Erfenisdag !

Deze periode barst het weer van de aktiviteiten met een sponsordoel. Bejaardenhuis, jeugdvereniging, sportclub, township. Doelgroepen genoeg die graag wat Randen ondersteuning willen krijgen. Afgelopen zaterdag was er het Makiti-festival in ons dorp. Welk goed doel gesteund werd, is me even ontschoten, maar er was onder andere een optocht van voornamelijk gekleurde mensen. Het was goed om te zien, dat men -met zeer beperkte middelen en weinig geld - tóch een interessante optocht kon bieden.

Oók zondag waren er nog tal van Makiti-onderdelen en wij gingen 's middags naar de Kloofpadstal, waar buiten in de tuin de muziekgroep "Draadkar" optrad. Zij speelden traditionele Afrikaanse liedjes in een modern computerondersteund jasje.

                                    

 Jammer genoeg werkte het weer niet echt mee en zo kwam het, dat een deel van de talrijke toehoorders binnen zat te luisteren naar de in de buitenlucht optredende band.

Afgelopen maandag was het óók feest, maar nu van een heel andere orde. Landelijk was het Erfenisdag. Deze dag is traditioneel een belangrijke dag ontstaan in de Zoeloecultuur. De Zulukoning Shaka is op 24 september in 1828 door zijn twee broers Mhlangane en Dingane vermoord. Deze herdenkingsdag is uitgegroeid tot een nationale erfgoeddag. (Oneerbiedig wordt deze dag ook wel "Braaidag" genoemd, omdat iedereen op deze vrije dag geacht wordt de nationale hobby:  barbecuen uit te voeren.)

Dominee Reggie Boesak organiseerde een z.g. "Hessequa-fees". De Hessequa zijn van oorsprong een aparte groep binnen de Khoi-San stam Andere groepen zijn o.a. de Griequa en de Namaqua. Dominee Boesak blijkt het stamhoofd te zijn van de Hessequa-groep en omdat wij via het Nieuwe Horizon-projekt nogal intensief samenwerken met dominee Boesak, waren wij uitgenodigd om als eregasten het feest bij te wonen. Het thema van dit feest was: "Die waarde en die behoud van Afrikaans als belangrike amtelike taal". Er traden muziek- en dansgroepen op. Ook ons eigen Nieuwe Horizon-orkest was van de partij. 

                             

Verder kon er lekker gegeten worden en er waren enkele sprekers met een goed erfgoedverhaal over de Afrikaanse taal, die een mengeling is van Hollands, Maleis en Khoi-San en die zich vooral na de komst van de Hollanders in Zuid-Afrika in 1652 flink verspreidde. Er zijn momenteel meer dan 5 miljoen Afrikaans sprekende mensen in Zuid-Afrika en dat is 15 % van de totale bevolking. Professor Danny Titus van de Universiteit van Pretoria, die vreselijk veel titels bleek te hebben, maar die niet genoemd konden worden, omdat dan het programma te veel zou uitlopen, had verreweg het beste verhaal. Twee opmerkingen zijn vooral bij mij blijven hangen:

"Nelson Mandela het gesê, dat dit na iemand se kop toe gaan as jy met hom praat in 'n taal wat hy verstaan. Praat jy egter met hom in sy eie taal, bereik jou boodskap sy hart!

En de tweede opmerking uit de tijd van de mondelinge overlevering:

" Praat tydig met jouw ouers, ooms en tannies, want as 'n ou mens sterf, dan verdwyn 'n hele bibliotheek!"

  

Aan het eind van het feest ging de dominee op de groepsfoto samen met andere stamhoofden en belangrijke gasten. Voor ons was het bijwonen van dit feest een gedenkwaardige gebeurtenis!

Zuid-Afrikaans woordenboek:

afknyptydje  =  korte pauze

Oranje bô, maar ook hier beneê !

Vorige week meldden we al, dat we ook hier ver van Nederland de politieke ontwikkelingen op de voet volgen. Dat kreeg afgelopen dinsdag een interessant vervolg: Rinze en Christien Starkenburg nodigden alle Montaguse Nederlanders uit om bij hen de koninklijke rijtoer en de daarop volgende Troonrede te komen bekijken op een kamerbreed tv-scherm.

Bij dit oer-Nederlands gebeuren hoort ook echt Nederlandse "kos". Erwtensoep, rookworst, haring, roggebrood en bitterballen. Geen moeite was Rinze en Christien te veel geweest om ons verschrikkelijk te verwennen. Vooral de bitterballen waren een traktatie. Die zijn in Zuid-Afrika nauwelijks te krijgen en dus hebben Rinze en Christien met hulp van Sanja twee weken geleden zo'n 200 van die "lekkertjies" gefabriceerd.

Als er dan ook nog Oranjebitter bij geschonken wordt en de dames opvallende hoedjes dragen, voelen we ons weer op en top Nederlander!

In het maandblad van de Nederduits Gereformeerde Kerk stond deze keer het volgende artikel over de Ermelose Vredeskaars:

Sanja het vroeër vanjaar vir haar ouers gaan kuier en 'n geskenk van hul gemeente, die Gereformeerde Kerk van Ermelo, aan ons gemeente saamgebring: 'n Vredeskers! Die kers het 'n mooi geskiedenis: Byna 30 jaar gelede, tydens die besoek van 'n groep Amerikaanse Christene aan Rusland, het 'n ouer dame, na een kerkdiens dáár, geld aan die Russische leraar (= dominee) gegee, met die versoek dat hy 'n kers koop en in hul kerk aansteek, as simbool van 'n gebed vir vrede. Op sy beurt het die Russische predikant 'n klompie kerse gekoop om op dieselfde manier verder te gee. En só het hierdie gebruik geleidelik versprei, tot by hierdie Nederlandse gemeente, en nou het ons ook een!

        

Die boodskap vanaf Nederland, waarmee Sanja na ons gemeente gestuur is, lui:

"Saam met die gemeente in Kanada, van wie ons 'n kers ontvang het, spreek ons in Nederland die wens uit dat julle die Vredeskers ook verder sal versprei deur een te gee aan gaste wat jul gemeente besoek en te oorhandig aan gemeentes waar besoek afgelê word. Ons bid u vrede, en alles wat goed is, toe".

Tenslotte:

 

Vrijdag 21 september 2012 is een datum die petekind Lisanne Timmers en Stefan Bunders niet snel zullen vergeten. Zij geven elkaar namelijk op die dag het jawoord. Groot feest dus in Weert. Jammer genoeg kunnen wij niet lijfelijk aanwezig zijn, maar onze gedachten zijn die dag zeker bij hen (behalve op kruispunten). We wensen Lisanne en Stefan samen vele gelukkige jaren toe!

                            

Zuid-Afrikaans woordenboek:

winkeltande  =  kunstgebit

Wereldberoemd in Montagu !

In "Die Basuin", het maandblad van de Nederduits Gereformeerde Kerk van Montagu, stond deze maand een artikel over de vredeskaars, die Sanja's ouders meebrachten uit Ermelo. Dit artikel zal binnenkort in onze weblog gepubliceerd worden, maar de inleidende alinea willen we nú al plaatsen:

"Al die pad van Nederland".

"Al die goeie damesfiets raakgesien op Sondae vasgesluit aan die Badstraat-hek van ons kerk? Dis geen verrassing nie, dat hy behoort aan een Nederlander, Sanja van de Sande, wat met haar man Leo, hier huis gekoop het".

Sanja's Union is een bezienswaardigheid hier in Montagu en Sanja, die bijna dagelijks fietsend door het dorp gaat, is een al even grote bezienswaardigheid. Hier fietst eigenlijk niemand en wie al een fiets heeft, heeft een oude, vaak tot op de draad versleten mountainbike. Een degelijke Hollandse fiets valt dus echt op!

Afgelopen maandag zijn we voor de tweede keer op walvisjacht geweest en deze keer reden we via Swellendam over z.g. "grondpaaie" naar het natuurpark De Hoop.

Deze keer waren we gelukkig wel succesvol.

Bij de plaats Koppie-Alleen zagen we - weliswaar in de verte - een aantal dartelende en water spuitende South Right whales.

Missie geslaagd. Daarna terug naar Swellendam. De Spar heeft hier een kleine internationale afdeling waar Nederlandse produkten verkocht worden. Met vier rookworsten in de kofferbak reden we tevreden huiswaarts.

Tenslotte:

Ook al zitten we zo'n 10.000 km van Nederland vandaan, de verkiezingsdebatten hebben we regelmatig gevolgd. Als buitenlandse Nederlanders mochten we óók onze stemmen uitbrengen, maar dat ging helemaal verkeerd. Het plan was om onze stemmen uit te brengen in Nederland zelf, want ik zou tóch op vakantie zijn op 12 september. Maar door mijn vervroegde trip naar Nederland kon dit voornemen niet uitgevoerd worden. Dat betekende helaas, dat we voor de eerste keer onze stemmen niet uitgebracht hebben. Jammer, maar de spannende verkiezingsdag hebben we via de BVN-zender gelukkig op de voet kunnen volgen. 

                                           
                                                         Zuid-Afrikaans woordenboek:

                                                                bewerasie  =  rillingen
                                           

                                                                   

Edelman, bedelman.......

Ook al is Montagu voor Zuid-Afrikaanse begrippen behoorlijk welvarend, toch komt bedelarij nog steeds voor. Haveloos geklede kinderen staan bij de ingang van de supermarkten te bedelen om geld. Vaak zijn deze kinderen door hun ouders gestuurd. Het door goedbedoelende toeristen gegeven geld wordt bijna altijd omgezet in drank en drugs. De politie pakt deze kinderen regelmatig op en levert ze af bij de scholen waar zij zouden moeten zitten, maar daags daarna staan zij weer gewoon met open hand bij de Spar of Shoprite. Woensdagmiddag was er overleg over deze ongewenste situatie. Vertegenwoordigers van de politie, het schoolhoofd en enkele toehoorders - waaronder ook Sanja - bespraken de situatie. Of er een afdoende oplossing gevonden wordt, is de vraag.

Het overleg werd gehouden in de Hoêreskool van Ashbury. Het is een school met meer dan 1000 gekleurde leerlingen, waarvan een groot deel les krijgt in lokalen waar wij nog geen varkens in zouden houden.

Sanja was onaangenaam verrast door de armoedige behuizing, de rondslingerende troep en de beveiliging: overal prikkeldraad en ijzeren toegangshekken en deuren.Het is een school, maar het oogde echt als een gevangenis!

Van zo'n dag word je niet vrolijk. Maar het is zeker niet alle dagen kommer en kwel. Maandag gingen we walvis kijken. In de krant stonden berichten over honderden gesignaliseerde walvissen aan de zuidkust. Gewapend met camera's en verrekijker togen we op pad. We reden via Stormsvlei en Bredasdorp naar Arniston en zagen onderweg tientallen kraanvogels en prachtige, gele canolavelden ('n soort koolzaad).

Arniston is een schilderachtig vissersdorpje met nog deels de sfeer van vervlogen tijden. Aan de kust gekomen zagen we van alles, maar géén walvissen. Bezienswaardig was ook Kassieskraal, een woongebied met witte huisjes met rieten daken. Dit hele gebied is een beschermd monument.

Arniston zelf is een slapend dorp. Veel huizen zijn in handen van welvarende Johannesburgers en Kapenaars die er alleen  tijdens hun vakantie verblijven. Géén walvissen, dan gaan we maar naar de Waenhuiskrans-grot.  Na een lange wandeling door een uitgestrekt duingebied, moesten we constateren, dat de grot door de hoge waterstand niet te bereiken was.

Dus weer terug gelopen naar de auto en verder gereden naar Agulhas

Kaap de Goede Hoop wordt ten onrechte genoemd als de meest zuidelijke landpunt van Afrika, maar dat recht is eigenlijk voorbehouden aan Agulhas.

Op dit punt komen de koude Benguelastroom en de warme Agulhasstroom bij elkaar en de zee is hier dan ook altijd erg onstuimig. Mooi voor de toerist, maar gevaarlijk voor de zeevaarders, getuige de meerdere scheepswrakmusea die er in deze regio zijn. We zagen een indrukwekkende vuurtoren

 

en de vergezichten waren adembenemend

En walvissen.... die zagen we niet!

Ook Agulhas is een slapend dorp, maar het plaatselijke visrestaurant was gelukkig wél open. Daarna weer op huis aan. 300 Kilometer gereden en géén walvis gezien, maar het was wél een prachtige dag, waarbij we veel interessante bezienswaardigheden gezien hebben. Bij de thuiskomst hoorden we, dat er zo'n 25 kilometer  van de plek waar wij geweest waren, grote aantallen walvissen gespot waren. We hadden gewoon een andere afslag moeten nemen en dat gaan we volgende week doen!

Tenslotte: Ons deuren-restauratieprojekt gaat als een speer. Nog enkele dagen flink doorwerken aan deze facelift en dan is die klus ook al weer geklaard.

Zuid-Afrikaans woordenboek:

rimpelstrijk  =  facelift