" Wheels of Hope "

Motorrijden doe ik al 58 jaar. In 1967 haalde ik mijn motorrijbewijs nog voordat ik mijn autorijbewijs haalde. Gedurende die 58 jaar is me nooit enig ernstig ongeval overkomen. Eén keer ben ik op de Eindhovenseweg in Geldrop bij lage snelheid gestruikeld over een overstekende hond en een tweede keer ben ik  - ook weer bij lage snelheid - uitgegleden over natte herfstbladeren. Beide keren met verwaarloosbare schade. Maar niet iedereen komt er bij een ongeval met een motor zo genadig vanaf. In Die Burger van woensdag stond een artikel over motorrijders die bij ongevallen één of zelfs twee  been-amputaties moesten ondergaan. " Om 'n ledemaat te verloor is nie die einde van jou lewe nie. Dit is die boodskap wat drie motorfietsryers, wat elkeen 'n amputasie gehad het, versprei terwyl hulle oor die land heen ry. Onder die naam Wheels of Hope probeer hulle mense wat amputasies gehd het inspireer om voluit te leef, ondanks hul verlies."

Dave Malherbe heeft bij een motorongeluk een been verloren en zegt: " Ik erger me aan mensen die bijvoorbeeld een been verloren hebben en dan denken dat hun leven voorbij is." Naast bewustmaking sprokkelen de leden van de Wheels of Hope sponsorgeld bij elkaar waarmee ze 7 mensen gaan helpen om prothesen te krijgen. De kosten van zo'n prothese bedragen tussen de R.80 000 en R.100 000 (4000-5000 euro) en een volledige beenprothese kost ongeveer R.200 000 (10.000 euro). Het vorig weekend zijn de drie rijders vertrokken in Centurion (gelegen tussen Pretoria en Johannesburg). Ze verwachten over 15 dagen Gordonsbaai te bereiken en dan 6000 km afgelegd te hebben op hun "ysterperde". Rose Fourie, de enigste vrouw van de drie heeft drie jaar geleden haar rechterbeen verloren en zegt: "Ek het aangesluit bij Wheels of Hope, want motorfietsry is in my bloed, ek kan eenvoudig nie ophou nie. Ek voel so geseënd en wil dit vorentoe neem deur iemand anders te help." Bushy McKelvey heeft allebei zijn benen verloren in twee afzonderlijke ongevallen. Hij zegt: " Nadat ek my tweede been verloor het, het ek 'n oomblik gedenk dat my lewe verby was. Hy het egter gou besef as hy opstaan en aangaan is hy maklik aanpasbaar. Sedertdien het hy 'n avontuurlike lewe gelei en selfs 'n rekord opgestel  vir die langste afstand afgelê op 'n motorfiets binne 24 uur." 

FransJohan Pretorius, mijn favoriete columnist van Die Burger, kwam woensdag weer met een voor mij interessant historisch verhaal. Het handelde over kinderen in concentratiekampen tijdens en na de Anglo-Boer oorlog (1899-1902). De concentratiekamp-scholen waren het idee van Edmund Beale Sargant, een belangrijke Britse onderwijsdeskundige. In januari 1901 heeft Sargant de Groenpunt school bezocht, die door krijgsgevangenen zelf was opgericht. Hun doel was om met name de Engelse taal machtig te worden. Sargant was van mening dat zeker ook kinderen onderricht moesten krijgen. 

Sargant was net als Lord Milner een toegewijde imperialist met grote idealen voor het Britse rijk. Hij was er van overtuigd dat onderricht in het Engels wenselijk en praktisch was. Milner had die gedachte vurig ondersteund. De voornamelijk Afrikaans sprekende Boeren en hun kinderen zouden dan meer Brits georienteerd raken. Sargant begon in februari 1901 en in mei waren er al 7 kampscholen. In 1902 zelfs al 21. Leerlingen mochten gratis naar school. In mei 1901 waren  er 2000 leerlingen en in december kregen 10.000 kinderen onderwijs (van in totaal 13.000 kinderen in kampen). Maar de Afrikaner Boeren hadden een grote afkeer van hun Britse vijand en begonnen hun eigen " Christelike Nasionale Onderwysskole" Een Afrikaner Boer blijft een boer getuige de volgende anecdote: " Een Britse onderwijzeres vraagt de kinderen wat er fout is in de volgende zin: " There is three cows in the field?" Een boerenzoon leest de zin en antwoordt: " Geen enkele van de drie is een stier." !😀

Tenslotte:

Mijn Nederlands verblijf zit er al weer op. Het was deze keer nog  korter dan de altijd al korte eerdere vakanties. Na meerdere jaren gevlogen te hebben met andere luchtvaartmaatschappijen, had ik nu gevlogen met de KLM. Over mijn ervaringen met deze maatschappij en met allerlei beleefde activiteiten, schrijf ik de volgende week !

Afrikaans woordenboek:

Daar is nog koring in Egipte  =  niet moedeloos worden

" Wereld-FAS-Dag "

De afkorting FAS staat voor "Foetal Alcohol Spectrumsyndroom". Vrouwen, die in hun verwachtingstijd en de periode dat zij borstvoeding geven, veel alcohol drinken, hebben een grote kans op een FAS-baby. Al in de foetustijd ontwikkelen de hersenen zich niet volledig, waardoor de boreling levenslang ernstig gehandicapt is. Genezing is niet mogelijk.  Kinderen met FAS ervaren dagelijkse uitdagingen, waaronder cognitieve en gedragsmatige beperkingen, evenals secundaire beperkingen op medisch, leer-, geestelijk en sociaal gebied gedurende hun hele leven. Studeren is onmogelijk en een kans op een fatsoenlijke baan is er ook niet. De levensverwachting is gemiddeld slechts 34 jaar.

Het is geen nieuws dat er in de West-Kaap provincie heel veel FAS-kinderen zijn. In deze provincie bevindt zich het grootste wijn producerend gebied van heel Zuid-Afrika. Wereldwijd hebben 8 op de 1000 kinderen dit syndroom, maar in de West-Kaap zijn dat er maar liefst 310. Een verbijsterend cijfer. De overheid, het onderwijs en maatschappelijke instellingen wijzen voortdurend op de ernst van de gevolgen, maar met onvoldoende succes. Geen goed vooruitzicht voor de toekomst.

Er is ook in Zuid-Afrika een " Wereld-FAS-Dag. Die wordt gehouden op 9 minuten over 9 op de 9e dag van de 9e maand. De dag wordt georganiseerd om met name vrouwen meer bewust te maken van het gevaar dat zij lopen  een levenslang gehandicapt kind te krijgen !

Elk jaar is er in Londen de fameuze "Chelsea Flower Show. Misschien wel de meest beroemde bloemen- en plantenshow ter wereld. Begonnen in 1913 en nog steeds toonaangevend in de wereld. Deelnemers komen uit heel de wereld en elke keer is er ook een inzending vanuit Zuid-Afrika. Steevast gaan zij met hoge prijzen aan de haal en dat gebeurde ook deze keer in 2025 weer. 

Vorige week mochten de winnende Zuid-Afrikaners hun Londense inzending in het klein herhalen in Stanford. Sanja is daar met twee vriendinnen naartoe gereden. Het was natuurlijk niet zo'n groots opgezette show, maar het was toch alleszins de moeite waard.

Afrikaans woordenboek:

gemorskos  =  fastfood

" Vygies blomtyd "

 

De winter is hier nu toch echt voorbij en dat is te zien aan de overal opduikende bloemen en planten in een rijke bloei. Met name de "vygies" tonen hun fraaie kleuren in de ons omringende heuvels, maar ook in de wegbermen en straten en tuinen. Je hoeft ze niet te kopen, want het zaad verspreidt zich op allerlei manieren, met name door de wind.

Tijdens onze motorrit op woensdag zagen we  - rijdend in het buitengebied van Robertson in de richting van Worcester de vygies in allerlei kleuren. Vygies behoren tot de IJskruidfamilie. Het zijn kruidachtige planten in de orde Caryophylales. Deze vlezige planten of struiken met vlezige bladeren komen voor in warme streken zoals in Zuid-Afrika en zijn goed aangepast aan het leven op droge plaatsen. Ze vormen een belangrijk onderdeel van de vegetatie van de Vetplanten-Karoo. Vygies zijn een familie van juweelachtige planten die in september volop bloeien. Vygies – of mesembryanthemums – zijn zonder twijfel de meest kleurrijke plantengroep van Zuid-Afrika. Hun zijdezachte bloemen – in vrijwel alle kleuren van de regenboog – geven elke border een buitengewone glans. Er zijn meer dan 1800 soorten. 

De veelgebruikte Afrikaanse naam vygie – wat letterlijk 'kleine vijg' betekent – ​​is gebaseerd op het feit dat de topvormige vruchtdoos ook op een kleine vijg lijkt. De bekendste voorjaarsbloeiende vygies zijn de Drosanthemum, Delosperma en Lampranthus. Ze omvatten veel kleine struikachtige planten, maar ook bodembedekkers, en hebben een enorme verscheidenheid aan bloemkleuren. Door hun dauwachtige, glanzende cellen op de opperhuid is hun algemene naam: "ijskruid" !

De jacuzzi is verhuisd naar onze buren waardoor er een lege plek  achterbleef. Die heb ik intussen schoon gemaakt en op verzoek van Sanja voorzien van een laag verf. Toen ik woensdagmiddag weer thuis kwam na de motorrit, toonde Sanja trots haar nieuwe aanwinst: een hangstoel. De verf was nog maar amper droog toen die stoel al een plaats kreeg op de opengevallen plek en het zitcomfort natuurlijk gelijk uitgeprobeerd moest worden. Haar eerste oordeel (en dat van hond Kaya) was: Goedgekeurd. Nu heb ik nog de taak om een deugdelijke dakbedekking aan te brengen en plaatsing van enkele Hortensia's en potplanten, maar daar ontbreekt me nu de tijd voor, want ik moet mijn koffer gaan pakken voor een kort verblijf in Nederland !

In Die Burger las ik het volgende artikeltje: "Die Stellenbosch-Munisipaliteit het Maandag een van die eerste munisipaliteite in Suid-Afrika geword wat 'n "Rent-a-Cop"initiatief begin. Een progressiewe stap na veiliger gemeenskappe, lui een verklaring. " Zes wetstoepassingsbeambten zijn maandag in functie getreden en worden volledig gefinancierd door  allerlei organisaties, bedrijven en gemeenschappen. Samen met beveiligingsbeambten doen zij misdaadvoorkomende patrouilles en zijn 24 uur per dag aanwezig. De "Rent-a-Cop" beambten blijven wel onder het bevel en beheer van de wetstoepassers van de munisipaliteit. Als dit initiatief een succes wordt, kunnen we proberen ook zo'n "Rent-a-Cop" aan te stellen in  onze De Kockstraat. Met een lengte van amper 100 meter en slechts 10 huizen, is dat wel een luizenbaantje !

Afrikaans woordenboek:

Hulle naam is legio  =  daar zijn er erg veel van

  

" Poep "

Ik weet niet hoe vaak ik al schreef over Nederlandse en Afrikaanse woorden. Die hebben dikwijls dezelfde betekenis, maar niet altijd en dan ontstaat er verwarring. "Poep" is zo'n woord. In het Nederlands is dat ontlasting, maar in het Afrikaans is poep een wind oftewel een scheet. Daar weet de dertienjarige Berné Peters uit Somerset-Wes over mee te praten. Deze jongedame, leerling van een lagere school, schreef een verhaal en plaatste dat op Facebook. Dat verhaal is intussen al 1,4 miljoen keer gelezen. Zij  hield haar toespraak getiteld: Kontroversiële winde", tijdens een redenaarscompetitie. " Mense kry so skaam oor dit, hoewel almal dit doen." Vrou, u hou u verniet so preuts. Toe ek agter u in die ry staan, het ek dit gehoor...en geruik, al het u dit probeer
vermom met 'n hoes !"

Zij vindt dat mensen daar niet zo beschaamd over moeten zijn. Mensen moeten daar anders over gaan denken, want zo'n groot probleem is het echt niet. De slotzinnen van haar komische toespraak luiden als volgt: " Soos die ou spreekwoord sê: 'n Poep in die wind is soos 'n droom wat waar geword het. Jy voel goed, jy voel ligter en is bevry. So, ontspan maar daardie ou preutse tannies, ouma en oupa op die stoep. Los maar die harde poep, want 'n gelukkige maag beteken 'n gelukkige jy !"

Fransjohan Pretorius plaatste weer een interessant verhaal in Die Burger met als titel: "Blokhuyse." Het verhaal handelde over zogenaamde blokhuizen ten tijde van de Anglo-Boer oorlog die hier woedde van 1899 - 1902. Tijdens deze Tweede Vryheidsoorlog bouwden de Britse militairen uitkijkposten. Die stonden op verrekijkersafstand van elkaar om op die manier de activiteiten van de tegenstanders in de gaten te kunnen houden. Ook waren ze nuttig om spoorlijnen en bruggen te beschermen. Tegen het einde van de oorlog waren er 8000 blokhuizen over een afstand van bijna 6000 kilometer. Ongeveer 60.000 Britse militairen verbleven in die oorlogsgebouwtjes. 

Mensen, die wel eens door de Cogmanskloof gereden hebben, zagen bij de ingang van de kloof mogelijk een vierkant uit steen opgetrokken gebouwtje. Dit is zo'n "blokhuys". Er waren er in en rond Montagu zeven. Drie zijn er nog in redelijke staat. Van de overige 4 zijn er nog alleen maar resten. De 7 huisjes van Montagu waren eenvoudige vierkanten gebouwtjes met aan alle kanten schietgaten en een golfplaten dak ter  bescherming tegen weer en wind. Maar er waren ook indrukwekkende huizen met twee of drie verdiepingen. Een voorbeeld daarvan zagen we ooit bij Wellington !

In ons huis in de Helmondse Dierdonkwijk stond een nogal luxe bad. Dat bad had een groot aantal sproeiertjes, jets genaamd, die zorgden voor flinke bubbels. Het was een genoegen om daar heerlijk in te relaxen. In Montagu hadden we wel een zwembad, maar geen bubbelbad. Uiteindelijk werd er besloten om toch maar een echte jacuzzi aan te schaffen en daar heb ik enige jaren met veel plezier gebruik van gemaakt. Maar Eskom, het staatsbedrijf dat zorgt voor de elektriciteit,  stelde veelvuldige en langdurige stroomonderbrekingen in (loadshedding). Soms tot wel 10 uur op een dag. En daar kon de thermostaat van de jacuzzi niet tegen. Meerdere keren raakte die defect. 

Daarom werd mijn bubbelbad uitgeschakeld en ruim twee jaar niet gebruikt. Een jacuzzi in gebruik vraagt naast een massa elektriciteit ook nogal veel onderhoud: regelmatig 1000 liter water vervangen, bad schoonmaken, Filter reinigen, chloor toevoegen. Daarom heb ik besloten om niet meer te bubbelen. Dinsdag hebben we met sterke mannen de jacuzzi ontmanteld en verwijderd. Die gaat nu een tweede leven beginnen bij onze buren. En wat met die opengevallen ruimte? Sanja heeft al een plan. Binnenkort meer hierover ! 

Afrikaans woordenboek:

In strontstraat sit  =  in moeilijkheid verkeren