" Sinterklaas, wie kent hem niet ? "

Sinterklaas-tijd is in Nederland al weer enige tijd aangebroken en we zagen hier via de BVN zender de aankomst van de Goedheiligman in Gorinchem. Ook de spannende ontwikkelingen op het sinterklaas journaal kunnen we weer volgen en in Helmond heeft de Sint weer onderdak gevonden in het kasteel. In Zuid-Afrika echter niets van dit alles. Popgroep Het Goede Doel zong in 1987 "Sinterklaas, wie kent hem niet?" Nou, bijna niemand in Zuid-Afrika. Maar er is in ieder geval minstens één persoon, die het Sinterklaas feest nooit vergeet: Sanja. Als in Nederland de eerste lekkernijen in de winkels liggen, krijgt mijn schoonmoeder de opdracht om peper- en chocoladenoten in te slaan en chocolade letters en marsepein mogen ook niet vergeten worden.  Al die producten worden dan ruimschoots op tijd ingevlogen. Om toch een beetje Sinterklaas te vieren,  nodigt Sanja vrienden, vriendinnen en buren uit. Dit jaar gaat dat gebeuren op dinsdag 5 december. 

Deze week wordt er al het nodige bakwerk verricht en in de keuken vond ik een receptenmap met daarin een artikel uit Die Burger van zaterdag 21 april 2012. Martiens van Bart schrijft daarin, dat hij in een antiquiteitenwinkel in Kaapstad twee planken ontdekte met diep ingesneden figuren. Van Bart kocht beide planken: Eén met een molen en een andere met Zwarte Piet.

Op dezelfde pagina volgt een beschrijving om speculaas te maken. Alle ingrediënten worden opgesomd en ook de precieze bereidingswijze is vermeld. Naast Nederland kennen ook België en Duitsland het genot van speculaas. In België noemen ze het speculoos en in Duitsland praat men van Springerle. Speculum betekent in het Latijn: spiegelbeeld. En inderdaad is elk stuk speculaas een omgekeerde afbeelding van de speculaasplankvorm ! 

Tenslotte:

De nieuws site NU.nl meldt opmerkelijk nieuws. Een vrachtvliegtuig is noodgedwongen omgekeerd en teruggevlogen naar New York omdat een paard 30 minuten na het opstijgen uit zijn stal was ontsnapt. De piloot meldde: " Het paard is erin geslaagd uit zijn stal te ontsnappen. We kunnen het paard niet vastzetten. Er zijn geen problemen met het vliegen, maar we moeten terug naar New York."

De Boeing 747 was op weg naar België. Daarom had het toestel duizenden kilo's brandstof aan boord. Om een veilige landding te kunnen maken, moest 20 ton brandstof worden gedumpt boven de Atlantische Oceaan. De vlucht kon kort na de landing weer naar België vertrekken en landde uiteindelijk veilig in Luik. Nu vraag ik me af: " Zou dat het paard Ozosnel van Sinterklaas geweest zijn ? "

Afrikaans woordenboek:

snotjies draai  =  zitten en niks doen

 

" Droombeeld ? "

Voor veel mensen is het een droombeeld: zittend met een drankje aan de rand van zee of oceaan onder fraaie, wuivende palmbomen. Toen we in 2011 ons huis in Montagu betrokken, vielen wij ook voor zo'n fraai plaatje. We zagen ons al zittend naast een bijzonder gevormd groot zwembad omringd door palmen en waren er uitermate blij mee. Niet alleen bij het zwembad stonden deze bomen (die in feite helemaal niet in de West-Kaap thuis horen), in totaal hadden we maar liefst 12 palmen in onze tuin. Intussen zijn we 12 jaar verder en zijn die bomen flink gegroeid. Sommigen zijn zó groot geworden dat mijn ladder niet meer toereikend is om alle dode palmbladeren nog te kunnen verwijderen.

Geen fraai gezicht meer en bovendien zitten wij nu

op ooghoogte tegen kale stammen aan te kijken. Drie van die bomen richten bovendien met hun bladeren nogal wat schade aan aan ons kostbare rieten dak. Dat laatste was voor ons reden om de zaag er in te zetten, maar dat deden we niet zelf. De mannen van Cape Tree Services uit Barrydale wisten deze klus in twee dagen professioneel te klaren. Een goed beveiligde, lenige jongeman hanteerde vakkundig zijn kettingzaag en drie helpers deden flink hun best om alle stammen en takken af te voeren. Daarmee kwam er een einde aan vier palmbomen.

Maar daar bleef het niet bij. Er stond ook nog een Acacia, hier doringboom genoemd, in de achtertuin en die groeide ook stevig door in hoogte en breedte. Ook diens takken beschadigden ons rieten dak en de overlast nam nog verder toe toen een koppel hadidas deze boom uitkoos als broedplaats en ijverig een groot nest bouwde. Een tweetal jaren leverde dat elke keer jonge vogels op, maar dat hele gebeuren ging wel gepaard met enorm veel ontlasting die onze stoep en diverse planten en struiken ernstig bevuilde. Daar kwam nog bij, dat ik bijna wekelijks tijdens het werken in de tuin, in aanraking kwam met de akelig lange stekels die deze boom heeft, waardoor ik verwondingen opliep aan hoofd en handen. Sanja moest grootverpakkingen pleisters kopen bij de "Clicks".

De overlast werd echt te groot en toen de vogels weer aanstalten maakten om nog meer nieuw grut op de wereld te zetten, was onze maat vol. De doringboom moest verwijderd worden en dat voelde een beetje ongepast in een tijd dat er wereldwijd zoveel bomen geplant dienen te worden. Ik ben principieel tegen bomenkap, maar soms pas ik mijn principes een beetje aan en heeft ook deze boom het loodje gelegd. Door al deze werkzaamheden hebben we veel minder schade en overlast en wel veel meer licht in onze achtertuin. De hoeveelheid vogelpoep en pleisters zal nu sterk verminderen !

Tenslotte: 

Over poep gesproken: Blijkbaar zijn wij niet de enigen die last hebben van poep. Toen ik vorige week weer eens pleisters ging kopen bij de "Clicks", zag ik daar een enorme massa toiletpapier. Mijn eerste gedachte was: "Zou Covid weer toegeslagen hebben en is er weer een run op toiletpapier ?" Maar er heerst nauwelijks Covid en er is beslist geen sprake van een pandemie. Er zal toch wel een andere reden zijn voor zo'n massa papier. Ik zie in onze omgeving wel een flinke toename van broedende hadidas, maar betwijfel of die aanstaande ouders voortaan toiletpapier gaan gebruiken !

Afrikaans woordenboek:

Wie honde hou, blaf nie self nie  =  wie personeel heeft, gaat niet zelf werken

   

" Een ongewenste vreemdeling "

"Die verdwaalt is, zeker. Ik zal eens even vragen naar zijn naam: Jacaranda mimosifolia".

De Jacaranda bomen staan weer volop in bloei. De naam stamt uit de Zuid-Amerikaanse taal Guarani en betekent: geurig. Het is een subtropische boom, die thuis hoort in Zuid-Amerika en wel 12 meter hoog kan worden. Gemiddeld worden ze 50 jaar, maar exemplaren van meer dan 200 jaar bestaan ook. Door de tijden heen zijn ze in grote aantallen elders geplant en   werden populair vanwege hun aantrekkelijke en langdurige bloei in de periode van september tot midden november. Ondanks de schoonheid van de bloemen zijn alle delen van de boom giftig: overgeven, diarree, onregelmatige hartslag, verwijde pupillen, coma, tot zelf de dood toe. De bomen hebben ook een spirituele betekenis: wijsheid, wedergeboorte, rijkdom en geluk. 

In de vroege 1800's bracht de plantkundige Carl von Ludwig de Jacaranda's naar de Kaap en werden landwijd populair en in duizendtallen geplant o.a. in Pretoria, Johannesburg, Bloemfontein, maar ook dichterbij in Robertson staan hele straten vol met deze bomen, die tijdens de bloei voor schitterende plaatjes zorgen. In Montagu staan er niet veel, maar bij ons om de hoek is de Kerkstraat momenteel weer prachtig paars-blauw gekleurd. In Zuid-Afrika hoort de Jacaranda officieel niet thuis. Ze worden ook als schadelijk beschouwd en het zijn ook nog eens grote waterverbruikers, die wel getolereerd worden, maar niet  meer nieuw geplant mogen worden. Op de lange duur zullen deze bomen dus verdwijnen uit het straatbeeld, maar voorlopig kunnen we nog volop genieten van de ongewenste vreemdeling !

Mijn verhaal over ons Santici huis is in dank door Rudi Allmayer aanvaard en intussen gepubliceerd op de website van Montagu Museum. Enige tijd geleden al vroeg Rudi me om een tweede verhaal te gaan schrijven over Italiaanse krijgsgevangenen, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Noord-Afrika gevochten hebben en na hun overgave onder andere in Zuid-Afrika in gevangenschap geplaatst werden. Van de Tweede Wereldoorlog in Europa is me redelijk veel bekend, maar van "die andere oorlog" wist ik erg weinig. Nu ik me in deze zaak verdiep, begint er een steeds duidelijker beeld te ontstaan. Op 10 juni 1940 koos Mussolini de kant van Hitler's Duitsland en nam deel aan de oorlog. Het plan van de Italiaan was om het territoriaal gebied van Italië flink te vergroten o.a. met gebieden in Noord-Afrika. 

Toen het Britse leger betrokken raakte in deze oorlog leden de Italianen meerdere nederlagen, waardoor gedemoraliseerde  Italiaanse soldaten zich overgaven. Groot-Brittannië vroeg de Zuid-Afrikaanse regering om krijgsgevangenen op te vangen in kampen en zo kwamen 93.000 in de periode van 1941tot 1945 in "Kamp zonder Water" in Pretoria terecht. Vandaar werden ze verspreid over het hele land en kwamen er ook in de West-Kaap terecht. We zijn nog druk aan het informatie verzamelen en weten al dat er 1500 in onze regio geplaatst werden. Steeds meer interessante gegevens komen in beeld. De Italian Prisoners of War story begint voor mij steeds meer vorm te krijgen !

Tenslotte:

Het gebeurt niet al te vaak, maar ik heb wel eens een goed idee (vind ik zelf). Maar het is ook plezierig als anderen me op een goed idee brengen. Zo adopteer ik het idee van zus en zwager om het 50 jarig huwelijksfeest te herdenken zo ongeveer als zij dat deden. De feestlocaties heb ik al bepaald. Dat worden respectievelijk Oudertehuis De Akkers in Nuenen en Huis Uitvlucht in Montagu. Ik heb nog wel enige tijd om mijn plan goed uit te werken, want februari 2040 is nog ver weg. Dichterbij is echter mijn 75e verjaardag in mei 2024. Wonen in Zuid-Afrika en familie en vrienden in Nederland vraagt eigenlijk wel om twee feesten. Een idee daarvoor kreeg ik via koning Charles van Groot-Brittannië. Hij werd deze week ook 75 en viert dat ook met twee feesten. Het eerste feest viert Charles met mensen die iets belangrijks voor de samenleving hebben gedaan en wordt een High Thea gebeuren.  (het verbaast mij, dat ik geen uitnodiging gekregen heb.) Veel gegeten zal er wel worden. Het tweede feest heeft als thema: Het tegengaan van voedselverspilling. Dat betreft dan volgens mij het kostelijk voedsel dat op het eerste feest overgebleven is. Bij mijn eerste feest zal echter geen voedsel overblijven, want het cafetaria-voedsel en de Chinese rijsttafel gaan geheid helemaal op. Over het tweede feest moet ik nog nadenken.  "Boer maak een plan" zeggen ze hier in Zuid-Afrika !

Afrikaans woordenboek: 

Die skerpste potlood in die sakkie  =  de slimste van de klas

"Ander land, zelfde probleem ! "

Sinds we in Zuid-Afrika wonen volgen we het Nederlandse nieuws via het dagelijks journaal op  de BVN-zender. Daardoor blijven we enigszins op de hoogte van de ontwikkelingen in de vaderlandse politiek. Onze stem in Nederland uitbrengen mogen we nog steeds, maar dat vergt nogal wat actie op  administratief gebied. De brief met de belangrijkste inhoud: het stembiljet, is in al die jaren nog nooit op tijd door de Zuid-Afrikaanse Posterijen bezorgd en dus gaat mijn stem verloren. Vroeger in onze jonge jaren was stemmen een eenvoudige en duidelijke zaak.  Mijn ouders stemden als katholieken natuurlijk op de Katholieke Volks Partij en dat deed ik dus heel wat jaren ook. 

Later ging ik me wat meer verdiepen in partijprogramma's, maar heel veel keuze was er niet. Dat is nu wel heel anders. Ik zag, dat het belachelijke aantal van 22 politieke partijen gaat deelnemen aan de verkiezingen in deze maand. Je hebt de hulp van een stemwijzer nodig om een goed beeld te krijgen welke partij het beste bij je past. De uitkomst lijkt me voorspelbaar: Een paar partijen halen flink wat stemmen en een groot aantal "splinters" moet het doen met 1 of 2 procent. Dat gaat gegarandeerd leiden tot een wankele coalitie van misschien wel 4 of 5 partijen. Een voordeel daarvan is wel, dat Nederland ervaring genoeg heeft met samenwerkende partijen in de te vormen regering. 

Tot nu toe speelde zo'n scenario helemaal niet in Zuid-Afrika. Sinds 1994 won de ANC telkens met grote meerderheid alle landelijke verkiezingen en hoefde daarom geen coalitie aan te gaan met andere partijen. Maar de verwachting is nu, dat de ANC bij de komende verkiezingen in 2024 hoogstens 41 %  van de stemmen gaat krijgen en dus voor het eerst samen moet gaan werken met één  (of meer) andere partij(en). Dat gaat volgens kenners nooit echt lukken, want hier weet men niet wat samenwerken betekent. Er is al enige ervaring opgedaan bij plaatselijke verkiezingen. In meerdere gemeenten werden coalities gevormd en binnen de kortste keren vocht men elkaar de tent uit. Elke partij hield vast aan de eigen standpunten met ruzie tot gevolg. Daadwerkelijke vechtpartijen waren er zelfs en uiteindelijk is er nog slechts in een paar gemeenten een werkbare coalitie. Volgens kenners gaat dat ook gebeuren met een eventuele nieuwe coalitie regering. Een definitieve datum voor die verkiezing is nog niet vastgesteld, maar de verwachting is, dat het gaat gebeuren in de periode mei-augustus 2024. Of Nederland dan al een nieuwe regering heeft, is nog maar de vraag !

Wat ook vergelijkbaar is zowel in Nederland als in Zuid-Afrika: Een fors probleem met het huisvuil. Op de Helmondse Facebook-pagina staan de laatste tijd steeds weer foto's en artikelen over problematisch afval. Nederland is al veel verder in het scheiden van afval en de logistiek van de vuil-verwijdering. Zelfs containers in de grond worden er steeds meer geplaatst, maar die blijken snel vol te zijn en worden nogal eens te laat geleegd. Met als gevolg, dat met name flatbewoners hun vuilniszakken niet weer naar hun flat of berging terugbrengen, maar dan maar naast de containers neerzetten met stank, overlast en zelfs ongedierte tot gevolg. 

In Zuid-Afrika wordt er sinds een paar jaar gescheiden in drie categorieën: huisvuil, tuinafval en papier. Met het ophalen van huisvuil en papier zijn er weinig problemen, maar het tuinafval wordt niet meer meegenomen. Dat moeten bewoners maar zelf naar de vuilstortplaats brengen. Begrijpelijk, want de tuinen zijn hier veel groter dan in Nederland en een grote tuin geeft nu eenmaal ook veel tuinafval. Maar lang niet iedereen is in staat en/of heeft vervoer om wekelijks zijn afval af te voeren. Een extra probleem vormen hier  de daklozen - hier "haweloze" genoemd - die vuilniszakken openrukken om te kijken of er nog eetbaar of verkoopbaar spul in zit. De rommel ligt daarna vaak op straat. Zowel in Nederland als in Zuid-Afrika is het afvalprobleem nog lang niet opgelost. Wat was het vroeger toch eenvoudig en jarenlang goed (?) geregeld met de bekende ijzeren afval-emmers. Deze Geldropse "souvenirs" hebben zelfs nog ooit in het Zuid-Afrikaanse Klaasvoogds nabij Robertson gestaan !

Afrikaans woordenboek:

ongeskraapte afval wees  =  ongemanierd zijn

" Ruwe bolster, blanke pit "

Motorrijders komen vaak nogal ruig en bedreigend over. Brullende Harley-Davidsons en ruig behaarde, vaak bebaarde en in leer geklede  personen, die je beter maar uit de weg blijft. Dat is het stereotype beeld dat men heeft van bepaalde motorrijders. Het merendeel is echter niet zo. Het zijn over het algemeen brave huisvaders, die zich in hun vrijetijd graag uitleven op hun motoren en beschikken over gevoelige hartjes. In Montagu zien we minstens drie keer per jaar een enorm aantal motorrijders, die bijeen komen om een gezellig weekend door te brengen, maar die ook elke keer een bepaald goed doel steunen. Dat kan een kindertehuis of  school of enig ander iets zijn en dat levert grote bedragen op. Men ziet die gasten dan ook graag komen (uitgezonderd enkele klagende figuren, die de herrie-overlast niet kunnen appreciëren). Vorige week las ik in ons weekblad over een groep motorrijders die in Worcester bijeen gekomen waren en stonden te zwaaien met beha's. Een niet alledaags gebeuren. 

Zij namen deel aan een bijeenkomst van de organisatie: "I love Boobies Charity". In het leven geroepen na een campagne in 2016. Hun doel: Zuid-Afrikaanse vrouwen met weinig of geen geld bewust maken om zich te laten screenen op borstkanker. 47.000 vrouwen in Zuid-Afrika krijgen er elk jaar borstkanker en maar 10.000 worden er jaarlijks gescreend. Screenen is dus belangrijk, want één op acht vrouwen krijgt ooit borstkanker. "I love Boobies" wil realiseren, dat alle vrouwen gratis borstonderzoek kunnen laten doen. De meerderheid van de vrouwen, die overlijden aan deze vorm van kanker, leven in landen met lage tot middelbare inkomens. 

Iedere vrouw, die gescreend wordt, ontvangt een paar sokken als herinnering om zelfonderzoek te doen telkens als zij de sokken draagt. Vanaf 2018 werden al 20.000 paar sokken verkocht. Nu zijn er ook shirts, sportkleding en allerlei soorten sportartikelen te koop. De motorrijders in Worcester hebben bij hun actie 220 beha's bijeen gebracht  en overhandigd aan "I love Boobies". Ze worden uitgereikt aan arme vrouwen ! 

Zuid-Afrika heeft grote problemen en het nieuws in dit land is maar zelden positief. Maar na het Wereldbeker Rugby toernooi, gehouden in Parijs, kwam Zuid-Afrika dan toch eens op een positieve manier in beeld. De "Springbokken" versloegen the "All Blacks" uit Nieuw-Zeeland in een zinderende finale met 12-11. Heel Zuid-Afrika stond en staat nog steeds totaal op z'n kop En wij, nuchtere Nederlanders, die helemaal geen kennis van en weinig belangstelling voor deze nogal ruige sport hebben, zien de massahysterie met enige verbazing aan. 

President Cyriel Ramaposa bevond zich ook onder de toeschouwers in het Franse stadion en beloofde na afloop zonder verder overleg met belanghebbende instanties, iedereen een vrije dag op 15 december. Daar kwam nu weer het nodige commentaar op. Een vrije dag 6 weken na dato is te ver weg en werkgeversorganisaties hebben al berekend dat het de bedrijven en de economie enorme financiële schade gaat toebrengen. 

Gelukkig gaat het in dit geval maar om één keer een vrije dag en het volgende WK Rugby toernooi is pas weer over vier jaar !

Ik ben heel zuinig op mijn gasgestookte barbecue. Enerzijds omdat ik maar een heel matige vleeseter ben, die vlees met "handvatten en vetranden" verafschuwt, maar ook omdat Afrikaners een gasbraai helemaal niks vinden. Braaien is voor hen een sociaal gebeuren, dat een hele avond duurt en vaak zelfs al laat op de middag begint. Dat dan liefst meerdere keren per week en met enorme lappen vlees op het hout gestookte braai-ijzer. 

Dinsdag kwamen er op uitnodiging van Sanja vier Nederlandse kennissen eten en kreeg ik 's ochtends te horen dat er van mij verwacht werd de te consumeren biefstukken gaar te braden op mijn gasbraai. Omdat ik deze klus maar uiterst zelden doe, ben ik er ook helemaal niet vaardig in en ik kreeg al visioenen van "zwartgeblakerde schoenzolen" . Maar met assistentie van één der gasten kwam er toch iets eetbaars op tafel en hebben zich nog geen voedsel vergiftigde gasten gemeld. Ik heb nu mijn toestel weer ontdaan van alle vettigheid en voorlopig krijgt mijn gasbraai weer lange tijd rust. Zuid-Afrika's belangrijkste hobby zal aan mij nooit besteed raken !

Afrikaans woordenboek:  

Om die braaivleisvure kuier  =  rond de barbecue ontspannen