" Sheilam "

Al sinds een aantal jaren loopt een groepje Nederlanders op vrijdag wandelroutes in Montagu en in de naaste omgeving. Aangezien alle leden de 65 gepasseerd zijn, beperken we de looptijd tot één of anderhalf uur, waarna we afsluiten op het terras van The Pastry Place waar we op adem komen, wereldproblemen oplossen en genieten van een cappuccino en een gebakje. 

Vorige week bestond ons groepje  uit slechts twee lopers omdat drie leden op vakantie waren. Dat gaf de twee wél aanwezigen de gelegenheid om te kiezen voor een heel bijzondere route. Het werd "Sheilam", de cactus- en vetplantenkwekery in Klaasvoogds. Beide lopers zijn namelijk erg geïnteresseerd in deze plantensoorten. Op een terrein van meerdere hectaren staan maar liefst ruim 2000 soorten en het bedrijf wordt beschouwd als het best gesorteerde bedrijf ter wereld. Onze beschikbare tijd van één uur bleek veel te kort om alles goed en op ons gemak te bekijken, maar een geslaagde wandeltocht was het wel. 

Tijdens de wandeling zag ik een heel bijzondere vetplant. Daar wilde ik er drie van kopen. Mijn medeloper kende de plant en hij noemde een moeilijke Latijnse naam die ik tien meter verder al vergeten  was, maar bij de winkelbalie bleek mijn metgezel de moeilijke Latijnse naam ook vergeten te zijn. De eigenaresse vroeg of ik wellicht een foto van de plant genomen had. Ik fotografeer heel veel tijdens onze wandelingen, maar - dom,dom - had geen foto van de plant met de moeilijke Latijnse naam gemaakt. Teruglopend kon ik de gezochte plant niet meer vinden en door gebrek aan meer tijd verlieten we de tuin zonder aankoop. Ik heb me voorgenomen om binnenkort maar weer terug te gaan, want die planten wil ik toch wel heel graag in onze tuin hebben !

Nogal wat mensen, waaronder ik, maken zich zorgen over de ongebreidelde groei van de Zuid-Afrikaanse bevolking, die netto groeit met ruim een miljoen nieuwgeborenen per jaar. De regering wil "werkskeppen", maar bij een landelijke werkloosheid van ruim 30 % is dat welhaast onmogelijk. 

Het is een wereldwijd probleem en de Verenigde Naties heeft er op 11 juli in 1987 zelfs een Wereldbevolkingsdag voor in het leven geroepen om de aandacht te vestigen op de overbevolking van mensen op aarde. Betreffende dag was berekend dat er 5 miljard mensen zouden zijn. Anno 2011 waren dat er al 7 miljard, in 2022 8 miljard en nu gaan we al snel richting de 10 miljard. Maar er is een oplossing: Stoppen met het krijgen van kinderen! Michael A Little, gepensioneerd professor aan de Universiteit van New York heeft een oplossing, maar of we daar vrolijk van worden......? 

De mensheid zou binnen 100 jaar verdwenen kunnen zijn als we zouden stoppen met het krijgen van kinderen. 

Heel weinig mensen leven langer dan een eeuw. Dus als niemand meer kinderen zou krijgen, zouden er waarschijnlijk binnen 100 jaar geen mensen meer op aarde zijn. Maar eerst zou de bevolking krimpen doordat oudere mensen sterven en er niemand meer geboren wordt. Uiteindelijk zouden er niet genoeg jonge mensen volwassen worden om essentieel werk te doen, waardoor samenlevingen over de hele wereld snel uit elkaar zouden vallen. Een deel van deze achteruitgang zou te maken hebben met het vermogen van de mensheid om voedsel te produceren, gezondheidszorg te bieden en al het andere te doen waar we allemaal afhankelijk van zijn. Voedsel zou schaars worden, ook al zouden er minder mensen zijn om te voeden. Uiteindelijk zou de beschaving afbrokkelen. Het is waarschijnlijk dat er binnen 70 of 80 jaar niet veel mensen meer over zouden zijn, vanwege tekorten aan voedsel, schoon water, voorgeschreven medicijnen en al het andere dat je vandaag de dag gemakkelijk kunt kopen en nodig hebt om te overleven. 

Natuurlijk is een abrupte stop in geboortes zeer onwaarschijnlijk, tenzij er een wereldwijde catastrofe plaatsvindt. Een zeer besmettelijke ziekte zou alle mensen in de vruchtbare leeftijd onvruchtbaar kunnen maken, wat betekent dat niemand meer in staat zou zijn om kinderen te krijgen. Een andere mogelijkheid zou een nucleaire oorlog kunnen zijn die niemand overleeft, een onderwerp dat in veel enge films en boeken is onderzocht. 

Dalende geboortecijfers: In veel landen krijgen vrouwen minder kinderen gedurende hun vruchtbare leven dan vroeger. De huidige daling van het geboortecijfer wordt grotendeels veroorzaakt doordat mensen ervoor kiezen om geen kinderen te krijgen. Deze bevolkingsafname kan beheersbaar worden gehouden door immigratie uit andere landen, maar culturele en politieke zorgen staan ​​dit vaak in de weg. Tegelijkertijd worden veel mannen steeds minder in staat om kinderen te verwekken vanwege vruchtbaarheidsproblemen. Als deze situatie nog veel erger wordt, zou dit kunnen bijdragen aan een sterke bevolkingsafname. 

Onze soort, Homo sapiens, bestaat al minstens 200.000 jaar. Dat is lang, maar net als alle dieren op aarde lopen wij het risico om uit te sterven. Als de mens zou uitsterven, zou dit mogelijkheden kunnen scheppen voor andere dieren om op aarde te floreren. Aan de andere kant zou het jammer zijn als de mens zou verdwijnen, omdat we dan alle grote prestaties van de mens zouden verliezen, waaronder die op het gebied van kunst en wetenschap. Willen we het uitsterven keren, dan moeten we bepaalde stappen ondernemen om ervoor te zorgen dat we een lange toekomst hebben op onze eigen planeet. Deze omvatten het beheersen van klimaatverandering en het voorkomen van oorlogen. Ook moeten we beseffen dat een grote verscheidenheid aan dieren en planten de planeet gezond maakt voor alle wezens, inclusief onze eigen soort. Aldus Michael Little !

Afrikaans woordenboek:

Die wêreld wys  sy verkeerde kant  =  alles loopt verkeerd

" Schattenjacht "

Om het nieuws van Zuid-Afrika enigszins te volgen en de Afrikaanse taal beter te leren, lees ik de krant "Die Burger". Van het nieuws word ik zelden vrolijk, want nieuws over moord, doodslag, verkrachting, corrupte politici en ambtenaren voeren de boventoon. Maar wel met plezier en interesse lees ik de wekelijkse column "Terugblik" van Fransjohan Pretorius. Hij is een gepensioneerde professor in geschiedenis aan de Universiteit van Pretoria. Regelmatig schrijft hij over Nederlandse onderwerpen als de V.O.C. en mensen als Jan van Riebeeck, Simon van der Stel  en andere grootheden uit vervlogen tijden. Vorige week was zijn onderwerp: Die Krüger-miljoene.  

Hier volgt een verkorte versie van het artikel van Fransjohan Pretorius:

"Vandag 125 jaar gelede, op 4 Juni 1900 het die legende van die Krügermiljoene in die Anglo-Boereoorlog ontstaan. Oor die jare het dit tot talle mislukte skattejagte gelei." 

Eind mei 1900 had de opperbevelvoerder van het Britse leger, Lord Roberts, Pretoria genaderd en moest de Uitvoerende Raad van de Zuid-Afrikaanse Republiek uitwijken naar Machadodorp. Een dag later volgde president Paul Krüger. De rekenmeester van de Staatsmunt ontdekte  dat de goudstaven en gouden munten nog niet door de regering verwijderd waren. De Britten mochten natuurlijk het goud niet in handen krijgen en de gewaarschuwde staatsprocureur Jan Smuts liet het goud op twee door ezels getrokken karren naar een speciale trein brengen, waarna de kostbare vracht op 5 juni Machadodorp bereikte. 

Spoedig raakte in het dorp bekend, dat er een schat aanwezig was en allerlei schuldeisers kwamen zich melden. Die kregen hun deel en de rest werd besteed aan de betaling voor materialen voor de oorlog. Maar in april 1901 was het goud schoon op.

"Nogtans het hardnekkige gerugte van die Krügermiljoene ontstaan."  

Sommige burgers dachten dat het goud in de Oost-Transvaalse bergen begraven zou zijn. Anderen vermoedden, dat het goud door Paul Krüger meegenomen is en via Mozambique in Europa terecht gekomen is. In feite is het goud in Brussel in bewaring gegeven en is het in 1935 per schip terug naar Zuid-Afrika gebracht. " Helaas, dus. Begrawe maar jou drome oor die Krügermiljoene. "

Op de BusinessTech-app stond een verhaal waar Sanja en ik allebei niet vrolijk van worden. Het eerste deel is voor Sanja slecht nieuws:

Chocoladeliefhebbers in Zuid-Afrika krijgen bitter nieuws te horen, aangezien de kosten van hun favoriete lekkernij zullen stijgen vanwege recordhoge prijzen voor cacao. Het hoofdingrediënt van chocolade is sinds het begin van het jaar met een verbazingwekkende 180% gestegen. Deze dramatische stijging is gekoppeld aan aanbodtekorten en ongunstig weer in West-Afrika en dat is de regio die verantwoordelijk is voor ongeveer 75% van de wereldwijde cacaoproductie. De Internationale Cacao Organisatie (ICCO) meldde het grootste cacaotekort in meer dan zes decennia,  vanwege mislukte oogsten in Ivoorkust en Ghana, 's werelds grootste cacaoproducenten. De hoge cacaoprijzen zullen waarschijnlijk tot volgend jaar aanhouden. Sanja is een echte chocolade-verslaafde, die dagelijks toch wel wat chocola verorbert !

Maar ik ontkom ook niet aan slecht nieuws:

De dramatische stijging van de koffieprijzen. Net als bij cacao wordt de prijsstijging van koffie aangewakkerd door ongunstige weersomstandigheden en krappe aanvoeromstandigheden. Brazilië, 's werelds grootste koffieproducent, kampt al enige tijd met langdurige droogteperiodes, die de productie ernstig hebben ingeperkt. Vietnam, een andere koffiegigant, heeft daar ook mee te maken gehad. Het resultaat is een stijging van 70% van de wereldwijde koffieprijzen dit jaar. Brazilië en Vietnam zijn samen goed voor meer dan 70% van de wereldwijde koffieproductie, waardoor de markt zeer kwetsbaar is voor verstoringen. Laat koffie nu mijn verslaving zijn. Ik ben een grootverbruiker !

Afrikaans woordenboek:

Koffie drink soos die kan hom skink  =  tevreden zijn met wat je krijgt

 

 

" Een volksauto voor iedereen "

Over Adolf Hitler valt niet veel positiefs te melden, maar met één besluit van hem kan men misschien wel leven. Zijn belofte aan alle Duitsers was: "Einen Volkswagen fúr jeden." Daardoor ontstond de Volkswagen-personenauto. De VW Kever is natuurlijk een icoon in de autowereld en ook Sanja reed ooit in een opvallende, "koninklijk oranje Kever." 

Heel veel (Zuid-Afrikaanse) huishoudens houden er twee (of zelfs meer) auto's op na en hier is dat vaak een "bakkie" en een gewone personenauto. Maar wij doen het meestal probleemloos met slechts één auto (en 2 motorfietsen !). 

Een enkele keer zou het wel gemakkelijk zijn als we twee auto's konden gebruiken, maar daar beginnen we niet aan. Tot Sanja tot mijn grote verrassing tóch met een tweede auto thuiskwam. Omdat ze in het verleden al ervaring had opgedaan met een Kever, stond er nu wéér zo'n Duitse "Volkswagen" geparkeerd. Geen oranje exemplaar nu, maar een fraaie blauwe met zelfs een open dak. Ons niet al te grote vervoersprobleem is er niet mee opgelost, maar een aanwinst is het wel !

Bij het zoeken naar een foto van Sanja's oranje Volkswagen Kever kwam ik de foto van de twee Geldropse vuilnisbakken tegen. Iedereen van mijn leeftijd kent deze ijzeren vuilnisbakken nog wel, want elk gezin had in de jaren '50 en '60  zo'n exemplaar. Deze emmers werden door elke gemeente verstrekt aan alle  huishoudens en behoorden bij het adres van de woning. 

Half of helemaal gevuld stonken ze nogal en hygiënisch was het ook niet echt. Overal kwamen er slimmeriken die er de kost mee verdienden door wekelijks de emmers schoon te wassen. 

Onze emmer stond jarenlang in de Hofstraat en later stonden er zelfs twee op de Eindhovenseweg. Toen mijn broer en schoonzus verhuisden naar Zuid-Afrika gingen de emmers mee. Waarschijnlijk staan diezelfde oudjes (de emmers!) nu in de buurt van Valencia. Maar dat weet ik niet zeker. Wie verre reizen doet.....!

Je ziet de overgebleven oude zinken exemplaren regelmatig opduiken, maar dan in de tuinen als plantenbak. Dat ze gewild zijn, zie je ook aan de prijs die men voor zo'n oude emmer durft te vragen. (190 euro!) Wellicht een herinnering aan vroeger en een beetje heimwee !

Tenslotte: We hadden ook weer een verjaardag te vieren en de feesteling was nu Sanja. Zaterdagavond hebben we dat samen gevierd met een diner in het fraaie restaurant Ragazzi in Robertson. Een mooie "ambiance", perfect geïnstrueerd personeel, dat voortreffelijk eten serveerde en en er was gelukkig een brandend haardvuur, want het was erg koud en het regende pijpenstelen.

Maar daarmee was het feest nog niet voorbij. Integendeel, want op maandag, de echte verjaardag,  vierden we het feest met in totaal 12 personen. Dat gebeurde gewoon thuis en het herbergen van zo'n grote groep lukte alleen maar door een interne verschuiving van bijna alle meubilair in onze woonkamer. Bij de winterse temperatuur paste natuurlijk ook winterse kost en daarom had Sanja gezorgd voor een stevige erwtensoep met Hollandse rookworst en ook nog een griesmeel-kersentaart met uit Nederland meegebrachte bestanddelen. Daarmee is het feest voor haar nog niet helemaal voorbij, want omstreeks 23 juni komt er nog een "geschenk" van de Sociale Verzekerings Bank (SVB).

Afrikaans woordenboek:

Tusse Farao en die Rooi See wees  =  in groot gevaar verkeren

" (G)een ei hoort erbij "

“Heel Holland bakt geen eieren meer.” Nee, ik bedoel niet het MAX-TV programma met André van Duin. Heel Holland heeft een probleem met eieren. Voor elke oplossing vindt Nederland wel een probleem. Scharrelkippeneieren mogen sinds kort niet meer, want er zit teveel Pfas in. Ik ben een groot liefhebber van een gebakken of hard gekookt ei. Ook een omelet of scrambled egg gaat er bij mij wel in. Maar wél met mate. Tot voor kort aten we  één keer per week op zondag zo’n lekkernij, want meer eieren was niet gezond werd er beweerd. Inzichten veranderen en na onderzoek bleek dat er gerust meer dan één ei per week verantwoord is. Uiteindelijk kreeg ik voortaan twee keer per week een ei voorgeschoteld. (Als ze het op woensdag tenminste niet vergeet). In Zuid-Afrika weten ze niet wat Pfas is en is er dus ook geen beletsel om eieren te eten. 

Mijn favoriet is “Eggs Benedict”. Een mooie naam voor een lekker gerecht, maar waar komt die bijzondere naam toch vandaan?

Wikipedia weet het: ”Eggs Benedict is een veelvoorkomend Amerikaans ontbijt- of brunchgerecht, bestaande uit twee helften van een Engelse muffin, elk belegd met Canadese bacon of plakjes ham, een gepocheerd ei en hollandaisesaus. Het gerecht zou zijn oorsprong hebben in New York City. Er zijn tegenstrijdige verhalen over de oorsprong van Eggs Benedict. Delmonico's in Lower Manhattan vermeldt op zijn menukaart: "Eggs Benedict werd voor het eerst in onze ovens gemaakt in 1860.” Een van de voormalige chefs, Charles Ranhofer, publiceerde in 1894 ook het recept voor Eggs à la Benedick.   De moderne versie verschilt enigszins van deze vroegere versies. Er zijn momenteel wel meer dan 30 variaties.”

Een oud-Nederlands woord, dat vroeger regelmatig gebruikt werd, maar dat je tegenwoordig zelden tegenkomt, is "slabakken". De Dikke van Dale omschrijft dit woord als: "treuzelen met werk". Het werkwoord slabakken wordt in Nederland vooral gebruikt in de betekenis van "treuzelen, luieren". In België is de betekenis "kwijnen, slecht gaan". Het woord kwam men voor het eerst tegen in geschriften in de 16e eeuw. Toen betekende het "verslappen". 

Sanja staat bepaald niet bekend als treuzelaar en kwijnt volgens mij ook niet weg. Maar toch is zij aan het slabakken. 

Uit Nederland bracht zij een pakje sla-zaad mee en nadat zij dat zaad in een leeg eierdoosje had geplant, kwamen er na drie dagen al kleine groene blaadjes tevoorschijn. Al gauw werden de plantjes te groot voor het eierdoosje en verhuisden de mini plantjes naar een groter verblijf: een slabak. Daar groeien ze momenteel als een speer en het ziet er naar uit, dat we binnenkort regelmatig sla zullen eten. Groente voor eigen gebruik kweken is in onze directe omgeving populair aan het worden. Onze buren en achterburen gooien zich met de nodige energie op het kweken van andijvie, tomaten, sla en meer soorten, maar niemand van hen kweekt mijn lievelingsgroente: tuinbonen. Dat zal ik dan zelf maar gaan proberen. Mocht het niet lukken, dan zijn er bij de Spar nog altijd potjes met "groe(n)ten van HAK !

Vorige week klaagde ik op de weblog over de slechte staat van de toegangsweg tot het hospitaal. Die wemelde van de "potholes" en daar diende echt hoognodig iets aan gedaan te worden. Ik heb niemand van de munisipaliteit op de hoogte gebracht van de onhoudbare situatie, maar misschien leest één der ambtenaren, die niet zit te slabakken, mijn weblog en heeft bij zijn werkgever aan de bel getrokken. In ieder geval zag ik dinsdag een groepje werkers aan de slag om de gaten te dichten. 

Erg professioneel en grondig is hun werkwijze echter niet. De gaten worden gevuld met een mengsel van steentjes en een soort van olie en dat wordt daarna met een stamper plat gewalst. Na een flinke regenbui en zeker na enkele dagen met een temperatuur van omstreeks 40 graden spoelt de inhoud weg en kan men weer van voren af aan beginnen. Een voordeel van deze werkwijze is wél, dat er dan weer werkgelegenheid is en dat is bij een landelijk werkloosheidspercentage van om en nabij de 40 % dringend gewenst !

Afrikaans woordenboek:

Daar sal ertjies van kom  =  daar komt niets van terecht