" Verkykerskop "

Via allerlei media weten we, dat de prijzen op de huizenmarkt in Nederland flink de pan uit rijzen. Voor 250.000 euro koop je nog nauwelijks iets. Voor dat bedrag koop je in Zuid-Afrika een heel dórp. In het digitaal tijdschrift Voertaal staat een artikel over het dorp Verkykerskop, een 25 inwoners tellend plaatsje nabij Harrismith in de Vrystaat. "As jy moeg is vir die lewe in die stad, kan jy nou vir jou 'n hele dorp in die Vrystaat koop. Die gelukkige koper sal onder meer 'n algemene handelaar, oorspronklike meule, vyfslaapkamer-gastehuis, 'n kerkie, koffiewinkel, drankwinkel en selfs 'n haarsalon ryker wees." Het dorpje zal op 7 en 8 juni op een openbare veiling verkocht worden en er is blijkbaar veel belangstelling voor. Ook al zijn er maar 25 inwoners, tóch zijn er door de jaren heen al duizenden bezoekers geweest. Er worden ook nog 700 antieke meubelen, een benzinepomp en antieke reclameborden geveild.

 

De huidige eigenaars zijn Math en Beth Hoffmann. Zij kochten het plaatsje 14 jaar geleden, maar zijn nu op een leeftijd, dat ze het tijd vinden voor een nieuwe eigenaar. Zuid-Afrika zit te springen om investeerders. Ik weet, dat Nuenense familieleden verhuisplannen hebben. Dit lijkt me echt iets voor hen. Mochten zij geïnteresseerd zijn en "héél veel voor heel weinig" willen kopen, moeten ze maar eens kijken op de website: www. verkykerskop.co.za/ auction-home !

Ik kijk elke dag wel even op Facebook en twee sites hebben mijn grote belangstelling: "Geldrop, toen en nu" en "Geldrop, zoals het was". Ook al ben ik al lang weg uit Geldrop; mijn belangstelling voor mijn geboortedorp blijft. Vorige week zag ik daar foto's van een aantal karakteristieke gebouwen aan de Nieuwendijk die onder de slopershamer verkeren. Als lagere school-leerling kwam ik er elke schooldag langs op weg naar de Nazarethschool en weer naar huis. Het vroegere pand van De Gruyter, dameskledingzaak Maison Diny (we spraken het uit als majson diny, want pas in de vijfde klas kregen we Franse les) en verder zaten er o.a. een fotozaak, Chinees restaurant en loodgietersbedrijf van Stratum. De hele rij gaat tegen de vlakte. "Van het oude Geldropse centrum is nog maar weinig over", klagen meerdere lezers. Eén persoon verwacht, dat binnenkort zelfs de Brigidakerk wel zal moeten verdwijnen voor nieuwbouw !

Tenslotte:

Het echtpaar Kobie en Elnette Viljoen is eigenaar van "Villion Wines" in Botrivier in de West-Kaap. Zij praten regelmatig met collega-wijnmakers onder elkaar over de naamgeving, etikettenontwerp, verpakkingen enzovoort. Laatst vroeg een wijn-importeur van Zuid-Afrikaanse wijnen, waarom men bijna altijd de Fransen navolgt en niet kiest voor een specifieke Zuid-Afrikaanse benadering en naamgeving. Het echtpaar zag wel iets in deze opmerking en begon na te denken hoe namen te kiezen zonder uit te komen bij de altijd gebruikte Afrikaanse dieren. Kobie was van jongs af aan al geïnteresseerd in taal en samen begonnen zij humoristische Zuid-Afrikaanse namen te bedenken. Zo kwamen zij bij: Karnuffel, Skobbejak, Bullebak, Rabbedoe, Vabond en Sarel Seemonster. Nu had men de namen en moesten er passende wijnsoorten bij gevonden worden. Zo ontstond: "Rosa, Rabbedoe Rosé, Jo Vabond Chenin Blanc, Zak Skobbejak Shiraz, Ben Bullebak Merlot en Sarel Seemonster Sauvignon Blanc". Viljoen zegt: " So, wyn hoef nie altyd so ernstig te wees nie. Ons kan ook maar so bietjie ontspan en dit met goeie wyn en 'n glimlag op ons gesig."  Jammer genoeg zit heel Zuid-Afrika dankzij minister Dlamini-Zuma momenteel wederom in een lockdown wat alcoholische dranken betreft, maar over hopelijk niet al te lange tijd kan iedereen deze wijnen eens uitproberen (www.villionwines.com) !

Afrikaans woordenboek:

'n algemene handelaar  =  een winkel van sinkel

"Woef, de leenhond ! "

"Nederlanders staan tou om 'n woef te leen om die aandklokreël te omseil" Dat staat te lezen in Die Burger van vorige zaterdag. " Nederlanders sien egter 'n geleende hond as die perfekte oplossing om wettig op straat te wees." In Nederland is het niet ongewoon, dat mensen soms een hond lenen of huren wanneer het permanent hebben van een hond - bijvoorbeeld door huisregels - niet mogelijk is. Honden-uitleen-bedrijfjes schieten als paddenstoelen uit de grond vanwege de avondklokregel. Het bedrijf "Match een leenhond" zag de paar aanvragen per week nu oplopen tot wel tien per dag. De situatie  in Zuid-Afrika is precies omgekeerd. Door de Covid-pandemie zijn miljoenen mensen hun werk kwijt en nu zitten de dierenasiels overvol doordat veel diereneigenaars hun hond(en) en katten niet meer kunnen onderhouden. Voor veel mensen is er niet eens genoeg eten op tafel voor de mensen zelf en daar worden hun huisdieren helaas in grote aantallen het slachtoffer van !                           

                                                         

Waar is de beloofde solidariteit ?

Vooraf werd er door de Eerste Wereldlanden beloofd om bij de toedeling van vaccins solidariteit te betrachten met de arme en minder rijke landen. Een groot aantal landen is al begonnen of zelfs bijna klaar (Israel) met vaccineren terwijl Derde Wereldlanden nog geen vaccins hebben. Op 15 januari schreef journaliste Fatima Hassan op de Daily Maverick-site, dat wereldwijd al 39 miljoen doses vaccin geleverd waren. In armere landen waren er 2 weken geleden nog slechts 25 personen gevaccineerd. Heel het Afrikaans continent heeft nog geen vaccinatieprogramma, grotendeels omdat er geen vaccin voorhanden is en de verwachting - of beter gezegd de vrees - is, dat het wel 2023 gaat worden vooraleer Afrika voldoende beschermd kan zijn.  Er is ook veel te doen over de prijzen per vaccin. Moderna vraagt $ 18 per dosis aan de EU-landen. Pfizer rekent $ 12 en J&J $ 8,50. AstraZenica vraagt slechts $ 1,50, maar in plaats van die $ 1,50 voor EU-landen moet Zuid-Afrika $ 5,25 per dosis betalen. Over solidariteit gesproken !

Tenslotte:

Nog meer "hondenpraat". Sanja bracht bij haar terugkeer uit Nederland een puzzelboekje mee. Haar moeder was daarin al met het invullen begonnen, maar wist de diverse soorten opgaven niet helemaal of helemaal niet op te lossen. Zij kent mijn taalkundige kennis en nu mag ik de moeilijke puzzels tot een goed einde brengen. Normaal gesproken blijf ik ver van dit soort vermaak, maar nu het hier zo heet is, heb ik tijd genoeg om wat hersenpijniging te doen. Bij één van die puzzels stuitte ik op het begrip: "hondsdagen". Voor mij een totaal onbekend en nooit gehoord woord. Sanja noemde de naam meteen en ook een andere Nederlander, die niet echt uitblinkt in taalkennis, kende het woord. Voor mij reden om te googelen. Het is de tijd tussen 20 juli en 20 augustus. Deze vier weken staan vanouds bekend als de warmste periode van het jaar. Met "hondenweer" heeft het woord niets te maken. Het is juist omgekeerd. We moeten terug gaan naar de tijd van het oude Egypte. Op een bepaald moment was daar 's ochtends de ster Sirius te zien. Sirius was de hoofdster van het sterrenbeeld Canis Major, wat Grote Hond betekent. Sirius was volgens de Griekse mythologie de hond van de jager Orion uit Thebe. Toen Orion overleed ging hij samen met zijn hond naar de hemel en kreeg daar een plek aan het firmament. De hondsdagen begonnen dan ook op het moment dat de heldere ster Sirius tegelijk met de zon opkwam en daardoor niet te zien was. 

De Egyptische boeren maakten zich zorgen over de lage waterstand van de rivier de Nijl en waren bang, dat Sirius uiteindelijk niet meer zou terugkeren om de start van de Nijlvloed in te luiden. Als de ster Sirius uiteindelijk toch aan het firmament verscheen, brak er grote vreugde uit in agrarische kringen langs de Nijl en vierde men feest !                                                               

                                   Afrikaans woordenboek:

                                  tou staan = in de rij staan

"Duiwelskassie ! "

5 Januari 2021 was een datum, die belangrijk was voor de Zuid-Afrikaanse TV-historie. Op 5 januari 1976 - nu 45 jaar geleden - startte de TV met de eerste uitzendingen. Op die datum sprak de allereerste omroeper Heinrich Marnitz de volgende woorden: "Die land het so te sê tot stilstand gekom. Almal was voor die TV en die strate was leeg, buite skares mense wat nie 'n eie TV had en nu deur winkelvensters na TV skerms gekyk het." Zuid-Afrika kreeg veel later dan de meeste andere landen daadwerkelijk TV. Al in 1929 werd TV gedemonstreerd, maar de regering was er absoluut op tegen en zelfs in 1970 sprak Dr. Albert Hertzog van de Herstigte Nasionale Party over het "Duiwelskassie." Het voordeel van de late start was wél, dat men hier gelijk kon starten met kleuren TV. 

Ook in Nederland zag men al in 1929 de introductie van de TV door de Duitse professor Karolus, leidinggevende van het bedrijf Telefunken. De eerste uitzending was er al in 1930 en het Eindhovense bedrijf Philips leverde de zendinstallaties. Het beeldscherm van de TV was slechts 30 x 30 cm en er konden slechts 20 mensen gelijktijdig kijken. Pas in 1949 was er in Nederland de officiële introductie en in 1967 kwam er kleuren-TV met het bekende veelkleurige testbeeld !

Door Corona ging mijn langeafstandswandeling in maart 2020 in Noord-Engeland niet door. Ik kon gelukkig  alle reserveringen doorschuiven naar september, maar die datum bleek ook niet haalbaar. Dan maar opschuiven naar maart 2021 in de verwachting, dat Corona tegen die tijd wel de wereld uit zou zijn. Het einde van januari nadert en er dient naar mijn mening een wonder te gebeuren wil het in maart zodanig veranderd zijn, dat reizen van Zuid-Afrika via Nederland naar Engeland zonder covid-test en/of quarantaine mogelijk zal zijn. Als de situatie niet sterk verandert zal ik eerst in Zuid-Afrika getest moeten worden en drie dagen later volgt test twee in Nederland om naar Engeland te kunnen reizen. In Engeland moet ik dan halverwege mijn wandeling test drie ondergaan om een paar dagen later naar Nederland te kunnen gaan. Dan ben ik nog slechts 2 dagen in Nederland en moet daar in die zeer korte periode al weer getest zijn om naar Zuid-Afrika te mogen afreizen. Vier covid-testen in twee weken is al een probleem, maar als ik ook nog ergens in quarantaine moet, loopt minstens een groot deel van mijn reisplan mis. Mocht ik in Nederland of in Engeland zelf een corona-besmetting oplopen en in een ziekenhuis terecht komen, dan zal mijn Zuid-Afrikaanse ziektekostenverzekering Discovery de gemaakte kosten zeer waarschijnlijk helemaal niet vergoeden vanwege een negatief reisadvies van de Zuid-Afrikaanse overheid. Is er nog één lezer van mijn verhaal, die verwacht dat mijn reis in maart 2021 kan doorgaan ?

Tenslotte:

Zoals ik vorige keer al meldde, bracht Sanja ongeveer 53 kilo bagage mee terug van haar verblijf in Nederland en een niet onbelangrijk deel was bagage voor mij zelf. Naast mijn nieuwe motorjas en motorlaarzen kwam er ook een kistje met 50 sigaren uit één van de koffers. Ik had het voornemen om te proberen hier mee uit te komen tot ik zelf in maart naar Nederland zou gaan om daar dan mijn slag te slaan en mijn voorraad weer aan te vullen. Met alle nieuwe Corona-perikelen is het intussen zeer twijfelachtig of mijn plan gaat lukken. Als ik niet naar Nederland kan gaan, blijf ik ook verstoken van een maaltijd bij de Chinees en ook kroketten, frikandellen en bamischijven zal ik moeten ontberen. Eén troost is er echter: In de badplaats Hermanus aan de Indische Oceaan is er het restaurant Dutchies en op de menukaart staat een "Dutch Special", die bestaat uit twee vleeskroketten met brood en mosterd. Woensdag reden we met ons uitgedunde motorgroepje (180 km) naar Hermanus om na de voortreffelijke lunch nog eens zo'n zelfde afstand terug naar huis af te leggen.  Een heel gedoe om twee snacks te verorberen, maar dit soort lekkers kent men nauwelijks in Zuid-Afrika !

                                         

 Afrikaans woordenboek:

frikkadelle  =  gehaktballen

" Ik ga op vakantie en neem mee..."

Dit memoriseer-spelletje deden we op de basisschool wel eens met de kinderen. "Ik ga op vakantie en neem mee..." en dan kwam er een steeds groeiende lijst van spullen, die meegenomen konden worden als je op vakantie ging. Bij Sanja gebeurt altijd het omgekeerde: "Ik kom terug van vakantie en breng mee..." Als zij naar Nederland gaat, vertrekt zij met bijna lege koffers en komt met overvolle koffers weer terug naar huis. Dat gebeurde ook nu weer. Eén van de pluspunten van het vliegen met maatschappij Emirates is, dat je twee koffers met elk 23 kg + 7 kg extra-bagage in het handbagagekoffertje mag meenemen. 53 kg in totaal dus en nóg bleek dat onvoldoende te zijn en moest er nog meer dan 20 kg achterblijven. Eén koffer was volledig gevuld met babykleertjes voor Sanja's Hug-a-Baby-project. (Tijdens de lockdown in maart en april is er hier naar verwachting weer "flink gewerkt" aan de toch al grote bevolkingsgroei). 

Daarnaast lag er ook nog nieuwe motorkleding van mij in Nederland en daar was geen plaats voor in de koffers. Die spullen lagen er al van november 2019 en zouden er nog langer moeten blijven. Gelukkig redeneerde Sanja volgens het principe: "Kan niet, kan tóch" en trok motorjas en motorlaarzen gewoon zelf aan. Zo gekleed stapte ze Schiphol binnen. De douaneman bekeek haar wel wat argwanend, maar liet deze "Ma Flodder" toch doorgaan. Nu beschik ik eindelijk over mijn nieuwe uitrusting dankzij de inventiviteit van vrouwlief. Als gebaar mijnerzijds mag ze nu binnenkort weer een keertje mee achterop mijn motor !

Mijn zus en zwager lazen in het Eindhovens Dagblad van 3 december een artikel over een boekje geschreven door voormalig inwoner van Geldrop: A.F.Th. van der Heijden. Hij schreef deze slechts 69 pagina's tellende novelle (over een moord, die écht in Geldrop ooit plaats gevonden had) speciaal voor het project: "Het Vanderheijdenhuis". Op de website beschrijft de Stichting "De Tandeloze Tijd" hun streven naar een literair-cultureel centrum in een deel van het voormalige klooster Mariënhage in Eindhoven. De Paters Augustijnen hebben dit markante gebouw verlaten en momenteel gebruik DELA een deel als hoofdkantoor, maar er is voldoende ruimte voor het A.F.Th.van der Heijden-project. Van der Heijden wordt algemeen beschouwd als één van de prominentste schrijvers van Nederland en medebepalend voor de moderne Nederlandse literatuur. Het is de bedoeling, dat in Het Huis het verhaal van de schrijver verteld en getoond wordt. 

Verder is er een bibliotheek, een filmzaal, bookshop, café, leestafel, centrum voor educatie, studie en debat. In de loop van 2021 beginnen de 3 miljoen kostende aanpassingen van het gebouw en op 15 oktober van dit jaar gaan de deuren definitief open mede omdat de schrijver die dag de leeftijd van 70 jaar bereikt. Met nadruk wijst de stichting erop, dat het niet gaat om reclame te maken voor A.F.Th. (hij heeft dat niet nodig). Wij vormen een groep liefhebbers die in Eindhoven een aansprekend centrum met aandacht voor taal en literatuur mogelijk willen maken !

Tenslotte:

Het gezegde: "Water naar de zee dragen" betekent: een zinloos karwei uitvoeren. Dat gevoel heb ik sinds enkele weken, want ik moest al na twee en een half jaar ons zwembad opnieuw helemaal leeghalen. De met veel moeite destijds aangebrachte verf liet op veel plaatsen los en al die bladderende verfdeeltjes zorgden voor verontreinigd en zelfs ronduit smerig water. Het bad zag er na de renovatie weer prachtig uit. Helaas, niet voor lang. De renovatie was dus zinloos werk geweest. Dit kun je typisch een geval noemen van "water naar de zee gedragen" ook al ging het water niet naar de zee, maar verdween het in de tuinborders, zodat de planten er tenminste nog iets aan hadden. Op 18 januari verwachten we een Kaaps bedrijf, dat de resten oude verf professioneel gaat verwijderen en vier nieuwe lagen epoxy-verf wil aanbrengen. Hopelijk zullen die lagen het heel wat langer volhouden en kan ik spoedig beginnen met "water naar het zwembad dragen!"

Afrikaans woordenboek:

Met 'n hand vol vlieë sit  = voor niets gewerkt

 

" Trammakassie "

Volgens taalkundig professor Hein Willemse (Die Burger, 30-12 ) is er geen samenleving waar het woord: "dankjewel" - of een gelijkaardig woord - niet gebruikt wordt. Afrikaans sprekende Zuid-Afrikanen spreken van "baie dankie". Maar dit land heeft elf gelijkwaardige talen en dus ook heel wat verschillende woorden om dankbaarheid uit te drukken. In de Nguni-taal spreekt men van "ngiyabonga" of ook wel: "enkosi". Sotho-sprekers daarentegen zeggen: "ndza khensa". De Venda gebruiken: "ndo livhuma" en zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Een Afrikaans woord, dat dreigt verloren te gaan, is "trammakassie", afgeleid van het Maleise  "terima kasih (banyak)". Dit betekent wel meer dan eenvoudig: dankjewel. Men bedoelt bij deze uitdrukking ook liefde, toegenegenheid of zorg. In de Kaap spreken nog wel mensen een verbastering van het Maleis door "banyak" te vervangen door "baie" en dan spreekt men van "baie trammakassie". Dus  men ontvangt baie zorg, liefde of toegenegenheid. Willemse maakt een vergelijking met de ziekte de Pest. 

Nu ons leven al bijna een jaar beheerst wordt door covid-19 spreken we regelmatig onze dank uit richting het verzorgend personeel. Iets, wat ten tijde van de Pest ook gebeurde. Nu de levens van zovelen afhankelijk zijn van de zorgverleners mogen we rustig spreken van "baie trammakassie !

Een Zuid-Afrikaans lid van ons motorgroepje kwam enige maanden geleden bij ons met een "Snip", het welbekende briefje van honderd gulden. Zij vroeg zich af of dit oude bankbiljet nog enige waarde heeft en ingewisseld kan worden. Googelen op de site van De Nederlandse Bank leverde een positief antwoord op: 

Inwisselbaar voor euro's tot 2032 en dat geldt voor alle bankbiljetten met uitzondering van het "Vijfje", dat tot 2025 omgewisseld kan worden. De NMB hanteert als omwisselkoers: 1 euro = 2,20371 gulden. Voor 100 Gulden krijg je dus ongeveer 45 euro. Op de website "plusonline/betalen/eu1-is-al-lang-geen-2,20gulden-meeer-waard", vond ik een interessant artikeltje over de waarde van de destijdse gulden t.o.v. de huidige euro: De euro van nu heeft door inflatie minder koopkracht dan de euro van 2001. Als de koopkracht van de euro daalt, zou de koopkracht vaan de gulden ook gedaald zijn, want ook zonder euro zou er inflatie geweest zijn. Door de euro nog steeds terug te rekenen naar de gulden van 2001 (1 euro = 2,20371 gulden), rekenen we ons arm.  Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) heeft een rekenprogramma dat de koopkracht van vandaag omrekent naar het verleden en terug. Rekening houdend met de inflatie van euro én gulden is volgens IISG de omrekenkoers niet meer 2,20371 maar 1,8830. Ik heb ons motorclub-lid aangeboden om bij een bezoek in Nederland de Snip om te wisselen, maar door de corona-pandemie is dat nog  niet mogelijk geweest. Ik neem aan, dat ik dat vóór 2032 nog wel kan doen !

Tenslotte:

Er is in Zuid-Afrika nogal wat ophef ontstaan over de uitslag van de Nationale Loterij. Op 2 december vond de trekking plaats en genummerde balletjes bepalen over winst - of voor de meeste deelnemers - niets. De hoofdprijs inclusief de Jackpot bedroeg 114 miljoen Rand (6.500.000 Euro). De bedoeling is om 5 getallen goed voorspeld te hebben om winnaar te zijn. Maar wie ook nog de zogenaamde "Powerball"  goed heeft, wint de Jackpot. De uitkomst van de trekkingsnummers was enigszins verrassend, want de winnende nummers waren: 5-6-7-8-9 en Powerball-getal was 10. Heel bijzonder en toch ook wel heel toevallig. Zeker, toen bleek, dat 20 personen  dit compleet goed geraden hadden (kwam nooit eerder voor). Elke winnaar kreeg het lieve sommetje van 5,4 miljoen Rand (320.000 Euro). De organisatie twitterde direct na de uitzending: "Van harte gefeliciteerd. Deze serie van winnende nummers mag onverwacht lijken, maar wij hebben veel spelers, die dit soort opvolgende nummers kiezen". Natuurlijk kwam er veel commentaar van mensen, die dit te toevallig vinden en fraude vermoeden. Een woordvoerder van de National Lottery Commission kwam enkele dagen later met de mededeling, dat er een onderzoek ingesteld zou gaan worden ! 

Afrikaans woordenboek:

Kaarte en kanne maak arm manne  =  Gokken en drank veroorzaken armoede

" Veel geschreven, maar tóch niet gebleven "

Iemand, die veel geschreven heeft is zeker wel Francis Brett Young. Of hij tussen 1900 en 1954 al zijn verhalen en gedichten eerst met een pen uitgeschreven heeft, weet ik niet, maar dat hij een uiterst productieve schrijver was, staat wel vast. 34 Boeken schreef hij in totaal in de periode 1916 - 1954. Daarnaast nog een tweetal boeken met gedichten en verder vele publicaties in tijdschriften en brieven aan vrienden en "vijanden". Bij de koop van ons huidige huis in 2011 kregen wij van de verkopers interessant materiaal van Francis Brett Young in handen. "Behorend bij dit huis", werd ons verteld. De schrijver woonde per slot van rekening van 1948 tot zijn overlijden in 1954 in dit huis. Onder andere kregen wij wij 4 romans in  bezit. 

Enkele weken geleden ontdekte ik op E-bay een aantal oorspronkelijke boeken van de Engelse legerarts/schrijver en met prijzen van 4 tot 7 Britse Ponden kon ik vier boeken niet laten staan, bestelde ze en had ze binnen een week in mijn bezit. De vervoerskosten per koerier uit Engeland bedroegen heel wat meer dan de boeken zelf, maar ik verdubbelde wél mijn hoeveelheid boeken van FBY, die duidelijk niet karig was met zijn schrijfwerk, gezien de omvang van de vier boeken, die respectievelijk 255-485-609 en 873(!) pagina's omvatten.  Dat betekent 2222 bladzijden leesplezier. Eén boek bleek zelfs voorzien te zijn van een originele handtekening van de schrijver. Mijn aanwinsten komen goed van pas in deze Coronatijd, waar we geacht worden veel thuis te blijven !

Een zichtbaar emotionele president Cyril Ramaphosa heeft Zuid-Afrika dinsdag teruggeplaatst op vlak 3 van de inperkingen om een tweede golf van Covid-19 besmettingen te stuiten, die dreigt om 's lands gezondheidsstelsel  te overweldigen. De nieuwe maatregelen gelden tot 15 januari en zullen dan worden herzien. "Ons het ons waaksaamheid verslap en nou betaal ons die prys daarvoor" heeft hij gezegd. "Ons dra nie maskers nie, ons was nie hande nie en ons behou nie 'n gesonde afstand nie". Maar het zijn niet uitsluitend Covid-patiënten die de ziekenhuizen en de gezondheidszorg in het algemeen belasten: "Oortollig drankmisbruik dryf ook traumagevalle by hospitale: skietwonde, messteke en verkeersongelukke sorg ook vir oorvolle hospitale". Sinds Eerste Kerstdag zijn er meer dan 50.000 mensen positief getoetst. De ingrijpendste gevolgen van plaatsing in vlak 3 zijn: De avondklokregel geldt van 21.00 uur 's avonds tot 06.00 uur 's morgens. Er mag geen alcohol meer verkocht en in het openbaar gedronken worden. Bijeenkomsten en vergaderingen mogen niet (binnenshuis) gehouden worden en bij begrafenissen mogen niet meer dan 50 personen aanwezig zijn. Mondmaskers moeten verplicht gedragen worden in openbare ruimtes. Iedereen, maar zeker bejaarden en mensen met onderliggende gezondheidsproblemen moeten hun contacten zo veel mogelijk beperken. Of alle mensen deze regels braaf gaan opvolgen is niet waarschijnlijk. Zeker nu er een vaccin is, maar het land is nog helemaal niet klaar om te vaccineren en naar verwachting komen de eerste vaccins niet voor het midden van het komend jaar. Dan moeten nog 60 miljoen mensen ingeënt worden !                                                     

Tenslotte: 

Sanja slaagde er zonder grote problemen in om in Nederland te komen, maar moest na aankomst wel in vrijwillige quarantaine. Gezellig met "moeders" er op uit trekken, was er dus niet bij, maar zij heeft wel haar moeder kunnen helpen en gezelligheid kunnen bieden. De eerste week van haar verblijf zit er op. Een bezoek aan haar vader staat op beider verlanglijstje. Hopelijk kan zij met nog één week te gaan,  nog wat prettige dingen ondernemen (sigaren kopen bijvoorbeeld😜), ook al is er in Nederland nogal veel verboden en is voorzichtigheid geboden. 

Het is vandaag de laatste dag van het zeer bijzondere jaar 2020 en nu Sanja er niet is en er hier de avondklokregel ingesteld is, ga ik vanavond maar in mijn eentje een toast uitbrengen op een nieuw en hopelijk prettiger 2021. Helaas zonder een oliebol, appelflap of worstenbroodje te nuttigen. Vroeg naar bed gaan is natuurlijk ook een optie !                                              

Afrikaans woordenboek:   

Uit die boekie praat  =  geleerde woorden gebruiken

" Wie schrijft, die blijft "

In Die Burger van vorige week donderdag stond een column van journalist Emile Joubert met als aanhef: "Kan jy nog met die hand skryf ?" Hij beschrijft daarin  de tijd waarin hij zijn berichten nog met de hand schreef. Vaak gebeurde dat in een opschrijfboekje of op een kladje papier.  Geklieder met vulpennen en daarna balpennen, die lekten en zorgden nogal eens voor onuitwisbare  inktvlekken in overhemden. Hij vraagt zich in zijn column af of er nog mensen zijn, die met de hand brieven en teksten neerpennen. 

Van totaal onleesbare doktersvoorschriften tot het kunstzinnig Middeleeuws monnikenwerk; het was allemaal handwerk. De jonge mensen van nu weten niet meer wat schrijfwerk met de hand betekent. In mijn jonge leerkrachtentijd kregen de kinderen elke dag een half uur schrijfles en nóg veel vroeger moest ik van broeder Evaristus met mijn rechterhand schrijven ook al was ik compleet links(handig). Waren  al  mijn inspanningen dan  verspilde  energie ? 

Nee, beslist niet voor mij. Oefening baart kunst. Elke week bedenk ik een tekst voor mijn weblog en die schrijf ik vooraf volledig met een balpen in een schrift met  lijntjespapier.  Sanja vindt dat maar tijdverlies en een absoluut overbodig iets, maar ik blijf volhardend in mijn schrijfmanieren. Zeker, nu ik in het artikel van Emile Joubert het volgende lees: " Hoe skaarser dit raak, hoe meer bewonder ek diegene wat steeds 'n samehangende reeks letters in vloeibare sinne kan neerpen. Danksy die tegnologies gedrewe proses van menslike evolusie is 'n gepende geskrif deesdae skaarser as 'n tiener sonder selfoon-data. 'n handgeskrewe brief toont sorg, moeisaamheid en trots van die skrywer se kant. " 

Sanja leefde de laatste dagen tussen hoop en vrees. Na lang gewacht te hebben met het boeken van een reis naar Nederland, leek de weg vrij en hakte zij de knoop door: de boeking werd een feit. Normaal gesproken zorgt dat voor rust bij haar, maar deze keer niet. Voortdurend werden de ontwikkelingen rond besmettingen en verplichte testen in de gaten gehouden en maandag reed zij naar Worcester om bij Pathcare een coronatest te ondergaan. Twee keer een uur reizen, een wachttijd (buiten staand) van ruim twee uur en een test van vijftien minuten. Na bijna vijf uur kwam ze "gaar" thuis en begon het wachten. Binnen maximaal 48 uur moest zij haar uitslag krijgen, maar in het weekend werden de geluiden steeds luider, dat er een totaal vliegverbod zou komen en daarbij werden steeds - naast het Verenigd Koninkrijk - ook Nederland én Zuid-Afrika genoemd. Dinsdag kwam de minister echter met het verblijdende nieuws, dat personen - ook uit Zuid-Afrika - weer welkom zijn op Schiphol. Een quarantaine-periode dient er dan wel te volgen. Woensdagochtend kwam per email de covid-test uitslag en Sanja bleek negatief getoetst te zijn. Ogenblikkelijk daarna heeft zij ingescheckt en donderdagmiddag om 13.00 uur breng ik haar naar CapeTown International Airport. Voor onze jonge hond begint elke nieuwe dag 's ochtends omstreeks 06.00 uur en veroorzaakt zo toch al een enigszins korte nachtrust, maar de covid-situatie zorgde van maandagavond tot donderdagochtend voor veel te weinig slaap en heel veel onrust. 

Tenslotte: 

Onze Tinka is werkelijk een schat van een hond, maar het is ook "een handvol". Zoals ik eerder al meldde, weten we niet veel van haar verleden, maar dat zij geleerd heeft om voor haar zelf te zorgen en overal zelf voedsel moest zien te vinden, is ons intussen wel duidelijk. Wat etenswaar betreft is er niets veilig. Dat ondervond Sanja vorige week dinsdag weer eens. Zij had 's morgens een vuilniszak klaar gezet. Toen zij even later naar buiten kwam om die zak aan de straat te zetten, was Tinka al druk bezig geweest om de inhoud grondig te inspecteren en datgene wat nog eetbaar was, was verdwenen. Rommel maken kan ze goed. Nu moeten we haar nog leren om die rommel ook nog op te ruimen !

Afrikaans woordenboek:

'n appeldammer = iemand zonder beschaafde opvoeding en goede manieren