" Sheilam "

Al sinds een aantal jaren loopt een groepje Nederlanders op vrijdag wandelroutes in Montagu en in de naaste omgeving. Aangezien alle leden de 65 gepasseerd zijn, beperken we de looptijd tot één of anderhalf uur, waarna we afsluiten op het terras van The Pastry Place waar we op adem komen, wereldproblemen oplossen en genieten van een cappuccino en een gebakje. 

Vorige week bestond ons groepje  uit slechts twee lopers omdat drie leden op vakantie waren. Dat gaf de twee wél aanwezigen de gelegenheid om te kiezen voor een heel bijzondere route. Het werd "Sheilam", de cactus- en vetplantenkwekery in Klaasvoogds. Beide lopers zijn namelijk erg geïnteresseerd in deze plantensoorten. Op een terrein van meerdere hectaren staan maar liefst ruim 2000 soorten en het bedrijf wordt beschouwd als het best gesorteerde bedrijf ter wereld. Onze beschikbare tijd van één uur bleek veel te kort om alles goed en op ons gemak te bekijken, maar een geslaagde wandeltocht was het wel. 

Tijdens de wandeling zag ik een heel bijzondere vetplant. Daar wilde ik er drie van kopen. Mijn medeloper kende de plant en hij noemde een moeilijke Latijnse naam die ik tien meter verder al vergeten  was, maar bij de winkelbalie bleek mijn metgezel de moeilijke Latijnse naam ook vergeten te zijn. De eigenaresse vroeg of ik wellicht een foto van de plant genomen had. Ik fotografeer heel veel tijdens onze wandelingen, maar - dom,dom - had geen foto van de plant met de moeilijke Latijnse naam gemaakt. Teruglopend kon ik de gezochte plant niet meer vinden en door gebrek aan meer tijd verlieten we de tuin zonder aankoop. Ik heb me voorgenomen om binnenkort maar weer terug te gaan, want die planten wil ik toch wel heel graag in onze tuin hebben !

Nogal wat mensen, waaronder ik, maken zich zorgen over de ongebreidelde groei van de Zuid-Afrikaanse bevolking, die netto groeit met ruim een miljoen nieuwgeborenen per jaar. De regering wil "werkskeppen", maar bij een landelijke werkloosheid van ruim 30 % is dat welhaast onmogelijk. 

Het is een wereldwijd probleem en de Verenigde Naties heeft er op 11 juli in 1987 zelfs een Wereldbevolkingsdag voor in het leven geroepen om de aandacht te vestigen op de overbevolking van mensen op aarde. Betreffende dag was berekend dat er 5 miljard mensen zouden zijn. Anno 2011 waren dat er al 7 miljard, in 2022 8 miljard en nu gaan we al snel richting de 10 miljard. Maar er is een oplossing: Stoppen met het krijgen van kinderen! Michael A Little, gepensioneerd professor aan de Universiteit van New York heeft een oplossing, maar of we daar vrolijk van worden......? 

De mensheid zou binnen 100 jaar verdwenen kunnen zijn als we zouden stoppen met het krijgen van kinderen. 

Heel weinig mensen leven langer dan een eeuw. Dus als niemand meer kinderen zou krijgen, zouden er waarschijnlijk binnen 100 jaar geen mensen meer op aarde zijn. Maar eerst zou de bevolking krimpen doordat oudere mensen sterven en er niemand meer geboren wordt. Uiteindelijk zouden er niet genoeg jonge mensen volwassen worden om essentieel werk te doen, waardoor samenlevingen over de hele wereld snel uit elkaar zouden vallen. Een deel van deze achteruitgang zou te maken hebben met het vermogen van de mensheid om voedsel te produceren, gezondheidszorg te bieden en al het andere te doen waar we allemaal afhankelijk van zijn. Voedsel zou schaars worden, ook al zouden er minder mensen zijn om te voeden. Uiteindelijk zou de beschaving afbrokkelen. Het is waarschijnlijk dat er binnen 70 of 80 jaar niet veel mensen meer over zouden zijn, vanwege tekorten aan voedsel, schoon water, voorgeschreven medicijnen en al het andere dat je vandaag de dag gemakkelijk kunt kopen en nodig hebt om te overleven. 

Natuurlijk is een abrupte stop in geboortes zeer onwaarschijnlijk, tenzij er een wereldwijde catastrofe plaatsvindt. Een zeer besmettelijke ziekte zou alle mensen in de vruchtbare leeftijd onvruchtbaar kunnen maken, wat betekent dat niemand meer in staat zou zijn om kinderen te krijgen. Een andere mogelijkheid zou een nucleaire oorlog kunnen zijn die niemand overleeft, een onderwerp dat in veel enge films en boeken is onderzocht. 

Dalende geboortecijfers: In veel landen krijgen vrouwen minder kinderen gedurende hun vruchtbare leven dan vroeger. De huidige daling van het geboortecijfer wordt grotendeels veroorzaakt doordat mensen ervoor kiezen om geen kinderen te krijgen. Deze bevolkingsafname kan beheersbaar worden gehouden door immigratie uit andere landen, maar culturele en politieke zorgen staan ​​dit vaak in de weg. Tegelijkertijd worden veel mannen steeds minder in staat om kinderen te verwekken vanwege vruchtbaarheidsproblemen. Als deze situatie nog veel erger wordt, zou dit kunnen bijdragen aan een sterke bevolkingsafname. 

Onze soort, Homo sapiens, bestaat al minstens 200.000 jaar. Dat is lang, maar net als alle dieren op aarde lopen wij het risico om uit te sterven. Als de mens zou uitsterven, zou dit mogelijkheden kunnen scheppen voor andere dieren om op aarde te floreren. Aan de andere kant zou het jammer zijn als de mens zou verdwijnen, omdat we dan alle grote prestaties van de mens zouden verliezen, waaronder die op het gebied van kunst en wetenschap. Willen we het uitsterven keren, dan moeten we bepaalde stappen ondernemen om ervoor te zorgen dat we een lange toekomst hebben op onze eigen planeet. Deze omvatten het beheersen van klimaatverandering en het voorkomen van oorlogen. Ook moeten we beseffen dat een grote verscheidenheid aan dieren en planten de planeet gezond maakt voor alle wezens, inclusief onze eigen soort. Aldus Michael Little !

Afrikaans woordenboek:

Die wêreld wys  sy verkeerde kant  =  alles loopt verkeerd

" Schattenjacht "

Om het nieuws van Zuid-Afrika enigszins te volgen en de Afrikaanse taal beter te leren, lees ik de krant "Die Burger". Van het nieuws word ik zelden vrolijk, want nieuws over moord, doodslag, verkrachting, corrupte politici en ambtenaren voeren de boventoon. Maar wel met plezier en interesse lees ik de wekelijkse column "Terugblik" van Fransjohan Pretorius. Hij is een gepensioneerde professor in geschiedenis aan de Universiteit van Pretoria. Regelmatig schrijft hij over Nederlandse onderwerpen als de V.O.C. en mensen als Jan van Riebeeck, Simon van der Stel  en andere grootheden uit vervlogen tijden. Vorige week was zijn onderwerp: Die Krüger-miljoene.  

Hier volgt een verkorte versie van het artikel van Fransjohan Pretorius:

"Vandag 125 jaar gelede, op 4 Juni 1900 het die legende van die Krügermiljoene in die Anglo-Boereoorlog ontstaan. Oor die jare het dit tot talle mislukte skattejagte gelei." 

Eind mei 1900 had de opperbevelvoerder van het Britse leger, Lord Roberts, Pretoria genaderd en moest de Uitvoerende Raad van de Zuid-Afrikaanse Republiek uitwijken naar Machadodorp. Een dag later volgde president Paul Krüger. De rekenmeester van de Staatsmunt ontdekte  dat de goudstaven en gouden munten nog niet door de regering verwijderd waren. De Britten mochten natuurlijk het goud niet in handen krijgen en de gewaarschuwde staatsprocureur Jan Smuts liet het goud op twee door ezels getrokken karren naar een speciale trein brengen, waarna de kostbare vracht op 5 juni Machadodorp bereikte. 

Spoedig raakte in het dorp bekend, dat er een schat aanwezig was en allerlei schuldeisers kwamen zich melden. Die kregen hun deel en de rest werd besteed aan de betaling voor materialen voor de oorlog. Maar in april 1901 was het goud schoon op.

"Nogtans het hardnekkige gerugte van die Krügermiljoene ontstaan."  

Sommige burgers dachten dat het goud in de Oost-Transvaalse bergen begraven zou zijn. Anderen vermoedden, dat het goud door Paul Krüger meegenomen is en via Mozambique in Europa terecht gekomen is. In feite is het goud in Brussel in bewaring gegeven en is het in 1935 per schip terug naar Zuid-Afrika gebracht. " Helaas, dus. Begrawe maar jou drome oor die Krügermiljoene. "

Op de BusinessTech-app stond een verhaal waar Sanja en ik allebei niet vrolijk van worden. Het eerste deel is voor Sanja slecht nieuws:

Chocoladeliefhebbers in Zuid-Afrika krijgen bitter nieuws te horen, aangezien de kosten van hun favoriete lekkernij zullen stijgen vanwege recordhoge prijzen voor cacao. Het hoofdingrediënt van chocolade is sinds het begin van het jaar met een verbazingwekkende 180% gestegen. Deze dramatische stijging is gekoppeld aan aanbodtekorten en ongunstig weer in West-Afrika en dat is de regio die verantwoordelijk is voor ongeveer 75% van de wereldwijde cacaoproductie. De Internationale Cacao Organisatie (ICCO) meldde het grootste cacaotekort in meer dan zes decennia,  vanwege mislukte oogsten in Ivoorkust en Ghana, 's werelds grootste cacaoproducenten. De hoge cacaoprijzen zullen waarschijnlijk tot volgend jaar aanhouden. Sanja is een echte chocolade-verslaafde, die dagelijks toch wel wat chocola verorbert !

Maar ik ontkom ook niet aan slecht nieuws:

De dramatische stijging van de koffieprijzen. Net als bij cacao wordt de prijsstijging van koffie aangewakkerd door ongunstige weersomstandigheden en krappe aanvoeromstandigheden. Brazilië, 's werelds grootste koffieproducent, kampt al enige tijd met langdurige droogteperiodes, die de productie ernstig hebben ingeperkt. Vietnam, een andere koffiegigant, heeft daar ook mee te maken gehad. Het resultaat is een stijging van 70% van de wereldwijde koffieprijzen dit jaar. Brazilië en Vietnam zijn samen goed voor meer dan 70% van de wereldwijde koffieproductie, waardoor de markt zeer kwetsbaar is voor verstoringen. Laat koffie nu mijn verslaving zijn. Ik ben een grootverbruiker !

Afrikaans woordenboek:

Koffie drink soos die kan hom skink  =  tevreden zijn met wat je krijgt

 

 

" Een volksauto voor iedereen "

Over Adolf Hitler valt niet veel positiefs te melden, maar met één besluit van hem kan men misschien wel leven. Zijn belofte aan alle Duitsers was: "Einen Volkswagen fúr jeden." Daardoor ontstond de Volkswagen-personenauto. De VW Kever is natuurlijk een icoon in de autowereld en ook Sanja reed ooit in een opvallende, "koninklijk oranje Kever." 

Heel veel (Zuid-Afrikaanse) huishoudens houden er twee (of zelfs meer) auto's op na en hier is dat vaak een "bakkie" en een gewone personenauto. Maar wij doen het meestal probleemloos met slechts één auto (en 2 motorfietsen !). 

Een enkele keer zou het wel gemakkelijk zijn als we twee auto's konden gebruiken, maar daar beginnen we niet aan. Tot Sanja tot mijn grote verrassing tóch met een tweede auto thuiskwam. Omdat ze in het verleden al ervaring had opgedaan met een Kever, stond er nu wéér zo'n Duitse "Volkswagen" geparkeerd. Geen oranje exemplaar nu, maar een fraaie blauwe met zelfs een open dak. Ons niet al te grote vervoersprobleem is er niet mee opgelost, maar een aanwinst is het wel !

Bij het zoeken naar een foto van Sanja's oranje Volkswagen Kever kwam ik de foto van de twee Geldropse vuilnisbakken tegen. Iedereen van mijn leeftijd kent deze ijzeren vuilnisbakken nog wel, want elk gezin had in de jaren '50 en '60  zo'n exemplaar. Deze emmers werden door elke gemeente verstrekt aan alle  huishoudens en behoorden bij het adres van de woning. 

Half of helemaal gevuld stonken ze nogal en hygiënisch was het ook niet echt. Overal kwamen er slimmeriken die er de kost mee verdienden door wekelijks de emmers schoon te wassen. 

Onze emmer stond jarenlang in de Hofstraat en later stonden er zelfs twee op de Eindhovenseweg. Toen mijn broer en schoonzus verhuisden naar Zuid-Afrika gingen de emmers mee. Waarschijnlijk staan diezelfde oudjes (de emmers!) nu in de buurt van Valencia. Maar dat weet ik niet zeker. Wie verre reizen doet.....!

Je ziet de overgebleven oude zinken exemplaren regelmatig opduiken, maar dan in de tuinen als plantenbak. Dat ze gewild zijn, zie je ook aan de prijs die men voor zo'n oude emmer durft te vragen. (190 euro!) Wellicht een herinnering aan vroeger en een beetje heimwee !

Tenslotte: We hadden ook weer een verjaardag te vieren en de feesteling was nu Sanja. Zaterdagavond hebben we dat samen gevierd met een diner in het fraaie restaurant Ragazzi in Robertson. Een mooie "ambiance", perfect geïnstrueerd personeel, dat voortreffelijk eten serveerde en en er was gelukkig een brandend haardvuur, want het was erg koud en het regende pijpenstelen.

Maar daarmee was het feest nog niet voorbij. Integendeel, want op maandag, de echte verjaardag,  vierden we het feest met in totaal 12 personen. Dat gebeurde gewoon thuis en het herbergen van zo'n grote groep lukte alleen maar door een interne verschuiving van bijna alle meubilair in onze woonkamer. Bij de winterse temperatuur paste natuurlijk ook winterse kost en daarom had Sanja gezorgd voor een stevige erwtensoep met Hollandse rookworst en ook nog een griesmeel-kersentaart met uit Nederland meegebrachte bestanddelen. Daarmee is het feest voor haar nog niet helemaal voorbij, want omstreeks 23 juni komt er nog een "geschenk" van de Sociale Verzekerings Bank (SVB).

Afrikaans woordenboek:

Tusse Farao en die Rooi See wees  =  in groot gevaar verkeren

" (G)een ei hoort erbij "

“Heel Holland bakt geen eieren meer.” Nee, ik bedoel niet het MAX-TV programma met André van Duin. Heel Holland heeft een probleem met eieren. Voor elke oplossing vindt Nederland wel een probleem. Scharrelkippeneieren mogen sinds kort niet meer, want er zit teveel Pfas in. Ik ben een groot liefhebber van een gebakken of hard gekookt ei. Ook een omelet of scrambled egg gaat er bij mij wel in. Maar wél met mate. Tot voor kort aten we  één keer per week op zondag zo’n lekkernij, want meer eieren was niet gezond werd er beweerd. Inzichten veranderen en na onderzoek bleek dat er gerust meer dan één ei per week verantwoord is. Uiteindelijk kreeg ik voortaan twee keer per week een ei voorgeschoteld. (Als ze het op woensdag tenminste niet vergeet). In Zuid-Afrika weten ze niet wat Pfas is en is er dus ook geen beletsel om eieren te eten. 

Mijn favoriet is “Eggs Benedict”. Een mooie naam voor een lekker gerecht, maar waar komt die bijzondere naam toch vandaan?

Wikipedia weet het: ”Eggs Benedict is een veelvoorkomend Amerikaans ontbijt- of brunchgerecht, bestaande uit twee helften van een Engelse muffin, elk belegd met Canadese bacon of plakjes ham, een gepocheerd ei en hollandaisesaus. Het gerecht zou zijn oorsprong hebben in New York City. Er zijn tegenstrijdige verhalen over de oorsprong van Eggs Benedict. Delmonico's in Lower Manhattan vermeldt op zijn menukaart: "Eggs Benedict werd voor het eerst in onze ovens gemaakt in 1860.” Een van de voormalige chefs, Charles Ranhofer, publiceerde in 1894 ook het recept voor Eggs à la Benedick.   De moderne versie verschilt enigszins van deze vroegere versies. Er zijn momenteel wel meer dan 30 variaties.”

Een oud-Nederlands woord, dat vroeger regelmatig gebruikt werd, maar dat je tegenwoordig zelden tegenkomt, is "slabakken". De Dikke van Dale omschrijft dit woord als: "treuzelen met werk". Het werkwoord slabakken wordt in Nederland vooral gebruikt in de betekenis van "treuzelen, luieren". In België is de betekenis "kwijnen, slecht gaan". Het woord kwam men voor het eerst tegen in geschriften in de 16e eeuw. Toen betekende het "verslappen". 

Sanja staat bepaald niet bekend als treuzelaar en kwijnt volgens mij ook niet weg. Maar toch is zij aan het slabakken. 

Uit Nederland bracht zij een pakje sla-zaad mee en nadat zij dat zaad in een leeg eierdoosje had geplant, kwamen er na drie dagen al kleine groene blaadjes tevoorschijn. Al gauw werden de plantjes te groot voor het eierdoosje en verhuisden de mini plantjes naar een groter verblijf: een slabak. Daar groeien ze momenteel als een speer en het ziet er naar uit, dat we binnenkort regelmatig sla zullen eten. Groente voor eigen gebruik kweken is in onze directe omgeving populair aan het worden. Onze buren en achterburen gooien zich met de nodige energie op het kweken van andijvie, tomaten, sla en meer soorten, maar niemand van hen kweekt mijn lievelingsgroente: tuinbonen. Dat zal ik dan zelf maar gaan proberen. Mocht het niet lukken, dan zijn er bij de Spar nog altijd potjes met "groe(n)ten van HAK !

Vorige week klaagde ik op de weblog over de slechte staat van de toegangsweg tot het hospitaal. Die wemelde van de "potholes" en daar diende echt hoognodig iets aan gedaan te worden. Ik heb niemand van de munisipaliteit op de hoogte gebracht van de onhoudbare situatie, maar misschien leest één der ambtenaren, die niet zit te slabakken, mijn weblog en heeft bij zijn werkgever aan de bel getrokken. In ieder geval zag ik dinsdag een groepje werkers aan de slag om de gaten te dichten. 

Erg professioneel en grondig is hun werkwijze echter niet. De gaten worden gevuld met een mengsel van steentjes en een soort van olie en dat wordt daarna met een stamper plat gewalst. Na een flinke regenbui en zeker na enkele dagen met een temperatuur van omstreeks 40 graden spoelt de inhoud weg en kan men weer van voren af aan beginnen. Een voordeel van deze werkwijze is wél, dat er dan weer werkgelegenheid is en dat is bij een landelijk werkloosheidspercentage van om en nabij de 40 % dringend gewenst !

Afrikaans woordenboek:

Daar sal ertjies van kom  =  daar komt niets van terecht

" Een zootje en een cadeautje ! "

Dinsdag liep ik over de toegangsweg naar het hospitaal en zag dat die weg met nogal wat potholes niet bepaald in goede staat was en deze weg is niet de enige in Montagu die duidelijk te weinig onderhoud krijgt. Ons dorp heeft een goede naam op te houden, maar ook in Montagu gaan dingen minder goed dan in het verleden. Maar het kan altijd erger. Op een nieuws-site plaatste journalist Malcolm Libera het volgende artikel: 

20 May 2025. Een recent rapport van de Rekenkamer heeft opgemerkt dat de gemeenten Mangaung (voorheen Bloemfontein) en Masilonyana in de provincie Vrijstaat zo slecht worden bestuurd dat ze hun inwoners actief schade toebrengen. De slechte staat van die gemeenten  baart al jaren zorgen, waarbij instorting van de infrastructuur een veel voorkomend negatief  kenmerk van de plattelandsgemeenschappen in de provincie is geworden. Wegen verbrokkelen, water- en sanitaire voorzieningen falen en veel steden kampen met aanhoudende stroomstoringen. Jaren van slecht bestuur, wanbeheer en politieke instabiliteit liggen aan de basis van dit verval.

De afgelopen twee jaar heeft de Rekenkamer van Zuid-Afrika wijdverbreide bestuurs-tekorten in gemeenten in de Vrijstaat aan het licht gebracht. Volgens de rapporten van de Rekenkamer heeft geen enkele gemeente in de provincie een schone audit ontvangen voor de boekjaren 2022/23 en 2023/24. Daarnaast publiceerde de Zuid-Afrikaanse Mensenrechtencommissie (SAHRC) eind 2024 een rapport over haar onderzoek naar de dienstverlening op lokaal overheidsniveau in de Vrijstaat. Volgens de commissie was het onderzoek noodzakelijk vanwege klachten over gebrekkige toegang tot water, elektriciteit, huisvesting, sanitaire voorzieningen en afvalinzameling. 

Veel gemeenten in de Vrijstaat hebben een hoge schuldenlast bij Eskom en bij de waterschappen. Er is veel vandalisme, diefstal en er zijn onrechtmatige aansluitingen op water- en elektriciteitsnetwerken. Mangaung registreerde R1,34 miljard aan ongeoorloofde uitgaven. Daarbovenop kwamen R277 miljoen aan onregelmatige uitgaven en R123 miljoen aan vruchteloze en verspillende uitgaven. Veel hiervan houdt verband met mislukte projecten en vermijdbare rentebetalingen. De gemeente heeft ook een duizelingwekkende schuld van R922 miljoen aan waterschappen, terwijl bijna de helft van de watervoorziening verloren is gegaan door lekkages of diefstal. Ondanks de waarschuwingen en aanbevelingen van de SAHRC om de uitdagingen van de provincie aan te pakken, is de situatie in de Vrijstaat verslechterd. Het nieuwsblad City Press meldde dat het een alarmerende mate van institutionele ineenstorting blootlegde in de grootstedelijke gemeente Mangaung en de lokale gemeente Masilonyana. De nieuwspublicatie meldde dat de procureur-generaal deze ineenstorting wijt aan wanbeheer, corruptie en een schokkende minachting voor fundamenteel bestuur !

De Zuid-Afrikaanse miljardair Mark Shuttleworth, beroemd, omdat hij de eerste Afrikaan was die de ruimte in reisde, is een tech-ondernemer die ooit zijn bedrijf verkocht en elke werknemer, inclusief de schoonmakers en de tuinman, een bonus van 1 miljoen rand gaf (50.000 euro). Mark Richard Shuttleworth werd geboren op 18 september 1973 in het kleine stadje Welkom, Zuid-Afrika, voordat hij verhuisde naar Kaapstad en daar opgroeide. Hij volgde de Western Province Preparatory School en later het Bishops College, waar hij in 1991 schoolhoofd was. Na zijn studie ging hij naar de Universiteit van Kaapstad en behaalde een bachelor-diploma in bedrijfskunde, financiën en informatiesystemen. In 1995, nog tijdens zijn studie, richtte Shuttleworth zijn technologiebedrijf Thawte Consulting op. Kort na de oprichting verschoof Thawte's focus snel naar internetbeveiliging voor elektronische handel. Het werd het eerste bedrijf dat een volledig beveiligde e-commerce webserver produceerde die commercieel verkrijgbaar was buiten de Verenigde Staten. Dit bracht Thawte in de wereld van de publieke sleutelinfrastructuur, de basis voor alle versleutelde en ge-authenticeerde internettransacties. In december 1999 verkocht hij Thawte aan VeriSign voor maar liefst $ 575 miljoen (nu R10,3 miljard), waarmee hij een van 's werelds jongste miljardairs werd. In 2000 richtte Shuttleworth vervolgens HBD Venture Capital op om innovatieve starters te ondersteunen. Kort daarna leidde zijn passie voor open-sourcesoftware hem ertoe in 2004 Canonical op te richten, het bedrijf achter het besturingssysteem Ubuntu. Ubuntu (Zulu en Xhosa woord voor menselijkheid) was gericht op het toegankelijk en gratis maken van computers, met name in ontwikkelingslanden, wat Shuttleworths toewijding aan maatschappelijke impact door middel van technologie weerspiegelde.

In 2002 haalde Shuttleworth de krantenkoppen door als eerste Afrikaan de ruimte in te gaan. Hij financierde zelf een reis aan boord van de Russische Sojoez TM-34-missie naar het internationale ruimtestation ISS. De reis kostte Shutteworth ongeveer $ 20 miljoen en vereiste bijna een jaar intensieve training.

Naast zijn technologische en verkennende activiteiten toonde Shuttleworth een opmerkelijke vrijgevigheid. Na de verkoop van Thawte kende hij elk van zijn 57 medewerkers een kerstbonus van R1 miljoen toe. Deze ongekende daad van vriendelijkheid strekte zich uit tot alle personeelsleden, waaronder twee schoonmakers en een tuinman, en onderstreepte zijn waardering voor ieders bijdrage aan het succes van het bedrijf. Door ervoor te zorgen dat elke medewerker, ongeacht zijn of haar functie, in gelijke mate profiteerde van de meevaller van het bedrijf, zette hij een nieuwe standaard voor dankbaarheid van het bedrijf en waardering van de medewerkers. De bonussen hadden een diepgaande impact op het leven van de ontvangers. Voor velen betekende het financiële zekerheid, de mogelijkheid om te investeren in huizen, onderwijs en een betere toekomst. Shuttleworths actie diende als een krachtige herinnering aan het belang van het waarderen van elk teamlid en de positieve gevolgen die een dergelijke erkenning kan hebben.

Shuttleworth woont momenteel in Londen. Hij is ook gevestigd op het eiland Man en heeft de dubbele nationaliteit van Zuid-Afrika en het Verenigd Koninkrijk. De laatste jaren richt Shuttleworth zijn aandacht op milieubehoud en duurzaam toerisme. Hij investeerde in het eiland Príncipe, onderdeel van São Tomé en Príncipe, met als doel het te transformeren tot een model voor ecotoerisme. Príncipe, omschreven als "de Galapagoseilanden van Afrika", heeft met zijn rijke biodiversiteit en ongerepte landschappen geprofiteerd van Shuttleworths inspanningen om verantwoord toerisme te bevorderen en natuurlijke habitats te beschermen.

Afrikaans woordenboek:

Daar is kak in die land = Er is een probleem

" Braindrain "

Braindrain of in goed Nederlands: kennisvlucht is het fenomeen waarbij hoogopgeleide personen na hun opleiding uit een land vertrekken om elders een baan te zoeken. Een voorbeeld van braindrain betreft de duizenden hoogopgeleide Surinamers die tussen 1975 en 1980 naar Nederland vertrokken om daar te gaan studeren en werken. In Zuid-Afrika is ook sprake van zo'n vlucht van met name ingenieurs, doctoren en technisch hoog opgeleide jonge mensen. CBS-Statistieken meldt, dat er ongeveer 41.200 Zuid-Afrikaners hun geboorteland hebben verruild voor Nederland. In het Eindhovens Dagblad van 10 mei stond daarover een artikel. (dankjewel Harrie en Maria!). De betreffende personen noemen zich Saffas (South Africans far from Africa). Het merendeel (60%) is werkzaam in de Randstad en in Zuid-oost-Brabant woonden er 2400 in 2024. Velen spreken Afrikaans en dat maakt integreren in Nederland redelijk gemakkelijk. Er zijn nu zelfs al twee Zuid-Afrikaanse supermarkten waar biltong, boerewors en Ouma-beskuit verkooptoppers zijn. De eigenaar van de Eindhovense supermarkt was beduusd van de lange rijen met landgenoten voor zijn kassa met karrenvolle producten tijdens het openingsweekend.

De reden waarom honderdduizenden Saffas wereldwijd Zuid-Afrika verlaten ligt in het z.g. Transformatiebeleid van de ANC regering. Bedrijven moeten voornamelijk zwarte personeelsleden aannemen of banen op hogere posities geven. Dit is bedoeld om vroegere misstanden van het apartheidsregime te herstellen, maar schiet zijn doel nu voorbij. Met apartheid werden zwarte mensen gediscrimineerd, maar nu is het omgekeerd: de witte minderheid krijgt geen kansen meer bij sollicitaties of aanmeldingen bij opleidingen. Dat de regering probeert de zwarten nu te bevoordelen is niet onlogisch. Men creëert een systeem om kansenongelijkheid aan te pakken, maar door de daardoor ontstane "braindrain" verdwijnen enorme aantallen "knappe koppen" en die heeft Zuid-Afrika ontzettend hard zélf nodig !

Sanja bracht uit Nederland nóg een interessant Eindhovens Dagblad artikel mee, dat handelt over Strijp-S. Er is een enorm bouwprogramma in uitvoering in en rond de oude, leegstaande Philips fabrieken in de Eindhovense wijk Strijp. Dit jaar worden er nog 369 woningen opgeleverd en volgend jaar eindigt de vierde fase van dit project met de bouw van 1480 woningen.  Er wonen straks 5000 mensen op Strijp-S. 

Tussen al die woningen zijn er al tientallen winkeltjes, restaurants en barretjes.  Momenteel vordert de bouw van de parkeerkelder met ruimte voor 4000 auto's volgens plan. Ten zuiden en ten oosten daarvan zijn woontorens gepland, waarbij men behoorlijk de hoogte ingaat: die woontorens worden respectievelijk 94, 74 en 71 meter hoog. Het totale bouwproject loopt aardig volgens schema, maar - zoals bijna altijd met grote projecten - zorgen bezwaarprocedures voor  vertraging. Over twee jaar zal Strijp-S voltooid zijn verwachten de optimisten en is Eindhoven een unieke woon-werk-wijk rijker !

Intussen moest er bij ons ook nog een verjaardag gevierd worden. Op zondag hadden we alle buren uitgenodigd op koffie + gebak en maandag hebben we met Nederlandse dorpsgenoten een geslaagde lunch gehad bij restaurant Ramblin' Rose aan de Langstraat. De opeenvolging van jaren lijkt mij steeds sneller te gaan, maar dat gevoel hebben blijkbaar meerdere ouderen !

Afrikaans woordenboek:

dooilam staan  =  bedroefd zijn

"Alweer een feestje ! "

"Presies 10 maanden na die eerste sooispitseremonie het die Ashton-gemeenskap onlangs byeengekom om die amptelike opening van die Ashton-vaardigheidsakademie (AVA) te vier. Dit is heeltemaal 'n baken van hoop, vaardigheidsontwikkeling en geleenthede in die hartjie van die Langeberg."

Deel van de viering was het doorknippen van een lint en het planten van een boom als symbool van een nieuw begin en groei. Wij schreven al regelmatig over de Jakes Gerwel School in Bonnievale, die baanbrekend werk gedaan heeft wat betreft vaardigheidsopleidingen. Niet iedereen hoeft naar de universiteit in een land dat een schreeuwend tekort heeft aan mensen met een (lagere) technische opleiding. AVA is een vervolg daarop.

De vroegere ambacht- en huishoudscholen. Die succesvolle school in Bonnievale heeft bij het Ministerie van Onderwijs, gemeentelijke instanties, bedrijven en particulieren de ogen geopend en in navolging komen er nu steeds meer onderwijsinstellingen die leerlingen opleidt tot gewilde vaklieden. Overvolle klaslokalen met vaak 50 of meer leerlingen belemmeren het doeltreffend leerproces en met name de niet zo capabele leerlingen vallen uit de boot. 

20 tot 30 % van de leerlingen heeft het FAS syndroom (Foetale Alcohol Spectrum) en kan door deze ernstige hersenaandoening niet leren. Vroegtijdige schoolverlating en weinig ondersteuning van de gezinnen leiden tot langdurige werkeloosheid, niets doen, rondhangen en mogelijk crimineel gedrag. 

Het West-Kaapse Onderwijs Departement betaalt 60 % van de dagelijkse bedrijfskosten en 40 % moet door de gemeenschap bijeen gebracht worden. Gelukkig zijn er veel sponsoren en die bewijzen dat een gemeenschap tot heel veel in staat is als de handen ineen geslagen worden. Onze Stichting Nieuwe Horizon is ook betrokken bij deze school en we zullen nog wel vaker met nieuws over dit prachtige initiatief komen !

Op 18 mei wordt weer de "Distinguished Gentleman's Ride" gehouden. Het is een motorrit voor een goed doel. Wereldwijd verenigt deze DGR klassieke en vintage motorrijders om geld in te zamelen voor onderzoek naar prostaatkanker en om bewustzijn te kweken voor de mentale gezondheid van mannen. Het begon allemaal in Sydney in 2012 toen Mark Hawwa het initiatief nam om een gezamenlijke motorrit te organiseren. Zijn inspiratiebron was een foto van Don Draper uit de TV serie "Mad Men", die in zijn mooiste pak op een klassieke motor zat. Mark besloot, dat een thema-rit een goede manier zou zijn om de vaak negatieve stereotypes van mannen op motoren te ontkrachten en tegelijkertijd mannen met overeenkomstige interesses binnen de motorwereld samen te brengen. 

Dit initiatief werd een groot succes. In 121 landen wordt nu al de DGR gereden en er waren tot nu toe meer dan 500.000 deelnemers. Die reden een financieel bedrag van 50 miljoen (US) Dollar bijeen. In heel Zuid-Afrika werden vorig jaar op 10 plaatsen ritten gereden door 515 rijders en zij waren goed voor een opbrengst van 10.543 Dollar. Het motorbedrijf Triumph is sinds 2014 de officiële motorpartner van de Distinguished Gentleman's Ride. Ook al rijd ik al sinds 2017 op meerdere Triumphs, de DGR reed ik nog nooit en dit jaar ben ik op zondag 18 mei verhinderd vanwege een iets vervroegd verjaardagsfeestje. Maar volgende keer doe ik mee. Dan kan ik na jaren enige overblijfselen uit mijn Lambardi-tijd - zoals mijn partyhemd, vlinderstrikje en jaquet -  eindelijk weer eens uit de klerenkast halen !  

Afrikaans woordenboek:

Kry jou ry !  =  Maak dat je weg komt !