" Kissing Ayeye ! "

In de blog van 24 oktober schreef ik over de Montagu Rose Skou. Drie mooie gele rozen gingen toen mee naar onze tuin en kregen een plaatsje in de pas gerenoveerde border. Het zien van die geplante rozen smaakte naar meer en aangezien er aan de voorkant van ons huis drie wit bloeiende stamrozen staan tussen nogal verwilderde vaste planten, kwam er bij deze amateur hovenier het plan om ons dorp weer een rozentuin te bezorgen. Vier rood bloeiende rozen staan er nu in het gezelschap van de drie stamrozen. Het aantal is nog bescheiden, want met een totaal van 12 rozen kun je nog niet echt spreken van een rozentuin, maar als het lukt om deze twaalf rozen gezond en wel in leven te houden, volgt er wellicht het volgend jaar nog weer een uitbreiding. 

In de catalogus van "Ludwig's Rose" blijken de 3 gele rozen de naam te hebben van "Wykeham Collegiate" en de 4 rode nieuwelingen luisteren naar de naam "Kissing Ayeye". Geen idee wat deze naam betekende en dus heb ik het opgezocht op Internet. Mogelijk is het een song van de groep "The Twins Major League Djz.  Ik meldde eerder al. dat Ludwig's Rose het bedrijf is met het grootste aanbod aan rozen. Ik heb even zitten tellen in de catalogus en kwam tot het formidabele aantal van 765 verschillende rozen. Hoe Ludwig dit assortiment voor elkaar gekregen heeft, is me een raadsel, maar een geweldige prestatie is het absoluut !

Door al het tuinrenovatie werk zijn er nogal wat planten bijgekomen en ook is er nogal wat geschoven met al aanwezige planten en struiken. Ik kom wel uit een hoveniersfamilie en tuinieren is al jaren een hobby waar ik veel vrijetijd in kwijt kan, maar een specialist ben ik niet. Dat is de laatste weken gebleken, want onze nieuwe aanwinst Kaya is het lang niet altijd eens met de plaatsing van een aantal planten. Al meerdere keren lagen er links en rechts uit de grond getrokken planten op plaatsen die ik niet uitgekozen had. Ook zijn er al  behoorlijk diepe gaten gegraven, die waarschijnlijk bedoeld zijn voor de door mij op verkeerde plaatsen gezette planten. Daar ligt nu weer een klus voor mij, want Kaya doet alleen maar het voorbereidend werk en ze laat het opnieuw planten aan mij over !

Nadat we op 5 september afscheid moesten nemen van onze Tesca, kwam al snel daarna Kaya in ons gezin en kreeg Tinka een maatje. Nou, dat heeft ze geweten, want de toen 5 maanden jonge pup beschikt over een grenzeloze energie. Daar moest onze Tinka heel duidelijk aan wennen. Maar langzamerhand begint ze het nu toch wel te waarderen. 

Ze brengen heel wat tijd samen door met spelen met touwen, ballen en knuffels. Erg zachtzinnig gaan ze niet te werk met als gevolg dat er nu al 4 zwaargewonde knuffels op Sanja's operatietafel liggen te wachten op herstelwerk. Men zegt dat het naarmate ze ouder wordt wel wat rustiger wordt, maar voorlopig heeft Tinka haar "handen" meer dan vol aan deze "stoutgat"!

                                                                                                                                                                  

           

Afrikaans woordenboek:

Agter elke hond aan blaf  =  Geen eigen mening hebben

 

"Water, héél veel water ! "

De overgangsperiode van voorjaar naar zomer is de tijd dat er hier nogal eens wat regen valt. Zelden zijn dat grote hoeveelheden en als er  - zoals meestal - weinig water valt, komen boeren in de problemen tijdens de gortdroge en hete zomers. Van tijd tot tijd verloopt de overgang echter anders en valt er in korte tijd een enorme massa regenwater.  Zoveel, dat de rivieren dit niet verwerken kunnen en overstromingen zijn het gevolg. 

Dat gebeurde weer eens het vorig weekend. Het begon op zondagochtend en het regende constant tot dinsdagmiddag. Meer dan 100 mm viel er en dat is veel te veel in korte periode om door rivieren verwerkt te kunnen worden. Nu heeft Montagu te maken met twee rivieren, die komend vanaf de Langebergen door het dorp stromen en via de Cogmanskloof uiteindelijk uitstromen in de Breede-rivier. Bijzonder was deze keer dat maar één rivier een groot probleem veroorzaakte en dat was de Kingna-rivier. De Keisie-rivier, die vanaf de bergen via  het buitengebied De Koo naar en door Montagu stroomt, was helemaal geen woest kolkende stroom en de bewoners - meest boeren - hebben nergens last van gehad. 

Op zaterdagavond stond het waterpeil dermate hoog, dat meerdere bruggen onder water kwamen te staan en dat leidde tot een volledige afsluiting van Montagu. De schade viel deze keer nog wel mee en gelukkig daalde het waterpeil redelijk snel tot een veilige hoogte. Dinsdagmiddag waren twee bruggen weer goed begaanbaar, zodat verkeer weer op gang begon te komen in en uit het dorp . 

Bij ons bleef de schade deze keer beperkt tot een flinke hoeveelheid water achter ons woonstel en in de tuin lagen meerdere pas geplante bloemen en struiken ontworteld op de doornatte grond. Die staan intussen weer netjes rechtop en hoeven voorlopig in ieder geval niet gesproeid te worden. 

Dit soort overstromingen na hevige regenval is niet zeldzaam. Gemiddeld gebeurt dat wel één keer in de vier, vijf jaar. Maar overstromingen met zeer ernstige gevolgen zijn er ook al enige keren geweest. Een overzicht van de belangrijkste waterrampen vond ik op de site: 

" Montagu-Ashton Tourism/Montagu Floods": 

"Cogmans Kloof is een poort (kloof) door de Langeberg tussen Ashton en Montagu aan de R62 naar Oudtshoorn. Het is vernoemd naar de Cogmans, een Khoi-stam die rond het begin van de 18e eeuw in het gebied bestond. De pas werd gebouwd door Thomas Bain van 1873 tot 1877 en volgt de loop van de Kingna-rivier, die ten zuidwesten van Montagu stroomt. Verder is er nog de Keisie-rivier die door het Koo-gebied zijn weg naar Montagu vindt.

De rivieren bestonden mogelijk al vóór de opheffing van de bergketen en hun erosiekracht kon gelijke tred houden met de stijging van het land, dat wil zeggen dat ze net zo snel of sneller konden afkalven dan de snelheid van de opheffing. Zo kunnen er een rivierstromen tussen de geplooide bergketen zijn geweest vanuit een eerder verhoogd landschap.

Een herinnering aan de krachtige krachten van erosie werd in januari 1981 geboden, toen zware regenval in de zuidelijke Karoo ervoor zorgde dat de rivieren Keisie en Kingna overstroomden en elkaar ontmoetten bij hun samenvloeiing in Montagu, voordat ze door de Cogmanskloof naar Ashton en de Breede River stroomden, met aanzienlijk verlies aan mensenlevens en schade aan eigendommen. 

Het Montagu-gebied heeft sinds de oprichting van de stad begin jaren 1850 minstens 10 grote overstromingen meegemaakt.

1867: De eerste geregistreerde overstroming was in 1867, toen de Keisie-rivier buiten haar oevers trad en wijngaarden nabij het dorp wegvaagde. Twaalf mensen kwamen hierbij om het leven. Deze overstroming maakte de kloof wekenlang onbegaanbaar, wat de regering van de Kaap ertoe aanzette de bouw van de pas te laten uitvoeren. 

1981: De zwaarste overstroming die het Montagu-gebied trof, vond plaats op 25 januari 1981, een datum die in Zuid-Afrika wordt herinnerd als een van de ergste natuurrampen in de geschiedenis van het land. Stortbuien in delen van de West-Kaap veroorzaakten wijdverspreide overstromingen. In Laingsburg, 100 km ten noordoosten van Montagu, werd een groot deel van de stad weggevaagd en verloren meer dan 100 mensen het leven. In Montagu stortte een vloedgolf van water en puin de Keisie River in, waardoor delen van de warmwaterbronnen van Montagu werden verwoest voordat ze de lagere delen van de stad onder water zetten. Dertien mensen verloren hun leven en miljoenen Rands aan eigendommen raakten beschadigd. De vloedgolf was zo hevig dat lichamen door Cogmans Kloof werden gevoerd en stroomafwaarts van Ashton werden geborgen. De weg door de kloof was onbegaanbaar. Zonder elektriciteit, drinkwater en telefoonverbindingen was Montagu dagenlang feitelijk afgesloten van de rest van het land.

2003: Op 24 maart 2003 vond er weer een rampzalige overstroming plaats. In de voorgaande 18 uur was er tussen de 200 en 300 mm regen gevallen in de stroomgebieden van de rivieren Keisie en Kingna. Beide rivieren traden uit hun oevers en de overstroming van een groot deel van de dorp en aangrenzende landbouwgronden en infrastructuur liep aanzienlijke schade op. Dit was zo ernstig dat Cogmans Kloof 16 dagen lang werd afgesloten. Montagu werd uitgeroepen tot rampgebied en helikopters brachten noodvoorraden naar de stad.

2008: De meest recente overstroming vond plaats op 12 november 2008. Er viel 120 mm regen in de stad in drie dagen, terwijl de Koo Valley in het noordwesten tussen de 360 ​​mm en 500 mm regen kreeg. Dit water werd via de Keisie River door het dorp geleid, wat grote schade aanrichtte en de voetgangersbrug wegvaagde die de buitenwijk Montagu West met de rest van de stad verbond. Bij deze gelegenheid was het dorp drie dagen volledig afgesloten van de buitenwereld.

Het dorp zelf ligt net stroomopwaarts van de samenvloeiing van de rivieren Kingna en Keisie aan de noordkant van Cogmans Kloof. Wanneer een afsluitend lagedrukweersysteem ontstaat, resulteert dit in zeer zware regenval in de normaal gesproken droge Klein Karoo en aangrenzende bergketens. Het afstromende water wordt naar de stroomgebieden van deze rivieren geleid en verandert ze in woeste stromen, die Montagu omringen."

Afrikaans woordenboek:

Hy is soos water op 'n eend se rug  =  hij stoort zich aan niets of niemand

"Zorgwekkende cijfers ! "

Er zijn 2,2 miljoen vuurwapens in gebruik bij de overheden in Zuid-Afrika. Daarvan raken er jaarlijks gemiddeld 1800 "verloren" of gestolen en die komen  in handen van criminele organisaties. SAPS ( South African Police Service) en SANDF (South African National Defence Force) zouden alle vermissingen jaarlijks door moeten geven aan het CFR (Central Firearm Register), maar doen dat zelden of nooit en daarom komen er vanuit de overheid geen betrouwbare cijfers en lijkt het allemaal wel mee te vallen. CFR gaat uit van slechts 357 vermissingen tussen april 2020 en november 2023. Het Centrale Firearm Register is zelf dus ook niet op orde. Door het CFR werden zogenaamd door hen vernietigde wapens later bij misdrijven en wegcontroles teruggevonden.  Maar de journalisten doen hun werk en volgen via de media het landelijk nieuws op de voet en zij komen met zorgwekkende berichten: Tussen 2003 en 2013 zijn er minstens 18.000 wapens verloren geraakt. Geen wonder, dat het aantal vuurwapen gerelateerde moorden in het boekjaar 2021/22 steeg van 23 per dag naar 34. In de periode 2003 tot 2023 werden maar liefst 30.000 vuurwapens gerapporteerd als verloren of gestolen. Er werden er maar weinig teruggevonden en daardoor rijst het vermoeden dat ze niet gestolen of verloren gegaan zijn, maar dat ze "overhandigd " zijn aan criminelen. 

De politie zwijgt in alle talen over de gestolen of in beheer genomen vuurwapens. Alleen al in het politiekantoor in Norwood verdwenen er in één jaar 178 en niemand van dat bureau had dat doorgegeven. Bij het oplossen van een ander misdrijf kwam dit cijfer boven water. In 2016 bekende politie-Colonel Prinsloo dat hij 2400 vuurwapens had verkocht aan de CAPE Flat Gang, een beruchte Kaapse bende. Uiteindelijk bleken het er 9.000 geweest te zijn. Het leger rapporteerde niets over "verloren" ammunitie, maar de Politie bleek in één jaar 9 miljoen patronen "kwijt geraakt" te zijn. Inspecteur Jenni Qhobosheane zegt: " Politie en leger  zullen veel meer moeten doen om deze schrikbarende toestand beter in beheer te krijgen. Gaat dat echt gebeuren? Dit verhaal krijgt echt nog wel een vervolg !

Montagu wordt ook wel "Rose-dorp" genoemd. Of beter gezegd: werd zo genoemd. De tijden, dat ieder huis rozen in de tuin had, zijn voorbij. Het leverde destijds in de bloeitijd natuurlijk wel fraaie plaatjes op van straten die aan beide kanten kleurige rozen bevatten. Daar is nu niet veel meer van over. Ze zijn er wel, maar echt niet meer in zo'n grote aantallen. Toch wordt er nog elk jaar een zogenaamde "Rose-skou" georganiseerd. 

Dit weekend was er weer zo'n show. Enkele tuinen zijn in dat weekend opengesteld voor publiek en er is een show met fraaie bloemstukken in het voormalige KWV gebouw. Op het binnenterrein stonden honderden rozen in allerlei kleuren te koop en er waren veel geïnteresseerde kijkers, maar ook kopers. Ik was er ook en ging uiteindelijk met drie nieuwe aanwinsten naar huis. Die hebben maandag een plekje gekregen in de voortuin. Nu nog proberen om die in goede conditie te houden, want mijn ervaring is, dat rozen niet altijd doen wat ik wil !

Tijdens mijn bezoek aan de rozenshow zag ik op allerlei plaatsen de naam "Ludwig's Roses". Ik had geen idee wie of wat dat te betekenen had. Dat de rozen van een mij onbekende Ludwig zouden zijn, leek me voor de hand liggend. Maar na enig gegoogle op internet werd me duidelijk wie die Ludwig was: 

Ludwig’s Roses werd opgericht in maart 1971.

Ludwig Taschner, naar wie het bedrijf is vernoemd, werd geboren in Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij volgde een opleiding tot kweker en ontsnapte vervolgens in 1960 uit Oost-Duitsland. Hij deed onschatbare ervaring op door te werken in kwekerijen in West-Duitsland, Zwitserland en Engeland, waar hij zich specialiseerde in het kweken van rozen. Hij kwam in 1962 aan in Pretoria en werkte voor Buss Nurseries totdat hij Ludwig’s Roses oprichtte ten noorden van Pretoria. 

Van een klein begin is de kwekerij uitgegroeid tot een bedrijf van wereldfaam, als de beste rozenkwekerij in Zuid-Afrika met de grootste selectie rozensoorten die er ter wereld verkrijgbaar is. Er zijn negen Ludwig-kwekerijen in Zuid-Afrika, waaronder Stellenbosch. Ludwig was een pionier in de vermeerdering van rozen in containers. Voorheen konden rozen alleen in de winter worden gekocht als gesnoeide, kale wortelplanten. Het effect dat rozenplanten in containers hadden op Zuid-Afrika was, dat tuinders het grootste deel van het jaar rozen konden selecteren op basis van hun bloemen, geur en groeiwijze. Dit maakte het uiteraard nog populairder om rozen in elke Zuid-Afrikaanse tuin te kweken !

Afrikaans woordenboek: 

Iemand 'n kopskoot gee  =  iemand de waarheid zeggen

" Makkelijk praten ? "

Er is momenteel een behoorlijk grote uitstroom van hoog opgeleide jonge mensen uit Zuid-Afrika. Wie blank is heeft nauwelijks kans op een goede baan, omdat bij vacatures er vanwege het "transitiebeginsel" bijna altijd de voorkeur gegeven moet worden aan zwarte personen. Ook al hebben die aanzienlijk minder hoge kwalificaties. De "Daily Maverick publiceerde vorige week een artikel van ondernemer en miljardair Christo Wiese. Hij roept op om toch vooral twee keer na te denken vóór je vertrekt, omdat Zuid-Afrika toch heel wat positiefs te bieden heeft.

Advies van miljardair Christo Wiese aan mensen die in Zuid-Afrika blijven: Christo Wiese, de Zuid-Afrikaanse miljardair en zakenman met aanzienlijke belangen in meer dan 40 ondernemingen, zei dat het land een groot potentieel heeft en uitstekende kansen biedt aan mensen die er blijven. De miljardair (goed voor 8,5 miljard euro) zei dat maar weinig Zuid-Afrikanen beseffen hoe gelukkig het land is. Het heeft veel uitdagingen overleefd, waaronder de Anglo-Boerenoorlog en de Apartheid. Hij zei dat de  nieuwe  regering van nationale eenheid (GNU), mogelijk gemaakt door het leiderschap van president Cyril Ramaphosa, het land weer hoop brengt. "Zelfs mensen die pessimistisch waren vóór de verkiezingen, veranderden hun mening en realiseerden zich dat Zuid-Afrika het beste land ter wereld blijft", zei hij. Hij zei dat alle landen problemen hebben en dat veel van de problemen van Zuid-Afrika gemakkelijker op te lossen zijn dan veel andere. "Het is het juiste om positief te zijn over Zuid-Afrika. 

Wiese voegde toe dat er geen betere plek is om te wonen in de wereld dan in de Westkaap, waar je een geweldig leven kunt leiden en een bijdrage kunt leveren aan Zuid-Afrika. Hij gaf ook commentaar op mensen die overwegen om Zuid-Afrika te verlaten en dat Zuid-Afrika geweldige kansen biedt voor mensen die besluiten om te blijven en hard willen werken. Hij legde uit dat de gedachte van mensen over Zuid-Afrika sterk wordt beïnvloed door wat ze van hun familie en vrienden horen. Veel positieve aspecten van het land krijgen echter niet dezelfde aandacht als de negatieve aspecten. Wiese voegde toe dat er één voorbehoud is, dat hij zijn zoon vertelde te overwegen voordat hij besloot om te blijven of Zuid-Afrika te verlaten. "Je moet accepteren dat je, zelfs als je de slimste man van het land bent, geen president kunt worden vanwege je huidskleur," zei hij. "Als je kunt accepteren dat je in wezen een tweederangsburger bent in je eigen land vanwege je ras, is het een geweldig land." 

Wiese zei dat veel mensen veel rijker werden toen ze in Zuid-Afrika bleven, en wees op de enorme kansen die het land biedt. Naast het feit dat ze er persoonlijk profijt van hebben, zei hij dat mensen die in de loop der decennia rijk zijn geworden, de kans hebben om iets terug te doen en een verschil te maken. Hij verwees naar de voormalige bankier Chris Liebenberg, die van 19 september 1994 tot 4 april 1996 minister van Financiën van Zuid-Afrika was. Liebenberg vertelde hem dat het het juiste was om te doen voor degenen die in het verleden van het land hebben geprofiteerd om iets terug te doen. "Dat is de juiste houding. We hebben nu de kans om een ​​bijdrage te leveren aan Zuid-Afrika", zei Wiese. Toen hem werd gevraagd of het voor hem makkelijker is om optimistisch te zijn omdat hij miljardair is, zei Wiese dat dit geen eerlijke karakterisering is. "Enerzijds is het makkelijker om positief te zijn als je een groot banksaldo hebt. Maar anderzijds zijn rijke mensen doodsbang om hun rijkdom te verliezen", zei hij. "Ik was optimistisch lang voordat ik miljardair was !

"Een open deur intrappen" is een bekend gezegde, dat betekent letterlijk: moeite doen om een open deur te openen die al open is. In Vlaanderen is er ook nog een andere betekenis voor "open deur": een kennismakings-dag om bepaalde specifieke zaken aandacht te geven. In Nederland praten ze in zo'n geval over "open huis".

Nu zaten wij vorige week met een ander geval van een open deur. Onze garagedeur begon plotsklaps ernstige kuren te vertonen. De loodzware houten deur ging half open en hield er toen verder mee op. Inspectie leerde me, dat er een dikke stalen kabel gebroken was, waardoor de deur niet meer te bewegen was. Nu heeft deze deur een noodvoorziening dat te allen tijde de deur handmatig geopend kan worden. Dat is me met heel veel moeite  gelukt, maar daar bleef het bij. Dicht ging de deur niet meer. Drie nachten stond de garagedeur 's nachts wagenwijd open en moesten we wachten tot een bedrijf op kwam dagen en een provisorische reparatie uitvoerde waardoor de deur in ieder geval weer open en gesloten kon worden. Maar het hele ophangsysteem was dermate ontregeld en vervormd, dat er binnenkort groot onderhoud uitgevoerd zal moeten worden. 

Afrikaans woordenboek:

Met geld speel soos 'n bobbejaan met boomblare  =  geld verkwwisteen

" Voorlopig géén logés ! "

Mijn jaarlijkse trips naar Nederland kennen meerdere doelen. Allereerst natuurlijk een weerzien met familie, vrienden en voormalige collega's. Maar er is nóg een reden: fungeren als koerier. Twee keer per jaar staat er bij mijn schoonmoeder een grote hoeveelheid bagage klaar die naar Zuid-Afrika getransporteerd dient te worden. Dat zijn grote hoeveelheden babykleertjes, dekentjes en tassen, die Sanja nodig heeft voor haar "Hug-a-Baby" project. Gelukkig voor haar en haar moeder (maar iets minder voor mij) mogen er telkens twee koffers met 23 kilogram inhoud het vliegtuig in. Thuis gekomen wordt de inhoud van beide koffers uitgespreid op het (kingsize) bed in de logeerkamer. De naam "logeerkamer" is helemaal foutief, want er kan gewoonweg niet gelogeerd worden in die kamer. "Babymaterialen-dump" is wellicht een betere naam. Voorlopig is er in ieder geval geen plaats voor logés en logees. 

Ik twijfelde over de spelling van het meervoud van logé. De website: www.onzetaal.nl  bracht duidelijkheid. Het meervoud van logé is logés, maar de vorm logees bestaat ook. Dat is het meervoud van de vrouwelijke vorm logee. De mannelijke variant logés wordt ook als gender-neutrale vorm gebruikt. 't Is maar, dat u het weet !

De bijeenkomst van onze Magistrum groep is ook een activiteit, die ik niet graag wil missen. En blijkbaar vinden mijn collega's dat ook, want al gedurende 24 jaar komen wij twee keer per jaar bijeen. Deze activiteit werd in het leven geroepen aan het einde van de twee jaar durende Magistrum cursus voor schoolleiders, die we startte begin 1999 en die we met succes afgesloten hebben in december 2000. Aanvankelijk dienden die bijeenkomsten een onderwijskundig doel, maar na ieders pensionering kregen de bijeenkomsten gewoon een plezierig doel. 

Dit jaar was dat een dag doorgebracht in het plaatsje Ravenstein. Dit stadje bleek veel bezienswaardigheden te hebben en de dag bleek tekort om alles te bekijken. Maar een rondwandeling onder leiding van een welbespraakte gids leerde ons veel over de historie en na een leerzaam bezoek aan het leerlooiermuseum weten we nu hoe vroeger leren dierenvellen veranderd werden in kleding en schoenen. De bijeenkomst in april 2025 is al weer vastgesteld en een vliegticket naar Nederland in die periode heeft Sanja voor mij al geregeld !

Tenslotte:

"Er is er één jarig" en de naam is: het orgel in de NG kerk in Montagu. 125 jaar geleden werd het trap-pijp-orgel geïnstalleerd in de kerk. Het was een geschenk van Jacob Rossouw, een welgestelde boer uit de Koo. De prijs bedroeg destijds 10 Engelse Ponden. De installatie was deel van een grondige opknapbeurt van het interieur van de kerk. Banken werden vervangen, een nieuw plafond aangebracht, er kwam een podium in plaats van een preekstoel en het nieuwe orgel was "de kers op de taart." 

Het kerkbestuur meldde daarbij: " Die orrel word gewij aan die Drieënige God tot verheerliking van Sy nooit volprese Naam. Leer en vermaan mekaar met psalme en lofsange en geestelike liedere en sing in julle hart met dankbaarheid tot eer van die Here. (Kol 3:16) Vijftig jaar later - in 1948 - onderging het orgel een revisie die uitgevoerd werd door de Kaapse firma Cooper Gill & Tomkins. De rekening bedroeg toen R. 18.500. Diezelfde firma kwam in 2016 nog een keer voor herstelwerk. Na betaling van R. 60.000 was het orgel weer dik voor elkaar. 

Afgelopen zondag was er een concert ter gelegenheid van het jubileum, waarbij professor Mario Nell de organist was. Sanja was één van de toehoorders, maar ik ben niet zo'n fan van kerkorgelmuziek. Die vind ik vaak wel erg zwaar. 

Draaiorgelmuziek is dan weer niet zo zwaar, maar is ook niet mijn ding. In Helmond is een draaiorgelmuseum met fraaie orgels. Mooi en interessant om te zien, maar, wat mij betreft, niet echt om te horen !

Afrikaans woordenboek:

praat soos 'n draaiorreltjie  =  rad van tong zijn

" Genoeg is genoeg, of tóch niet..! "

"Zuid-Afrikaners zonder schuld(en) bestaan niet", heb ik ooit horen zeggen. En dan gaat het niet alleen maar om een hypotheek. Nee, auto's staan op de eerste plaats, maar ook meubels, kleding, vakanties en dergelijke. Sinds de Covid epidemie stijgen ook hier alle prijzen flink en de lonen voor de meeste mensen niet. Rentepercentages van ruim 20 % op leningen zijn heel gebruikelijk. Hoe betaal je dan je lening af ? Daar is nu een oplossing voor, maar of het een verstandige manier is ???

De mensen, die een pensioen opbouwen, kunnen gebruik maken van het zogenaamde "Twee-pot-stelsel". Begin september is dit stelsel ingegaan en het werkt als volgt: Het die maand opgebouwde pensioen wordt in twee delen gesplitst en één deel kan opgenomen worden. Dat geldt dan zo voortaan elke maand. Door die opname wordt het later uit te keren pensioen natuurlijk aanzienlijk lager en hoe men dan rond gaat komen, "Zien we dan wel weer!"

Maar wat doet men dan nu met het opgenomen deel?

24 % geeft het geld uit aan huis en auto. 20 % betaalt er schoolgeld voor hun kinderen van. 11 % gebruikt het voor dagelijkse uitgaven en 17 % kiest voor huisverbetering. Het Twee-pot-stelsel is enigszins acceptabel als mensen de onttrekking aan hun toekomstig pensioen op een verantwoorde manier doen en zorgen, dat er genoeg geld in hun pensioenpot zit om later van te kunnen rondkomen. 

Deskundigen hebben grote twijfel of dit systeem, om het dagelijks leven op dit moment te verlichten, wel verantwoord is. Zij denken, dat de problemen gaan komen bij de toekomstige (te lage?) uitbetaling van de pensioenen !

Volgens deskundigen gaat alles in Zuid-Afrika achteruit....behalve de toename van de bevolking. Dat is één van de weinige dingen, die beslist niet achteruit gaan. Nee, de netto bevolkingsaanwas (verminderd met de overledenen) is jaarlijks meer dan een miljoen geborenen. 

Er worden wel halfslachtige pogingen gedaan om de seksueel actievelingen condooms te laten gebruiken door die gratis beschikbaar te stellen, maar het gebruik er van is zeer beperkt en wisselingen van partners is aan de orde van de dag. Het is daarom ook niet raar, dat het percentage Aids-gevallen zo hoog blijft (13 % van de seksueel actieven is daarmee besmet). De toename van geslachtsverkeer bij jeugdigen van 10 (!) tot 19 jarigen  is erg groot evenals de Aids-patiënten  in deze leeftijdscategorie. 

Het ministerie van Gezondheid is ondanks alles blij, dat het percentage Aids-gevallen landelijk daalde van 14 % naar 12,7 %, maar Dr. Angelique Coetzee van de overkoepelende Artsenvereniging zegt: " My eerlike opinie is, dat die getalle baie slegter is. Die syfers vertel nie die volle waarheid nie. Ek dink ons het 'n groter probleem as wat ons dink en ons moenie te gerus wees nie!"

Tenslotte:

Mijn korte verblijf in Nederland kende ook deze keer weer heel wat bijzondere gelegenheden. Een bezoek aan het Vincent van Gogh Village Centre in Nuenen was er daar één van. Enkele jaren geleden bezocht ik het al, maar sindsdien heeft het een gedaanteverandering ondergaan in de vorm van een grote, fraaie uitbreiding waardoor er een complete herinrichting plaatsvond. 

Van Gogh leefde in zijn tamelijk korte leven op heel wat plaatsen en ook enige jaren in Nuenen. Die laatstgenoemde periode wordt uitgebreid getoond in dit vernieuwde museum, dat een bezoek méér dan waard bleek te zijn ! 

Afrikaans woordenboek:

Eén oog in die pot hê en die ander in die skoorsteen  =  scheel zien

 

"Daar bij die molen...! "

Al enige jaren is het mijn gewoonte om op dinsdagen een behoorlijke wandeling te ondernemen. Dat gaat meestal om afstanden van 8 tot 15 kilometer. Jarenlang deed ik dat samen met Teus, een bevriende Nederlander die als "zwaluw" telkens een deel van het jaar in Nederland verbleef, maar ook enige maanden woonde in Montagu.  We liepen in het buitengebied van Montagu, maar ook in Robertson, Ashton, Klaasvoogds en andere plaatsen. Door omstandigheden verkocht Teus zijn huis in Montagu en woont nu weer permanent in Nederland en daardoor ben ik mijn wandelmaat kwijt en loop nu maar alleen de langere afstanden. 

Maar vorige week zette ik weer voet op Nederlandse bodem en heb ik natuurlijk ook contact opgenomen met Teus. Die beschikt over een fraai stukje natuurgebied aan een zijarm van de rivier de Lek. Daar hebben we zondag weer eens samen een flinke wandeling kunnen doen. We liepen onder een vriendelijk zonnetje in drie kwartier naar Lexmond om op een drukbezet terras bij te komen met een grote kop cappuccino. Daarna werd de terugtocht ingezet en bij "thuiskomst" stond de stappenteller   op bijna 7 kilometer. 

Onderweg ontdekten we een weiland met een heel bijzonder geitenras: de Nederlandse Landgeiten. Op een bordje las ik : " De Nederlandse Landgeit bepaalde eeuwenlang het gezicht van de geitenstapel in ons land. Door kruising met meer productieve buitenlandse rassen heeft de Nederlandse landgeit op het punt van uitsterven gestaan. Een groep van enthousiaste fokkers heeft het ras van de ondergang gered. Deze Nederlandse Landgeiten dragen bij aan de instant houding van het oorspronkelijke ras en zijn een waardevol cultuurhistorisch erfgoed."

Al wandelend zagen we nóg  een beeldbepalend cultuurhistorisch erfgoed in de vorm van een fraai gerestaureerde molen, die nog regelmatig in werking is. Met fraaie landschappelijke vergezichten werd het een heel andere tocht dan de bergwandelingen die we samen in Montagu en omgeving liepen, maar het betekende wel, dat ik genoten heb met volle teugen. Plannen om bij een volgend bezoek aan Nederland in april 2025 weer te wandelen zijn al gemaakt en dan zal het niet blijven bij slechts één wandeltocht !

Deze week bleef het voor mij niet bij die ene wandeling, want tijdens mijn verblijf bij familie in Nuenen hebben zwager Harrie en ik de wandelschoenen ook aangetrokken. Dat werd een niet al te lange avondwandeling in de directe omgeving. Binnen de kortste tijd liepen we vanuit mijn onderkomen langs een plaatselijke grote vijver, waar Nijlganzen met jong nageslacht onze aandacht trokken, verder ging het tot in het agrarische buitengebied. Ook daar vonden we een molen op ons pad. De duisternis begon in te vallen en de molen en de kleurrijke avondlucht zorgden voor een fraai plaatje!

Tenslotte:

Nog niet zo lang geleden schreef ik over de altijd negatieve berichtgeving over de industriestad Helmond. Maar heden ten dage is die lelijke stad van vroeger echt niet meer de stad waar negatief over gesproken werd. Oude woonwijken nabij de Heistraat zijn volledig gesaneerd. Dierdonk en Brandevoort zijn volledig nieuwe wijken met voornamelijk huizen in de hogere prijsklasse. 

Verder worden fabriekspanden verplaatst naar industrieterreinen en de vrij komende gronden werden en worden bebouwd met nieuwbouw, veelal is dat hoogbouw. Momenteel verrijzen er veel appartementencomplexen langs de inkomende weg Europalaan/ Traverse en het meest recente nieuwbouwproject wordt momenteel gerealiseerd aan de kanaalkade. 

Hier komen maar liefst 8 appartementengebouwen aan de rand van een fraai wandelpark. Het lelijke eendje begint langzaam maar zeker een mooie zwaan te worden ! 

Afrikaans woordenboek:

Hy het nie al sy varkies op hok nie  =  Hij is niet goed wijs.