" Geloftefees "

Zuid-Afrika had weer eens een vrije (feest-)dag en wel op 16 december. Dit keer vierde men het z.g. "Geloftefees". De oorsprong van dit feest gaat terug naar 16 december 1838. In 1836 trokken Voortrekkers (van oorsprong Hollandse boeren) vanuit de Kaapprovincie oostwaarts het land in. Piet Retief, één van de leiders, onderhandelde met Dingaan, de Zulu-koning, over land, maar werd daarbij vermoord.

                                      
Toen de Zulu-krijgers daarna de strijd aangingen met de overgebleven Voortrekkers versloegen deze 470 Boeren o.l.v. Andries Pretorius, meer dan 10.000 Zulu's. 3000 van hen sneuvelden en hun bloed kleurde de Ncome-rivier rood.

Deze veldslag werd daarom de Slag bij Bloedrivier genoemd. Vlak vóór de strijd begon, vroeg Andries Pretorius hulp van Boven en beloofde om elk jaar 16 december te herdenken als herinneringsdag, wanneer God hen te hulp zou komen. Tot 1994 werd trouw dit gebeuren herdacht. In 1994, na de Omwenteling, riep Nelson Mandela op tot verzoening van rassen en vanaf dat jaar werd 16 december "Verzoeningsdag". Van echte verzoening tussen zwart, blank en bruin is tijdens Zuma's regeerperiode helaas niet veel terecht gekomen !

Evenals vorig jaar hadden wij besloten om op eerste Kerstdag "niets" te doen en hiermee bedoelen we: Niet uit eten gaan in een overvol restaurant en dan een menu voorgeschoteld te krijgen van kalkoen of wildbraad. Omdat we nog vijf gelijkgestemden vonden, deden we gezamenlijk "niets". Ieder koppel bracht iets te eten mee en dat zorgde voor een gevarieerd en bijzonder menu: Tomatensoep met makreelmousse, koudeschotel met bitterballen en stukjes frikandel en een  lemoen-cheesecake als nagerecht. Gezellig, heel smakelijk  en dus voor herhaling vatbaar het volgend jaar !

Het kost wat...maar dan heb je ook wat. Dat geldt zeker voor de bouw van de Jakes Gerwel Technische school in Bonnievale, die zo'n 100 miljoen Rand gaat kosten. Het driemanschap Philip Jonker, Wilhelm de Wet en Curren Kuhn bedacht in 2016 een plan om iets te doen aan de slechte situatie van de kinderen in drie informele nederzettingen (townships) in Bonnievale. Kinderen gingen niet verder dan graad 9 (15 jaar), want om graad 10-11 en 12 te volgen, moest men erg ver lopen naar de Hoër Skool in het centrum van het dorp. De kinderen bleven thuis en kregen natuurlijk geen diploma, maar wel een minderwaardigheidscomplex en velen belandden via drank en drugs in de criminaliteit. Het driemanschap realiseerde zich al snel, dat het bijbouwen van wat lokalen geen oplossing zou zijn. Slechts met een volledige, nieuwe school kon het aantal van 1200 leerlingen (in 2021) een plaats krijgen. Er werd een plan gepresenteerd bij het Departement van Onderwijs. De ambtenaren verklaarden de drie ondernemers voor gek. "Een onrealistisch, maar mooi plan", was hun commentaar. Wel gaf men de toezegging, dat het Departement 40 % van de totale kosten (o.a. de salarissen van het personeel) zou betalen. De overige 60 % moet komen uit privé-investeringen.

In mei 2017 kwam de bouwvergunning en in juni startte de bouw. Dankzij de belangeloze en vaak zelfs kosteloze inzet van velen, verliep de bouw zeer voortvarend. Wijnplaas "Weltevrede" schonk 12 hectare grond voor de 4 fasen van de bouw van de school. De architecten tekenden gratis. Het grondverzetbedrijf rekende slechts de verbruikte dieselbrandstof en de aannemer en onderaannemers werkten tegen kostprijs.

We zijn nu eind december zo ver, dat de officiele opening al is geschied en op 12 januari start de school met 240 leerlingen. Volgende week: Jakes Gerwel, de naamgever aan de school !

Tenslotte:

Schoffie, de hond van onze buren, is niet meer. Vorige week moest het moeilijke besluit genomen worden om de 11 jarige Jack Russell in te laten slapen. Het altijd zo drukke en beweeglijke hondje was de laatste weken totaal veranderd en duidelijk volkomen de weg kwijt. Vermoedelijk is een tia of hersenbloeding de oorzaak, waarbij het hondje ook nog totaal blind werd. Kans op herstel was er niet. Regelmatig kwamen Schoffie en maatje Tammie even bij ons een kijkje nemen. Vreemd was dat niet, want tot 6 jaar geleden waren ons huis en onze tuin het domein van onze buren, de honden incluis. Schoffie was klein, maar een betere waakhond was er niet en hij was voor de duvel niet bang. Dat heeft enige tijd geleden een heuse slang moeten ervaren en zelfs met de dood moeten bekopen. 

We weten allen, dat er een moment van afscheid nemen komt, maar - ook al is het "maar" een huisdier - het doet altijd pijn om zo'n trouwe kameraad af te moeten geven ! 

Afrikaans woordenboek:

Heel maak = herstellen

" Geen peulenschil "

Mijn tuinbonenverhaal heeft weer voor reacties gezorgd. Tante Joke mailde, dat het ging om gewone snijbonen. Dat had ik eigenlijk moeten weten, want vroeger heb ik maar al te vaak dit soort bonen gesneden in het bekende snijmachientje  met de twee openingen voor kleine en grotere bonen. Het werd met een klem vastgezet aan de tafelrand en dan draaien maar. De rare snijbonen kwamen tot grote ergernis steeds vast te zitten in het apparaat. Mijn schoonmoeder meldde me, dat "flodderboon" dialect is voor een gewone tuinboon en dat klopt volgens Wikipedia. Het blijkt overigens, dat er een groot aantal dialectnamen voor de tuinboon in Nederland is. Tante Joke noemde al de boerentenen en verder vond ik: tuunboon (Zwolle)

platte peters (Gelderland) zweettenen (Rotterdam)
labbone (Tilburg) wullewoepe (Midden Limburg) moffelebôntjes (Kaatsheuvel) platte tenen (Bergen op Zoom) wölleboane (Zuid Limburg)

Tante Joke was weer de eerste, die reageerde. Sanja's moeder had er alles aan gedaan om dit keer de eerste te wezen met een reactie, maar in haar haast kreeg zij het in haar rug en verloor door die handicap de strijd om de eerste plaats. Dames. wees wel voorzichtig, want als u komt te vallen, bent u nog niet in de bonen gelogeerd !

Nu hebben wij zo'n gróót huis en tóch is het in december te klein. Er is geen plaats voor logees, want de logeerkamer en de gastenbadkamer en het gastentoilet zijn niet beschikbaar. Die ruimten staan vol met wijndozen, maar, voordat jullie een verkeerd beeld van ons hebben, wijndozen zonder wijn. Sanja verzamelt al vanaf oktober deze dozen, omdat die het juiste formaat hebben voor de kerstgeschenken, die uitgereikt gaan worden aan behoeftige kinderen in Ashbury.

Bijzonder is daarbij, dat onze huidige huishulp Yvonne en onze voormalige huishulp Lena de feestelijke bijeenkomsten organiseren. Er wordt gezongen, gedanst en  toneel gespeeld rond het thema: "Krismis".

Volgens Sanja zijn het bijeenkomsten met een hoog "Halleluja, Loof die Here" gehalte, maar het blijft aandoenlijk om kinderen en hun ouders samen met de leidsters bezig te zien en de cadeautjes vormen natuurlijk het hoogtepunt voor deze kinderen, die maar zelden met cadeautjes verwend worden. Vanaf nu zijn de logeerkamer en de badkamer en het toilet weer geschikt voor het doel waarvoor ze eigenlijk gemaakt zijn !

Tenslotte:

Het is in Zuid-Afrika welhaast onmogelijk om goed opgeleide jonge vakmensen te vinden. Technische scholen zijn er nauwelijks en jongelui zien het werken in de "blauwe overall" niet zitten. Iedereen wil ambtenaar worden, maar die zijn er al veel te veel en vaklui veel te weinig. In Ashbury hebben wij geprobeerd om een "vaardigheid-school" gerealiseerd te krijgen, maar dat is niet gelukt. Ambtelijke molens......!

           

In het nabij gelegen Bonnievale heeft een driemanschap van ondernemers een vooruitstrevend plan ontworpen om te komen tot een middelbare school met een driesporenbeleid. De slimmeriken gaan naar de universiteit en de iets minder begaafden volgen een middelbaar technische opleiding. Dan is er nog de derde groep, die niet zo goed kan of wil studeren, maar wél met de handen wil werken. Zij worden de vaklui van de toekomst en zijn na hun schoolloopbaan verzekerd van een behoorlijke baan. De ondernemers in Bonnievale zijn in juni van dit jaar gestart en donderdag was er de officiële opening met een kijkdag, waar wij ook aan deelnamen.

Wij vinden dit project zó goed, dat wij via de stichting Nieuwe Horizon willen participeren op kleine schaal. Er is over dit project nog heel veel te vertellen. Te veel voor één blog-aflevering en daarom gaan we er een vervolgverhaal van maken met meerdere afleveringen! Volgende week: Hoe het begon.

Afrikaans woordenboek:

hansie my kneg = manusje-van-alles

Zo de wind waait......!

                                    

De winden van rokers ruiken merkbaar anders dan de gassen van niet-rokers. Onderzoekers van het VU Medisch Centrum in Amsterdam vergeleken de windgeur van rokers, niet-rokers en mensen, die gestopt zijn met roken. Ze deden dat met een eNose, een elektronische neus, die werkt als een echte neus. Dat de geur anders is, toont aan, dat roken invloed heeft op de dikke darm. "Een verandering in de samenstelling of werking van de darmbacteriën zou een mogelijke verklaring kunnen zijn voor het feit, dat rokers meer darmaandoeningen hebben", aldus VUMC. "En ook voor het gegeven, dat rokende patiënten juist minder last hebben van  Colitis ulcerosa". Onderzoeker Nanne de Boer noemt het een onderzoek met een glimlach. 

                                

Ik weet niet waar de testpersonen vandaan kwamen, maar zonder wetenschappelijk onderzoek gedaan te hebben, lijkt het mij, dat men vooral Leidenaars had moeten uitnodigen. Deze mensen beschikken over uitzonderlijke kwaliteiten die van groot belang zijn voor dit onderzoek, waar een luchtje aan zit !

Aan Sinterklaas wordt in Zuid-Afrika geen aandacht besteed. Zelfs de talrijk aanwezige Nederlanders lopen niet echt warm voor dit oer-Hollandse feest. Waarschijnlijk veroorzaakt door de gevorderde leeftijd van deze emigranten en het hier ontbreken van "gelovige" kleinkinderen. "Geen feest, tóch een feest", dacht Sanja en nodigde zo ongeveer de hele Hollandse gemeenschap uit om dinsdag 5 december een sinterklaas-koffie-party bij te wonen. Iedereen werd gevraagd om een toepasselijk voedselpakket mee te brengen ter verhoging van de feestvreugde.

Vijftien genodigden kwamen opdraven, wat zorgde voor feestvreugde en vooral veel lekkers: gewone pepernoten, pepernoten met een chocolade omhulsel, marsepein, borstplaat, banketstaaf, fondant, chocolade munten, gewone speculaas en gevulde speculaas. Broer Wim kwam opdagen met een flinke hoeveelheid zelf gemaakte bitterballen. Complimenten voor de fabrikant, want  ze smaakten voortreffelijk. Helaas kwamen ze niet erg krokant uit onze airfryer, maar dat lag niet zozeer aan het apparaat, maar meer aan ons gebrek aan ervaring met deze nieuwe techniek. De stemming werd er echter niet minder om. 

Er was zelfs een heuse hulp-sinterklaas van de partij zonder een zwarte Piet overigens. Hoeven we de discussie met ene Sylvana in ieder geval niet aan te gaan !

Tenslotte:

Dit keer reageerde Sanja als eerste op mijn verhaaltje. Echter niet vanwege de bonen, maar vanwege haar gewicht. Zij vindt, dat je het gewicht van een vrouw niet openbaar mag maken. Zoals dat ook niet hoort te gebeuren met de leeftijd van vrouwen. Op mannen zijn deze "not done's" niet van toepassing volgens Sanja. Zij stelde voor om de volgende keer over mijn gewicht te schrijven. Hoe zit het dan met de genderneutraliteit, want als je een beetje "genderneutraal" denkt, is dat natuurlijk ook niet gendercorrect en ga ik daar dus ook niet aan meewerken. 

Is Nederland niet bezig om door te schieten wat betreft politieke correctheid ? Als wij hier praten met Afrikaners over "de kleur van Zwarte Piet" en de vraag of "Beste reiziger" de voorkeur moet hebben boven "Dames en heren", schudt men hier eens meewarig het hoofd. Heeft Nederland geen grotere problemen op te lossen dan het genderneutraal denken? Gelukkig is er ook goed nieuws, want dit onderwerp irriteert niet alleen mij, maar ook vele anderen. Op de nieuws-site NU.nl las ik namelijk, dat "genderneutraal" gekozen is in Nederland tot het meest irritante woord van 2017. Men vraagt me wel eens of het niet moeilijk is om telkens weer een verhaaltje te schrijven voor de weblog. Het antwoord is: Nee, helemaal niet, zolang er maar steeds van dit soort interessante flauwekul bedacht wordt !

Afrikaans woordenboek:

watse nonsens  =  wat een flauwekul

Helemaal fout !

Mijn vorige week geuite verband tussen een tuinboon, ma Flodder en 'n luie huisvrouw blijkt voor geen meter te kloppen. We waren vorige week op bezoek bij onze achterburen en vernamen daar de ware uitleg. De Engelsen noemen de Phaseolus Vulgaris "Lazy Housewife Bean". De Afrikaners vertalen die naam letterlijk en maken daar dan "Luie huisvrou boon" van. De verklaring hoe de Engelsen tot de naam gekomen zijn, is heel eenvoudig: Deze boon heeft - in tegenstelling tot bijvoorbeeld de sperzieboon - geen draad in de zijkant van de boon. Je hoeft slechts de uiteinden te verwijderen, wat minder tijd kost en minder werk is. Echt iets dus voor luie huisvrouwen. Sanja beweert overigens, dat de bijnaam "flodderboon" alles te maken heeft met de grote gasontwikkeling in ons lijf na het eten van tuinbonen, wat dan korte tijd later leidt tot het "schieten van losse flodders". Iets wat bij haar regelmatig gebeurt. Die verklaring zou dus wel eens juist kunnen zijn. Ma Flodder was wel een luie huisvrouw, maar heeft blijkbaar niets te maken met flodderbonen en mijn veronderstelling klopte dus niet, maar het had gekund. Italianen zeggen in zo'n geval: "Si non è vero, è ben trovato" ofwel: Als het niet waar is, is het tóch goed gevonden !

Tante Joke heeft gewonnen. Zij reageerde vrijdag al op mijn verhaaltje van vorige week. Zij wist ook te melden, dat het haar geen flodderbonen leken, maar snijbonen. Helemaal juist, tante Joke. Ik heb weer het nodige geleerd en de bonen zijn ondertussen al soldaat gemaakt. De smaak was voortreffelijk, samen met de frites en de kingklip (kabeljauw).

Nu zit ik me af te vragen of de term "rare snijboon" iets te maken heeft met het ontbreken van die draad aan de zijkant van de snijboon, maar laat ik eerst maar eens afwachten, of en hoe tante Joke en mijn schoonmoeder reageren. Ook zal ik navraag doen bij Frans,onze achterbuurman en groente-specialist, voordat ik hier weer iets neerschrijf, wat achteraf helemaal niet blijkt te kloppen!

Hoe principieel zijn wij? In het bericht van 9 maart 2017 schreef ik, dat Sanja geen smartfoon heeft en dus niet kan Whatsappen met deze en gene. Niets is echter veranderlijker dan de mens en sinds een week beschikt ook Sanja over zo'n apparaat, waar je bijna alles mee kunt doen. Zelfs telefoneren. Nou moet ik wel zeggen, dat zij zelf niet deze - voor haar nogal innoverende stap - gezet heeft.

Sinterklaas is de dader. De goedheiligman appt zelf dagelijks en vond het onbegrijpelijk, dat er geen smartphone in huize van de Sande is. Hij zette bestel-piet Leonardo aan het werk en koerier-piet Sylvano deed de rest. Voortaan is Sanja dus ook bereikbaar via Whatsapp, maar wij moeten eerst nog de handleiding raadplegen, want we zijn nog niet verder gekomen dan het opladen van het toestel en het vinden van de aan/uit-knop !

Tenslotte:

Ons relatief gemakkelijk en tamelijk zorgeloos leventje begint zijn tol te eisen. We eten wel eens wat vaker buiten de deur en als er bezoek komt, eten we een puntje taart en gaan we zelf op bezoek, dan eten we weer een puntje taart. Onze kleren lijken wel gekrompen te zijn of in elk geval zitten zij te strak. Tijd om de harde waarheid onder ogen te zien. Daarom kwam de weegschaal "uit de kast" en in actie. Kleren tellen niet mee en zo ondergaan we schoon aan de haak ons lot. 73,4 kg was enkele weken geleden bij Sanja het resultaat en dat viel haar niet echt tegen, maar een paar dagen later stond er 77 kg in duidelijke digitale cijfers op het schermpje. Dát was een ferme tegenvaller, maar gelukkig was er een excuus: Deze keer had zij haar onderbroek bij het wegen aangehouden. Nu zijn Sloggies erg degelijk en bijna onverslijtbaar, maar we hebben nooit geweten, dat ze zó zwaar zijn !

Afrikaans woordenboek:

kaalvoet  =  blootsvoets