellen, kroketten en bitterballen om maar wat te noemen. De laatste twee zien we tegenwoordig wel eens op de menukaarten van een enkel restaurant, maar de kwaliteit is niet altijd echt goed te noemen. Twee weken geleden las Sanja in het tijdschrift "Platteland" een artikel over Swellendam en laat daar nu een verhaal staan over een wekelijkse zaterdagmarkt. Leuk, maar wat Sanja interessanter vond, was een reclameboodschap over een jong stel - luisterend naar de naam Van Leeuwen -  dat bitterballen maakt, die van nog betere kwaliteit zouden zijn dan de Nederlandse ballen. Dat is nogal een bewering, vonden wij en die vraagt om testwerk en zo reden wij zaterdagochtend naar Swellendam waar we het stel - luisterend naar de naam van Leeuwen - aantroffen op de kleine markt. Natuurlijk namen we de proef op de som en nuttigden zo'n met mosterd bedekte bal. Het mag gezegd worden: de smaak was voortreffelijk. Sanja had vooraf bij mogelijk geïnteresseerden gevraagd of zij ook belangstelden in die voortreffelijke snacks. Nou, belangstelling was er zeker. In totaal werden er 100 besteld: 80 gevuld met rundvlees en 20 met kip. 

Voordat we de bestelling meenamen, hebben we eerst lekker geluncht bij restaurant "La Belle Ambiance", waarna de ballen werden opgehaald en in meegebrachte koelboxen gedaan. Het was die dag per slot van rekening 40 graden, een temperatuur die niet bevorderlijk is voor ingevroren producten. Thuis gekomen verdwenen de bitterballen snel in de diepvries en kon Sanja aan de slag om afleveringen te doen bij de bestellers. Wekelijks zullen wij niet naar Swellendam rijden, maar dat we er wel vaker zullen komen, is volgens mij wel zeker !

Tenslotte:

Het lopen - en dan liefst wat langere en/of meer uitdagende tochten - blijft een hobby van me. Met Teus, een Nederlander die de helft van het jaar hier in Montagu woont, loop ik elke dinsdag een route in het buitengebied van ons dorp. Vorige week dinsdag kozen we voor een ons onbekende trail, die midden in de Cogmanskloof begint en dan loopt in de richting van de bergen. Drie weken geleden was in dit gebied brand en we konden de aangerichte schade goed zien. Gelukkig was de verbrande strook "maar" 500 meter lang en de schade lijkt voor het grootste deel oppervlakkig. 

De natuur zal wel redelijk snel herstellen. Over de oorzaak van de brand is niets bekend. Elk jaar in de zomer moeten brandweerkorpsen in actie komen. Een weggegooide sigarettenpeuk. Glasscherven, die als een brandglas werken. Boeren die meer landbouwgrond willen hebben. Of zijn het gewoon brandstichters, die er bewust plezier in scheppen om de natuur te vernielen. De route, die we liepen, was met 5,2 kilometer bepaald niet lang, maar wel uitdagend. Sinds jaar en dag is er niets meer gedaan aan onderhoud van het pad, dat nu op veel plaatsen nauwelijks te vinden is door hoge grassen en struiken. In het middendeel was zelfs geen pad meer te onderscheiden en moesten we via de droge rivierbedding onze weg zien te vinden. Maar we hebben er wel van genoten. De tocht was behoorlijk pittig, maar de voldoening was daardoor extra groot voor ons !

Afrikaans woordenboek:

Pretdrafstap. Ook wel: met apostelperde reis  =  wandelen

 

" Vergif-fenis "

Gelezen in Die Burger van vrijdag 4 februari: "In Genesis 3:15 staan dat die vrou die slang se kop sal vermorsel en hy sal haar aan die hakskeen (kuit) byt". Hoe een giftige boomslang zonder ongelukken  een vierbaans autoweg heeft overgestoken, is onbekend. Maar er waren meerdere getuigen, die zagen dat het dier probeerde via de consistorie-deur van de gereformeerde Wierdapark kerk in Pretoria binnen te gaan. Woensdag waren vrijwilligsters in en bij de kerk pannenkoeken aan het bakken en wellicht heeft de heerlijke reuk het hongerige dier gelokt. Geen kop is vermorzeld en niemand is gebeten, want een snel gewaarschuwde slangenvangster kon het fraaie, maar niet-ongevaarlijke reptiel vangen. "Sy het die slang huys toe geneem om te dink oor sy sondes en toe naar een slangpark geneem waar hy veilig is." In de zomer is het voor met name slangen moeilijker om aan water te komen en daardoor komen ze steeds dichter naar bewoonde gebieden. Omdat er in deze zeer drukke omgeving zelden of nooit slangen voorkomen, denkt men dat het beest vanuit een andere omgeving meegelift is in een auto. Iets, wat slangen regelmatig plegen te doen !

Tijdens onze wandeltochten op vrijdag bespreken we allerlei onderwerpen en geven wij vooral onze ondeskundige mening over de wereldproblemen. Vorige week was het onderwerp: Overbevolking. De wereld kan op termijn de bevolkingsaanwas niet aan. India en China behoren wel tot de massaproducenten op dit terrein. Maar Zuid-Afrika kan er ook wat van met elk jaar een bevolkingsgroei van meer dan een miljoen. 

Eén van onze lopers sprak: "Mene, mene, tekel, upharsin" en hij bedoelde daarmee: een waarschuwing voor een onafwendbare ramp. Ik kende de spreuk, maar niet in deze betekenis. Wél in de betekenis van een nogal raadselachtige tekst die volgens Daniël 5 tijdens een feest van de Babylonische koning Belsazar op een muur verscheen. Alleen Daniël kon de spreuk uitleggen. Het betekende, dat het einde van het Babylonische rijk was aangebroken en het verdeeld zou worden onder de Meden en Perzen. Na raadpleging van het internet bleken echter beide betekenissen correct te zijn. Daniëls verklaring wordt meestal gebruikt, maar een moderne interpretatie van de spreuk is: Een waarschuwing voor een onafwendbaar onheil ! Veel zal onze waarschuwing niet helpen, want Die Burger berichtte dinsdag, dat het condoomgebruik terug gegaan is van 30 miljoen in 2020 naar 16 miljoen in 2021. " 'n aansienlike toename in seksueel oordraagbare siektes is vir die tweede agtereenvolgende jaar in Kaapstad aangemeld, terwyl daar 'n afname in die gebruik van kondome was !"

Tenslotte:

Op 5 februari 1991 zijn wij getrouwd. Een onvergetelijke gebeurtenis al was het alleen al door de weersomstandigheden van die dag. Dertien graden onder nul gaf de thermometer aan en wij stonden in onze trouwkleren vreselijk te kleumen in de kasteeltuin in Geldrop. Zaterdag 5 februari 2022 herdachten wij weer onze trouwbelofte, maar nu hier in zomers Montagu bij een temperatuur van 38 graden boven nul. 31 jaar is geen jubileum en daarom hebben we dat ook zonder drukte gevierd. Met twee bevriende Nederlanders hebben we geluncht in restaurant "The Ramblin' Rose in de Langstraat. 

31 jaar gehuwd zijn. Hoewel veel echtparen in deze tijd niet zo lang bij elkaar blijven, is 31 jaar nu ook weer niet uitzonderlijk. We kennen er die zelfs 60 jaar in de echt verbonden zijn. Ik heb grote twijfel of dat voor Sanja en mij haalbaar is, want dan zal ik de leeftijd van 101 jaar moeten zien te bereiken. 

                           

                

                    Afrikaans woordenboek:

Vakansie wat 'n man neem voordat hy vir 'n nuwe baas begin werk  =  wittebroodsweken

"Wijn-erfenisdag"

Afrikaners zijn dol op herdenkingsdagen. Hoe meer, hoe liever. Woensdag werd op wijnlandgoed "Groot Constantia" herdacht, dat 363 jaar geleden voor het eerst wijn gemaakt werd. Volgens Jean Naudé, hoofdbestuurder van  Constantia was het ook dit jaar weer een betekenisvolle en onvergetelijke dag. Drie aspecten komen telkens aan de orde: Zegening op een goede oogst, Herdenking van het 363ste bestaansjaar van het wijnbedrijf en Verering van belangrijke rolspelers die een bijdrage geleverd hebben tot het wijnbedrijf.  "Danksy 'n dagboekinskrywing deur Jan van Riebeeck op 2 Februarie 1659, kan Suid-Afrika die ontstaan van sy wynbedryf akkuraat aandui. Daardie inskrywing lui as volg: " Heeden is Goode loff van die Caepse druyven d'eerste mael wijn geparst." "Groot-Constantia is Suid-Afrika se oudste wynproduserende plaas", aldus Jean Naudé. 

Jan van Riebeeck is belangrijk geweest bij het begin van Zuid-Afrika als wijnland. Hij kreeg van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (V.O.C.) de opdracht een bevoorradingsstation te bouwen bij Kaap de Goede Hoop. Met drie schepen kwam hij op 6 april 1652 aan in Zuid-Afrika. Van Riebeeck had gemerkt, dat Spaanse en Portugese bemanningen veel beter de lange tochten op zee overleefden en dat kwam volgens hem door het andere, mediterrane eten en drinken. Naast graan- en groentezaden nam hij ook wijnstokken en stekken van fruitbomen mee. Deze wijnstokken zijn in 1652 geplant en de eerste wijn is gemaakt op 2 februari 1659. In de 19e eeuw werden de Kaapse wijnen al geëxporteerd naar 4 continenten en momenteel wordt jaarlijks zo'n  300 miljoen liter Kaapse wijn wereldwijd geëxporteerd. In 1685 kocht gouverneur Simon van der Stel een landgoed van 750 hectare en stichtte het later wereldberoemde Constantia wijndomein !

Vooral tijdens de beginperiode van Covid-19 reageerden overheden wereldwijd paniekerig . Haastig werden plannen bedacht en miljarden werden geïnvesteerd in speciale uitkeringen aan zwaar getroffen bedrijfstakken, detailhandel, horeca en andere benadeelden die zwaar geraakt werden door de lockdown. In Nederland slaagde Sywert van Lienden erin om in snel tempo vele miljoenen te verdienen die onterecht werden betaald. Waarschijnlijk gebeurden vergelijkbare kromme zaken overal. In Zuid-Afrika werden ook miljarden Randen vrijgemaakt voor allerlei uitkeringen en hulpmiddelen. Politici, ambtenaren en anderen roken hun kans. Contracten werden  zonder voldoende controle van bovenaf afgesloten, waarbij zelfverrijkingen op grote schaal plaats vonden. Maar ook slecht doordachte plannen waardoor onnodige en verkeerde investeringen gedaan werden. 

In Kaapstad bijvoorbeeld kocht de overheid voor 42 miljoen Rand een aantal grote tenten die tijdens de lockdown onderdak moesten bieden aan zwervers en andere daklozen. Deze tenten had men ook kunnen huren voor een fractie van het betaalde geld. Onderdak hebben ze niet geboden en ze staan nu leeg en ongebruikt. Een landelijk onderzoek naar corruptie en wanbesteding werd intussen uitgevoerd door een Spesiale Ondersoek Eenheid (SOE) en bracht aan het licht, dat in alle provincies samen maar liefst 14 miljard Rand verkeerd geïnvesteerd is of in de zakken van corrupte personen terecht gekomen is. Er wordt geprobeerd om contracten op te zeggen en en geld terug te krijgen. Corrupte personen kunnen de politie verwachten, maar of er veel geld terugkomt....?

Tenslotte:

Ga ik wel of toch maar liever niet? Dat was enige tijd geleden de kwestie. Hier in Zuid-Afrika zijn er nauwelijks beperkende maatregelen, maar in Nederland waren restaurants grotendeels gesloten en winkels slechts na afspraak open. Een museum bezoeken of een concert bijwonen was ook al niet mogelijk. Wat is dan nog de lol van een verblijf in Nederland, waar het weer ook al verre van fraai was. Zoals elke keer gaven de "friettent en de Chinees" de doorslag. Ik gokte er een beetje op, dat in maart 2022 de ergste beperkingen wel opgeheven zouden zijn en het lijkt er op, dat dat ook het geval is. Dus toch maar Sanja aan het werk gezet en die vond een betaalbaar vliegticket voor mij. 

In maart reis ik weer  via Doha naar Schiphol. Vorige keer kon ik door problemen met de huurauto veel minder vrienden en kennissen bezoeken dan mijn plan was. Dat ga ik goed maken, waardoor mijn agenda nogal vol is. Hopelijk werkt het weer een beetje mee. Het menu op de eerste dag staat in ieder geval al wel vast !

Afrikaans woordenboek:

oorskietkos  =  etensrestje