" Drie keer slecht en drie keer goed "

 

Ik begin met drie keer slecht nieuws, maar eindig - zoals eerder beloofd - met drie keer goed nieuws. "Suid-Afrikaners kan tereg verslae en terneergedruk voel weens die huidige omstandighede. Maar, skryf Theuns Eloff, tusse al die slegte nuus is daar 'n tikkie hoop." De dagelijkse periodes zonder stroom beschadigen de economie gigantisch. De prijzen die consumenten voor hun dagelijkse voedsel moeten betalen, schieten omhoog waardoor miljoenen mensen in de financiële problemen komen. Een voorbeeld: Astral Foods, producent van kippenvlees, wordt door de ANC regering beschuldigd van het vragen van te hoge prijzen. Maar de producent geeft aan in de periode van september '22 tot maart '23 R. 741 miljoen extra uitgegeven te hebben aan dieselbrandstof voor de generatoren om de fabrieken draaiend te houden tijdens stroomonderbrekingen. Diezelfde ANC regering geeft intussen wel vreselijk veel geld uit aan naamsveranderingen van steden en dorpen vanwege het koloniale- en Apartheidsverleden, terwijl de inwoners geen elektriciteit en drinkwater hebben. 

Ook de samenwerking met Vladimir Poetin in de oorlog in Oekraïne is een ANC keuze, die wereldwijd veracht wordt en er dreigen voor Zuid-Afrika sancties als handels-boycotten . Tenslotte lijkt president Ramaphosa moe en totaal uitgeblust, is de minister van Energie nergens zichtbaar en weigert de minister van Minerale bronnen en Delfstoffen zijn beleid te vernieuwen naar alternatieve energiebronnen. Hij blijft inzetten op vervuilende steenkool !

Het tweede slecht nieuws handelt over het Suid-Afrikaanse Poskantoor (SAPO). Het staatsbedrijf is in  februari failliet verklaard met een schuld van R. 9,4 miljard. Sinds  langere tijd zijn de meeste postkantoren gesloten, omdat  SAPO de huurgelden niet kan betalen, waardoor er nauwelijks service aan de klanten geboden kan worden. In Montagu nam de manager de afgeleverde post mee naar haar huis en daar kon men zijn/haar post afhalen ! 

Het derde slechte nieuws betreft de hopeloze achterstand die Home Affairs heeft wat betreft de aanvragen voor verblijfsvergunningen en Identificatie Documenten (ID). Er zouden landelijk 9000 nieuwe werknemers aangesteld moeten worden om de meer dan 400.000 ingediende aanvragen binnen de gestelde norm van 8 weken af te handelen. Maar daar is geen geld voor. De wachttijd van 8 weken is opgelopen tot meerdere jaren !

Drie keer slecht nieuws, maar gelukkig óók drie keer goed nieuws. 

Er lijkt toch nog hoop te zijn voor Zuid-Afrika: 

1. In 2024 zijn er landelijke parlementaire verkiezingen en de verwachting is, dat de ANC voor het eerst sinds 1994 de 50 % niet gaat halen en dus geen absolute meerderheid meer zal hebben. Samenwerking zal er moeten komen met andere partijen en komt er dus een coalitie. Oppositiepartijen zijn al bezig om een samenwerkingsplan uit te werken om daarmee de ANC in de wielen te rijden. Dit kan een grote ommekeer ten goede voor Zuid-Afrika betekenen.

2. De redding van SAPO met hulp van de regering lijkt niet te gaan lukken, maar de gezamenlijke schuldeisers ontwikkelen momenteel een plan om de schulden te saneren op voorwaarde dat het Postbedrijf geprivatiseerd wordt en er geen staatsbemoeienis meer zal zijn. Waar ter wereld functioneert er nog een door de staat gecontroleerd bedrijf ?

3. Mijn eerste aanvraag voor een Identificatie Document werd na jarenlang wachten afgekeurd  en moest er een nieuwe aanvraag ingediend worden. Ook hier was de beloofde wachttijd 8 weken. Die weken werden jaren zonder enig bericht van Home Affairs. Afgelopen zaterdag nog maar eens opheldering en hulp gevraagd bij een sympathieke en doortastende ambtenaar in Worcester waarna het ongelofelijke gebeurde: 

Maandagochtend kreeg ik per email een antwoord van haar dat mijn ID bij Home Affairs in Worcester lag en opgehaald kon worden. Ik heb alles waarmee ik bezig was uit mijn handen laten vallen en nog diezelfde dag zijn we mijn "groene boekje" op gaan halen. Na 12 jaar heb ik nu alle officiële documenten in handen om legaal in Zuid-Afrika te verblijven. 

Is er nu niets meer te doen voor mij?

Jawel, ik beschik nog niet over een Zuid-Afrikaans rijbewijs en rijd dus illegaal met mijn Nederlands rose kaartje rond. Dat wil ik nu ook nog gaan legaliseren, maar wil mijn Nederlands rijbewijs niet inleveren. Sanja heeft dat een jaar geleden voor haarzelf gedaan en mocht haar Nederlandse rijbewijs gewoon behouden. 

Er is wel weer een flinke papierwinkel voor nodig om een en ander te realiseren en hoe lang het allemaal gaat duren, weet ik niet. Ik moet wel kunnen blijven rijden met de categorieën A (motor) en B (auto). Omdat  het mogelijk  weer erg lang gaat duren, is het misschien verstandig om de categorieën S (scootmobiel) en R ( rollator) ook maar meteen aan te vragen !

Afrikaans woordenboek:

vryloophoender  =  scharrelkippen

  

" Stateloos of statenloos? "

Toen ik vorige week in de blog over emigratie in Zuid-Afrika het woord "statenloze" typte, werd ik door de automatische spellingcorrector gelijk op de type-vingers getikt. Fout; het moet "stateloze" zijn. Grote verwarring bij mij en ik vond nog wel van mijzelf dat ik een redelijk goede speller van de Nederlandse Taal was. 

In de leidraad van de Woordenlijst Nederlandse Taal, het befaamde (of beruchte) Groene Boekje staat namelijk dat je geen -en als tussenklank schrijft in afleidingen die eindigen op -loos. 

Dus bijvoorbeeld wél pannenkoeken en paddenstoelen en pannenlappen, maar niet: statenloos, belangenloos, besluitenloos, kostenloos, woordenloos en nog wel tien andere woorden die eindigen op -loos. En wat te zeggen van perensap, druivensap, tomatensap, maar citroenensap is dan weer fout en behoort citroensap te zijn. De Nederlandse Taal is qua spellingscorrectheid hopeloos en maakt mensen hulpeloos. Taalregels veranderen nogal eens en dus is de verwarring er eindeloos en dat vind ik knap waardeloos ! 

Tenslotte:

Nog zestien nachtjes slapen en dan ben ik als alles goed verloopt weer in Nederland. Mensen die me kennen, weten dat een bezoek aan een cafetaria hoog op mijn "beslist-tedoen-lijstje" staat. En dan komt het volgende goednieuws-bericht, dat ik vorige week op de nieuwssite Nu.nl las, mij goed uit en niet alleen mij. Een mij bekend familielid in Nuenen zal hier ook wel blij mee zijn. Ik kwam het volgende verhaal tegen: Er bestaat een Nationale Frikandellen Dag ter ere van het 60 jarig bestaan van de frikandel. Die dag is al op 4 februari geweest, maar interessant vind ik het bericht wel. Mogelijk is de Dordtse slager Gerrit de Vries de maker van de eerste frikandel en dat gebeurde op 4 februari 1954 vanwege nieuwe eisen in de Warenwet. De Vries mocht zijn gehaktballen vanwege een te hoog meelgehalte niet langer gehaktbal noemen. Hij besloot daarop van de ballen platte worsten te draaien en noemde de worst op aanraden van een Duitse klant: frikandel. Er zijn echter ook bronnen die de datum van 4 februari koppelen aan het jaar 1958, toen Jan Beckers uit Deurne de gladde frikandel ontwikkelde zoals we die nog altijd kennen. Wie de eerste was, is nooit eenduidig gebleken en inmiddels zijn moederbedrijven Beckers en de Vries  beide onderdeel van Goodlife Foods. Dus voor hen maakt dat verder niet meer uit.

Om mensen angst aan te jagen gaan er al jaren de meest afgrijselijke verhalen rond over wat er allemaal in een frikandel kan zitten. Het fabeltje  dat ook uiers en koeienogen verwerkt werden, klopt echt niet. Vroeger werd er restvlees gebruikt dat ook soms uiers bevatte, maar dat mag sinds de jaren '80 niet meer. Vanaf die tijd zijn de ingrediënten: kippenvlees en varkensspek met specerijen zoals uienpoeder, nootmuskaat, foelie en witte peper. Tegenwoordig wordt separatorvlees gebruikt. Dankzij het afschrapen van kippen-, varkens- en koeienbotten wordt elk beetje vlees van de dieren gebruikt, maar geen uiers en ogen. 

De frikandel-speciaal wordt het meeste verkocht. Van de 600 miljoen frikandellen die jaarlijks geconsumeerd worden, gaan de meeste onder een laag van mayonaise, curry en uitjes over de toonbank van de snackbar. De gemiddelde Nederlander eet er 35 per jaar en Sjonnie Noordeinde schijnt Nederlands recordhouder te zijn. Hij at in 2005 in één uur 47 frikandellen. Van dat aantal blijf ik verre, want in de gewoonlijk twee keer per jaar dat ik in Nederland verblijf, eet ik er zo weinig dat ik het aantal op één hand (nou vooruit: twee handen) kan tellen ! 

Afrikaans woordenboek:

 liplekkerkos  =  kostelijk eten

" The Hawks "

De speciale politie-eenheid The Hawks heeft in Zuid-Afrika een belangrijke arrestatie verricht. In de nacht van maandag 26 op dinsdag 27 juni werd er ingebroken in een opslagloods van een beveiligingsdienst en 51 hoorns van neushoorns werden gestolen. Het was een goed georganiseerde inbraak. Camera's toonden twee gemaskerde mannen, die het alarmstelsel onklaar maakten en beveiligingscamera's verwijderden. Donderdag 29 juni ontvingen The Hawks informatie die leidde naar een huis in de buurt van Rustenburg. Een inwoner van Malawi werd gearresteerd en de buit van 51 hoorns in beslag genomen. 

Waarschijnlijk zijn er 15 criminelen betrokken bij de diefstal en er is zo goed als zeker hulp van binnenuit geweest, want er waren ten tijde van de diefstal drie beveiligers in het beveiligingsgebouw aanwezig. De geroofde buit is nu veilig opgeborgen aldus de manager van het nabij gelegen wildpark. Uiteindelijk goed nieuws, maar minder positief was het bericht, dat de gewone plaatselijke politie pas acht uur na de inbraakmelding op kwam dagen en dat pas nadat de manager gebeld had met politie-generaal Asaneng. Meerdere arrestaties worden spoedig verwacht !

Niet alleen in Nederland is er veel ophef over de almaar toenemende stroom emigranten. Ook Zuid-Afrika zit met dat probleem. De politieke partij Action SA meldde via vertegenwoordigster Marcia Barron enige maanden geleden, dat er 15 miljoen illegale emigranten hier leven. Als dat cijfer klopt, dan zou dat 20-25% van de totale bevolking zijn. Marcia Barron zei haar gegevens gehaald te hebben bij het Departement van Home Affairs, maar het Departement zegt nooit beweerd te hebben dat het om 15 miljoen personen gaat. Volgens Herman Mashaba, voorzitter van Action SA  zouden de cijfers komen van de Wereld-Bank. Controle organisatie Africa Check bestrijdt dat aantal. Het getal 15 miljoen betreft alle mensen, die geen legaal Zuid-Afrikaans identiteitsbewijs hebben en daar zijn ook heel veel Zuid-Afrikaanse burgers bij. Het is niet duidelijk hoeveel emigranten, vluchtelingen of stateloze mensen er in Zuid-Afrika zijn. 

Bij de volkstelling in 2021 waren dat er een geschatte 2,2 miljoen. De cijfers van 2022 zijn nog niet officieel  bekend gemaakt, maar men verwacht dat het aantal toegenomen is tot 4 miljoen. Dat zou dan  6,5% van de totale bevolking zijn. Curieus: Ik wacht al jaren tevergeefs op mijn officiële Zuid-Afrikaanse Identiteitsbewijs en ben dus één van die 15 miljoen illegale inwoners !

Tenslotte:

De huidige winter voelt heel anders aan dan wij in 12 jaar beleefd hebben. Het is veel natter en er zijn  aanzienlijk minder zonnedagen dan andere jaren. Daardoor voelt het veel kouder aan dan we gewend waren. Dat is niet alleen ons gevoel. Ook mensen, die veel langer hier wonen, spreken van een heel andere - en vooral onaangenaam koude - winter. 

Voeg daarbij het feit, dat de huizen in Zuid-Afrika weinig isolatie kennen. Dak isolatie en dubbel glas wordt nu bij duurdere nieuwbouw wel eens toegepast, maar isolatie van bestaande huizen gebeurt nog  nauwelijks. 

Wij hebben wel het voordeel van een rieten dak, maar onze ramen bestaan uit  enkel glas en bij harde wind wapperen binnen de gordijnen. Ook hebben we onze kachel deze winter  - die nu pas op de helft is - al veel vaker moeten stoken en onze voorraad stookhout verminderd behoorlijk. Maar niet alles is vervelend. Het levert wel eens fraaie winter tafereeltjes op. 

Dat zagen we toen we dinsdag naar Worcester reden. 

Regelmatig keken we met een beetje leedvermaak naar het vaak koude en natte weer in Nederland en dan zaten wij hier lekker in de zon. Momenteel zijn wij een beetje jaloers op het warme weer in Nederland. Dat weer komt hier ook wel weer, maar het gaat nog wel twee maanden duren !

                                     Afrikaans woordenboek

Jou by koue as warm maak  =  je zonder reden over iets verheugen

" Mary Myrtle "

In de maandelijks verschijnende "Montagu Mail" las ik een interessant artikel over een meisje uit Bonnievale. Christopher Forrest Rigg (1861-1926) werd geboren in Schotland, maar emigreerde met zijn ouders naar Zuid-Afrika toen hij twee jaar oud was. Ze vestigden zich in  goudmijnstad Barberton, waar   vader en zoon werkzaam waren in de mijnen. Christopher werd er een dynamiet expert. Na gescheiden te zijn van zijn eerste vrouw Petronella, hertrouwde hij  in 1894 met Lilian Isobel Moon. Hun oudste dochter, Mabel, stierf kort na haar geboorte en hun tweede dochter negen maanden later. 

In 1900 verhuisden de Riggs naar de boerderij Mooiplaas en noemden het gebied Bonnievale ter herinnering aan het huis van zijn grootvader in Schotland. Hun derde dochter, Mary Myrtle werd in 1903 geboren en werd streng godsdienstig opgevoed. Zij kreeg in 1911 hersenvliesontsteking en vroeg vlak voor haar overlijden aan haar vader om voor haar een kleine kerk te bouwen. Ze werd begraven op haar favoriete speelplek waar later een familiegraf gemaakt werd. Christopher Rigg hield zich aan zijn belofte en bouwde een kleine stenen kerk. Hij verzamelde stenen van een nabij gelegen heuvel, importeerde marmer uit Italië, glas-in-lood ramen uit Engeland en de 300 jaar oude voordeur kwam uit een gevangenis in Zanzibar.  Het kerkje werd in Normandische stijl gebouwd en boven de ingang is een beeltenis van dochter Mary Myrtle aangebracht. 

De kerk werd ingewijd in 1921 en in 1924 werd er de eerste Anglicaanse kerkdienst gehouden. In november 1926 stierf Christopher Forrest Rigg op zee. Er was geen koelruimte aan boord en daarom kreeg hij een zeemansgraf, ondanks een bod van 5000 Pond van zijn vrouw om het lichaam aan land te brengen. Een grafsteen ter gedachtenis aan hem werd geplaatst naast het graf van Mary Myrtle. In 1977 heeft de gemeente Bonnievale het gebouw volledig laten restaureren !

Een heel ander, maar ook bijzonder dorpje is Matjiesfontein. Vanwege het winterweer, dat kou en nattigheid veroorzaakt, rijden we momenteel niet op onze vaste motor dag. Wij zijn namelijk mooi-weer rijders. We hebben in plaats daarvan nu werkoverleg bij een bekende koffieplek in ons dorp. Gisteren spraken we af, dat we bij de eerst mogelijke gelegenheid op de motor naar Matjiesfontein rijden. Dit dorpje van niks heeft een interessante geschiedenis: 

Meer dan 150 jaar geleden kwam de 19 jarige Jimmy Logan, een bagagedrager op een Engels station, vanwege gezondheidsproblemen naar Matjiesfontein. In die tijd was de lucht in grote delen van industrieel Engeland ernstig vervuild door steenkoolstof. De arbeiders in en rond de mijnen kregen tuberculose en hadden behoefte aan schone lucht. Matjiesfontein was daar een ideale plek voor. Het was een echt Engels-Victoriaanse spoorwegplaats. Logan berekende, dat elke locomotief zo'n 250.000 liter water in moest nemen en vond na enig zoeken een bron. Hij sloot er een pijpsysteem op aan dat water naar het station voerde. Het systeem begon te werken in 1889. Zo leverde het dorpje water voor de locomotieven en schone lucht voor alle arbeiders. Mensen van enige naam bezochten het dorp, onder andere: Churchill, Edgar Wallace, John Merriman en Logan introduceerde  de cricketsport  in Zuid-Afrika. Bij de eerste grote wedstrijd was het complete Engelse cricket-team de tegenstander. 

Met het verdiende geld werd een "Britse straat" gebouwd compleet met Londense straatverlichting, brievenbus en toiletten met een spoelsysteem. De beroemde luxe treinen: "Blue Train, Rovos en Shosholoza" stoppen in Matjiesfontein  en brengen grote aantallen toeristen mee, die veel geld besteden en daardoor zorgen voor een economisch gezond dorp met werk voor blank en gekleurd personeel. Dit is allemaal te danken aan een jonge, eenvoudige bagage sjouwer uit Engeland. Eenvoudig, maar wel iemand met visie en daadkracht. 

In 1968 kocht hotelier David Rawdon het uiterst fraaie Lord Milner hotel en renoveerde het intussen nogal gedateerde gebouw, waarna het in 1970 heropend werd !

Afrikaans woordenboek:

prentjie mooi  =  beeldschoon