"Namaqua Daisies"

De laatste drie jaar zijn Sanja en ik niet samen op vakantie geweest. We gingen - voor zover Covid dat toeliet - wel enkele keren naar Nederland, maar vanwege onze honden gingen we dan niet samen. Dus werd het wel weer eens tijd om samen iets te gaan ondernemen en Sanja kwam enkele maanden geleden met het voorstel om nu uiteindelijk eens een keer naar Namaqualand in de Noord-Kaap te gaan. Daar ontstaan na de winterregens in juli de fraaiste bloementapijten van de zogenaamde Namaqua Daisies. Na oppas voor onze honden geregeld te hebben, vertrokken we vrijdagochtend om zeven dagen bloemen te gaan kijken. 

Vrijdag: Onze eerste stop was tussen Worcester en Ceres waar zich een heel bijzondere trouw-locatie bevindt. Je hoeft daar bij "Bosjes" niet persé te trouwen, gewoon koffie drinken kan ook. We keken met verbazing naar de bijzondere bouwwerken - met name de kapel - en wandelden door een grote,schitterend aangelegde tuin, waar we al een voorproefje kregen van een heleboel "daisies". 

Verder ging de reis om rond lunchtijd neer te strijken in restaurant Hebron in Citrusdal. Een plek die nog de sfeer ademt van de jaren 50 van de vorige eeuw. Met gevulde magen óp naar Clanwilliam, waar onze allereerste overnachtingsplaats was. 

Zaterdag: Na regen vannacht is het nu droog, maar de zon laat zich niet zien. Geen bloemen kijken.  

We bezoeken het Clanwilliam-museum dat gevestigd is in de oude gevangenis waar we de enige bezoekers zijn en een vriendelijke jonge medewerker biedt daarom aan om ons rond te leiden.  Hij heeft een heel goed verhaal en we vermaken ons ruim een uur prima. Daarna is het tijd voor een bezoek aan een koffieshop. 

We rijden vervolgens een fraaie route naar de Pakhuyspas, waar we lunchen en daarna rijden we verder in de richting van Wuppertal. De route voert ons door de noordelijke Sederberge  met indrukwekkende rotsformaties. 

Wuppertal bereiken we niet, want eerst komt de Bidouwvallei en aangezien de zon zich intussen  ruimschoots laat zien, is deze vallei één schitterend bloementapijt waar we met stomheid geslagen zijn bij het zien van zo'n enorme uitgestrekte massa Namaqua-Daisies. Daarvoor wilden we naar Namaqualand. 

Zondag: Tijd om te verhuizen. Om 09.00 uur verlieten we ons guesthouse in Clanwilliam en reden 350 kilometer noordwaarts. Springbok is onze volgende pleisterplaats voor drie dagen. 

Afrikaans woordenboek:

misgis  =  vergissen

 

"Boompje verwisselen"

Zoals vorige week al gemeld, moest er helaas een seringenboom - ook wel bessieboom genoemd - verwijderd worden om ons rioleringstelsel weer vrij van ingegroeide boomwortels te krijgen. De boom moest letterlijk "met wortel en tak uitgeroeid worden." Deze uitdrukking blijkt van Bijbelse oorsprong te zijn. Meermalen wordt in het Boek der Boeken een zondaar of een goddeloze voorgesteld onder het beeld van een boom waarvan de wortels uitgeroeid en de takken afgehouwen zullen worden. De zondaar was in ons geval de boom zelf die met wortel en tak verdwijnen moest en dat kwam het bedrijf Cape Tree Services uit Barrydale vrijdag doen. 

De twee werkers hadden slechts een paar uur nodig om de boom te verwijderen, in hanteerbare stukken te zagen en het ondergrondse deel van stam en wortels te vermalen tot compost. 

Aan mij toen de taak om er weer een stukje tuin van te maken compleet met een nieuwe jonge boom. Het is altijd jammer om een boom te moeten verwijderen, ook al is deze soort niet inheems  in Zuid-Afrika. Maar nood breekt wet en door het planten van  een nieuw boompje voel ik me iets minder schuldig. Onze tuinman heeft van de restanten van de "Syringa Tree" kachelhout gemaakt, waar we weer enige tijd ons kacheltje mee kunnen stoken. 

Johan Cruyff zei het jaren geleden al: "Elk nadeel heb z'n voordeel." Er wordt wel gezegd, dat het kind in de mens blijft voortleven. Vroeger speelden we als kind het spelletje Boompje verwisselen. Ik heb dat nu op iets minder jonge leeftijd weer gedaan ! 

Reeds meer dan 20 jaar zijn mijnwerkers illegaal bezig om goud te delven uit verlaten goudmijnen. Grote mijnbedrijven openden nieuwe, meer winstgevende mijnen en mechaniseerden de ontginning. Daardoor daalde het aantal banen van 109.000 in 2008 tot maar 95.000 in 2019. De verlaten schachten trokken een steeds maar groeiend aantal illegale mijnwerkers. Ze worden zama-zamas genoemd en komen uit omringende landen als Mozambique, Lesotho en Zimbabwe De verlaten mijnen zijn verboden terrein, maar de politie greep nooit in. Eerst moesten er 8 vrouwen door meerdere mannen meerdere keren verkracht worden, voordat de politie in actie kwam en in één actie meer dan 100 illegale mijnwerkers arresteerde. 

Het probleem van de illegale delving zal hiermee niet opgelost zijn, want de zama-zamas zitten onderaan de criminele keten met georganiseerde bendes, goudhandelaren en juweliers aan de top. De verkrachtingen door de illegalen zijn olie op het vuur van een snel groeiende mensenmassa, die de illegalen beschuldigen van geweldsmisdrijven, zorgen voor onveiligheid en het veroorzaken van werkeloosheid onder de normale bevolking.  Geweldsmisdrijven, zoals moorden, aanslagen en verkrachtingen, zijn nóg talrijker in mijnstreken dan elders in Zuid-Afrika. Met 55 doden per 100.000 inwoners had het land in 2019 een oneervolle plaats onder de 15 meest gewelddadige plaatsen ter wereld.  

Afrikaans woordenboek:

'n suurmuil  =  een chagrijnig persoon

" Terug in de tijd"

Na de vorige week nogal teleurstellend verlopen "walvisjacht", brachten we later die dag een bezoek aan een heel speciale zaak "Romantiques" genaamd. Het is moeilijk te bepalen of het meer een museum dan een winkel is, maar interessant is die bezigheid wél. 

Alleen al het aanzien van de voorgevel met de oude Volkswagen Kever geparkeerd op het dak, is meer dan opvallend. En na binnenkomst is de aanblik zo overweldigend dat je niet weet waar het eerst te kijken. Antiek en memorabilia plafond-hoog uitgestald: zilverwerk, porselein, glas- en aardewerk, kleding speelgoed, treinen, klassieke autootjes, camera's, legerattributen, keukenapparatuur uit grootmoederstijd. Voor mensen van onze leeftijd heel veel herkenbaars uit de tijd toen we nog jong waren.  En dan te weten hoe het allemaal begonnen is:

Een heel jong meisje begon allerlei spulletjes te verzamelen op haar kamer, maar die was in een ommezien te klein en toen kreeg zij  uitstalruimte in een hoek van de winkel  van een kennis. 

Na niet al te lange tijd moest er alweer gezocht worden naar meer ruimte en die werd gevonden door in 2006 de hele winkel maar over te nemen. Het concept van kijken (museum) en (ver)kopen (winkel) bleef dermate succesvol dat in 2011 wederom verhuisd moest worden naar het huidige pand, een oud voormalig schoolgebouw. Er kwam toen ook nog een ouderwetse bioscoop met een filmtoestel met van die grote filmwielen en elke zaterdagmiddag worden daar oude films gedraaid. Wij hebben er een half uur rondgelopen, maar lang niet alles kunnen bekijken. Zo kreeg onze dag in Hermanus toch nog een plezierig einde. Als een volgende keer de walvissen weer "niet thuis" geven, weten we wat we dan kunnen gaan doen !

Ik ga nog een keer terug in de tijd. Ons huis is gebouwd in 1940 en waarschijnlijk stamt het rioolstelsel nog uit die tijd. Op de putdeksels staat de naam van het bedrijf dat destijds de gietijzeren deksels geleverd heeft. Sam Newman Limited startte de productie van gietijzeren materialen in 1935. 

Het stelsel bij ons is met zeven putten ingewikkeld en in minder goede staat. Regelmatig zit er wel ergens een flinke verstopping die  veroorzaakt wordt door de wortels van grote bomen. Maandag zijn drie werkers de hele dag bezig geweest om de doorstroming weer in orde te maken. 

Een vies en vooral stinkend werk. Het gezegde luidt niet voor niets: "Wie het onderste uit de put wil hebben, krijgt stank voor dank." Eén boom veroorzaakt zoveel overlast met zijn wortels dat de boom helemaal zal moeten verdwijnen met wortel en al. Dat gaat binnenkort gebeuren. In 2016 heb ik gefascineerd gekeken hoe de werkers van Lucas Thatchers ons rieten dak van volledig nieuw riet voorzagen. Ik was dermate onder de indruk van hun vakmanschap, dat ik destijds verklaarde in een volgend leven ook rietdekker te willen worden. Sinds maandag weet ik in ieder geval zeker, dat ik in een volgend leven beslist geen putjesschepper zal worden !

Tenslotte:

Ook al zitten we ver van Nederland verwijderd, toch proberen we enigszins op de hoogte te blijven van de gang van zaken in de verte. Elke dag volgen we via de BVN-zender het Nederlandse journaal dat om 18.00 uur wordt uitgezonden. Het is maar een uitzending van 10 minuten en dus komen er maar weinig items aan de orde. Dan maar even kijken op de nieuws-site NU.nl. Ik kijk uitsluitend naar de hoofdpunten en sport. In welke BN'rs er een baby gekregen hebben of wie er nu weer gescheiden is, stel ik geen belang. Maar soms valt mijn oog op een bericht waar ik toch graag meer van wil weten. Zo'n bericht zag ik een paar dagen geleden. "De Fietsenbeurs gaat niet door wegens een gebrek aan fietsen." De oorlog in Oekraïne wordt als een reden genoemd en door de Covid-pandemie zijn veel meer mensen gaan fietsen. De fors gestegen brandstofprijzen zullen ook wel een rol spelen en door het wereldwijde tekort aan computer-chips zullen van computers voorziene elektrische fietsen ook wel voor leveringsproblemen zorgen. Zulke problemen kende Piet Pelle op zijn Gazelle lang geleden niet !

Afrikaans woordenboek:

Oor die puthaak trou  =  onwettig als man en vrouw samenleven

"Het is geen vetpot"

In Die Burger stond woensdag een financieel bericht over de gemiddelde inkomsten van huiswerkers. Dit zijn met name de tuinlui en de huishulpen. De overheid heeft bepaald, dat het basis-minimumloon 3710 Rand (218 euro) per maand behoort te zijn. Maar 60 % van die werkers heeft maandelijks minder dan R. 3000 (174 euro) en gemiddeld moeten daar vier personen van leven. Niet genoeg om van te leven. Het geld wordt als volgt besteed: huur R.1105. voeding R. 1043 en vervoer R. 531. Daarnaast heeft 60 % van hen ook nog een uitstaande schuld van gemiddeld R. 3500. Slechts een schamele 2 % kan een ziektekostenverzekering betalen, maar 50 % heeft wel een begrafenispolis. In Zuid-Afrika zijn uitvaarten in verhouding erg duur. Mensen spenderen er totaal zelfs één of twee jaarinkomens aan. Een uitvaart wordt hier beschouwd als het grootste feest van hun geëindigd leven. In Nederland en veel andere landen is dat het huwelijksfeest !

Deze fraaie foto van een walvis zwemmend in Zuid-Afrikaanse wateren kregen we toegestuurd van een Nederlandse kennis. Die wilden wij ook graag zien. Wij gaan zo ongeveer wel elk jaar een keer richting Hermanus om deze bijzondere dieren te zien. Met name rond deze tijd, want nu zijn er baby-walvissen geboren. Dinsdag ondernamen we vol verwachting de 2 uur durende trip naar het kustdorp. De eerste plek waar we keken, leverde - zoals bijna alle keren - helemaal niets op. 

Dan eerst maar even lunchen en daarna zochten we een andere plek op waar er héél in de verte een paar bleken te zwemmen, maar de afstand was zo groot, dat er slechts een zwart puntje te zien was en een enkel fonteintje. De teleurstelling was natuurlijk groot. Om niet helemaal teleurgesteld de terugreis te aanvaarden, bezochten we een heel bijzondere winkel die eigenlijk meer een museum was met spullen uit vroeger tijden. Heel veel uitgestald materiaal was herkenbaar voor ons uit onze jeugdjaren. Volgende week wat meer over deze winkel. 

Wat het walvissen spotten betreft, was de dag natuurlijk teleurstellend, maar wellicht gaan we over enige tijd nog eens die kant op en hebben we dan meer succes. Iets, wat we al heel wat jaren hopen, maar wat in de elf jaren dat we in Zuid-Afrika wonen nog nooit echt goed gelukt is !

Tenslotte:

Met al die berichten in de weblog over wandeltochten, motorritten, dagjes uit en bezoeken aan shopping-malls zou wellicht de indruk gewekt kunnen worden, dat wij een luxe en lui leventje leiden. En dat is ook zo. Mijn AOW en pensioen komen steeds mooi op tijd binnen en de zon schijnt hier bijna elke dag. Maar schijn bedriegt toch ook wel een beetje, want ook hier moet regelmatig gewerkt worden. We zijn de eigenaars van een mooi, maar wel een oud, onderhoudsgevoelig huis. En verder hebben we een grote bewerkelijke tuin en een zwembad dat ook bijna dagelijks onderhoud vraagt. 

Vooral ook de jaarlijks steeds weer terugkerende schilderwerkzaamheden.  De jaarlijks rondgang met de emmer muurverf zit er weer bijna op. Nu wachten nog een flink aantal houten deuren en raamkozijnen. Ik moet vaart maken met mijn schilderwerk, want de zomer nadert en met temperaturen van dertig graden en meer kan er niet geschilderd worden. Toch voelen we ons bevoorrechte mensen en klagen niet (vaak). We genieten nog steeds van ons leven hier in Zuid-Afrika !

Afrikaans woordenboek:

 oumensgeld  =  AOW