" Wijnplaas Vergelegen "

"Vergelegen" is een grote en roemrijke wijnplaas bij Somerset-West aan de Lourensrivier en bestaat dit jaar 321 jaar. In 1700 schonk VOC-commissaris Wouter Valckenier een deel van het huidige landgoed aan gouverneur Willem Adriaan van der Stel. Door de jaren heen breidde het bedrijf, dat tot provinciaal erfgoed behoort, behoorlijk uit. Naast de vele hectaren druiven zijn er ook nog achttien tuinen. Men is erg milieubewust bezig door 2.240 hectare terug te geven aan de oorspronkelijke natuur. Indringerplanten werden verwijderd, moerasgebieden zijn aangelegd en 140 hectare is ter beschikking gesteld aan sterk bedreigde  neushoorns. Veel banen zijn er al gecreëerd en arbeiders worden goed opgeleid. Ook wordt er wetenschappelijk onderzoek gedaan en is het een leeromgeving voor scholieren en studenten. Het laatste project wordt de aanplant van 7.500 bomen. Natuurlijk niet tussen de druiven, maar op een voormalige vruchtenboomgaard en op een open stuk grond. Geïnspireerd door de Engelse Kew- en Yorkshire tuin komen er bomen van Engelse, Aziatische, Franse en Nederlandse oorsprong, omdat dit de complexe geschiedenis van dit landgoed uitbeeld. Al in 2017 is men begonnen met de voorbereiding door allereerst alle indringersoorten te verwijderen. Voldoende water om de bomen in leven te houden is geen probleem, want men beschikt over meer dan voldoende water uit vele natuurlijke bronnen, waarover het Hottentots-Holland natuurgebied beschikt. Een trip naar deze bijzondere wijnplaas lijkt me zeer de moeite waard !

"The Daily Maverick" meldde vorige week, dat er met sigarettensmokkel veel meer te verdienen is dan met drugs. Wereldwijd is de zwarte handel in sigaretten één van de best renderende criminele activiteiten. Uit onderzoek is gebleken, dat - ook weer wereldwijd - één op elke drie sigaretten verdwijnt in het zwarte circuit. In Zuid-Afrika is dat zelfs 2 op elke 3.  De minister van Financiën mist daardoor elk jaar zo'n 8 miljard Rand aan belastinggeld. Over het jaar 2020 zal de schade nog wel groter zijn, want minister van Gezondheid Dlamini-Zuma stelde tijdens de lockdown een algeheel verbod op koop en verkoop van rookwaar in. Zij stelde: "Roken schaadt de longen en veel sigaretten worden samen gerookt en daarbij aan elkaar doorgegeven wat de kans op besmetting kan vergroten." Daar zit natuurlijk een kern van waarheid in, maar door het verbod nam de smokkel en illegale verkoop sterk toe en werd er daardoor bijna evenveel gerookt, maar minder belastinggeld ontvangen. Boze tongen beweren dat er een tweede reden voor mevrouw de minister was om de legale verkoop van sigaretten te verbieden: Het is een publiek geheim, dat haar zoon Edward Zuma erg nauw betrokken is bij allerlei kromme zaken waaronder de illegale sigarettenhandel ! 

Dat roept bij mij weer herinneringen uit de jaren '50 van de vorige eeuw toen een zekere Hans Gruiters, beter bekend als De Zwarte Ruiter, regelmatig in het nieuws was door een reeks van smokkelactiviteiten en andere criminele daden in België en het zuiden van Nederland. Hij deelde overigens zijn met smokkelwaar "verdiende" geld vaak met mensen die in armoede leefden. Deze volledig in het zwart geklede "boef", vaak afgebeeld op zijn zwarte paard, zorgde voor veel angst onder de bewoners en kinderen zoals wij durfden in die tijd absoluut niet in de schemering of in het donker de straat op. Nadat hij in 1954 opgepakt werd voor het doorrijden na een dodelijke aanrijding, kwam aan het licht, dat hij ook de dader was van een overval op het postkantoor van Ravenstijn waarbij de directeur om het leven kwam. Iets, wat hij steeds ontkend heeft, maar hij heeft voor al zijn misdaden nogal wat jaren doorgebracht in de gevangenis. Op latere leeftijd schijnt hij zijn leven gebeterd te hebben en in 1980 maakte een hartaanval een einde aan zijn turbulente leven !

Tenslotte:

In de blogs van 9 juli en 8 oktober schreef ik al over Dieuwke, onze "leenhond". Drie maanden was zij deel van ons gezin en zorgden wij voor deze dame op leeftijd alsof het onze eigen hond was. Op 7 oktober 2020 ging Dieuwke op de lange en uiterst vermoeiende reis naar Nederland waar zij herenigd werd met haar bazinnetje. Dinsdag kregen we de trieste mededeling, dat Dieuwke ingeslapen is. Bijna 14 jaar was zij het trouwe maatje van Rinze en Christien. We weten, dat ook aan het leven van een hond een einde komt, maar zo'n lieve hond te moeten afgeven is een hard gelag voor de eigenaar. Ook al was Dieuwke maar korte tijd bij ons, tóch heeft zij ook bij ons een heel gevoelige snaar geraakt !

Afrikaans woordenboek:

Van 'n skilpad vere probeer pluk  =  het onmogelijke proberen te doen.

" Een oude naaimachine ! "

"Zoals de ouden zongen, piepen de jongen." Sanja's moeder heeft van jongs af aan  veel kleren versteld en gemaakt op haar naaimachine. Zij kwam als jonge blom in het bezit van dé naaimachine...uit Zweden:  een heuse Husqvarna. Die machine heeft en gebruikt mijn schoonmoeder nog steeds. Over eertijdse kwaliteit gesproken ! Zien naaien, doet naaien en zo kreeg Sanja deze nuttige tijdsbesteding zelf ook op jonge leeftijd in de vingers. Haar machine - geen Husqvarna, maar een Anker - is ook al behoorlijk oud, maar met een vorige week uitgevoerde servicebeurt kan haar machine weer lange tijd mee. 

Over een naaimachine gesproken: Zaterdagmiddag om half drie ging ik op zoek naar Sanja, want op die tijd drinken we elke dag respectievelijk koffie en thee. Ik hoorde Sanja bezig in haar werkkamertje en er klonk een duidelijk hoorbaar geratel van een naaimachine. Mijn conclusie was: "Die is bezig met wat verstelwerk op haar Anker." Maar ik hoorde ook tussendoor een nogal zware mannenstem. "Wat was hier aan de hand ?" Uiteindelijk werd dit raadselachtig gebeuren duidelijk: Sanja volgt via internet de muziekcursus " Zing als vanzelf " van zangpedagoog Bert van de Wetering. Heel koorzingend Nederland is in de ban van deze meneer, die in Coronatijd op een slimme manier wat geld in zijn laatje  probeert te krijgen door online zangers theoretisch en praktisch  les te geven. Een win-win-situatie. De man heeft in deze moeilijke tijd wat welkome inkomsten en de zangers, die al een jaar niet gezamenlijk mogen zingen, kunnen toch hun hobby beoefenen. Al is het maar door een oude naaimachine te imiteren Als ik hoor wat Sanja voor rare geluiden moet uitstoten op advies van de muziekpedagoog dan vraag ik me af of je daar werkelijk beter van gaat zingen. Maar ja, ik was in het verleden wel een pedagoog maar niet in muziek en zwijg dus maar beter stil. !

Op vrijdag 5 februari 1991 trouwden wij in het kasteel van Geldrop en dat was afgelopen vrijdag dus dertig jaar geleden. Natuurlijk herinneren we die bijzondere dag en zeker ook nog de ijzige kou bij het fotograferen in de kasteeltuin. IJzige kou was er vrijdag ook weer in Nederland, maar hier is het zomer en was het 36 graden boven nul. Dertig jaar samen is een jubileum dat best eens uitgebreid gevierd mag worden, maar door Corona met alle beperkingen hebben we dat niet gedaan. Wel zijn we weer eens lekker uit eten geweest in restaurant "22 on Church-street" hier in Montagu. Als er over enige maanden - spreekt hij hoopvol - weinig of geen beperkingen meer zijn, gaan we samen wel een aantal dagen op pad naar een nog nader te bepalen bestemming. Na dertig jaar weer terug naar Bonaire misschien ??

Tenslotte:

John Scott schrijft regelmatig een meestal humoristische column in Die Burger. Vorige week zaterdag schreef hij over de voormalige president Jacob Zuma. De Zondo-commissie houdt zich al enkele maanden bezig met corrupte zaken, die men Zuma verwijt. Nu gaat het om een bedrag van R. 1,8 miljoen dat per maand betaald is uit gemeenschapsgeld om een z.g. Toxicology Unit te bekostigen. Zuma heeft vijf vrouwen en was bang, dat er wel eens één van die vijf jaloers zou worden wanneer andere vrouwen meer aandacht zouden krijgen en daarom de president misschien wel eens zou kunnen vergiftigen met voedsel. Die anti-voedselvergiftiging-unit bestaat uit vier personen, die het bereide eten vooraf moeten proeven voordat Jacob Zuma dit zelf op zijn bordje krijgt. David Mahlobo, voormalig minister van Staat heeft hem destijds een keer gemeld, dat het eten vergiftigd was. Verdacht werd Nompumelelo Ntuli, de nogal omvangrijke en intussen van Zuma vervreemde vrouw. Het voedsel werd natuurlijk gecontroleerd, maar ook het bedlinnen, want met welke vrouw had hij de maaltijd en daarna het bed gedeeld. De controle bewees dat het voedsel in orde was, maar dat er frisdrank genuttigd was die over de houdbaarheidsdatum heen was. MaNtuli werd tóch enige tijd in afzondering geplaatst, maar later vrijgesproken. Er blijken meer wereldleiders te zijn, die bang zijn om ooit vergiftigd te worden en die "voorproevers" in dienst hebben: Koningin Elisabeth, Hitler en Vladimir Poetin om er enkele te noemen. Mark Rutte heeft - naar ik aanneem - geen voorproevers. Ik trouwens ook niet !

                                         

Afrikaans woordenboek:

You naald haak vas  =  Je praat steeds over de zelfde zaak

 

" Verkykerskop "

Via allerlei media weten we, dat de prijzen op de huizenmarkt in Nederland flink de pan uit rijzen. Voor 250.000 euro koop je nog nauwelijks iets. Voor dat bedrag koop je in Zuid-Afrika een heel dórp. In het digitaal tijdschrift Voertaal staat een artikel over het dorp Verkykerskop, een 25 inwoners tellend plaatsje nabij Harrismith in de Vrystaat. "As jy moeg is vir die lewe in die stad, kan jy nou vir jou 'n hele dorp in die Vrystaat koop. Die gelukkige koper sal onder meer 'n algemene handelaar, oorspronklike meule, vyfslaapkamer-gastehuis, 'n kerkie, koffiewinkel, drankwinkel en selfs 'n haarsalon ryker wees." Het dorpje zal op 7 en 8 juni op een openbare veiling verkocht worden en er is blijkbaar veel belangstelling voor. Ook al zijn er maar 25 inwoners, tóch zijn er door de jaren heen al duizenden bezoekers geweest. Er worden ook nog 700 antieke meubelen, een benzinepomp en antieke reclameborden geveild.

 

De huidige eigenaars zijn Math en Beth Hoffmann. Zij kochten het plaatsje 14 jaar geleden, maar zijn nu op een leeftijd, dat ze het tijd vinden voor een nieuwe eigenaar. Zuid-Afrika zit te springen om investeerders. Ik weet, dat Nuenense familieleden verhuisplannen hebben. Dit lijkt me echt iets voor hen. Mochten zij geïnteresseerd zijn en "héél veel voor heel weinig" willen kopen, moeten ze maar eens kijken op de website: www. verkykerskop.co.za/ auction-home !

Ik kijk elke dag wel even op Facebook en twee sites hebben mijn grote belangstelling: "Geldrop, toen en nu" en "Geldrop, zoals het was". Ook al ben ik al lang weg uit Geldrop; mijn belangstelling voor mijn geboortedorp blijft. Vorige week zag ik daar foto's van een aantal karakteristieke gebouwen aan de Nieuwendijk die onder de slopershamer verkeren. Als lagere school-leerling kwam ik er elke schooldag langs op weg naar de Nazarethschool en weer naar huis. Het vroegere pand van De Gruyter, dameskledingzaak Maison Diny (we spraken het uit als majson diny, want pas in de vijfde klas kregen we Franse les) en verder zaten er o.a. een fotozaak, Chinees restaurant en loodgietersbedrijf van Stratum. De hele rij gaat tegen de vlakte. "Van het oude Geldropse centrum is nog maar weinig over", klagen meerdere lezers. Eén persoon verwacht, dat binnenkort zelfs de Brigidakerk wel zal moeten verdwijnen voor nieuwbouw !

Tenslotte:

Het echtpaar Kobie en Elnette Viljoen is eigenaar van "Villion Wines" in Botrivier in de West-Kaap. Zij praten regelmatig met collega-wijnmakers onder elkaar over de naamgeving, etikettenontwerp, verpakkingen enzovoort. Laatst vroeg een wijn-importeur van Zuid-Afrikaanse wijnen, waarom men bijna altijd de Fransen navolgt en niet kiest voor een specifieke Zuid-Afrikaanse benadering en naamgeving. Het echtpaar zag wel iets in deze opmerking en begon na te denken hoe namen te kiezen zonder uit te komen bij de altijd gebruikte Afrikaanse dieren. Kobie was van jongs af aan al geïnteresseerd in taal en samen begonnen zij humoristische Zuid-Afrikaanse namen te bedenken. Zo kwamen zij bij: Karnuffel, Skobbejak, Bullebak, Rabbedoe, Vabond en Sarel Seemonster. Nu had men de namen en moesten er passende wijnsoorten bij gevonden worden. Zo ontstond: "Rosa, Rabbedoe Rosé, Jo Vabond Chenin Blanc, Zak Skobbejak Shiraz, Ben Bullebak Merlot en Sarel Seemonster Sauvignon Blanc". Viljoen zegt: " So, wyn hoef nie altyd so ernstig te wees nie. Ons kan ook maar so bietjie ontspan en dit met goeie wyn en 'n glimlag op ons gesig."  Jammer genoeg zit heel Zuid-Afrika dankzij minister Dlamini-Zuma momenteel wederom in een lockdown wat alcoholische dranken betreft, maar over hopelijk niet al te lange tijd kan iedereen deze wijnen eens uitproberen (www.villionwines.com) !

Afrikaans woordenboek:

'n algemene handelaar  =  een winkel van sinkel

"Woef, de leenhond ! "

"Nederlanders staan tou om 'n woef te leen om die aandklokreël te omseil" Dat staat te lezen in Die Burger van vorige zaterdag. " Nederlanders sien egter 'n geleende hond as die perfekte oplossing om wettig op straat te wees." In Nederland is het niet ongewoon, dat mensen soms een hond lenen of huren wanneer het permanent hebben van een hond - bijvoorbeeld door huisregels - niet mogelijk is. Honden-uitleen-bedrijfjes schieten als paddenstoelen uit de grond vanwege de avondklokregel. Het bedrijf "Match een leenhond" zag de paar aanvragen per week nu oplopen tot wel tien per dag. De situatie  in Zuid-Afrika is precies omgekeerd. Door de Covid-pandemie zijn miljoenen mensen hun werk kwijt en nu zitten de dierenasiels overvol doordat veel diereneigenaars hun hond(en) en katten niet meer kunnen onderhouden. Voor veel mensen is er niet eens genoeg eten op tafel voor de mensen zelf en daar worden hun huisdieren helaas in grote aantallen het slachtoffer van !                           

                                                         

Waar is de beloofde solidariteit ?

Vooraf werd er door de Eerste Wereldlanden beloofd om bij de toedeling van vaccins solidariteit te betrachten met de arme en minder rijke landen. Een groot aantal landen is al begonnen of zelfs bijna klaar (Israel) met vaccineren terwijl Derde Wereldlanden nog geen vaccins hebben. Op 15 januari schreef journaliste Fatima Hassan op de Daily Maverick-site, dat wereldwijd al 39 miljoen doses vaccin geleverd waren. In armere landen waren er 2 weken geleden nog slechts 25 personen gevaccineerd. Heel het Afrikaans continent heeft nog geen vaccinatieprogramma, grotendeels omdat er geen vaccin voorhanden is en de verwachting - of beter gezegd de vrees - is, dat het wel 2023 gaat worden vooraleer Afrika voldoende beschermd kan zijn.  Er is ook veel te doen over de prijzen per vaccin. Moderna vraagt $ 18 per dosis aan de EU-landen. Pfizer rekent $ 12 en J&J $ 8,50. AstraZenica vraagt slechts $ 1,50, maar in plaats van die $ 1,50 voor EU-landen moet Zuid-Afrika $ 5,25 per dosis betalen. Over solidariteit gesproken !

Tenslotte:

Nog meer "hondenpraat". Sanja bracht bij haar terugkeer uit Nederland een puzzelboekje mee. Haar moeder was daarin al met het invullen begonnen, maar wist de diverse soorten opgaven niet helemaal of helemaal niet op te lossen. Zij kent mijn taalkundige kennis en nu mag ik de moeilijke puzzels tot een goed einde brengen. Normaal gesproken blijf ik ver van dit soort vermaak, maar nu het hier zo heet is, heb ik tijd genoeg om wat hersenpijniging te doen. Bij één van die puzzels stuitte ik op het begrip: "hondsdagen". Voor mij een totaal onbekend en nooit gehoord woord. Sanja noemde de naam meteen en ook een andere Nederlander, die niet echt uitblinkt in taalkennis, kende het woord. Voor mij reden om te googelen. Het is de tijd tussen 20 juli en 20 augustus. Deze vier weken staan vanouds bekend als de warmste periode van het jaar. Met "hondenweer" heeft het woord niets te maken. Het is juist omgekeerd. We moeten terug gaan naar de tijd van het oude Egypte. Op een bepaald moment was daar 's ochtends de ster Sirius te zien. Sirius was de hoofdster van het sterrenbeeld Canis Major, wat Grote Hond betekent. Sirius was volgens de Griekse mythologie de hond van de jager Orion uit Thebe. Toen Orion overleed ging hij samen met zijn hond naar de hemel en kreeg daar een plek aan het firmament. De hondsdagen begonnen dan ook op het moment dat de heldere ster Sirius tegelijk met de zon opkwam en daardoor niet te zien was. 

De Egyptische boeren maakten zich zorgen over de lage waterstand van de rivier de Nijl en waren bang, dat Sirius uiteindelijk niet meer zou terugkeren om de start van de Nijlvloed in te luiden. Als de ster Sirius uiteindelijk toch aan het firmament verscheen, brak er grote vreugde uit in agrarische kringen langs de Nijl en vierde men feest !                                                               

                                   Afrikaans woordenboek:

                                  tou staan = in de rij staan

"Duiwelskassie ! "

5 Januari 2021 was een datum, die belangrijk was voor de Zuid-Afrikaanse TV-historie. Op 5 januari 1976 - nu 45 jaar geleden - startte de TV met de eerste uitzendingen. Op die datum sprak de allereerste omroeper Heinrich Marnitz de volgende woorden: "Die land het so te sê tot stilstand gekom. Almal was voor die TV en die strate was leeg, buite skares mense wat nie 'n eie TV had en nu deur winkelvensters na TV skerms gekyk het." Zuid-Afrika kreeg veel later dan de meeste andere landen daadwerkelijk TV. Al in 1929 werd TV gedemonstreerd, maar de regering was er absoluut op tegen en zelfs in 1970 sprak Dr. Albert Hertzog van de Herstigte Nasionale Party over het "Duiwelskassie." Het voordeel van de late start was wél, dat men hier gelijk kon starten met kleuren TV. 

Ook in Nederland zag men al in 1929 de introductie van de TV door de Duitse professor Karolus, leidinggevende van het bedrijf Telefunken. De eerste uitzending was er al in 1930 en het Eindhovense bedrijf Philips leverde de zendinstallaties. Het beeldscherm van de TV was slechts 30 x 30 cm en er konden slechts 20 mensen gelijktijdig kijken. Pas in 1949 was er in Nederland de officiële introductie en in 1967 kwam er kleuren-TV met het bekende veelkleurige testbeeld !

Door Corona ging mijn langeafstandswandeling in maart 2020 in Noord-Engeland niet door. Ik kon gelukkig  alle reserveringen doorschuiven naar september, maar die datum bleek ook niet haalbaar. Dan maar opschuiven naar maart 2021 in de verwachting, dat Corona tegen die tijd wel de wereld uit zou zijn. Het einde van januari nadert en er dient naar mijn mening een wonder te gebeuren wil het in maart zodanig veranderd zijn, dat reizen van Zuid-Afrika via Nederland naar Engeland zonder covid-test en/of quarantaine mogelijk zal zijn. Als de situatie niet sterk verandert zal ik eerst in Zuid-Afrika getest moeten worden en drie dagen later volgt test twee in Nederland om naar Engeland te kunnen reizen. In Engeland moet ik dan halverwege mijn wandeling test drie ondergaan om een paar dagen later naar Nederland te kunnen gaan. Dan ben ik nog slechts 2 dagen in Nederland en moet daar in die zeer korte periode al weer getest zijn om naar Zuid-Afrika te mogen afreizen. Vier covid-testen in twee weken is al een probleem, maar als ik ook nog ergens in quarantaine moet, loopt minstens een groot deel van mijn reisplan mis. Mocht ik in Nederland of in Engeland zelf een corona-besmetting oplopen en in een ziekenhuis terecht komen, dan zal mijn Zuid-Afrikaanse ziektekostenverzekering Discovery de gemaakte kosten zeer waarschijnlijk helemaal niet vergoeden vanwege een negatief reisadvies van de Zuid-Afrikaanse overheid. Is er nog één lezer van mijn verhaal, die verwacht dat mijn reis in maart 2021 kan doorgaan ?

Tenslotte:

Zoals ik vorige keer al meldde, bracht Sanja ongeveer 53 kilo bagage mee terug van haar verblijf in Nederland en een niet onbelangrijk deel was bagage voor mij zelf. Naast mijn nieuwe motorjas en motorlaarzen kwam er ook een kistje met 50 sigaren uit één van de koffers. Ik had het voornemen om te proberen hier mee uit te komen tot ik zelf in maart naar Nederland zou gaan om daar dan mijn slag te slaan en mijn voorraad weer aan te vullen. Met alle nieuwe Corona-perikelen is het intussen zeer twijfelachtig of mijn plan gaat lukken. Als ik niet naar Nederland kan gaan, blijf ik ook verstoken van een maaltijd bij de Chinees en ook kroketten, frikandellen en bamischijven zal ik moeten ontberen. Eén troost is er echter: In de badplaats Hermanus aan de Indische Oceaan is er het restaurant Dutchies en op de menukaart staat een "Dutch Special", die bestaat uit twee vleeskroketten met brood en mosterd. Woensdag reden we met ons uitgedunde motorgroepje (180 km) naar Hermanus om na de voortreffelijke lunch nog eens zo'n zelfde afstand terug naar huis af te leggen.  Een heel gedoe om twee snacks te verorberen, maar dit soort lekkers kent men nauwelijks in Zuid-Afrika !

                                         

 Afrikaans woordenboek:

frikkadelle  =  gehaktballen

" Ik ga op vakantie en neem mee..."

Dit memoriseer-spelletje deden we op de basisschool wel eens met de kinderen. "Ik ga op vakantie en neem mee..." en dan kwam er een steeds groeiende lijst van spullen, die meegenomen konden worden als je op vakantie ging. Bij Sanja gebeurt altijd het omgekeerde: "Ik kom terug van vakantie en breng mee..." Als zij naar Nederland gaat, vertrekt zij met bijna lege koffers en komt met overvolle koffers weer terug naar huis. Dat gebeurde ook nu weer. Eén van de pluspunten van het vliegen met maatschappij Emirates is, dat je twee koffers met elk 23 kg + 7 kg extra-bagage in het handbagagekoffertje mag meenemen. 53 kg in totaal dus en nóg bleek dat onvoldoende te zijn en moest er nog meer dan 20 kg achterblijven. Eén koffer was volledig gevuld met babykleertjes voor Sanja's Hug-a-Baby-project. (Tijdens de lockdown in maart en april is er hier naar verwachting weer "flink gewerkt" aan de toch al grote bevolkingsgroei). 

Daarnaast lag er ook nog nieuwe motorkleding van mij in Nederland en daar was geen plaats voor in de koffers. Die spullen lagen er al van november 2019 en zouden er nog langer moeten blijven. Gelukkig redeneerde Sanja volgens het principe: "Kan niet, kan tóch" en trok motorjas en motorlaarzen gewoon zelf aan. Zo gekleed stapte ze Schiphol binnen. De douaneman bekeek haar wel wat argwanend, maar liet deze "Ma Flodder" toch doorgaan. Nu beschik ik eindelijk over mijn nieuwe uitrusting dankzij de inventiviteit van vrouwlief. Als gebaar mijnerzijds mag ze nu binnenkort weer een keertje mee achterop mijn motor !

Mijn zus en zwager lazen in het Eindhovens Dagblad van 3 december een artikel over een boekje geschreven door voormalig inwoner van Geldrop: A.F.Th. van der Heijden. Hij schreef deze slechts 69 pagina's tellende novelle (over een moord, die écht in Geldrop ooit plaats gevonden had) speciaal voor het project: "Het Vanderheijdenhuis". Op de website beschrijft de Stichting "De Tandeloze Tijd" hun streven naar een literair-cultureel centrum in een deel van het voormalige klooster Mariënhage in Eindhoven. De Paters Augustijnen hebben dit markante gebouw verlaten en momenteel gebruik DELA een deel als hoofdkantoor, maar er is voldoende ruimte voor het A.F.Th.van der Heijden-project. Van der Heijden wordt algemeen beschouwd als één van de prominentste schrijvers van Nederland en medebepalend voor de moderne Nederlandse literatuur. Het is de bedoeling, dat in Het Huis het verhaal van de schrijver verteld en getoond wordt. 

Verder is er een bibliotheek, een filmzaal, bookshop, café, leestafel, centrum voor educatie, studie en debat. In de loop van 2021 beginnen de 3 miljoen kostende aanpassingen van het gebouw en op 15 oktober van dit jaar gaan de deuren definitief open mede omdat de schrijver die dag de leeftijd van 70 jaar bereikt. Met nadruk wijst de stichting erop, dat het niet gaat om reclame te maken voor A.F.Th. (hij heeft dat niet nodig). Wij vormen een groep liefhebbers die in Eindhoven een aansprekend centrum met aandacht voor taal en literatuur mogelijk willen maken !

Tenslotte:

Het gezegde: "Water naar de zee dragen" betekent: een zinloos karwei uitvoeren. Dat gevoel heb ik sinds enkele weken, want ik moest al na twee en een half jaar ons zwembad opnieuw helemaal leeghalen. De met veel moeite destijds aangebrachte verf liet op veel plaatsen los en al die bladderende verfdeeltjes zorgden voor verontreinigd en zelfs ronduit smerig water. Het bad zag er na de renovatie weer prachtig uit. Helaas, niet voor lang. De renovatie was dus zinloos werk geweest. Dit kun je typisch een geval noemen van "water naar de zee gedragen" ook al ging het water niet naar de zee, maar verdween het in de tuinborders, zodat de planten er tenminste nog iets aan hadden. Op 18 januari verwachten we een Kaaps bedrijf, dat de resten oude verf professioneel gaat verwijderen en vier nieuwe lagen epoxy-verf wil aanbrengen. Hopelijk zullen die lagen het heel wat langer volhouden en kan ik spoedig beginnen met "water naar het zwembad dragen!"

Afrikaans woordenboek:

Met 'n hand vol vlieë sit  = voor niets gewerkt

 

" Trammakassie "

Volgens taalkundig professor Hein Willemse (Die Burger, 30-12 ) is er geen samenleving waar het woord: "dankjewel" - of een gelijkaardig woord - niet gebruikt wordt. Afrikaans sprekende Zuid-Afrikanen spreken van "baie dankie". Maar dit land heeft elf gelijkwaardige talen en dus ook heel wat verschillende woorden om dankbaarheid uit te drukken. In de Nguni-taal spreekt men van "ngiyabonga" of ook wel: "enkosi". Sotho-sprekers daarentegen zeggen: "ndza khensa". De Venda gebruiken: "ndo livhuma" en zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Een Afrikaans woord, dat dreigt verloren te gaan, is "trammakassie", afgeleid van het Maleise  "terima kasih (banyak)". Dit betekent wel meer dan eenvoudig: dankjewel. Men bedoelt bij deze uitdrukking ook liefde, toegenegenheid of zorg. In de Kaap spreken nog wel mensen een verbastering van het Maleis door "banyak" te vervangen door "baie" en dan spreekt men van "baie trammakassie". Dus  men ontvangt baie zorg, liefde of toegenegenheid. Willemse maakt een vergelijking met de ziekte de Pest. 

Nu ons leven al bijna een jaar beheerst wordt door covid-19 spreken we regelmatig onze dank uit richting het verzorgend personeel. Iets, wat ten tijde van de Pest ook gebeurde. Nu de levens van zovelen afhankelijk zijn van de zorgverleners mogen we rustig spreken van "baie trammakassie !

Een Zuid-Afrikaans lid van ons motorgroepje kwam enige maanden geleden bij ons met een "Snip", het welbekende briefje van honderd gulden. Zij vroeg zich af of dit oude bankbiljet nog enige waarde heeft en ingewisseld kan worden. Googelen op de site van De Nederlandse Bank leverde een positief antwoord op: 

Inwisselbaar voor euro's tot 2032 en dat geldt voor alle bankbiljetten met uitzondering van het "Vijfje", dat tot 2025 omgewisseld kan worden. De NMB hanteert als omwisselkoers: 1 euro = 2,20371 gulden. Voor 100 Gulden krijg je dus ongeveer 45 euro. Op de website "plusonline/betalen/eu1-is-al-lang-geen-2,20gulden-meeer-waard", vond ik een interessant artikeltje over de waarde van de destijdse gulden t.o.v. de huidige euro: De euro van nu heeft door inflatie minder koopkracht dan de euro van 2001. Als de koopkracht van de euro daalt, zou de koopkracht vaan de gulden ook gedaald zijn, want ook zonder euro zou er inflatie geweest zijn. Door de euro nog steeds terug te rekenen naar de gulden van 2001 (1 euro = 2,20371 gulden), rekenen we ons arm.  Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) heeft een rekenprogramma dat de koopkracht van vandaag omrekent naar het verleden en terug. Rekening houdend met de inflatie van euro én gulden is volgens IISG de omrekenkoers niet meer 2,20371 maar 1,8830. Ik heb ons motorclub-lid aangeboden om bij een bezoek in Nederland de Snip om te wisselen, maar door de corona-pandemie is dat nog  niet mogelijk geweest. Ik neem aan, dat ik dat vóór 2032 nog wel kan doen !

Tenslotte:

Er is in Zuid-Afrika nogal wat ophef ontstaan over de uitslag van de Nationale Loterij. Op 2 december vond de trekking plaats en genummerde balletjes bepalen over winst - of voor de meeste deelnemers - niets. De hoofdprijs inclusief de Jackpot bedroeg 114 miljoen Rand (6.500.000 Euro). De bedoeling is om 5 getallen goed voorspeld te hebben om winnaar te zijn. Maar wie ook nog de zogenaamde "Powerball"  goed heeft, wint de Jackpot. De uitkomst van de trekkingsnummers was enigszins verrassend, want de winnende nummers waren: 5-6-7-8-9 en Powerball-getal was 10. Heel bijzonder en toch ook wel heel toevallig. Zeker, toen bleek, dat 20 personen  dit compleet goed geraden hadden (kwam nooit eerder voor). Elke winnaar kreeg het lieve sommetje van 5,4 miljoen Rand (320.000 Euro). De organisatie twitterde direct na de uitzending: "Van harte gefeliciteerd. Deze serie van winnende nummers mag onverwacht lijken, maar wij hebben veel spelers, die dit soort opvolgende nummers kiezen". Natuurlijk kwam er veel commentaar van mensen, die dit te toevallig vinden en fraude vermoeden. Een woordvoerder van de National Lottery Commission kwam enkele dagen later met de mededeling, dat er een onderzoek ingesteld zou gaan worden ! 

Afrikaans woordenboek:

Kaarte en kanne maak arm manne  =  Gokken en drank veroorzaken armoede