" Italië in de Tweede Wereldoorlog "

Over de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog zijn duizenden boeken geschreven, waardoor we er tamelijk veel van afweten. Anders ligt het met de Italianen in diezelfde oorlog. Wat de Duitsers betreft, speelde de oorlog zich grotendeels in Europa en Rusland af, maar Italië vocht een oorlog uit in Noord-Afrika. Ver weg van ons en daarom was er ook veel minder over bekend. Uiteindelijk konden de Italianen zelfs met hulp van Duitsland deze strijd niet winnen en honderdduizenden Italiaanse militairen werden krijgsgevangenen en kwamen onder andere in Zuid-Afrika in kampen terecht. 

Zo kwamen er 93.000 in "Kamp Zonderwater" bij Pretoria terecht om vandaar verspreid te worden over heel het land. Krijgsgevangen te zijn is natuurlijk nooit prettig, maar Zonderwater wordt wereldwijd als het meest humane oorlogskamp beschouwd. De gevangenen werden te werk gesteld in de landbouw, maar het bleken ook goede wegenbouwers. In 1945 mochten zij terugkeren naar hun vaderland, maar vanwege hoge werkloosheid na de oorlog, kwamen er heel wat weer terug naar Zuid-Afrika. Nu niet meer als krijgsgevangenen, maar als werkers in vaste dienst met een vast salaris. Dit is in het kort het verhaal van de zogenaamde "Italiaanse Prisoners of War". 

Nadat ik een verhaal geschreven had over de Engelse schrijver Francis Brett Young, die van 1948 tot 1954 in het huis gewoond had waar wij nu al 13 jaar verblijven, werd ik door Rudi Allmayer gevraagd om een verhaal te schrijven over de Italiaanse krijgsgevangenen die in onze regio gewerkt hadden ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Dat sprak me wel aan, maar ik had geen idee dat er zoveel tijdrovend onderzoek en schrijfwerk mee gemoeid was. Het heeft me af en aan ongeveer een jaar gekost, maar begin november was het klaar. Het is sinds vorige week zondag onder nummer 121 gepubliceerd op de volgende website:  www.montagmuseum.co.za/stories. In een week tijd is het al door meer dan 400 mensen bekeken. Wie geïnteresseerd is, moet maar eens kijken !

4. Aan het werk en het huis uit: 

In augustus 1971 ben ik als jonge, pas afgestudeerde leerkracht aan de slag gegaan op de Titus Brandsmaschool in Helmond. Een goede naam had Helmond in die tijd niet en mijn vader reageerde nogal neerbuigend: “Helmond, kun je nou helemaal nergens anders aan de slag dan in Helmond ! “

Maar ik had het prima naar mijn zin in die armzalige stad. Zó goed zelfs, dat ik een paar jaar later, in 1975, het ouderlijk huis verliet en een nieuwbouw flat huurde aan het Van Deutekomplein in datzelfde Helmond. Het was een mooie, grote driekamerflat met op de begane grond een berging en daar ontstond mijn probleem. Om in de berging te komen moest er twee keer een haakse draai gemaakt worden om de berging te bereiken en dat ging absoluut niet met de grote Kawasaki. Die bleef dus noodgedwongen in Geldrop onderdak houden, maar aangezien ik geen auto had moest ik steeds eerst op de fiets naar Geldrop trappen om motor te gaan rijden om daarna weer op de Gazelle terug naar Helmond te fietsen.

Dat heeft niet al te lang geduurd. Er moest iets gebeuren. Er werd een tweedehandse BMW 2002 auto gekocht en een aanhanger en Leo ging zijn geluk beproeven als motorcrosser. De Kawasaki werd met geld toe geruild op een niet al te frisse CZ 250 cc crossmotor. Het werd niet echt een succes, want onder andere de schokbrekers waren aan vervanging toe en die ging Leo even halen bij Voss-Oss. Nou ja, zo ver kwam hij niet, want in de buurt van het plaatsje Vorstenbosch raakte onze coureur met vader’s Dafje 55 van de weg en het Van Doornes Automobieltje kwam liggend op de zijkant in de pas rijkelijk bemeste koeienwei tot stilstand. Ik kwam met de schrik vrij, maar het Dafje had nogal een andere vorm gekregen en moest vervangen worden door een nieuw, oranje exemplaar. Vermeldenswaard is ook nog, dat ik uren bij een vriendelijk boeren echtpaar heb zitten wachten tot mijn vader en zus Maria me gevonden hadden en naar huis brachten. Het mag duidelijk zijn, dat er van nieuwe schokbrekers kopen die dag niets terechtgekomen is.

De aftandse CZ werd ingeruild voor een nieuw exemplaar van het zelfde merk, maar al snel werd duidelijk dat ik geen grootse dingen met deze voor mij veel te snelle crosser kon doen. Er moest een nieuwe komen en ik kon met bijna gesloten portemonnee een nieuwe OSSA 250 cc crossmotor kopen bij motorzaak Heystek in Zundert.  

Aan deze motor lag het ook echt niet en uiteindelijk kwam bij mij het inzicht, dat ik geen droog brood kon verdienen met crossen en beter toch maar voor de klas kon blijven staan. Toen korte tijd later ook nog mijn BMW auto + aanhanger 's nachts vanaf het Van Deutekomplein gestolen werden en de auto korte tijd later uitgebrand op het woonwagenkamp in Sambeek terug gevonden werd, was het me duidelijk, dat het roer helemaal om moest. Gelukkig vergoedde de verzekering voor de gestolen spullen en er kwam een andere BMW auto, maar geen motor. Volgende week deel 5: Het bloed kruip waar het niet gaan kan !

Tenslotte: 

Wat doen "normale mensen" op Eerste Kerstdag? Sommigen gaan naar de kerk, maar dat zijn er steeds minder. De meesten hebben al maanden vantevoren een plek besproken in een overvol restaurant om daar een veel te dure, kwalitatief vaak matige maaltijd te gaan nuttigen, terwijl schreeuwende en rennende kinderen de sfeer danig verstoren. Daar doet Leo dus niet aan mee.  Hij is al enkele dagen bezig om een lekkage (van het door hem zelf overigens nooit gebruikte zwembad) te repareren en dan moet er natuurlijk weer geverfd worden. Dat is wat Leo op Eerste Kerstdag gedaan heeft, terwijl iedereen hem volkomen misplaatst een gelukkig Kerstfeest toewenst. 

Deze niet-zwemmer vindt, dat heel veel kerst- en nieuwjaarswensen sterk lijken op kerstbomen; ze zijn zo afgezaagd !

Afrikaans woordenboek:

Iemand is deur die kraaie bespreek  =  iemand is doodmager

" 16 December "

Johannesburg - Zuid-Afrikanen kunnen genieten van een verlengd weekend gezien Day of Reconciliation of Verzoeningsdag op een maandag valt. Dat is meteen ook het begin van de vakantie gezien de meeste bedrijven de deuren sluiten tot begin januari.

Sinds 1995 na het einde van apartheid werd deze dag een officiële feestdag ter promotie van verzoening en nationale eenheid in het land. De toenmalige overheid koos deze datum, omdat het voor de verschillende bevolkingsgroepen een belangrijke betekenis had. Tot op heden is het voor de ene een dag waarop reflectie centraal staat, voor anderen blijft het een dag waarop ze terugkijken naar het traject dat de jonge democratie heeft afgelegd en een minderheid vraagt zich af of er wel iets valt te vieren na 30 jaar democratie.

16 december werd gekozen als dag van verzoening omdat er twee belangrijke historische gebeurtenissen plaatsvonden. De eerste was de slag bij Bloedrivier van 16 december 1838 tussen de Voortrekkers en de Zoeloes. De Voortrekkers waren het binnenland ingetrokken op zoek naar land en hoopten om zich te vestigen op het land waar de Zoeloes zich al hadden gesetteld. Piet Retief, leider van de Voortrekkers ging akkoord om te onderhandelen met Dingane, chief van de Zoeloes. Door een misverstand over de bedoelingen van Retief, besloot Dingane om Retief en een honderdtal van de voortrekkers in de val te lokken en de vermoorden. Dat was de directe aanzet tot de slag bij bloedrivier waar 470 voortrekkers het opnamen tegen een leger van 10.000 Zoeloes. Dankzij het gebruik van wapens met buskruit konden de voortrekkers de slag winnen. Deze belangrijke overwinning werd bij de voortrekkers gevierd als geloftedag.

Op 16 december 1961 vond er een andere belangrijke gebeurtenis plaats, namelijk de oprichting van Umkhonto we Sizwe of Speer van de Natie, de militaire vleugel van het ANC. Tot op dat moment had het ANC door passieve weerstand gestreden tegen het apartheidsregime, maar tijdens het vreedzaam protest van Sharpeville in 1960 werden de betogers zonder aanleiding neergeschoten door de politie. Passieve weerstand bleek geen efficiënte methode om een einde te maken aan apartheid. Leden van Umkhonto voerden sabotage uit, maar door problemen binnen de organisatie en de arrestatie van de leiders in 1963 was de organisatie niet voldoende doeltreffend. Desondanks bleef de organisatie hun ontstaan op 16 december 1961 vieren.

Gezien 16 december door verschillende bevolkingsgroepen als een belangrijke datum in de geschiedenis werd aanzien, werd deze symbolische dag gekozen om verzoening en nationale eenheid van het nieuwe democratische Zuid-Afrika te promoten.

3. Tijd om te upgraden:

Het was de tijd dat er nog geen snelheidsbeperking was en vroeg op een zaterdagochtend reden we met z’n vieren naar de TT van Assen. Op de snelweg in de buurt van Nijmegen kwamen twee politieagenten in een Porsche ons vergezellen en wenkten ons om een wedstrijdje te doen. Dat was niet aan vreemden gezegd. Tot 185 km op de teller kon ik de Porsche bijhouden, maar toen gingen de agenten er van door. Die kon ik niet bijhouden. 

Het motorblok van de Kawasaki was geweldig, maar het rijwielgedeelte kon al dat vermogen niet goed aan. Er gebeurden wereldwijd nogal wat ernstige ongelukken, waardoor deze motor de bijnaam kreeg van “Widow Maker”. Ik heb er geen ongelukken mee gehad, maar het gezwabber bij stevige snelheden was toch wel beangstigend en toen ik in een Engels motorblad las, dat de firma Rickmann-Metisse speciale frames bouwde waar het Kawasaki motorblok ingebouwd kon worden, schafte ik met mijn laatste spaargeld zo’n fraai vernikkeld frame aan. 

Mijn motoren waren steeds in onderhoud bij de Geldropse monteur Willy van Wanrooij en hij heeft de ombouw netjes voor een vriendenprijs voor mij gedaan. Het was de enige in Nederland en kreeg een ereplaats op het podium tijdens de jaarlijkse drukbezochte Motor Kerst Show in zaal Adelaars in Geldrop. Er werden aardig wat foto’s van mijn Kawasaki-Metisse gemaakt, maar helaas heb ik er zelf geen enkele in mijn bezit en ook op internet is er geen te vinden. Deze motor stuurde geweldig, maar ik lag niet erg gemakkelijk voorover gebogen op deze snelle rakker. Zo werd rijden wel erg inspannend met name als ik eens op mijn gemak wilde toeren. 

Bovendien kwam in 1967 een fantastische nieuwe, moderne Honda 750 cc viercilinder uit. Op dat moment kwam er in Oss een nieuwe motorzaak Voss-Oss, gerund door een jong en enthousiast  echtpaar. Bij het zien van de Honda was ik - en velen met mij - verkocht. Probleem was, dat ik ging voor de metallic blue uitvoering en die was wel in Frankrijk, maar niet in Nederland te koop. Die moest besteld worden en levering  was moeilijk en kon wel enkele maanden duren. 

Laat er in diezelfde tijd nu een Kawasaki 900 cc viercilinder op de motormarkt komen. Voss-Oss was de eerste zaak die er één had staan en op mijn vraag of ik de koop van de Honda kon annuleren en in plaats daarvan de Kawasaki 900 nemen, vond men dat geen probleem. Enkele dagen later werd de Kawasaki-Metisse ingeruild en reed ik op mijn nieuwe aanwinst terug naar Geldrop.  Het was een geweldige motor en dat vond men in heel de wereld. Het was op dat moment de snelste motor die er te koop was. Al spoedig kreeg deze geweldenaar de bijnaam: “King of the Road”. Volgende week volgt deel 4: Aan het werk en het huis uit.

Afrikaans woordenboek: 

Sy kop is van koper en sy gat is van goud = hij is verwaand

" Zie ginds komt...de Kerstman ! "

"Sinterklaas, wie kent hem niet", zong de band "Het Goede Doel" al in 1987. Nou, hier in Zuid-Afrika zijn er miljoenen mensen die Sinterklaas niet kennen. Een feest ter ere van de Goedheiligman is er dus echt niet. Behalve bij ons. Elk jaar organiseert Sanja een feestje ter gelegenheid van de verjaardag van de Sint. Alle Nederlanders waarmee wij hier contact hebben, worden uitgenodigd. Dat gaat zo al jaren en dus ook vorige week donderdag. Tien personen deden zich die ochtend te goed aan speciaal uit Nederland meegebrachte lekkernijen zoals peper - eh- kruidnoten, marsepein, chocoladeletters en nog wat ander snoepgoed. Met sinterklaasliedjes op de achtergrond werd het een gezellig samenzijn. Het viel ons wel op, dat de teksten van de sinterklaasliedjes gemoderniseerd zijn. Zwarte Piet werd Piet en in geen enkel lied werd Piet nog een knecht genoemd !

Na het vertrek van alle genodigden hebben we snel alles opgeruimd en vroeg Sanja een paar uur later aan mij om de kerstboom te voorschijn te halen. Die staat nu al enkele dagen opgetuigd op het vaste plekje in de woonkamer. Onze pup Kaya kijkt haar ogen uit. Die is dol op allerhand "speelgoed", maar tot nu toe staat de boom nog netjes overeind en heeft onze hond nog niet gevoetbald met de kerstballen. Ook het snoer van de kerstboomverlichting is nog heel. In tegenstelling tot Sinterklaas krijgt het kerstfeest hier wel de nodige aandacht. Dat begint op 15 december. De grote vakantie-trek gaat vanaf die datum beginnen. Bedrijven, overheid, winkels en scholen sluiten hun deuren, want op die datum beginnen ze aan hun zomervakantie en die duurt tot half januari !

                                          

Deel 2: Mijn eerste motor: 

Vorige week eindigde ik met het halen van mijn motorrijbewijs. Wél een rijbewijs, maar geen motor; dat kan natuurlijk niet. Opnieuw ondersteunde mijn vader me weer vanwege door mij verricht hovenierswerk, dat vooral bestond uit helpen bij het knippen van de heggen in de wijk Braakhuizen.

Dat knippen gebeurde op een zeker moment met een nieuwe, motorische heggenknipper van het merk Landré & Glinderman. Dat apparaat stond meer stil dan dat het knipte. Telkens brak de aandrijving en moest overgegaan worden op het al oude handwerk. Mijn taak was voornamelijk het meehelpen met het opruimen van het vele heggenknipsel. De helft had ik gespaard en de andere helft zou vader betalen. In Best zat “Huibers Motoren”, een motorzaak met nogal wat Engelse motoren  en vol verwachting reden we  naar Best. Al snel had ik mijn keuze gemaakt. Het moest een BSA Golden Flash met maar liefst 500 cc worden. Maar dat feest ging helaas niet door. “Veel te zwaar en veel te snel”, was mijn vaders (ver-)oordeel.

Dan maar eens een kijkje gaan nemen bij Riemersma Motoren op de Kleine Berg in Eindhoven. Die was dealer van Japanse motoren en daar stond een bijna nieuwe 250 cc Yamaha. Een grote bromfiets leek het me. Maar mooi was hij wel. Snel werd de koop gesloten en de Zündapp kon ingeruild worden.

Dat die Yamaha heel wat sneller was dan de bedaagde BSA wist mijn vader gelukkig niet. De eerste verre rit leverde me gelijk een snelheidsbekeuring op. Ik was op weg naar de motorcross in Markelo. “Je bent hier niet op het circuit van Assen”, was het commentaar van oom agent en schreef een bekeuring uit die me 60 gulden kostte.  

Jack Castelijns, de broer van mijn vriendin Kitty, wilde niet achterblijven en schafte ook een motor aan. Dat was een Honda CB77, met twee cilinders en een inhoud van  305 cc. Toen hij echter bij een van de eerste ritten in de berm terecht kwam en tegen de vangrail tot stilstand kwam, was de interesse in een motor voor hem meteen voorbij. Zowel Jack als de Honda waren gelukkig nauwelijks beschadigd. Die Honda, daar had ik wel  een oogje op. Er werd een deal gesloten en ik reed een plezierige tijd op de Honda, maar na twee jaar was ik wel een beetje uitgekeken op die motor. Met enkele vrienden gingen we in de weekenden naar motorraces en ik was met mijn Honda-tje de langzaamste. 

Het werd tijd om te upgraden. Ik kwam in contact met Kees van de Ven, een Eindhovense coureur en autohandelaar. Hij had een Kawasaki 500 cc driecilinder ingeruild en wilde die wel aan mij verkopen. Zo werd de Honda ingeruild en reed ik in de weekenden voortaan voorop, want de Kawasaki was bloedsnel voor die tijd met een topsnelheid van bijna 200 kilometer. 

Volgende week volgt Deel 3: Van een "Widow Maker" tot de "King of the Road"

Afrikaans woordenboek:

die breë weg  =  het pad naar verderf

" Niet welkom ! "

Het is elke keer weer een indrukwekkend verschijnsel wanneer onze cactussen hun bloemenpracht tonen. De "Queen of the Night", ook wel Torch Candle genoemd, heet officieel Trichocereus Spachianus en is voor het eerst in 1839 beschreven door de Franse botanicus Charles Antoine Lemaire ter ere van zijn landgenoot Edouard Spach. Hoe deze soort in Zuid-Afrika gekomen is, is niet bekend, maar je vindt ze op heel veel plaatsen en het worden er steeds meer. In onze tuin staan er minstens 130 en ook daar worden het er steeds meer.

Deze keer telde Sanja 88 prachtige witte bloemen. Geen record, want dat staat op maar liefst 135 bloemen in één keer. Maar met 88 zijn we ook meer dan tevreden en de insecten ook, want die kwamen in groten getale op de bloemen af. De cactus kan tot wel twee meter hoog worden. Jammer is het wel, dat de bloeitijd zo kort is. De bloemknoppen verschijnen een paar dagen eerder en dan op een vroege avond gaan die open en verschijnt de fraaie, geurige bloem. Een lang leven is die niet beschoren, want de volgende dag is al het moois al weer voorbij. 

Toch is niet iedereen blij met deze cactus-soort. Wetenschappers noemen de "Queen of the Night" een zogenaamde "alien invader" ofwel een ongewenste indringer. Deze cactus komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, meer speciaal uit West-Argentinië en verspreidt zich zeer snel in delen van Zuid-Afrika. Deze cactussen concurreren met inheemse soorten. In de savanne groeien zij onder de kruinen van bomen, waardoor huisdieren en wilde dieren geen toegang hebben tot schaduw. Waar het echte plagen beginnen te worden, vermindert de draagkracht van het land en kunnen de vele stekels verwondingen veroorzaken bij grazende dieren (trouwens ook bij een tuinman zoals ik😒). Verwondingen door de stekels zijn niet alleen pijnlijk, maar zijn ook giftig en kunnen leiden tot ontstekingen. Op de Zuid-Afrikaanse lijst van indringerplanten staan heel wat planten, struiken en bomen, zoals ook de Oleander, Bougainvillea en de Jacaranda boom.

Tenslotte: Vorige week heb ik al aangekondigd om mijn motorleven eens op papier te zetten en dat heb ik de afgelopen dagen gedaan. Hier volgt deel 1:

1. Mijn gemotoriseerd leven:

Mijn eerste ervaring met een gemotoriseerd vervoermiddel begon in 1965. Op 16 jarige leeftijd ging de fiets aan de kant en moest er een bromfiets komen. Ik had in een aantal vakanties meegeholpen in het hoveniersbedrijf van mijn vader en als dank voor bewezen diensten gingen we samen op zoek naar een bromfiets. Een nieuwe was te duur, maar neef Wim, de zoon van ome Jan en tante Anna van Stiphout in Boxtel, had een in goede staat verkerende bromfiets en wilde die wel verkopen. Het bleek een Zündapp te zijn en die zag er heel goed onderhouden uit. Een proefrit verliep heel tevredenstellend en de koop werd gesloten. Voor 600 gulden reed ik gemotoriseerd.

Dat die Zündapp een zogenaamde “dikke uitlaat” had, die iets meer snelheid leverde en ook een pittiger geluid maakte, was voor mij mooi meegenomen, maar daar dacht een onverlaat op een avond in Eindhoven ook zo over. Na de dansles bij Van Vuren wilde ik naar huis en startte de bromfiets, die met een enorme herrie tot leven kwam. Onderzoek maakte duidelijk, dat de “dikke uitlaat” verdwenen was. Naar huis lopen was natuurlijk geen optie en met veel te veel lawaai reed ik terug naar Geldrop. Daags daarna werd er bij Pauke van Lieshout op de Mierloseweg een nieuwe, gewone uitlaat  gekocht. Een week later kreeg ik tijdens de dansles te horen, dat ik niet de enige was geweest die met diefstal te maken had. Meerdere personen bleken slachtoffer geworden te zijn van de onverlaten. Ik zat intussen op de kweekschool Hemelrijken en moest een praktijk-stage lopen op een lagere school aan de Zeelsterstraat. Toen ik op een ochtend stopte bij de school, stopte een politieauto achter me ook en kreeg ik ten overstaan van enkele leerkrachten en minstens 100 leerlingen een fikse bekeuring vanwege te snel rijden !

Na drie jaar met tevredenheid en zonder ernstige ongelukken met de Zündapp gereden te hebben met slechts één keer een minimaal schuivertje, kreeg ik belangstelling voor het snellere werk. Toen ik 18 jaar was, liep ik namelijk tegen mijn eerste vriendinnetje aan. Dat was Kitty Castelijns uit de Fleskensstraat. Haar vader had een technische baan bij Philips in Eindhoven en reed elke werkdag op een reeds op gevorderde leeftijd zijnde Engelse BSA naar de gloeilampenfabriek. Met grote interesse keek ik telkens naar die “machtige 500 cc motor”. 

Reden voor mij om eens te kijken of er een motorrijschool in Geldrop  was. En die was er. Maar eerst moest er thuis nogal wat overredingskracht toegepast worden, want erg enthousiast waren mijn ouders niet bepaald. “Zou je niet liever gewoon je autorijbewijs gaan halen? ”, was hun gedachte. Maar de aanhouder wint en enige tijd later   stond rij-instructeur Cor Verkennis – die ik al kende als onze trainer van de voetbalclub VV Geldrop – met een enigszins bejaarde Vespa scooter klaar om mij te leren rijden. Zo’n vervoermiddel met slechts twee versnellingen en geen snelheid was niet bepaald mijn droom, maar gelukkig had ik maar 6 lessen nodig om op examen te mogen. Op de kweekschool hadden we in die tijd ook verkeerslessen gehad en dus was de theorie voor mij een makkie. Zowel het theoretisch al praktisch examen verliepen de eerste keer gelijk succesvol en binnen drie maanden had ik mijn motorrijbewijs in bezit.  Volgende week deel 2: Mijn eerste motor !

Afrikaans woordenboek:

ysterperd  =  motorfiets

 

" Het wapenschild van Montagu "

Op www.montagumuseum.co.za/stories

verscheen een vraag van Avril Elkington, een inwoonster van ons dorp: "Heeft iemand informatie over het wapenschild (zg. Coat of Arms) naast de voordeur van het gemeentekantoor? " Niemand wist direct het antwoord, maar stukje bij beetje kwam er duidelijkheid. Allereerst werd bekend, dat het pottenbakkerswerk gemaakt was door Inez Kachelhoffer, die in Badstraat 30 woonde.

Een wapenschild is een symbool dat een specifieke plaats, familie of persoon vertegenwoordigt. Oorspronkelijk verschenen wapenschilden op schilden of vlaggen, en werden ooit gebruikt om de ene ridder van de andere te onderscheiden op een slagveld. Er zijn strikte, formele regels die bepalen welke kleuren en symbolen worden afgebeeld op wapenschilden en hoe ze worden gerangschikt. De afbeeldingen op wapenschilden hebben ook specifieke symbolische betekenissen. De studie, classificatie en het ontwerp van wapenschilden staat bekend als heraldiek. De eerste stap bij het aanvragen van een wapen is het indienen van een petitie bij de Earl Marshal. Er zijn geen vaste criteria voor het verkrijgen van een wapen, maar zaken als onderscheidingen van de Kroon, burgerlijke of militaire commissies, universitaire graden, professionele kwalificaties, openbare en liefdadigheidsdiensten en belang of goede reputatie in het nationale of lokale leven worden in aanmerking genomen.  Als de Earl Marshal een verzoek goedkeurt, zal hij zijn bevelschrift aan de Kings of Arms uitvaardigen, zodat zij door kunnen gaan met de verlening. De tekst wordt vastgelegd door een schrijver, het wordt ondertekend en verzegeld door de Kings of Arms, en een kopie ervan wordt geschilderd en geschreven in de officiële registers van het College. 

In  1968 kreeg de gemeenteraad van Montagu toestemming om een wapenschild te voeren van de Cape Provincial Administrator. Het wapenschild was een halve adelaar die uit een gouden muurkroon tevoorschijn kwam. Het motto was: "Disputando me non mutando" (Vrees  niet terwijl u rechtvaardig handelt). Het wapenschild werd in 1972 geregistreerd bij het Bureau of Heraldry. Sommige versies tonen echter een iets ander motto: "Doe het juiste en vrees niets. Een exemplaar van de Cape of Good Hope Official Gazette 3470 (9 augustus 1968) werd verkregen en het antwoord op Avril's vraag werd duidelijk. Een officieel wapenschild werd dus in 1968 aan Montagu verleend via de hier naast staande afbeelding !

Wie schrijft, die blijft !

Ensie.nl geeft de volgende betekenis aan bovenstaand gezegde: "Wie schrijft, zal herinnerd worden, want geschriften zullen blijven bestaan". Het is tegenwoordig nogal gebruikelijk dat personen die op leeftijd beginnen te komen, hun leven overdenken en die gedachten dan vastleggen in een persoonlijk document. Zo heeft mijn schoonmoeder bijvoorbeeld in twee indrukwekkende documenten geschreven over haar leven en de jaren 1940-1945 tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toen ik omstreeks 2000 zelf overspannen dreigde te worden, adviseerde de psychologe me om mijn verhaal over het werken (als directeur) in het onderwijs vast te leggen op papier om zo de problemen van me af te schrijven. Dat verhaal van 7 kantjes is uitsluitend gelezen door de psychologe en een bevriende collega. Mijn problemen werden er niet door opgelost, maar het heeft me wel goed gedaan en enige rust gegeven.

Bij dat ene schrijfwerk is het niet gebleven. Het werd een soort van hobby. Zo ben ik na onze emigratie naar Zuid-Afrika in navolging van broer Wim, begonnen met een wekelijkse weblog. En dat doe ik nu 13 jaar later nog steeds. Ook schreef ik een artikel over ons Santici-huis en een jaar geleden werd ik door iemand van Montagu Museum benaderd om dat verhaal te vertalen in het Engels en werd het daarna gepubliceerd als verhaal 92 in "Montagu Stories" op de website www.montagumuseum.co.za. Daar verschijnt in december een tweede verhaal van mij over de Italiaanse krijgsgevangenen in de omgeving van Montagu. 

Ik ben momenteel bezig met mijn levensverhaal, maar dat wordt geen droge opsomming. Ik beschrijf mijn leven van 1965 tot heden (van 16 tot 75 jaar) aan de hand van al mijn motoren die ik in deze periode gehad heb. Ik doe dat puur voor mijzelf, maar naaste familieleden zullen heel wat feiten nog wel herkennen óók al is dat lang geleden. Volgende week volgt deel 1 in deze weblog !

Afrikaans woordenboek: 

Dit het kopkrap gekos  =  Dit heeft serieus denkwerk vereist

" Pepernoot of kruidnoot ? "

Ik heb tot deze week altijd gedacht, dat pepernoten en kruidnoten precies hetzelfde waren. Dus verschillende namen voor het zelfde product. Wij spraken thuis (Oost-Brabant) altijd over pepernoten, maar Sanja (Utrecht) had het altijd over kruidnoten. 't Zal wel te maken hebben met de regio waar we vandaan komen, was mijn gedachte. Maar deze week las ik, dat een kruidnoot een pepernoot is, maar pepernoten zijn niet altijd kruidnoten.  Op NU.nl stond onderstaande uitleg:

De pepernoten... pardon, kruidnoten liggen alweer een tijdje in de supermarkt. Veel mensen zeggen pepernoot, maar bedoelen kruidnoot. Waar komt deze verspreking vandaan? "Pepernoot is een verzamelnaam voor veel verschillende koekjes", zegt Oscar de Lange. Hij is eigenaar van de Pepernotenfabriek, de oudste kruidnotenproducent van Nederland. "Een kruidnoot is een soort pepernoot." Eigenlijk klopt het dus allebei. Kruidnoten zijn bedacht, omdat de oorspronkelijke pepernoten niet makkelijk in grote hoeveelheden te bakken zijn. De nieuwe soort wordt in eerste instantie kruidige pepernoot genoemd. Dat zijn de koekjes met een platte en bolle kant die we nu veel eten. Al snel is de naam verbasterd tot kruidnoot. "Dus een kruidnoot is een pepernoot, maar een pepernoot is niet altijd een kruidnoot." "Een pepernoot heeft een onregelmatige dobbelsteenvorm en is zacht van structuur. Een kruidnoot is rond van vorm en heeft een brosse en harde structuur."

De pepernoot is een specifiek Nederlands koekje met een lange geschiedenis. Oorspronkelijk ontstaan in de 17e eeuw uit stukjes peperkoek om de lange traditie van Sinterklaas te vieren. De vroegste vermelding is terug te vinden in een Gronings plakkaat uit 1640 betreffende de oprichting van een koekenbakkersgilde. Maar het product bestond al in 1615. Sindsdien heeft het koekje zijn eigen recept gevonden en krijgt het dezelfde kruiden, waaronder kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gemberpoeder, kardemom en witte peper. Deze kruiden kwamen eeuwen geleden al via de Verenigde Oost-Indische Compagnie (V.O.C.) uit het Verre Oosten. In die tijd werden alle kruiden "peper" genoemd en dat zou de naam "pepernoot" wel eens kunnen verklaren. 

De verhalen over de afkomst van de pepernoot verschillen nogal van elkaar. Zo ook het verhaal over de reden dat we ermee strooien. Deze gewoonte kan van Germaanse oorsprong zijn en vruchtbaarheid uitbeelden, omdat het lijkt op een boer die zijn akker bezaait. Dit vruchtbaarheidsritueel werd altijd begin december uitgevoerd. Heel toevallig tegelijk met het Sinterklaasfeest !

Eigen initiatief wordt niet altijd gewaardeerd!

Toen een bezorgde boer in Montagu zag, dat een laagwaterbrug dreigde te overstromen omdat de doorstroming van water verhinderd werd door verstopte pijpen, kreeg de goede man een ernstige vermaning van de Munisipaliteit. Dit mocht hij niet zomaar doen ook al hielp hij de gemeente met zijn goede daad. Dit geval staat niet alleen getuige het volgende verhaal dat journaliste Estelle Ellis in de "Daily Maverick publiceerde:

Gemeenteraadslid gedagvaard om voor de rechter te verschijnen voor het opnieuw schilderen van vervaagde wegmarkeringen in de stad Aberdeen:

Eldridge Ruiters, een DA-raadslid en levenslange inwoner van Aberdeen in de Karoo, moest dinsdag 5 november voor de rechter verschijnen nadat de gemeente hem had laten weten dat hij zonder toestemming lijnen op de weg schilderde.  Hij heeft toegegeven dat hij de lijnen in de stad opnieuw schilderde, omdat de vervaagde wegmarkeringen en parkeervakaanduidingen al jaren niet meer zijn geschilderd en nauwelijks zichtbaar zijn. Hoewel verschillende andere gemeenten in het land verordeningen hebben die het schilderen van wegmarkeringen zonder toestemming van de gemeente verbieden, is het niet duidelijk of Aberdeen zo'n verordening heeft.

Woordvoerder van de National Prosecuting Authority in Oost-Kaap, Luxolo Tyali, zei: "Het is een zeer ernstig vergrijp. Als mensen de wegmarkeringen veranderen, kunnen anderen hierdoor ernstige ongelukken veroorzaken. Verkeersborden en markeringen moeten voldoen aan de wet. Zelf markeringen aanbrengen of markeringen veranderen is de wettelijke richtlijnen aanpassen aan jouw wensen en als we hem zijn gang laten gaan, kunnen anderen volgen en dat kan leiden tot anarchie," zei hij. Ruiters was er echter van overtuigd, dat hij niets verkeerd deed. "Ik meet en doe het strikt volgens de verordeningen," zei hij. " Ik doe niets verkeerd. Waar de lijnen vervaagd zijn, schilder ik precies over dezelfde lijnen en waar je de lijnen niet kunt zien, zoek ik op wat de metingen moeten zijn, en we meten en schilderen precies volgens deze." Tot zijn verbazing werd Ruiters getipt door een bewoner dat er problemen zouden komen. 

Daarop volgde een bericht dat hij een boete van R350 moest betalen of voor de rechter moest verschijnen. Hij koos voor de rechter. "Ik was het hele weekend bezig met de voorbereidingen voor de rechtszaak. Ik zocht naar die verordening, maar kon die niet vinden. De Officier van justitie vertelde dat ze de verordening ook niet kon vinden en ze had zelfs de gemeente gebeld voor duidelijkheid, maar ook de gemeente kon niets kon vinden. Dus weigerde de Officier van Justitie de zaak op de rol van de rechtbank te zetten. "Ik moet morgen naar de rechtbank om mijn bewijs op te halen dat de zaak is verwijderd," zei Ruiters, die verder zei, dat er veel particuliere initiatieven waren om Aberdeen op te ruimen en te herstellen. "Ik heb echt het gevoel dat dit een kwaadwillige vervolging was," zei hij. "Ze hebben niet eens zo'n verordening."

Afrikaans woordenboek:

môre - oormôre  =  binnenkort

" Uit mijn slof geschoten ! "

Ik ben niet echt een driftig persoon en er moet héél wat gebeuren voordat ik uit mijn slof schiet. Dat gebeurde zondagavond echter wél. Niet, dat ik toen erg driftig was. Nee, ik schoot niet figuurlijk, maar letterlijk uit mijn linker slof en dat leidde tot nogal dramatische en kostbare gevolgen. Struikelend met een dienblad met lege glazen ging ik onderuit en eindigde, gelukkig met minimale lichamelijke schade,  tegen onze televisie. Het resultaat laat zich raden. Na overeind gekrabbeld te zijn leek er niets aan de hand te zijn met het TV meubel en de TV. Maar toen ik een half uur later het Nederlandse nieuws op de BVN zender wilde gaan bekijken, kreeg ik een bijzonder testbeeld te zien met een groot aantal horizontale en verticale lijnen. 

Als dat zo is, gaat het geld kosten, want dan is het scherm gebroken of in ieder geval ernstig beschadigd. Zo'n beschadigd scherm kan  vervangen worden door een nieuw exemplaar, maar de kosten van scherm + reparatie zijn meestal net zo duur als een volledig nieuwe TV. Dus volgde er voor onze TV geen tweede leven en heb ik meteen maar een nieuw apparaat besteld. Dat werd woensdag al geleverd. Probleem opgelost en moraal van dit verhaal: "Voortaan zorg ik ervoor niet meer uit mijn slof te schieten !"

Creation Wine Estate in het zuidelijkste puntje van Afrika is zojuist erkend als een van de drie beste wijngaarden ter wereld voor 2024. Creation Wines staat bekend om zijn koele klimaat, dramatische landschap en virusvrije wijngaarden en is een toonaangevende producent van pinot noir en chardonnay. Het stond op de derde plaats op de World's Best Vineyards 2024-lijst, net na VIK in Chili en Bodegas de los Herederos del Marqués de Riscal in Spanje, dat de eerste plaats won. Creation werd ook uitgeroepen tot Africa's Best Vineyard, voor het vijfde jaar op rij. De jaarlijkse prijzen worden bepaald door meer dan 500 experts, waaronder sommeliers, reisprofessionals en wijnliefhebbers, die wijngaarden beoordelen op basis van factoren zoals wijnkwaliteit, rondleidingen door wijngaarden, gastvrijheid en de algehele bezoekerservaring. Carolyn Martin, medeoprichter en marketingdirecteur van Creation Wines, beschreef de prijs als "een grote eer en een erkenning van de reis die we meer dan 20 jaar geleden begonnen. "Hoewel we instinctief wisten dat de natuur onze leidraad zou zijn bij het maken van goede wijnen, werd het al snel duidelijk dat we, om onze droom te verwezenlijken om het meest geliefde en meest innovatieve landgoed van het land te worden, elk aspect van wat het betekent om echt duurzaam te zijn, zouden moeten omarmen." De enige andere Zuid-Afrikaanse wijnmakerij in de top 50 was Klein Constantia Wine Estate in Kaapstad, op de 41e plaats. Benguela Cove, een wijngaard in de regio Hermanus, kwam op de 86e plaats. 

Bodegas de los Herederos del Marqués de Riscal in Rioja, Spanje, staat bekend om zijn opvallende door Frank Gehry ontworpen hotel en rijke wijntraditie die teruggaat tot 1858. Gehry, erkend als een van de toonaangevende architecten van het moderne tijdperk, ontwierp ook het Nationale-Nederlanden-gebouw, 

VIK Winery ligt in de Millahue-vallei in Chili, die genoemd wordt: "Plaats van Goud", vanwege de natuurlijke schoonheid van het gebied en de ideale omstandigheden voor wijnbouw. ​​De wijnmakerij staat bekend om zijn opvallende landschap en uitzonderlijke wijnproductie. De vallei profiteert van een warm klimaat dat wordt getemperd door verkoelende winden uit het nabijgelegen Andesgebergte, waardoor uitstekende omstandigheden worden gecreëerd voor de teelt van rode wijndruiven, met name cabernet sauvignon, carménère en syrah.

Economisch voordeel: Wijntoerisme is een belangrijke en groeiende sector in Zuid-Afrika, die aanzienlijke economische en culturele voordelen biedt. Gegevens van South Africa Wine laten zien dat wijntoerisme in 2022 meer dan R9,3 miljard aan inkomsten genereerde en 40.108 banen heeft gecreëerd, zowel direct als indirect!

Na de overvloedige regenval die dodelijke slachtoffers en grote schade veroorzaakte in de omgeving van Valencia, meldden broer Wim en schoonzus Rita, dat er enige dagen nauwelijks (drink-)water te koop was. Dat klinkt wat raar als je de beelden zag van al dat regenwater. 

Dat lijkt enigszins op de situatie in Johannesburg. Grote delen van deze stad hebben een tekort aan drinkwater, maar de reden waarom is heel anders dan in Spanje. Een groot gebrek aan onderhoud is de reden van het watertekort. De "Daily Maverick" weidde er al meerdere keren artikelen aan. Het laatste luidde als volgt: 

Uit onderzoek  van de social-media-rapporten en berichten van bewoners, is gebleken dat duizenden wateronderbrekingen per maand de norm zijn in de stad, aangezien het watersysteem het einde van zijn levensduur heeft bereikt. Sommige waterleidingen zijn al meer dan een eeuw oud. Onderhoudsuitgaven hebben plaatsgemaakt voor consumptie-uitgaven, dus onderhoudsbudgetten zijn gekortwiekt, terwijl er sinds 1994 niet voldoende nieuwe infrastructuur is gebouwd. De afgelopen week zijn de watersystemen in Midrand en Sandton platgelegd, evenals gebieden in het zuidwesten van de stad. "Vanaf oktober 2024 zijn we begonnen met reparaties en onderhoud", aldus de brief die het waterschap "Johannesburg Water" publiceerde. “De focus ligt op gebieden met veel waterverlies.” In 2023/24 classificeerde de stad 46,2% van de watervoorziening als “non-revenue”, wat betekent dat water verloren gaat door lekken of niet wordt betaald. De waterleidingen en reservoirs van Johannesburg zijn oud en versleten door tientallen jaren van verwaarlozing. “Johannesburg Water” zegt dat men er in 2023/24  slechts in geslaagd is om 4,13 km van de beoogde 15,6 km te vervangen. Op 31 oktober zei burgemeester Dada Morero, dat Johannesburg niet in gevaar was voor Day Zero, maar dat de watervoorziening van de stad wankel was. 

Hij zei verder dat "Johannesburg Water" een  infrastructuur achterstand van R28 miljard heeft. De grafiek van het Gauteng Water Security Dashboard laat zien dat de waterconsumptieniveaus in Johannesburg ver boven de doelstelling liggen en dat het Integrated Vaal River System, dat Gauteng bevoorraadt, de rode zone bereikt. Dit verklaart waarom de beperkingen van niveau 2 en 3 waarschijnlijk formeel worden aangekondigd, maar in veel gebieden al worden uitgevoerd.” De Wereldbank grijpt samen met de nationale overheid in met een grootschalige publieke, educatieve actie om mensen aan te zetten tot waterbesparing, zoals de Day Zero-campagne van 2018 in Kaapstad !

Afrikaans woordenboek:

naas-eergister  =  drie dagen geleden