Terug van weg geweest !

Het was een rustige week na mijn terugkeer uit Nederland en het was wel weer even wennen aan het gewone leventje, want na het afscheid van zwager Frank was er elke dag wel een culinair feestje: Frites met frikandellen op een Nuenens terras, een zeer uitgebreid chinees buffet in Uden, een barbecue in Weert en nog een chinees etentje met de familie in Nuenen. Om nog maar niet te spreken van alle taarten en vlaaien bij de koffie.

Al die calorieën moeten er weer af en daar hebben we deze week flink aan gewerkt. Maandag en dinsdag hebben we onze tuin een grote voorjaarsbeurt gegeven en het resultaat mag er zijn. Onze tuin ligt er weer prachtig bij.

Op woensdag, donderdag en vrijdag zijn we met iets heel anders bezig geweest. Alle tussendeuren van onze binnenplaats en garage zijn oude deuren, die door de jaren heen voorzien zijn van de nodige verflagen.

We hebben gewerkt met afbijtmiddel, maar het beste lukte het om zo'n 4 of 5 verflagen te verwijderen met een z.g. "heat-gun", een soort super-föhn, die je beter niet als föhn kunt gebruiken, maar de verflagen vliegen er wel af. Met als resultaat: prachtige hardhouten meranti-deuren. In eerste instantie hadden we deze deuren willen vervangen door nieuwe exemplaren, maar nu zijn we zeer ingenomen met onze oude,opgeknapte originele deuren.


Iets heel anders: Wij wonen in één van de grootste wijnstreken van Zuid-Afrika. Zuid-Afrikaanse wijnen zijn wereldwijd populair en dankzij de uitstekende klimatologische omstandigheden van het afgelopen jaar was de oogst enorm. Eigenlijk zelfs té goed, want een overschot dreigde, maar gelukkig nam de export - ondanks alle crises wereldwijd  - ook flink toe.


Toch zijn de wijnbedrijven niet tevreden. De werkgelegenheid loopt behoorlijk terug, omdat de wijn steeds minder in Zuid-Afrika zelf gebotteld wordt en in plaats daarvan in grote vaten naar de exportlanden wordt verscheept om dáár ter plaatse gebotteld te worden. Meerdere bottelbedrijven zijn al gesloten met daardoor honderden verloren werkgelegenheidsplaatsen.Vorig jaar werd 350 miljoen liter ge-exporteerd en hiervan zat 140 miljoen liter in grote vaten. "Grootmaat" wordt dat hier genoemd. Hoofdbestuurder Burch zegt het zo: "As ons wil oorleef, moet ons voorsien waarvoor die mark vra. As ons dit nie doen nie, sal invoerders hul wyn elders kry."  
Gaat de wijn tenonder aan zijn eigen succes?

Tenslotte: Hartelijk dank aan familie, vrienden en kennissen, die ervoor gezorgd hebben, dat mijn verblijf in Nederland  - hoewel de aanleiding natuurlijk een droevige aangelegenheid was  - een heel plezierige periode is geweest!

Zuid-Afrikaans woordenboek:

vonkelwyn  =  champagne

Terug van weg geweest !

Deze nieuwe weblog komt enkele dagen later en is ook wat korter dan normaal. Vanwege het overlijden van onze zwager Frank zijn broer Wim en ik nogal haastig naar Nederland gevlogen. Het bleek erg moeilijk om zo snel aan een betaalbaar ticket te komen, maar  gelukkig waren we nog op tijd om de mooie, ingetogen afscheidsdienst mee te kunnen maken. De openingszin op de rouwkaart zegt alles:

"Verder van de wereld weg, elke dag een beetje!"

Het prijsbeleid van de vliegmaatschappijen is voor mij (en niet alleen voor mij) ondoorgrondelijk. Het  kwam er op neer, dat ik het beste een nieuw ticket kon kopen, hoewel ik al een ticket had voor mijn vakantie in september. We zullen proberen of we dat ticket kunnen wijzigen en daarom is mijn septembervakantie op dit moment nog niet zeker. 

Ondanks de droevige omstandigheden, was het toch wel fijn om weer een paar dagen in Nederland te zijn. Het was ondertussen al weer anderhalf jaar geleden dat ik in Nederland was, maar de vriendschappen hebben er beslist niet onder geleden. Ik heb helaas niet alle vrienden, collega's en kennissen kunnen bezoeken, maar ik beloof, dat bij het eerstvolgende verblijf in Nederland zeker wél te doen. De warme temperaturen in Nederland waren heel plezierig na de koude en vooral natte weken in Montagu. En bij mijn terugkomst in Zuid-Afrika kon ik constateren, dat de lente nu echt in aantocht is. 

Door de overvloedige regenval en de toch elke dag aanwezige zonneschijn verandert onze tuin in een weelderige bloemenzee.

Tijdens mijn afwezigheid kreeg Sanja enkele gasten op bezoek. Enige maanden geleden hadden we wel eens een uil bij ons in de boom, maar sinds een week zitten er twee uilen in de voortuin. Het lijkt erop, dat het nu vaste bewoners zijn en daar zijn we best blij mee.

Zuid-Afrikaans woordenboek:

kafoefel  =  knuffelen

 

Boerenwijsheden !

In Nederland hadden we tot enkele jaren geleden "Klazien uut Zalk", de legendarische boerin, die voor elke kwaal wel een huis-tuin en keukenmiddeltje wist.

Wetenschappelijk niet bewezen, maar de uit overlevering verkregen geneeswijzen werden door honderdduizenden "patienten"  toegepast.

In Zuid-Afrika is er ook zo iemand geweest. In de krant van afgelopen zaterdag stond een verhaal over boerenwijsheden ( hier boere-rate genoemd). Het begon in 1954 toen de actrice Anna Neethling-Pohl een radioprogramma startte: "Vir Oupa en Ouma", een programma voor oudere luisteraars.

Wekelijks op vrijdag was het te horen op Radio Suid-Afrika van 1955 tot 1980. Een populair onderdeel van dit programma was  het deel waarin "boere-rate besproken werden. Luisteraars stuurden brieven of belden om hun raadgevingen mee te delen. De Uitgeverij Tafelberg zag hier wel brood in en in 1962 verscheen een verzameling van deze (on-)wijsheden in boekvorm: "Oupa en Ouma se Boere-rate".

Een bloemlezing hieruit:

Als je last hebt van een slechte spijsvertering moet je de maag van een korhoender nemen, die drogen en fijnmalen en daarna opdrinken. Een luisteraar uit Worcester adviseert bij brandend maagzuur om grond te eten en een beller uit Uitenhage heeft een oplossing voor ruggemergontsteking: "Vermeng menswater (= urine) met kalk. Doe dit op een ongebleekte linnen doek en hou die tegen het voorhoofd". Iemand uit Naboomspruit heeft de oplossing tegen slapeloosheid:"Slacht een bontgespikkelde haan. Meng het bloed met petroleum, doe er wat beendermeel bij en bak dit mengsel in kuikenvet. Dit smaak hherlik en sal enige persoon laat slaap"! Voor sproeten heeft men helemaal een prachtige oplossing: "Snij die sterte van 'n paar dasse (!) Sit die sterte in 'n blik met sterkwater en begrawe die blik vervolgens drie weke lank aan die oostekant van die huis. Smeer die mengsel aan die sproete".

En zo gaat het boek maar voort. De Dierenbescherming zou hier niet vrolijk van worden.

Maar waar komen die wijsheden toch vandaan?

Professor Johann Tempelhoff van de Noord-West-Universiteit van Vaal geeft de volgende interessante verklaring: Al 2000 jaar geleden hadden mensen, die in het gebied woonden waar nú Nederland ligt, al kennis van geneeskrachtige planten. Toen de Hollanders in 1652 hun weg naar De Kaap vonden, hebben zij deze "kennis" meegebracht. Ook de Khoi-San mensen en de Maleiers beschikten over dit soort kennis. Doktoren waren schaars in de Kaap en vooral in afgelegen gebieden, dagenlang weg van een dokter, komt de overlevingsdrang bij een zieke naar boven en zul je alles doen om van de pijn verlost te worden. En wellicht treedt er een placebo-effect op: Als je het gelooft, dan werkt het. Dit is van mens tot mens doorverteld om ook bij andere mensen verlichting te brengen. Desnoods doen Oupa en Ouma dit met dassterte of hanenbloed!

Zuid-Afrikaans woordenboek:

die appel van sy ma se oog  =  moeders' oogappel

  

Dweilen met de (hemel-)kraan open !

Vaak kijken we met een klein beetje leedvermaak naar de weerberichten in Nederland en drinken onze koffie of iets anders op ons winterterras, lekker zittend in de winterzon. Maar de afgelopen week echt níet. In Nederland was het misschien niet geweldig, maar hier was het bar en boos. Lage temperaturen met sneeuw op plaatsen waar bijna nooit sneeuw voorkomt en regen, regen en nog eens regen. Vanaf zaterdag regende het al, maar maandag en dinsdag heeft het onafgebroken 48 uur geregend. Onze pas aangeschafte regenmeter kwam tot een totaal van 134 mm in deze twee dagen. De overlast in Montagu was erg groot: Eén brug grotendeels  weggeslagen en alle andere bruggen totaal onder water.


Niemand kon het dorp meer in, maar ook niemand kon eruit. Het ergste van alles was, dat een ambulance met chauffeuse in de kolkende watermassa verdween en nu, twee dagen later, nog steeds niet teruggevonden is.

Ons leed is gelukkig veel minder erg. De badkamer van het woonstel staat weer blank, in de achtertuin bij het woonstel staat het water enkelhoog en ons zwembad stroomde over, maar échte schade hebben we gelukkig niet.


Momenteel schijnt hier nu de zon volop, maar we houden ons hart vast voor het weer van de komende dagen. Voor zaterdag en zondag is wederom een grote hoeveelheid sneeuw,regen en wind, die stormkracht haalt, voorspeld. Kortom: Bibberweer, zoals ze dat hier noemen!

In het verleden werd Montagu-West bij hevige regenval nogal eens afgesloten van Montagu zelf, omdat de verbindende brug onder water kwam te staan. In 2008 verdween de brug zelfs compleet in de woeste waterstroom. De weg werd snel hersteld, maar de hoger gelegen voetgangersbrug was weg en bleef weg tot....twéé maanden geleden. Een nieuwe voetgangersbrug werd geplaatst en toen regende het geen wáter, maar commentáár!


De meningen over de brug waren flink verdeeld. Eén groep vindt de brug prachtig. Een tweede groep vindt hem afschuwelijk. Een derde groep vindt de brug nogal "overdone". en dan is er óók nog een groep, die gewoon blij is, dat er  - na vier jaar wachten -  eindelijk weer een voetgangersbrug ís. Een brug zou moeten (ver-)binden, maar deze brug verdeelt mensen!

Tenslotte: Sanja kwam niet alleen met een koffer vol breigoederen van haar vakantie in Nederland terug. Ze had óók enkele  donaties meegekregen. In overleg met dominee Charles van Rensburg werden hiervoor boeken voor de Hoêre Skool aangeschaft. Vorige week kon Sanja de aangeschafte boeken overhandigen aan de blij-verraste  rector van de school!

Zuid-Afrikaans woordenboek:

brug spelen  =  bridgen

Al twee keer klonk het Volkslied !

                                  

Op de Olympische Spelen van Londen treedt Zuid-Afrika aan met de grootste afvaardiging tot nu toe en al twee keer stond een Zuid-Afrikaan op de hoogste trede van het erepodium. Voor hen ging de Regenboogvlag in de top en klonk het Zuid-Afrikaanse volkslied.

Eigenlijk heeft Zuid-Afrika drie volksliederen. Naast het oude volkslied "Die Stem", is ook "The Call of South-Africa" en "Nkosi Sikelel iAfrika" ingevoerd. Dit heeft alles te maken met de historie van Zuid-Afrika. "Die Stem" is een gedicht van C.J. Langenhoven uit mei 1918. Het is op muziek gezet in 1921 door Ds. M.L. de Villiers en vertegenwoordigde de blanke boeren (vaak van Nederlandse afkomst). De Engelstaligen beschouwden hun "Call of South-Africa" als hun volkslied en de Xhosa- en Zulu-mensen hadden hun "Nkosi Sikelel iAfrika", een hymne, die in 1897 geschreven was door de schoolmeester Enoch Santonga.

Na de Omwenteling van 1994 moest er angstvallig voor gewaakt worden, dat er geen bevolkingsgroep bevoordeeld werd boven de andere groepen en zó ontstond er een combinatie van de drie eerder genoemde liederen. Het zó gevormde nieuwe volkslied bestaat uit vijf talen: Xhosa/Zulu (1e couplet), Sotho (2e couplet), Afrikaans (3e couplet) en Engels (4e couplet). De officiële versie van het volkslied is:

1.Nkosi Sikelel iAfrika 
   Maluphakanyisw' uphondo lwayo                               
   Yiva imathandazo yethu                                               
   Nkosi Sikelela                                                             
   Thina lusapho lwayo.

2.Morena boloka setjhaba sa heso
   O fedise dintwa la matshwenyeho,
   O se boloke, O se boloke
   Setjhaba sa heso, setjhaba sa South Afrika, South Afrika

3.Uit die blou van onse hemel,
   Uit die diepte van ons see
   Oor ons ewige gebergtes,
   Waar die kranse antwoord gee,

4.Sounds the call to come together
   And united we shall stand,
   Let us live and strive for freedom,
   In South Afrika our land. 
                                                   
Wie het volkslied wil beluisteren, kan (misschien lang) wachten tot er wéér een gouden medaille gewonnen wordt, maar het gaat waarschijnlijk sneller als je de volgende link gebruikt: (wél het geluid aanzetten!)

www.youtube.com/watch?V=uhUMsqei7kM    

Type in het zoekvenster bovenaan: National anthem of South-Africa en klik daarna op één van de pictogrammen. (Het felgroene pictogram met de tekst Setjhaba sa South Afrika vind ik het beste)

Wat de vlag betreft:
Ook die moest na de Omwenteling vernieuwd worden. Omdat er zoveel verschillende   rassen met de bijbehorende kleuren tot de Zuid-Afrikaanse bevolking behoorden, werd het land ook wel "Regenboognatie" genoemd en bevatte de nieuwe vlag alle kleuren, die sinds 1652 gebruikt zijn. De twee groene banen, die ineen vloeien, symboliseren verzoening en samengaan van verleden en toekomst.

Zuid-Afrikaans woordenboek:

hekkies-loop  =  hordenloop