" Tannie Evita "

Tijdens ons bezoek aan Darling 2 weken geleden, maakten wij kennis met het fenomeen Pieter-Dirk Uys. Hij is een Zuid-Afrikaanse auteur, acteur, sociaal activist en satirist, die bekend staat vanwege zijn hilarische, maar haarscherpe analyses van de politieke situatie in Zuid-Afrika. Zijn grootste bekendheid verwierf hij met zijn rol als Tannie Evita. Uys kocht jaren geleden het opgeheven stationnetje met bijbehorend perron van de gemeente Darling. Dit werd zijn theater: Evita-se Perron. Als sociaal- en politiek activist stak hij tijdens de Apartheidsperiode de draak met het discriminerend denken van veel blanke politici. In de omringende tuin herinneren nog diverse bordjes en beelden aan de Apartheid. 

Na de omwenteling in 1994 interviewde hij op humoristische wijze grootheden als Nelson Mandela, PW Botha en Desmond Tutu. Tegenwoordig speelt hij ook een belangrijke rol als mede-directeur van de "Desmond Tutu Hiv-Foundation", een organisatie, die vooral jonge mensen bewust maakt van de gevolgen van onbeschermde sex met vaak Aids tot gevolg. Uys schreef tot nu toe 9 boeken, maakte 2 documentaire films en kreeg 3 ere-doctoraten aan Zuid-Afrikaanse universiteiten !


Hiddo is weer bij ons op bezoek. Hiddo Kuipers uit Dronten was vorig jaar ook al bij ons op bezoek en bracht een aanzienlijk bedrag aan Randen mee om te schenken aan goede doelen hier in Ashbury. Na twee dagen kreeg hij toen het bericht, dat zijn zoon plotseling overleden was en moest hij hals-over-kop terug vliegen naar Nederland. Hij beloofde toen om dit jaar terug te komen en hij hield woord, maar tijdens het eerste deel van zijn vakantie moest hij met rugletsel opgenomen worden in het ziekenhuis van Walvisbaai (Namibië). Met een lading pijnstillers kon hij aan deel 2 van zijn trip beginnen en dat is hier in Montagu. We laten hem zien welke projecten hier lopen, maar -als zijn rug het toelaat - laten we hem ook kennis maken met de fraaie omgeving, waar wij in leven en na de zondagse kerkdienst genoten we samen van een gezellige lunch bij de Kloofpadstal !

Broer Wim en schoonzus Rita hadden een paar jaar geleden besloten om hun fraaie guesthouse Mallowdeen Gardens te gaan verkopen. Na ongeveer 10 jaren willen zij hun leven een andere invulling geven  en dat kan nu, want sinds kort is de verkoop definitief geworden. Fijn voor hen, maar een beetje jammer vind ik het toch ook wel, want ik heb er een flink aantal keren mogen logeren wanneer Wim en Rita op vakantie waren. Het doek valt echter niet definitief over Mallowdeen Gardens, want de nieuwe eigenaars zetten het mooie bedrijf gewoon voort !

Tenslotte:

We blijven ons verbazen over de grote overeenkomsten, maar ook de verschillen tussen het Nederlands en het Afrikaans. We lezen behoorlijk veel boeken, kranten en tijdschriften in het Afrikaans en we hebben ook  - vooral Sanja - veel contacten met Afrikaners. Dat leidt tot een steeds groter wordende Afrikaanse woordenschat. Woensdag waren we op bezoek bij Nederlanders, die al vele jaren in Zuid-Afrika wonen en de taal goed kennen en spreken. Het gesprek kwam op familieleden via het Nederlandse gezegde: " Iemand van de koude kant ". Een aangetrouwd iemand dus. Bijvoorbeeld een zwager of schoonzus. In het Afrikaans hebben ze daar een enigszins andere, maar wel vergelijkbare uitdrukking voor. Hier spreekt men dan van "een aangenaaide lap ". Afwijkend  en     grappig, maar wél toepasselijk !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

'n aangenaaide lap  =  een aangetrouwd familielid

Wereldwijd !

Bijna elke website begint met "www". De afkorting voor Wereld Wijd Web. Sinds het ontstaan van het Internet gaan berichten en foto's de hele wereld rond. Op 6 september kreeg ik van Google een E-mail, waarin mij meegedeeld werd, dat een door mij gemaakte foto al 1.006 keer bekeken is. Het betreft een foto van ons "rietdak-huis", waarbij het dak duidelijk nog in de oude staat verkeert. Ik heb die bewuste foto in onze weblog gebruikt en ook op Facebook geplaatst. Wat er verder wellicht nog mee gebeurd is, weet ik niet, maar het maakt wel weer eens duidelijk, dat berichten en foto's zich via Internet wereldwijd en snel verspreiden. Als dank en aanmoediging biedt Google me aan om een "Local Guide" (plaatselijke gids) te worden. Zij hopen en verwachten blijkbaar nog meer foto's van mijn hand te kunnen plaatsen. Maar of ik van dat aanbod gebruik ga maken....?

Wij zijn beiden plantenliefhebbers en hadden grote verwachtingen van de plantenshow in Darling, een plaatsje aan de Westkust, 30 km westelijk van Malmesbury. Daarom reden we vorige week zaterdag de ruim 200 km (enkele reis) via de fraaie Bain's-pas, Wellington en Malmesbury naar Darling. De show viel ons enigszins tegen. In één- niet al te grote- zaal zagen we de diverse planten, die kenmerkend zijn voor het gebied rond Darling. Verder was er een grote sortering hamburger-kramen en ook stalletjes, waar kleren en snuisterijen verkocht werden, die niets met planten   te   maken hadden.
                                     
Veel interessanter bleek voor ons de vlakbij gelegen Duckitt's orchideën-kwekerij te zijn met een enorme massa van deze fraaie bloemen in allerlei soorten en kleuren. William Duckitt vestigde zich in de vroege 1800's als boer in Darling en verre nazaten van hem begonnen in 1979 een orchideeën-kwekerij, die uitgegroeid is tot de grootste van het zuidelijk halfrond en vooral exporteert naar de Verenigde Staten en Europa. We werden gewoonweg stil bij het zien van de enorme hoeveelheid van deze prachtige bloemen en Sanja's   foto- camera maakte overuren.

Maar Darling bleek gelukkig ook nog meer interessante bezienswaardigheden te hebben:

De Akkerboomlaan in de kleurlingenwijk bleek te bestaan uit een flink aantal fraai beschilderde huisjes en ook het rariteitencabinet "Evita-se-Perron" was een bezoek meer dan waard. Volgende week meer over dit bijzondere theater. Al met al is het toch een leuke en leerzame dag geweest met de orchideeën als hoogtepunt !

 

Tenslotte:
Een trouwe, niet-katholieke volgster van onze weblog vraagt zich - naar aanleiding van ons vrijdag-visdag-verhaal van 2 weken geleden - af, waar dit gebruik vandaan komt. Welnu: Tot ver in de 20e eeuw waren alle vrijdagen dagen van volledige onthouding. De gelovige werd geacht op die dagen geen vlees van dieren van het land te eten. Als vlees verboden was en er tóch gewoon gewerkt moest worden, kon men op krachten blijven door vis te eten. Vandaar, dat vrijdag een visdag was en volgens het meest recente Kerkelijk Wetboek is de vrijdag dat nog steeds. Maar in 1989 schreef de Nederlandse Bisschoppenconferentie voor, dat de gelovige aan de plicht tot onthouding op vrijdag kan voldoen door zich in eten en drinken of in andere genoegens duidelijk te beperken. Vlees hoeft de gelovige dus niet meer persé te laten staan ! Bron: www.kro-ncrv.nl/inspiratie/ katholiek abc 

 Zuid-Afrikaans woordenboek:

 kits-kos  =  fastfood

"Heibel om het volkslied" !

Er is rumoer rond het Zuid-Afrikaans volkslied. Onder aanvoering van Julius Malema en zijn EFF-partij wordt gepoogd om het Afrikaanse couplet uit het volkslied te bannen. Die tekst verwijst - zo zeggen zij - te veel naar de blanke kolonialisten. "Nkosi Sikelel" iAfrika" is een compromis-lied. Bij de omwenteling in 1994 moest er snel een lied komen, wat voor alle partijen aanvaardbaar zou zijn. Voor de zwarten, de Engelstaligen en de Afrikaners. Het is een indrukwekkend lied geworden, maar Deon Maas schrijft in "Die Burger" , dat niet alleen het gedeelte "Die Stem" uit het lied moet, maar er dient volgens hem een geheel nieuw volkslied te komen. En wel om de volgende redenen:

1. In 1980 heeft het Land Zambia dit lied al als volkslied gekozen en twee verschillende landen met het zelfde volkslied weerspiegelt niet de individualiteit van elk land.

2."Nkosi" was verondersteld een tijdelijk volkslied te zijn. Een samenvoeging van drie ideologieën, die helemaal niet overeen stemmen, maar die een aanvaardbaar compromis dienen te zijn in de door Mandela gepreekte verdraagzaamheid.

3. "Nkosi" werd in 1925 het volkslied van de ANC en is in wezen een Christelijk lied, geschreven door Enoch Sontonga, een Methodisten-predikant. Het vertegenwoordigt de ANC, maar zeker niet heel Zuid-Afrika met zijn grote verscheidenheid aan geloven.

4. Muzikaal-technisch passen de onderdelen helemaal niet bij elkaar en vormen daardoor geen eenheid.
De conclusie van Deon Maas is dus duidelijk: Er is geen reden om "Nkosi Sikelel" iAfrika" te handhaven als volkslied !
(Volgende week verduidelijkt Frits Gaum waarom hij vindt, dat "Nkosi" wél gehandhaafd dient te worden)

Sanja is een beetje moe ! Niet zo verbazingwekkend wanneer je haar activiteitenlijstje van de vorige week bekijkt: 

Zondag: Om 09.00 uur naar de kerk. Thuis gekomen om 10.45 uur wordt er snel koffie gezet, want onze buren komen even langs. Dat was maar goed, want daardoor kon onze buurvrouw Tineke, Sanja helpen met het bakken van koekjes, nadat haar eerdere koekjesproject mislukt was. (Die kregen onze honden en ik !). Om 13.00 uur geluncht in de Kloofpadstal (kroketten met frites!) en een optreden van André Combrinck. Om 15.00 uur oefenen met koor Montagu Accapella en om 16.00 uur skypen met haar ouders. Om 17.00 uur een optreden in de kerkzaal van een gospels zingend echtpaar, waarna Sanja hielp met koffie schenken en ze om 21.00 uur eindelijk afgepeigerd thuis op de bank viel.

Maandag: Om 09.00 uur brood ophalen bij de Spar en uitdelen in Ashbury. Daarna boodschappen doen in Montagu.  Om 18.00 uur vertrekken naar Robertson voor een optreden van Montagu Accapella in de kerk. Er trad ook een hip-hop-groep op. De muziek sprak Sanja niet erg aan, maar het danswerk was uitstekend

Dinsdag: Dit is Sanja's vaste poetsdag van 08.00 tot 15,45 uur. Ze werkt dan samen met onze hulp Lena. Om 18.00 uur naar de Kloofpadstal vanwege de verjaardag van onze achterbuurman.

Woensdag: Om 07.15 uur in de ochtend (!) naar het bejaardenhuis, waar Sanja vanwege Secretaressen-dag een half uurtje dwars heeft gefloten, waardoor de sfeer (hopelijk) nog groter werd !

Om 09.00 uur brood voor Ashbury halen bij de Spar en om 09.30 12 dames van de brei-en haakgroep ophalen om bij ons het 2-jarig bestaan van die groep te vieren. Tot overmaat van ramp viel om 10.00 uur de elektriciteit uit en moest de gasfles snel ingeschakeld worden. Om 18.00 uur koor repetitie met Montagu Accapella.

Donderdag: Van 08.45 tot 10.30 uur  de honden van de SPCA uitgelaten. Daarna de besproeiingsinstallatie van de tuin gecontroleerd, een lekkage geconstateerd en door Leo gerepareerd. Ook werd er nog een was gedraaid en ook daarbij werd een lekkage -nu van de wasmachine - geconstateerd. Sanja gaf toch wel toe, dat het een iets te druk weekje was geweest en beloofde om vrijdag en het weekend rust te gaan nemen, maar ik weet wel beter...

Hebben vrouwen wellicht minder ausdauer en zijn ze daarom eerder moe? Ik snap het niet helemaal, want ik ben helemaal niet zo moe ! 

Tenslotte:

Ons verblijf hier in Zuid-Afrika ervaren wij als zó plezierig, dat wij Nederland niet erg missen, maar er zijn Nederlandse producten, die we hier niet hebben. Een goed Chinees restaurant bijvoorbeeld en producten als kroketten, frikandellen en andere snacks. Er is een "Nederlandse hoek" in De Spar in Swellendam met (pittig geprijsde) Nederlandse producten, zoals: rookworst, erwtensoep in blik, senseo-pads en Goudse kaas, maar snacks zoek je er tevergeefs. Nu hebben wij van oorsprong Nederlandse buren, die eigenaars zijn van het restaurant "de Kloofpadstal" hier in Montagu en sinds kort maakt onze buurvrouw Tineke kroketten en zij heeft die op het menu van hun restaurant geplaatst. Zondag zijn wij het resultaat gaan uitproberen en we weten nu, dat de smaak dik in orde is. Het zal bepaald niet de laatste keer geweest zijn, dat we er kroketten gaan eten en nu maar hopen, dat onze buurvrouw een Chinees restaurant begint en ook frikandellen en bamischijven gaat fabriceren !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

ertjiesop = erwtensoep

"Achter het net gevist "

In Montagu en omgeving bestaat al jaren een "Tuinclub". De doelstelling van deze club is: het bezoeken van interessante tuinen, waarbij de eigenaar of tuinarchitect het resultaat van zijn of haar werk laat zien en daarover uitleg geeft. Maar een wijn-estate of boerderij wordt ook wel eens bezocht. Deze keer was het doel een forellenkwekerij gelegen enkele kilometers voorbij Pietersfontein. Zo ongeveer aan het einde van de wereld, dus. 

De eigenaars gaven een uitgebreide en interessante uitleg over hun nogal specialistische werk, wat volledig in het teken staat van deze springerige lekkernijen. Eén van de problemen, die men moet overwinnen, is het water op de juiste temperatuur van 3 graden houden. Doe dat maar eens in een land waar de zomertemperatuur regelmatig de 40 graden haalt. De drie varkens, die men er ook houdt, zitten daar niet mee, want zij krijgen de dode vissen als voer geserveerd. Het vlees van dit drietal zal - na de slacht - waarschijnlijk wél naar vis smaken !

Sanja ging aan het eind van dit leerzame bezoek niet met lege handen naar huis, want zij bracht twee in plastic gesealde forellen mee naar  huis.  " Op vrijdagen dient een goed Katholiek vis te eten", placht mijn moeder altijd te zeggen.Vrijdag staat er bij ons dus ook vis op tafel. Tenminste als Sanja eerst op Google uitgevonden heeft hoe een forel het beste bereid kan worden !

Langzaam ontstaat er weer onrust onder de werkers in het wijn- en landbouwbedrijf. Het is tijd voor loononderhandelingen. In Robertson wordt Robertson Winery geplaagd door een wilde staking van ruim 200 werkers. Zij gaan niet accoord met het werkgevers-bod van 8 %. Bij een landelijke inflatie van 5 % lijkt netto 3 % erbij

niet onredelijk, maar de stakers eisen een maandloon van R. 8.500 per maand. Dat zou een stijging betekenen van een ongelofelijke 150 %. Absolute waanzin natuurlijk in een tijd, waarin de wijn- en landbouwbedrijven het erg moeilijk hebben. Dat de werkers met dit soort van eisen grote kans lopen om hun baan te verliezen, schijnen ze niet te beseffen. Steeds meer werkgevers gaan over op mechanisatie. Overal zien we grote druivenplukmachines op het land  het werk doen, waardoor het handwerk meer en meer overbodig wordt. De looneis is nota bene slechts één van de 23 eisen van de stakers. In een land, waar de werkeloosheid angstig dicht bij de 50 % komt, kun je naar mijn mening zulke exorbitante eisen maar beter achterwege laten !

Tenslotte:

Wij lopen al ruim 5 jaar elke donderdag met de honden van de SPCA in Ashton. Het kost ons maar een uurtje tijd, maar voor deze honden, die meestal al een moeilijke tijd doorgemaakt hebben, is het een plezierig uitje. Een enkele keer lopen we wel een schrammetje op van al te enthousiaste honden. Vooral puppies met hun scherpe nageltjes en tandjes. Maar afgelopen donderdag ontstond er een fors probleem. Toen wij op het punt stonden om via het toegangshek het SPCA-terrein te verlaten met elk twee honden aan de lijn, kwam zomaar uit het niets een pitbull aan gestormd , die zich vastbeet in het kleine hondje, wat ik aan mijn lijn had.

Met de grootste moeite zijn we er in geslaagd om het kleine hondje uit de bek van de pitbull te bevrijden, maar daarbij zette deze vechthond zijn tanden wel in mijn hand. Uiteindelijk slaagde een medewerker van de SPCA erin om het beest  onder controle te krijgen. Er restte het personeel niets anders dan het agressieve dier in te laten slapen. Te meer, daar er een uurtje later een schoolklas kinderen op bezoek zou komen. Met een behoorlijk gehavende hand kwam ik terecht bij de huisarts. Een paar hechtingen en een spuit tegen tetanus en ik kon weer naar huis. Al met al geen prettige ervaring, maar gelukkig is zoiets een grote uitzondering !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

uit sit  =  in laten slapen  

"Keer om" wordt "Keer weer"

                                  
Onze wekelijkse motortocht bracht ons vorige week via de fraaie Keisie-vallei over een nogal hobbelig grondpad bij Langdam. Dit gebied is de fruitschuur van onze regio met vooral de teelt van appels, peren, perziken, abrikozen, sinaasappelen en citroenen.

Dat de winter op z'n retour is en de lente er aan komt, is duidelijk te zien aan de schitterend rose en wit bloesemende fruitbomen. Even een rustpauze om te genieten van de fraaie vergezichten en daarna verder over het Keerom-pad naar het boeren gehucht "Keerom".

Het bleek  uiteindelijk een keer om-pad, want  - na 16 km over het nogal moeilijk begaanbare pad - kwamen we tot stilstand bij de boeren nederzetting "Keerom" en zat er niets anders op dan om te keren. Maar voordat we terug reden, stapte Sanja de "Keerom" lagere school binnen om even te praten met Elizbé Le Roux, de enige leerkracht van dit 14 leerlingen tellende schooltje.
                                      
Zij vertelde, dat ook hier veelvuldige dronkenschap, verkrachtingen en tiener-zwangerschappen de grote problemen in dit gehucht zijn. Sanja vertelde haar van het Poppie-project, wat er op gericht is om  kinderen weerbaar te maken tegen deze misstanden. Elizbé had al van het Poppie-project gehoord en nam het aanbod van Sanja om ook op dit schooltje het project aan te bieden, met beide handen aan. Eind september wordt "Keerom" voor haar dus een "Keer weer" !

Op onze reizen door het land passeren wij heel wat wijn-estates en boerderijen. Een groot aantal is eeuwen geleden al gesticht en de Nederlandse invloed sinds de komst van mannen als Jan van Riebeek en Simon van der Stel is vaak zichtbaar in de keuze van de namen. Veel van die namen stralen iets positiefs uit. Bijvoorbeeld de volgende wijn-estates:
Weltevrede in Bonnievale, De Zoete Inval in Paarl, Hemel op Aarde in Malmesbury en Keer Weder in Franschhoek.

Ook boerderijen hebben vaak positieve namen:

Skoon Uitsig, Groot Genoeg, Versameling en Vergenoegd.
Maar wat te denken van :
Alles Verloren in Darling, Moeisaam in Barrydale en Keerom in de Koo ??
Even buiten Montagu in het stroomgebied van de rivier de Keisie liggen 3 boerderijen naast elkaar met de namen: Harmony, Goed Gevonden en Ontevreden.

Bij Harmony en Goedgevonden is de naam duidelijk en positief. Ontevreden is ook duidelijk, maar........vooral bij die laatste boerderij zou ik graag weten hoe men aan deze negatieve naam gekomen is.
                                 
Helaas was het toegangshek gesloten en kon ik niemand om nadere uitleg vragen. Binnenkort ga ik het nog eens proberen !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

'n donsdosie  =  een aantrekkelijk meisje