"Emigrante en semigrante"

Veel - meestal hoogopgeleide - blanke Zuid-Afrikaners verlaten hun land, omdat zij weinig kansen hebben op een baan. Dit is het gevolg van de z.g. Transformatie, ook wel "Regstellende Aksie" genoemd, waarbij zwarte mensen de vóórkeur moeten krijgen bij vacatures en benoemingen en blanken tamelijk kansloos zijn. Zij gaan dan naar landen als Australië, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Dit zijn dus emigranten. Maar binnen de Zuid-Afrikaanse grenzen verhuist een toenemend aantal mensen van de ene provincie naar een andere. Vooral uit Gauteng (Johannesburg, Pretoria, e.o.) verhuizen flinke aantallen met name naar de West-Kaap. Zij verlaten hun provincie niet vanwege moeilijkheden bij het vinden van werk. Zij pakken hun koffers om de drukte van een grote stad te ontlopen, maar ook vanwege de slechte service van de overheidsdiensten, en de steeds maar toenemende criminaliteit en onveiligheid.

Zij zijn vaak van middelbare leeftijd of ouder en zoeken een rustiger leven in dorpen zoals: Montagu, Tulbagh, Swellendam en andere rustige en veilige, kleinere plaatsen. Deze verhuizers worden hier semigrante genoemd. Makelaar Samantha van den Berg omschrijft het zó: "Ons praat van semigrante as mense van één provinsie na die ander in dieselfde land trek - byvoorbeeld van Gauteng na die Wes-Kaap - op soek na 'n beter, veiliger en gemakliker leefstyl. Huiskopers hoef nie die land te verlaat, oftewel te emigreer om hierdie leefstyl te kry nie !"

In 1995 was Sanja er - na lang onderhandelen - in geslaagd om in Zimbabwe een schitterend "Zim-beeld" te bemachtigen. Het was een beeld met drie giraffen, die met verstrengelde nekken onze vensterbank op de Papenvoort in Geldrop sierden. Helaas werd ondergetekende geteisterd door een uiterst vervelende grote bromvlieg. Ik mepte met het "Eindhovens Dagblad" naar de brompot, maar sloeg mis en de gevolgen laten zich raden: het fraaie beeld in honderd stukken en de bromvlieg vloog lachend weg. We hebben het altijd bijzonder jammer gevonden en Sanja heeft jarenlang tevergeefs gezocht naar een vergelijkbaar beeld.

Totdat we vorige maand - op onze eerste motorrit op mijn nieuwe Triumph - in Barrydale kwamen en bij souvenir-shop "Hardy's" prachtige beelden zagen. Ons oog viel op twee fraaie houten beelden van giraffen, maar Sanja vond de vraagprijs te hoog en de koop ging niet door. Mijn schuldgevoel omtrent de destructie van het giraffenbeeld is door de jaren heen niet verminderd. Sterker nog: het werd langzamerhand een obsessie voor mij en dus zon ik op een goedmakertje.

Die gelegenheid is nu gekomen, want Sanja is momenteel in Nederland en daardoor had ik nu de mogelijkheid om alsnog het giraffenbeeld voor een schappelijke prijs op de kop te tikken. Hiermee ben ik nu van mijn jarenlange schuldgevoel verlost. In ieder geval tot er weer eens een dikke bromvlieg mijn pad kruist !

Koormuziek leeft in Zuid-Afrika. Dat hebben we weer eens kunnen zien en horen toen het Monnaskoor uit Krugersdorp een concert gaf in onze NG-kerk. De 98 (!) leden  van dit koor, bestaande uit scholieren in de leeftijd van 14-18 jaar, zijn weer eens het bewijs, dat ook jongeren nog best gemotiveerd kunnen worden voor een koor. Dat is natuurlijk ook te danken aan een gepassioneerde dirigent en dat is Duncan Fourie heel duidelijk. Het koor timmert de laatste tijd flink aan de weg met het behalen van grote successen in competities op hoog landelijk en internationaal niveau. De groep beëindigde een 10 daagse tournee in Montagu met geestelijke muziek in het eerste deel en wereldlijke muziek van onder andere Paul Simon en Barbara Streisand in deel twee. De dirigent deelde ook nog mee, dat zij speciaal in de NG-kerk wilden concerteren vanwege  de uitstekende akoestiek. Wij konden ruim een uur genieten van knap uitgevoerde muziek. Jammer, dat slechts weinig toehoorders aanwezig waren. Daar zullen het tijdstip (donderdagmiddag) en de periode (het was hier vakantie) ook wel debet aan geweest zijn !

Tenslotte:

Midden in de winternacht....
viel er sneeuw op de bergtoppen, die Montagu omringen.Het is weliswaar winter, maar volgens onze buurman is het toch een zeldzaamheid, dat dát fenomeen hier plaats vindt. Het zorgt wel voor een bijzonder tafereel, ook al is de hoeveelheid sneeuw minimaal. Skiën gaat er niet gebeuren en de dag-en nachttemperaturen lopen al weer enigszins op. De sneeuw zal geen lang leven beschoren zijn !

                                  

Afrikaans woordenboek:

kameelperd  =  giraf

Beloning verdiend !

We waren  in 2011 nog maar nauwelijks woonachtig in Montagu, toen we op uitnodiging van Nederlanders een handje gingen helpen met het uitlaten van honden bij de SPCA in Ashton. Hondenvrienden als we zijn, waren we gelijk begaan met het lot van verwaarloosde en/of mishandelde viervoeters. Het bleef niet bij die ene keer. Al zes jaar gaan we trouw elke donderdag op pad met deze asiel(be-)zoekers. Het kost slechts een uurtje van onze vrije tijd en voor de honden is het een noodzakelijke en leuke afwisseling in het saaie verblijf, waar zij wachten en hopen op een geïnteresseerde nieuwe baas. Slechts bij een gezamenlijke vakantie moeten we verstek laten gaan en dat doen we maar zelden. Daardoor kwam vorige week donderdag het aantal uitlaatbeurten op 296 keer.  

Een mooi resultaat vonden wij en daarom trakteerden we onszelf bij de Kloofpadstal op een kop cappuccino  en een flinke punt appeltaart met slagroom. Aangezien we ook nog nat geregend waren, hadden we dat zeker wél verdiend, vonden we zelf ! 

Het hebben van een oud huis  is niet altijd een voordeel. Vooral wanneer de riolering nog stamt uit het midden van de vorige eeuw en grotendeels bestaat uit asbestbuizen. Er is nogal eens een verstopping met een overstroming van één of meer putten tot gevolg. 

Maar de grote overstroming, die we vorige week hadden, lag nu eens niet aan onze rioolbuizen, maar kwam van elders in onze wijk. De onbekende onverlaat had een groot aantal doeken in de afvoer gedaan en die rommel kwam bij onze achterburen vast te zitten mede door boomwortels, die door de asbestbuizen heen gegroeid waren. Door dit alles kon het water bij ons niet meer weg en stroomden twee putten over. 

Werkers van de munisipaliteit waren snel op de plaats van onheil, maar kregen de klus in eerste instantie niet geklaard. Later op de dag kwam een graafmachine hulp bieden en konden boomwortels en doeken verwijderd worden. Onze putten zijn weer schoon en de vieze, stinkende rommel in de tuin heb ik al opgeruimd. Het ruikt nog niet al te fris, maar daar valt mee te leven. Wie de veroorzaker is van dit ongemak, weten we niet, maar we hopen verder wel verschoond te blijven van zijn of haar troep !

Tenslotte:

Naast onze twee eigen honden hebben we regelmatig een tweetal asielzoekers op ons terrein. Onze buurhonden Tammie en Schoffie woonden jarenlang in wat nu óns huis is. Zij beschouwen ons huis en onze tuin als een deel van hun territorium en we hoeven het hekje achter in de tuin maar even open te zetten of zij komen bij ons op bezoek. Het gaat zelfs al zo ver, dat Tammie regelmatig te vinden is in één van onze hondenmanden en het feit, dat de Labrador eigenlijk te groot is voor die mand, vindt Tammie geen probleem.

Schoffie heeft zijn eigen plekje gevonden buiten liggend in mijn stoel. De Jack Russell geniet duidelijk van de zon en houdt op deze manier beide erven goed in de gaten. Wij vinden onze gasthonden heel plezierig en gelukkig klikt het ook goed met ons eigen tweetal !

Afrikaans woordenboek:

stap met die honde  =  de honden uitlaten

2x belegen !

Sanja drinkt niet veel wijn, maar áls ze wijn drinkt, moet het wél zoete wijn zijn. Die is er in onze regio in overvloed en de belangrijkste soorten zijn muskadel en hanepoot. Dit zijn zogenaamde gefortificeerde wijnen, wat betekent, dat er na de gisting alcohol bij de aanvankelijke wijn toegevoegd wordt, waardoor de smaak zoeter wordt en het alcoholvlak verhoogd wordt. Muskadel wordt vervaardigd van druiven van de soort Muscat de Frontignan. Hanepoot ontstaat uit de Muscat d'Alexandrie. De geschiedenis van "soetwyne in Suid-Afrika" dateert van de 18e en 19e eeuw en begon op Groot Constantia, Wereldwijd werd deze wijn geliefd en veel gedronken. Zelfs Napoleon heeft er van genoten. Muscadel wijn kan wel 50 jaar bewaard blijven, maar dan moet de belegen wijn wél in de gesloten fles blijven en dat lukt bij Sanja niet !

Soms zit het mee, maar als we naar Home Affairs rijden in verband met een aanvraag voor een verblijfsvergunning, dan zit het bijna altijd tegen. We togen op maandag 26 juni in een opgewekte stemming naar George om voor vriend Teus zijn tijdelijke verblijfsvergunning op te gaan halen. Hij had immers bericht gekregen per SMS dat er post voor hem gekomen was uit Pretoria. Dan rijd je met plezier 6 uur om de 2x 250 km af te leggen. Maar wat viel dat tegen. Er lag inderdaad een brief voor Teus, maar het bleek een afwijzing te zijn. De reden: Een tijdelijke verblijfsvergunning moet voortaan in het land van herkomst - in dit geval Nederland - aangevraagd worden. Dus reden we teleurgesteld terug.

Als troost hadden we gepland om in Mosselbaai lekker te gaan lunchen in een goed restaurant. Helaas konden we dat niet vinden en zo zaten we - na lang vergeefs gezocht te hebben - bij een take-away restaurant een portie fish and chips te eten. Zo werd het uiteindelijk een teleurstellende dag en zit Teus met een fors probleem !

In een ingezonden brief in "Die Burger" gebruikte een schrijver de uitdrukking: "Voor dooiemans' deur staan.", wat letterlijk en figuurlijk betekent: Voor een gesloten deur staan. Nu ben ik momenteel een boek aan het lezen van de in 2015 overleden André P. Brink. Misschien wel de beroemdste Zuid-Afrikaanse schrijver. In zijn boek "Mediterreense herinneringen", kwam ik opnieuw het woord "dooiemansdeur" tegen. Brink schrijft daar, dat eeuwenoude huisjes (in Assisie) twee deuren (vaak naast elkaar) hebben. Eén van normale afmeting en een ander kleiner exemplaar. De kleine deur wordt "dooiemansdeur" genoemd, is vaak dicht gemetseld en wordt open gebroken, wanneer een overledene het huis uit gedragen moet worden. Daarna metselt men de deur meestal weer dicht.

De auteur beschrijft het zó: " Volgens oorlewering word gestorwenes daardeur na buite geneem. Die opening is spesiaal vir sulke geleenthede oopgebreek en agterna weer toegemessel, want die lewende en die dooie mag nie dieselfde uitgang gebruik nie." De woordenschat van deze veelschrijver is fenomenaal en hoewel het beslist geen gemakkelijke literatuur is, lees ik dit boek met plezier. Van deze schrijver ga ik zeker nog meer werk lezen ! 

Tenslotte:

Een jaar of zes geleden hoorden we van Nederlanders met enige Zuid-Afrikaanse kennis van zaken, dat de hier geproduceerde kaas nogal matig van smaak was. Dat hebben wij destijds ook zo ervaren en dat was dus voor ons - en velen met ons - een reden om kaas mee te (laten) brengen uit Nederland. Dat is illegaal, maar we kwamen er steeds goed mee weg. In de afgelopen jaren is de Zuid-Afrikaanse kaas merkbaar beter geworden en op voldoende plaatsen verkrijgbaar. Zuivelbedrijf "Mooivallei" in Bonnievale is zo'n bedrijf, waar smakelijke belegen (Gouda-)kaas geproduceerd wordt. Vrijdag toerden we op de Triumph via Bonnievale naar Stormsvlei. Daar wilden we lunchen, maar het enige restaurant, wat dit plaatsje rijk is, bleek gesloten. Helemaal voor niets was de trip echter niet, want in Bonnievale kochten we bij "Mooivallei" een groot stuk kaas en de lunch daarna op wijnplaas "Excelsior" was prima. Lekker getoerd, prachtig weer, een groot stuk belegen kaas en een smakelijke lunch. Wat kunnen we nog meer wensen op een doodgewone vrijdag ?

Afrikaans woordenboek:

'n gomtor  =  een onbeschoft persoon

                            

Mijn eerste en tweede liefde !

"Je eerste liefde vergeet je nooit" wordt er vaak gezegd. Mijn eerste liefde was Kitty uit de Burgemeester Fleskensstraat. Ik was 18 en zij was 15. De verkering heeft niet vreselijk lang stand gehouden, maar die eerste liefde heeft wél voor een blijvend iets  gezorgd: Een tweede liefde, die al bijna 50 jaar duurt: mijn liefde voor een motor. De vader van Kitty was een motorrijder in de jaren '50 en '60. Niet de stoere rijder in een strak leren pak op een flitsende sportmotor, maar rijdend in een lange, onflatteuze leren jas op een olie lekkende oude Engelse BSA. Elke werkdag naar Philips in Eindhoven. 

                                  

"Oerend hard" ging hij niet meer toen ik hem leerde kennen, maar mijn liefde voor de motor was via hem geboren. Als je dan ook nog in contact komt met de monteur van Wil Hartog en de "Witte Reus" zelf en hen assisteert in enkele Grand Prix's kan de liefde voor de motor niet meer stuk. 

                                  

Mijn eerste motor was een 250cc Yamaha en daarna volgden in wisselende volgorde nóg 2 Yamaha's, 2 Honda's, 5 Kawasaki's, 3 crossmotoren (2x CZ en 1x Ossa ), 3 BMW's en mijn - voorlopig - laatste aanwinst: Een Triumph Tiger. Tweede liefde roest bij mij duidelijk niet !

Montagu heeft zelfs een tijd een Bank van Lening gehad met eigen - in Londen - gedrukte bankbiljetten. De bank werd opgericht in 1861 en zetelde in een rietdak-huis op de hoek van de Bathstraat en de Kerkstraat, waar momenteel Van Zeyl & Hofmeyer, Prokureurs gevestigd is. De directeur was D.S. van der Merwe. Hij en nog 36 inwoners van Montagu waren de enige aandeelhouders en leverden via aandelen een bedrag van 10.000 Pond aan de bank. Alleen ingezetenen van Montagu konden een beroep doen op de bank. De bank was maar een kort leven beschoren, want  de aandeelhouders, die het kapitaal ingelegd hadden, bleken ook degenen te zijn, die nog al veel geld bij diezelfde bank wilden lenen. Zoveel geld had de bank niet en er kwam in 1868 al een einde aan het eigen bankwezen van Montagu. Op 5 maart 2017 was er een veiling  bij "London Coins" en daar bracht een 5 Pond bankbiljet het bedrag op van 46 Pond !

Tenslotte:

Na regen komt zonneschijn. Dat geldt zeker hier in Montagu, waar het (te) weinig regent en de zon veelvuldig schijnt. Momenteel is het hier winter met koude (nou ja, 4 graden) nachten en zonnige (20 graden) dagen. Onze buren vertoeven momenteel in Nederland om hier de winter te ontvluchten en te genieten van de Nederlandse zomer. En wat is hun deel: Eerst enkele dagen hittegolf en daarna dagenlang regen. Kortom: SNERTWEER ! 

Omdat het hier winter is, leek het Sanja de juiste tijd voor Hollandse winterkost en bereidde zij voor een groep Nederlandse Montagu-ers een grote pan snert. 

Mijn Unox xxl-rookworst, in april meegebracht uit Nederland, kwam erg goed van pas. Ook glüh-wein en pannenkoeken maakten deel uit van de zeer geslaagde maaltijd. In andere jaargetijden is het hier veel te warm voor deze zware kost, maar nu paste het prima bij het winterweer. Echt SNERTWEER dus, maar dan anders ! 

Afrikaans woordenboek:

agtersaalryer  =  duopassagier (op motor)