" Daar doen we het voor ! "

We woonden in 2011 nog maar nauwelijks in Montagu of we werden gevraagd om mee te helpen met het uitlaten van honden, die door de SPCA in Ashton opgevangen waren. Wij zijn liefhebbers van honden en dieren in het algemeen (met uitzondering van krokodillen, slangen en muggen) en hebben dus toegestemd om te helpen. Al 5 jaar lopen we wekelijks met een achttal honden. Vaak doen we dat met plezier, maar er zijn ook wel eens dagen, dat we niet zo veel zin hebben. Tóch gaan we, want als we zien hoe de honden genieten van dit stukje "vrijheid", dan realiseren we ons : " Daar doen we het voor ". 

De SPCA krijgt minimale staats-steun en is daarom grotendeels afhankelijk van donaties. Om financiëel rond te komen, houdt men enkele keren per jaar z.g. sponsor-bijeenkomsten. Vorige week was er weer zo'n bijeenkomst op Mandela-dag. Een dag, waarop mensen geacht worden een goede daad te verrichten naar de geest van Nelson Mandela. De SPCA hield woensdag een winter-soep-avond en met de opbrengst gaat men gedurende 5 dagen dieren helpen in afgelegen  delen van hun werkgebied. Belangstellenden werd gevraagd om iets te doneren (hondenvoer, dekens, halsbanden, riemen,etc.). 

Om de aanwezigen te vermaken trad mr. Guitarman, Alf Boyley op en ook Montagu Accappella droeg belangeloos een steentje bij. Na de glühwein, een voorgerecht en de soep en brood, kon er gedanst worden op de 60er- en 70er jaren muziek van Alf, maar tot verdriet van de "Guitarman" kwam er niemand op de dansvloer, tótdat Sanja het goede voorbeeld gaf en er in slaagde om wat meer mensen op de vloer te krijgen, wat de avond nóg aangenamer maakte dan hij tóch al was !

Vier blogs geleden schreef ik over onze "Turksvy", een cactus, die beschouwd wordt als een indringerplant, die eigenlijk verwijderd moet worden. Ik dacht: " Ach, één zo'n plant kan toch niet te veel schade aanrichten ". Dat is natuurlijk ook zó, maar het gaat landelijk natuurlijk om heel wat méér dan één plant. Gustav Pienaar - beschouw hem maar als de Rob Verlinden van de West-Kaap - maakt omtrent indringerplanten de vergelijking met de katten van Marion-eiland.

Dit kleine eiland, wat 1770 km ten zuiden van Zuid-Afrika ligt, werd in 1947 door Zuid-Afrika geannexeerd en men vestigde er een meteo-station. Het laboratorium van dit station had korte tijd later te maken met een enorme muizenoverlast, totdat iemand in 1949 op het lumineuze idee kwam om vijf katten naar dit eiland te brengen. In een verbijsterend tempo vermeerderden de katten zich en in 1975 waren er al meer dan 2.000, die in dat jaar alleen al meer dan een half miljoen broedvogels opvraten. Drie stormvogel-soorten zijn toen op het eiland uitgeroeid. In 1977 waren er al meer dan 3.400 wilde katten en toen heeft men een kattenvirus geïntroduceerd, waardoor het kattenaantal flink afnam. Door systematisch katten te vangen was 19 jaar later Marion-eiland van de wilde katten en een serieus probleem verlost. Met onze ene ongewenste cactus zal het wel niet zo'n vaart lopen, maar ik kijk nu toch met andere ogen naar deze plant en andere indringersoorten !

Tenslotte:

Volgers van onze blog weten, dat we vorig jaar vier keer te vergeefs walvissen probeerden te spotten. We waren toen blijkbaar te laat en de walvissen waren al weer verdwenen. Dus namen we ons voor om deze keer wat vroeger in het seizoen te gaan kijken. We waren zondagmorgen al bijtijds in Hermanus om te constateren met nog vele lotgenoten, dat er weer geen walvissen te zien waren. Nu is Hermanus ook zonder walvissen best een leuke plaats met veel toeristisch vermaak en dus slenterden we langs stalletjes en door winkelcentra om uiteindelijk te belanden in Restaurant Futura, waar veel visgerechten op de menukaart stonden. Tijdens de smakelijke lunch greep Sanja plotseling de verrekijker en zag, dat de  twee zwarte vlekken, die ze gezien had, echt twee walvissen waren. Het was ver weg, maar het spuitende fonteintje was voldoende bewijs, dat het hier echt om walvissen ging. Jammer genoeg lagen onze camera's al weer in de auto en hebben we dus geen bewijs. Deze keer waren we blijkbaar wat aan de vroege kant, maar we gaan binnenkort nog wel een keer en een leuke dag was het toch weer geweest !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

kopseer  =  'n serieus probleem

" ietermagog "

Ook al hebben wij in het algemeen niet zo veel moeite om de Afrikaanse taal te begrijpen, tóch zien we regelmatig woorden, die we niet helemaal of helemaal niet kunnen plaatsen. Zo stuitten we enkele dagen geleden in de krant op het woordje: ietermagog. Geen idee wat er mee bedoeld werd, maar "dikke ANNA" bracht - zoals zo vaak - uitkomst. ANNA is ons Afrikaans-Nederlands-Nederlands-Afrikaans woordenboek. 2.228 Pagina's met verklaringen van woorden en "ietermagog" stond er ook in: een ietermagog is een gordeldier.

Nu terug naar het krantenartikel: Een bewaker in de Krüger wildtuin wilde stoer doen door een gordeldier te mishandelen. De sukkel nodigde kijkers uit om foto's van zijn dappere daad te maken. Eén van die kijkers filmde het tafereel en plaatste het daarna op Youtube. Met binnen enkele uren 71.000 kijkers en veel ophef en verontwaardiging tot gevolg. Reynold Thakhuli, hoofd communicatie van de wildtuin, zegt hier over: "Die ietermagog is tans die mees bedreigde dier ter wêreld en die spesie is op die rand van uitwissing." Volgens Thakhuli is de bewaker geschorst en een onderzoek wordt ingesteld !

Sinds we in Zuid-Afrika verblijven, lezen we veel in het Afrikaans geschreven boeken. Sanja wisselt Afrikaans af met Nederlands en ik lees uitsluitend Afrikaans. Een belangrijke reden is voor ons om de Afrikaanse taal beter te leren begrijpen en zo correct mogelijk te spreken. Maar we lezen natuurlijk vooral ook om het plezier van wat we lezen en zo hebben we al met aardig wat Afrikaans schrijvende  auteurs kennis kunnen maken. Zoals: Ingrid Jonker, Irma Joubert, Marlene van Niekerk, André Brink, Deon Opperman, Martin Steyn en vooral ook Deon Meyer. Deze laatste is schrijver van misdaadromans en is één van de populairste schrijvers van dit moment. Hij krijgt ook steeds meer erkenning in het buitenland en zijn werk wordt sinds enige tijd vertaald in 27 talen, waaronder ook in het Nederlands. Vorige week meldde "Die Burger" met enige trots, dat de kwaliteiten van Deon Meyer als schrijver zodanige erkenning in Nederland hebben, dat hij de eervolle  uitnodiging heeft ontvangen om in 2017 het Boekenweek-geschenk te mogen schrijven. " 'n Uitnodiging wat slegs gegee word vir skryvers van groot naam en faam", aldus "Die Burger"!

Het Kaapstadse Holocaust Centre en het Robbeneiland-museum hebben de handen in één geslagen en de tentoonstelling: "Anne Frank: a History of Today" naar Kaapstad gehaald. Richard Freedman, directeur van het Holocaust Centre, zegt over die tentoonstelling: "Ek hou van die uitstalling, omdat die persoonlike storie van Anne en haar gesin vertel word teenoor die breër konteks van wêreldgebeure."  Twee films, talrijke foto's en een model van het huis zijn er onder andere tot eind juli (V&A Waterfront) te zien.

Tenslotte:
Het vuurwapenbezit in Zuid-Afrika is niet zo algemeen als in de Verenigde Staten, maar ook hier zijn er erg veel mensen met één of meer wapens. Net als in Amerika is ook hier een veel gehoord argument: "Ik moet me kunnen verdedigen tegen een aanvaller". Hier komt men redelijk gemakkelijk aan een wapen, maar een wapenvergunning is veel moeilijker te bemachtigen. Illegale mogelijkheden zijn er natuurlijk ook. De politie raakt elk jaar honderden vuurwapens "kwijt". Niemand weet hoe dat komt, maar wég zijn ze wél. Een voormalige kolonel bij de politie is in juni veroordeeld tot 18 jaar cel, nadat hij 2.400 wapens gestolen had uit een opslagruimte van de politie. De krant Die Burger kwam met dit nieuws en wist ook te vermelden wat er met één van die wapens zoal gebeurd was ná de diefstal.

Het wapen, een CZ-75 pistool, werd via-via verkocht aan een bende en nu blijken er met dit specifieke wapen 15 moorden gepleegd te zijn in de periode van juli t/m oktober 2014. Daders zijn er tot nu toe niet aangehouden. Tegenstanders van vrij wapenbezit zeggen steeds: " Vrij wapenbezit leidt tot meer moordpartijen". Een uitspraak, die maar al te waar lijkt te zijn !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

uitstalling  =  tentoonstelling

Romantisch...en tóch niet !

We vonden, dat het weer eens tijd was om er samen een dagje op uit te trekken en een bezoek aan Stellenbosch is altijd weer iets bijzonders. Het is de oudste stad op Kaapstad na en werd gesticht in     1679 door de destijdse Hollandse gouverneur Simon van der Stel. De streek was bekend onder de naam "Wildenbosch". Later werd dit Van der Stels Bosch om uiteindelijk Stellenbosch te heten. De oude kern van de plaats heeft nog veel herkenningspunten van de Hollandse invloed: tientallen Kaaps-Hollandse huizen met witte gevels, rieten daken en sierlijke topgevels.

Al snel ontwikkelde zich hier de wijnbouw en er vestigden zich vele Europese wijnboeren, die grote behoefte hadden aan eikenhouten wijnvaten. Dat was het opslagmiddel, wat zij gewend waren te gebruiken in Europa. Dus werden in Stellenbosch en omgeving grote aantallen eiken geplant. 

Vandaar, dat Stellenbosch ook wel "Eikestad" genoemd wordt. Later bleken deze bomen door het warme klimaat veel sneller te groeien dan in Europa. Het hout was sponzig en daardoor minder geschikt voor de opslag van wijn. Momenteel schijnen er 145 wijnboerderijen van naam en faam te zijn, waarmee dit gebied het grootste en belangrijkste wijngebied van Zuid-Afrika is. 
                                         

In de Universiteitswijk ligt ook een Botanische tuin en die was nummer één op onze lijst van bezienswaardigheden.  Indrukwekkende oude bomen. Veel momenteel bloeiende vetplanten en een groot aantal planten, die in deze periode - helaas -  niet in bloei stonden. Sanja kocht nog enkele zakjes bloemzaad om zelf te zaaien. De tijd zal leren of dat iets gaat worden.
Tijd voor de lunch, die we wilden nuttigen op een wijn-estate met prachtig uitzicht op de wijngaarden en omringende bergen. 

We bleken geen gelukkige hand van kiezen te hebben. De eerste was vol. De tweede bleek 's zaterdags gesloten te zijn en de derde bleek gerenoveerd te worden. We togen naar het Audacia-landgoed. Hier bleek een zaterdagmarkt te zijn. Méér dan vol en er werden slechts hamburgers op tempex schaaltjes geserveerd. Dan maar naar de buurman: " Mooiberge ". Een hal met tientallen merken wijn, waarvan de meeste niet in onze omgeving voor handen zijn. Wij zijn beiden maar zeer matige wijndrinkers, maar vinden het wél leuk om regelmatig een ons onbekend merk uit te proberen. 

Buiten kijk je je ogen uit vanwege de honderden kleurrijke kunstwerken, die er uitgestald staan. Het was intussen half twee en toch echt wel tijd voor een maaltijd, maar ook bij Mooiberge was er "geen plaats in de herberg " en zó belandden we ten langen leste gewoon in een Italiaans restaurant in een gewoon winkelcentrum in Somerset West. Geen romantisch etentje deze keer, maar een eenvoudige Penne Linguini pasta. Volgende keer zullen we onze trip iets beter moeten voorbereiden, maar een leuke dag was het tóch wel !

Tenslotte:

Het kanon van Kanonheuvel in de plaats Uitenhage is weg. Het voetstuk staat er nog, maar het kanon is "skoonveld", zoals ze dat hier zeggen. Het moet het werk geweest zijn van meerdere "skelms", want het was loodzwaar en daardoor blijkbaar interessant als oudijzer en aan ijzer heeft Uitenhage grote behoefte, want de Volkswagenfabriek staat daar. Het kanon stamt oorspronkelijk van het Nederlandse troepenschip de "Amsterdam". Dat schip is in 1817 gestrand in de Indische Oceaan bij de monding van de Swartkopsrivier. De Britse generaal Jacob Cuyler heeft het naar Uitenhage gebracht, waar het in 1923 zijn laatste schoten heeft afgevuurd ter gelegenheid van het bezoek van de hertog van Connaught. De politie weet niets van diefstal. Niemand heeft tot nu toe aangifte gedaan !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

skoonveld  =   foetsie, pleite

" Ongewenste vreemdelingen "

We kennen allemaal wel de geschiedenis van de konijnen, die Australië binnen kwamen, waardoor de gevreesde ziekte Mixomatose uitbrak. Ze waren indringers, die niet in Australië thuis hoorden en werden een grote plaag. In Pretoria en Robertson staan veel prachtig bloeiende Jacaranda-bomen. Schitterend om ze in bloei te zien staan. Toch staat de Jacaranda - net als de moerbei - op de lijst van de "Wet op Nasionale Omgevingsbestuur" en dat betekent, dat deze bomen ongewenste indringers zijn en behoren tot categorie 3. Dat houdt in, dat ze geduld worden, maar er mogen er niet méér van komen. In categorie 2 staan soorten, die indringer zijn, maar commerciële waarde hebben. Bijvoorbeeld de Eucalyptus, die hier Bloekom genoemd wordt (naar het Engels: Blue gum). 

Deze soort is belangrijk voor de hout- en bouwnijverheid en wordt daarom gecontroleerd geplant via een vergunningenstelsel. In categorie 1 staan de soorten, die uitgeroeid moeten worden. Bijvoorbeeld de Turksvy.

Wij hebben óók zo'n "illegaal" in onze tuin, maar Sanja vindt de bloemetjes, die er op verschijnen zó mooi, dat we nog even wachten met ingrijpen. Je moet er erg voorzichtig mee zijn, want in korte tijd kan deze cactus grote delen van bewerkbare grond totaal overheersen en bewerking bijna onmogelijk maken. In Zuid-Afrika gaat de eerder genoemde wet zó ver, dat bij de verkoop van onroerend goed een formulier ingevuld moet worden welke "indringers" er in de tuin staan. De controle  schijnt nog niet erg streng te zijn met uitzondering van de landbouwgrond, die verkocht wordt!

Wie in het Zuid-Afrikaanse verkeer heeft gereden, ontdekte al snel twee zaken die in Nederland onbekend zijn. Allereerst de voorrangsregel op kruispunten. Niks, rechts gaat vóór. Wie als eerste stil staat bij de stopstreep, heeft voorrang en dat gaat zéér gedisciplineerd.
Zoiets werkt natuurlijk niet in grote steden als Kaapstad, maar in kleinere plaatsen werkt het perfect.

Het tweede verschil heeft te maken met de schakelaar, die in Nederland (en de rest van de wereld) in de auto nauwelijks gebruikt wordt, maar in Zuid-Afrika overuren maakt: de alarmschakelaar.

Overal is die schakelaar bedoeld om aan te geven, dat er gevaar dreigt. Dat is ook zo in Zuid-Afrika, maar hier heeft hij ook nog een tweede functie. Hier is het ook wel het "dankjewel-knopje". Nader je van achter een langzamer rijdende voorganger, dan maakt deze plaats door naar links uit te wijken en op de vluchtstrook te gaan rijden. Zo maakt hij plaats voor iemand, die sneller is en hoeft de inhaler niet over de middenstreep. Als dank voor dit sympathieke gebaar, knippert de inhaler een paar keer met de alarmschakelaar. Ik zie zoiets nog niet gebeuren in Nederland !

Tenslotte:

Nu de rietdekkers weg zijn, heeft Sanja de schoonmaakwoede in haar bol. Hoewel de schoonmaakploeg van Lucas Thatchers goed werk geleverd heeft, bleek er toch nog het nodige stof - zelfs ín de kasten - achter gebleven te zijn. Tijd voor de grote schoonmaak dus. Alle kasten moesten leeg en ons huis is weer (even) stofvrij. Tot de rietdekkers in oktober het tweede deel van ons huis onder handen gaan nemen !

Zuid-Afrikaans  woordenboek:

in sy pasoppens wees  =  voorzichtig zijn