" Kerk in oorlogstijd "

In het boekje "Nog Stories oor Montagu en sy Mense" schrijft  Heinie Heydenrych ook over de NG-kerk ten tijde van de Anglo-Boereoorlog: "Heel wat skade is gedurende die Anglo-Boereoorlog aan die kerkgebou aangerig toe die Britse besettingsmag op die dorp vir militêre doeleindes van die kerk en die kerksaal gebruik gemaak het. Eers laat in 1904 is die skade herstel, maar die kerkraad moes daarvoor die hand diep in sy eie sak steek". 
Tijdens de kerkenraadsvergadering van 26 oktober 1901 las commandant Huntley van de bezettingstroepen, twee brieven met bevelen voor, waarin het gebruik van de kerk en de kerkzaal opgeëist werd. Alle godsdienstoefeningen werden tot nader order verboden. De commandant was wel bereid om op zondagen de sleutel te overhandigen, zodat er dan diensten konden plaatsvinden. De Britten waren vooral geïnteresseerd in de kerktoren, omdat vandaar uit het hele dorp bespied kon worden.

Om het zicht nóg beter te maken, werd aan de Badstraat-kant de wijzerplaat van de kerkklok naar beneden gegooid, die daarbij zwaar beschadigd werd. Door de ontstane opening had men beter zicht en kon er ook op de vijand geschoten worden. In Notulen van 1902 staat vermeld, dat ook de kerkramen grote schade opgelopen hadden en deels vervangen moesten worden. In februari 1903 waren de militairen vertrokken en kon het nodige herstelwerk een aanvang nemen ook al moest er nog gewacht worden op financiële compensatie. Een eis ten bedrage van 215 Engelse Ponden werd ingediend. Dat betekent, dat er zware schade aangericht was, want het kerkgebouw was verzekerd voor 2000 Pond. 10,75 % van de waarde betekende dus heel veel schade. Er moest zelfs een gang naar het Parlement gedaan worden om uiteindelijk slechts 50 Pond vergoed te krijgen !

Het zijn moeilijke tijden voor ons allemaal. De een heeft gebrek aan voedsel, de ander gebrek aan geld en grote groepen hebben gebrek aan allebei. De NG-kerk heeft gedurende de afgelopen drie maanden bijna dagelijks voedingsprojecten georganiseerd om hongerige monden in Montagu en meer speciaal de wijk Ashbury te vullen. Maar de kerk heeft zelf nu al twee maanden geen kerkgangers meer in de kerk gezien en men mist daardoor het collectegeld. Daarom organiseerde men een pannenkoeken-actie. Vrijwilligsters - waaronder Sanja - stonden uren in de keuken om samen zo'n 1.000 exemplaren te vervaardigen. Voor vijf Rand per stuk zijn de flensjes aan de man of vrouw gebracht. Netto-opbrengst voor de kerk dus R. 5.000 = 250 Euro. Voor Nederlandse begrippen misschien niet zo veel, maar hier is het een aanzienlijk bedrag. Voor ons zelf hebben we er ook enkele gekocht en hoewel ik nooit een echte fan van dit voedsel was (behalve als mijn moeder de pannenkoek versierde met Mierlose zwarte kersen), heb ik ze zaterdag - samen met erwtensoep en brood - met smaak opgegeten. Sterker nog; ik begin ze zelfs lekker te vinden. Op korte termijn zal ik echter geen pannenkoeken meer opgediend krijgen, want Sanja kan voorlopig geen pannenkoek meer zien !

Tenslotte:
Onze vernieuwde voortuin is klaar.  Vanaf maandag hadden de tuinlui het nog gezonde gras uitgestoken en gelegd op plaatsen waar nauwelijks nog gras stond. Daarna begon men met het bouwen van de lage klippenmuurtjes. Knap werk, want de totale lengte was 54 meter en een groot deel van de stenen moest passend gemaakt worden  Bijzondere vetplanten kregen een opvallend plekje in het middendeel, waar ook een Zimbabwe-beeld werd geplaatst. Ik heb er ook nog een spotje bij gezet, zodat het beeld 's avonds mooi verlicht wordt. Donderdagochtend werd - als laatste onderdeel - de hele tuin van een flinke laag compost voorzien en na enig poets- en opruimwerk vertrokken de werkers.Weer een deel van onze grote tuin verbeterd en verfraaid !

Afrikaans woordenboek:

'n grasweduwee  =  een vrouw, wier man tijdelijk afwezig is