donderdag 20 november 2025

" Dakloos "

We hadden vorige weken te maken met meerdere brandhaarden op de bergen rondom Montagu. Hoe het vuur precies ontstaan is, weten we niet. Er circuleren geruchten, dat pyromanen er de hand in gehad hebben. Een andere mogelijke reden kan zijn, dat dakloze zwervers die in het berggebied regelmatig verblijven bij gebrek aan een huis een vuurtje gemaakt hebben om eten te koken. Er zijn steeds meer van deze daklozen en dat begint een groot probleem te worden. Het speelt niet alleen hier. In heel het land gebeurt dit. Vergeleken met andere plaatsen valt het hier eigenlijk nog mee. In Johannesburg is het echt een groot probleem:
Een deel van de daklozen in het centrum van Johannesburg verkeert in onzekerheid, omdat de stad hen van straat haalt zonder een plan voor waar ze heen moeten. Donderdagmiddag 13 november stonden groepjes daklozen in Johannesburg langs de winkels tegenover de taxistandplaats Wanderers in het centrum, zich vastklampend aan de weinige bezittingen die ze konden redden. 
Donderdag eerder was de stad Johannesburg begonnen met het opruimen van daklozenkampen rond Constitutional Hill, in aanloop naar de G20-top volgend weekend, 22-23 november. Gemeenteambtenaren en de Johannesburg Metro Police Department (JMPD) arriveerden met bouwvoertuigen en arbeiders laadden de bezittingen van degenen die op straat sliepen in vrachtwagens. Ze vroegen zich af of dit een opknapbeurt of een verhuisbericht was. "Ik weet niet waar ik heen moet, maar de politie en de mensen die ons weghaalden, hebben me verteld dat ik naar huis moest gaan", zei Tebello Molete uit Sebokeng. "Maar ik kan niet naar een huis. 
Ik zou hier niet zijn als ik een veilig en warm thuis had." Daily Maverick hoorde agenten van de JMPD vragen waar mensen vandaan kwamen en hen vervolgens zeggen "naar huis te gaan". De stad heeft het daklozenkamp zonder plan ontruimd. Het aantal daklozen in Johannesburg is veel groter dan het aantal bedden in de gemeentelijke opvangcentra. Daily Maverick vroeg burgemeester Dada Morero of de schoonmaakactie ook plannen omvatte om daklozen te verplaatsen. "We zijn nog steeds in gesprek over daklozen in de stad. We moeten een betere manier vinden om dakloosheid in onze stad beter te beheren", zei hij.
In Johannesburg wordt dakloosheid naar verluidt voornamelijk veroorzaakt door economische uitsluiting, stijgende werkloosheid, versnelde verstedelijking en toenemende ongelijkheid. Mensen voelen zich aangetrokken tot Johannesburg door de belofte van kansen, maar velen worden geconfronteerd met een prijs die hen de moeite kost om te overleven. In juni uitte de stad haar bezorgdheid over het stijgende aantal daklozen. Geconfronteerd met een tekort aan tijdelijke huisvesting, gaf de stad toe dat ze niet aan haar wettelijke verplichting kan voldoen om degenen die ze wil verwijderen, onderdak te bieden. Het is onduidelijk of de stad daklozen uit andere delen van de binnenstad zal verwijderen, maar daklozen in het CBD beschreven hun moeite om toegang te krijgen tot opvang en revalidatiefaciliteiten. De stad heeft slechts twee werkende daklozenopvangcentra: Windsor West Shelter, dat plaats biedt aan maximaal 60 mensen, en Dan Street Shelter in stadsdeel Florida, dat ook 60 mensen opvangt. Het grootste opvangcentrum van de stad, Kotze Street met 300 bedden, tegenover Constitutional Hill, werd in 2023 gesloten. Er zijn nog een aantal andere opvangcentra in de stad, geleid door NGO's (Goede Doelen Organisaties). Volgens de volkstelling van 2022 waren er 8.692 daklozen in Johannesburg. Andere instanties schatten het aantal daklozen in de gemeente op 15.000 tot 20.000 !

Vanwege familieomstandigheden moest ik nogal snel naar Nederland. Er moest dus een ticket geboekt worden. Via een vergelijkings-site kwamen we uit bij de vliegmaatschappij "Edelweiss Air". De prijs was redelijk, dus boeken maar. Om het E-ticket te ontvangen kwam ik tot mijn verbazing terecht op de site van Lufthansa. Nou ja, dat zal wel goed zijn. Op de luchthaven van Kaapstad kon ik maandag  instappen in ....een toestel van Swiss Air. Het is goed gekomen, zonder problemen stond ik 16 uur later op Schiphol. Duidelijk een geval van samenwerking !
 

Afrikaans woordenboek:

Huitjie en muitjie  =  de hele boel

donderdag 13 november 2025

" Roetpieten "

De ons omringende bergen staan weer eens in brand. Is het een weggegooide sigarettenpeuk, een glasscherf, die als brandglas fungeert of zijn er weer pyromanen actief ? De hoge zomerse temperaturen en harde wind helpen daar ook een handje bij. Eens in de zoveel jaren is het een goede zaak dat het fijnbos afbrandt, zodat de planten en struiken vernieuwen. Maar de schade aan het dierenleven is groot en elke keer weer vallen er huizen ten prooi aan de vlammen. Deze keer startte de brand in een kloof boven de wijk Zolani langs de R60 richting Swellendam. 

De vuurhaard bevond zich zodanig hoog in de bergen dat de brandweer daar niet kon komen met hun auto's. Er zat maar één ding op: gecontroleerd laten branden en wachten op een fikse regenbui, die het vuur zou doven. Maar er kwam geen regen. De vuurhaard werd werd groter en groter en kroop tegen de berghelling op tot zaterdag de top bereikt werd. Daarna kwam het vuur over de bergen in onze richting. Naast veel rook leverde het ook fascinerende foto's op. Helicopters werden ingezet om de situatie goed in de gaten te houden. Die moesten van Paarl komen, want daar zijn de enige twee toestellen die men tot de beschikking heeft, gestationeerd. 

Het inzetten van deze toestellen gebeurt niet zomaar, want er hangt een zeer hoog prijskaartje aan.  Zondagavond kwam de vuurhaard  wel erg ver omlaag en onze angst was, dat het vuur het eucalyptusbos zou bereiken. Dat bos grenst pal aan Montagu-Zuid, onze wijk. Eucalyptusbomen bevatten veel hars en dat brandbare goedje kan zich razendsnel verspreiden. Ons huis met het rieten dak zou gemakkelijk  een prooi kunnen worden van de vlammen. Het leverde ons een slechte nachtrust op, maar gelukkig gebeurde er die nacht niets ernstigs. Er kwamen geruststellende berichten van de 40 brandweerlieden, die het vuur goed in de gaten bleven houden. De volgende ochtend was onze stoep, de oprit en zelfs ons zwembad bedekt met een laag roet. Ik voelde me net een roetpiet en heb toen als een veegpiet ons erf schoongeveegd.

Maandagavond waren er nog een paar kleinere brandhaarden te zien, maar die waren hoog op de berghellingen. Hopelijk gaat het vuur niet ondergronds verder. Maar daar bleef het niet bij, want intussen waren brandhaarden aan de andere, noordelijke kant van de bergen. De dagen daarna bleven de temperaturen hoog en de wind waaide hard, maar het grootste gevaar lijkt nu toch geweken te zijn !

Het verbaasde me enigszins dat er geen bluswerk uitgevoerd werd met helikopters. Iets wat bij eerdere branden wel gebeurde, maar waarschijnlijk gebeurde dat nu niet vanwege een ernstig tekort aan water. De hoeveelheid regenwater is dit jaar tot nu toe nog maar de helft van wat er normaal in 10 maanden valt en de zomer is eigenlijk nog niet eens begonnen. De heetste en droogste maanden december, januari en februari moeten nog komen. De munisipaliteit kwam met de melding, dat waterbesparing ingegaan is per 1 november. Wie een bepaalde hoeveelheid overschrijdt, betaalt daar een hoge prijs voor. Auto wassen en zwembad vullen mogen niet meer en de besproeiing mag slechts 3x per week en gedurende 2 uur 's avonds aangezet worden !

Afrikaans woordenboek :

Dit gaan op 'n galop  =  dit gaat erg snel

donderdag 6 november 2025

" Jacaranda-tijd "

Na de Bauhinia en de Bottle Brush is het nu de beurt aan de Jacaranda om onze straten mooi te kleuren. In onze wijk staan er aardig wat, maar in het naburige Robertson zijn er hele straten die voorzien zijn van deze bijzondere bomen. Helemaal uitbundig bloeit deze boom in Pretoria, dat ook wel Jacaranda-stad genoemd wordt. Jacaranda betekent "geurig" en dat is in deze tijd duidelijk in onze straten te merken. Maar - Cruyff zei het jaren geleden al - elk voordeel heb z'n nadeel (of was het andersom?) Na de niet al te lange bloeitijd zijn de straten bedekt met de uitgebloeide bloemen. De Jacaranda's beginnen in heel het land nogal op leeftijd te raken. Ze verliezen takken, krijgen minder bloemen en staan op de lijst van indringers en mogen niet meer verkocht en geplant worden. Het gaat nog wel even duren, maar uiteindelijk gaat de soort in Zuid-Afrika verdwijnen.

Sinds woensdag weet ik waarom een kameelperd (giraf) lange benen heeft. Een nieuwe studie van dr. Snelling en dr. Seymour, twee universitaire onderzoekers, heeft het duidelijk gemaakt. Zij hebben ontdekt, dat die benen zo lang zijn om de druk te verminderen die nodig is om bloed van het hart naar de hersenen te brengen. Die afstand is bij een giraf tot wel twee meter. De bloeddruk ligt bij mensen op ongeveer 100 mmHg, maar bij een giraf ligt die tussen 200 en 250 mmHg. Die bloeddruk is zo hoog omdat het bloed vanaf het hart door een lange nek naar het hoofd gepompt moet worden. " Die lang bene stel die kameelperd in staat om lank te wees sonder om sy bloeddruk verder te verhoog."

Als een giraf alleen maar een lange nek zou hebben, zou het dier ongeveer 3000 kJ bijkomende energie moeten innemen. Dat zou op jaarbasis 1500 kg voedsel zijn. "Die energie, wat die kameelperd bespaar te danke aan sy lang bene, kan gebruik word vir ander belangrike take soos baklei (ruzie maken) of voortplant", sê dr. Snelling !

Tijdens onze wandeling van afgelopen vrijdag viel het woord "jezus-mina". Wie was toch die Mina? Had Jeus wellicht een vriendin Mina genaamd? Geen van drieën wist de afkomst van dit woord. Over het privéleven van Jezus weten we sowieso niet veel en tijdschriften zoals de Story waren er vroeger nog niet. Dus zocht ik het maar eens op, want op internet vind je een antwoord op al je vragen. 

Nondeju, deksels, jesses: het zijn allemaal vloeken die ooit een duidelijke bijbelse betekenis hadden. ‘Nondeju’ komt van nom de Dieu, naam van God. ‘Deksels’ is afgeleid van duivels. En ‘jesses’ is een aangepaste vorm van Jezus. In de loop der eeuwen zijn de klanken afgesleten, door elkaar gehusseld of bewust aangepast om ze minder pijn te laten doen aan gelovige oren. Ook ‘jezus mina’ (of jeetjemina, jeeminee of jemenie) is zo’n verbasterde vloek. Ooit zeiden mensen Jesu Domine: Latijn voor ‘Jezus de Heer’. In de loop der eeuwen verdween de lettergreep ‘do’ en werd de rest op verschillende manieren verhaspeld. Zo ontstonden ‘jezus mina’ en allerlei variaties daarop. 

Afrikaans woordenboek:

In Lotusland leef  =  een gemakkelijk leven leiden







donderdag 30 oktober 2025

" Ik ga op vakantie en neem mee! "

We deden dit geheugenspelletje regelmatig met de kinderen op de basisschool. Tegenwoordig doen Sanja en ik een variant van dit spel, namelijk: "Ik ga op vakantie en BRENG mee !" Eind september kwam ik terug uit Nederland en deze week arriveerde Sanja uit ons vaderland. Wat onze bagage betreft transporteerden wij samen drie propvolle (3x23 kg) koffers, twee  overvolle (2x7 kg) handbagagekoffers  en twee rugzakken (2x4 kg) van Nederland naar Montagu. En wat zat er dan toch allemaal in? Babykleertjes: 110 babypakjes, 20 broekjes, 26 mutsen, 2 slabbertjes, 12paar sokjes, 2 paar handschoentjes, 13 dekentjes, 15 tassen en 40 popjes. Allemaal voor Sanja's Hug-a-Baby project. Op allerlei fronten gaat het niet zo goed met Zuid-Afrika, maar met de bevolkingsgroei gaat het heel goed. 
(Als je dat tenminste goed wilt noemen. Jaarlijks neemt de bevolking toe met ruim een miljoen baby's met een twijfelachtige toekomst, want van deze erg grote bevolking heeft ruim 40 % van de jonge mensen nu en later geen werk.) 

Siviwe Gwarube, minister van Basisonderwijs heeft enkele dagen geleden bekend gemaakt, dat tussen 1 april 2024 en 31 maart 2025 maar liefst 2.833 kinderen in de leeftijd van 10 tot 14 jaar zwanger geraakt zijn. 

Elke maand levert Sanja 40 tassen met babyspullen af in het nabij gelegen hospitaal. In die tassen zitten naast babykleertjes, tandpasta, tandborstel, zeep en wat andere verzorgingsspullen. Die tassen en babykleertjes komen allemaal uit Nederland en bij elk verblijf in Nederland sjouwen wij ons een breuk aan al dit goedbedoelde spul. 

Gelukkig (of niet)  hebben wij een nogal groot huis: drie slaapkamers, drie badkamers, zes toiletten en een compleet gastenverblijf. Maar.... helaas kunnen wij geen gasten bij ons een  verblijf aanbieden. De logeerkamer ligt vol kleertjes en tassen. Wie naar het toilet wil, moet eerst enkele stofzuigers verwijderen en in het gastenverblijf durf ik geen bovenkast open te doen, want "alle goeds komt dan van boven." Gelukkig ligt daar bij mijn motorkleding een helm. 

Greylisting is, in financiële termen, wanneer de Financial Action Task Force (FATF) een land onder strenger economisch toezicht en regulering plaatst. Dit betekent dat het land niet volledig voldoet aan de FATF-normen voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering, maar er wel serieus naar streeft.
Zuid-Afrika is officieel van de grijze lijst van de Financial Action Task Force (FATF) gehaald. Dat gebeurde op 24 oktober 2025, na een succesvolle on-site inspectie in juli 2025. Deze beslissing erkent dat het land aanzienlijke vorderingen heeft gemaakt in het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering, wat het financiële systeem van Zuid-Afrika ten goede zal komen door het vertrouwen te herstellen en internationale transacties te vergemakkelijken. 
Succesvolle aanpak van tekortkomingen: 
Het land heeft 22 actiepunten van de FATF aangepakt, Positieve economische gevolgen: De verwijdering van de lijst zorgt ervoor om het vertrouwen van investeerders te vergroten, investeringen aan te trekken en de kosten van internationale transacties voor bedrijven en burgers te verlagen. Aanhoudende waakzaamheid: Hoewel de verwijdering een belangrijke mijlpaal is, benadrukte de Zuid-Afrikaanse belastingdienst dat de strijd tegen financiële criminaliteit doorgaat en dat het land zich zal blijven inzetten om de hoge standaarden van financiële integriteit te handhaven.

Afrikaans woordenboek:

'n tietmuskiet  =  een zuigeling
   

donderdag 23 oktober 2025

" Bottle Brush "

Niet alleen de Bauhina's bloeien in deze tijd. Ook de "Bottle Brush staat er prachtig bij. De wetenschappelijke naam is Callistemon Citrinus. Deze van oorsprong Australische boom heeft in de bloeiperiode borstelachtige bloemen, vandaar de naam Bottle Brush. Net als de Bauhinia is deze boom ook mateloos populair in Zuid-Afrika en in ons dorp lijkt het wel of iedereen één of meer van deze gemakkelijk groeiende soort in de tuin heeft. Ze kunnen wel 25 meter hoog worden, maar dat haalt het exemplaar in onze tuin bij lange na nog niet en met een lengte van 4 meter is het wel op.

Maar we zijn er heel blij mee en niet alleen wij, ook insecten, bijen en vogels zoals de tientallen soorten suikerbekkies en  jangroentjies. Mooi zijn is niet de enige kwaliteit van de Bottle Brush, De bloemen zijn een vitale bron van voedsel voor het dierenleven. Die halen de nectar uit de bloemen en bestuiven daarna andere planten met het meegenome stuifmeel. Ons exemplaar is best mooi, maar tijdens de ochtendwandeling met onze honden komen we door de Hospitaalstraat en daar staan drie prachtige bomen in de voortuin !

Een Zuid-Afrikaans bedrijf repareerde meer dan 320.000 potholes in Johannesburg ! Discovery's Pothole Patrol heeft meer dan 320.000 gaten in het wegennet van Johannesburg gerepareerd met behulp van vaardigheden, technologie en data uit de private sector. Discovery startte in 2021 in Johannesburg en het doel was om de stad te ontdoen van potholes, waarvan het aantal destijds werd geschat op ongeveer 100.000. Inmiddels werkt ook Avis mee, omdat de verslechtering van de wegen in Johannesburg veel ernstiger is gebleken dan aanvankelijk werd verwacht. Adrian Gore, CEO van Discovery, zei dat kuilen Zuid-Afrika ten tijde van de lancering van de controles ongeveer 650 miljoen rand per jaar kostten. De Discovery verzekeringstak van het bedrijf werd ook getroffen door een toenemend aantal claims met betrekking tot schade veroorzaakt door gaten. Het repareren van de gaten zou Discovery's kortlopende verzekeringsactiviteiten uiteraard ten goede komen door een daling van de claims, en tegelijkertijd profiteren de gewone burgers ook.

In een recent bericht op sociale media ging Gore dieper in op het initiatief en legde hij uit hoe het erin is geslaagd om 42 kilometer aan kuilen in Johannesburg te repareren. "Kuilen veroorzaakten frustratie, schade en het gevoel dat het economische hart van het land in ernstige en onherstelbare achteruitgang verkeerde." De wegen van Johannesburg staan ​​bekend om hun slechte staat. De zomerregens in de stad veroorzaken aanzienlijke schade aan de infrastructuur, die onvoldoende is onderhouden. Kuilen eroderen verder naarmate het gebied langer wordt blootgesteld aan weersomstandigheden, hoge verkeersvolumes en slecht onderhoud. Daardoor worden ze schadelijker voor weggebruikers. Gore onthulde de enorme vooruitgang die het initiatief heeft geboekt: meer dan 320.000 potholes zijn gedicht, met ongeveer 75.000 per jaar. Als gevolg hiervan is de claimfrequentie voor potholes bij Discovery Insure sinds de start van het initiatief met 26% gedaald. Gore zei dat alleen al deze besparingen voldoende zijn om het initiatief te rechtvaardigen.

In zijn bericht op sociale media legde Gore uit hoe de Pothole Patrol werkt en welke enorme inspanningen ze levert om ervoor te zorgen dat de schade aan de wegen zich niet herhaalt. Een van de grootste problemen met de wegen in Johannesburg is het vaak slechte onderhoud aan het wegdek, waardoor kortetermijn-oplossingen in de zomer niet veel langer dan een paar dagen houden. Het repareren van gaten in de stad schiet vaak tekort en creëert nieuwe gevaren in de vorm van flinke hobbels op sommige wegdelen. Daarom schakelde Discovery een bedrijf in dat gespecialiseerd is in het repareren van potholes en dat over een wagenpark met gespecialiseerde apparatuur beschikte. Discovery leverde niet alleen financiële en managementondersteuning, maar "We hebben ook een app ontwikkeld waarmee burgers gaten konden melden. Met behulp van geolocatietechnologie konden we de exacte locatie van de schade vastleggen en reeds gemelde gaten volgen. Gore zei dat minder dan 0,2% van de gerepareerde gaten verdere aandacht nodig had, dankzij verbeterde reparatietechnologie !

Meer dan 70% van de luchtvloot van de SAPS is niet operationeel. Zevenentwintig van de 38 vliegtuigen (71%) van de Zuid-Afrikaanse Politie (SAPS) zijn niet operationeel. Dit onthulde de waarnemend minister van Politie, Firoz Cachalia, in een schriftelijk antwoord op vragen van parlementslid Makashule Gana. Volgens de minister bezit de SAPS 38 vliegtuigen in het hele land: 12 vliegtuigen en 26 helikopters. Van dit totaal zijn er "momenteel 11 vliegtuigen in gebruik", aldus de minister. Zevenentwintig vliegtuigen zijn in onderhoud, bestaande uit zeven vliegtuigen en 20 helikopters. Eén vliegtuig en één helikopter zijn onherstelbaar beschadigd en wachten op de slopershamer. De minister zei dat het ministerie van plan is het huidige totale aantal vliegtuigen met 15 extra helikopters uit te breiden, met een beoogd budget van R1,1 miljard. "De aanbesteding zal jaarlijks plaatsvinden, zodra de financiering beschikbaar is." Vorige week kondigde nationaal politiechef-generaal Fannie Masemola de toevoeging aan van twee gloednieuwe H125-helikopters: "Deze extra vloot zal een cruciale rol spelen bij het verbeteren van de operationele capaciteit en van de SAPS, en bij het versterken van de nationale veiligheid", zei hij. "Het zal ons in staat stellen onze dienstverlening te verbeteren en de efficiëntie te verhogen bij het vervullen van ons grondwettelijk mandaat om criminaliteit te voorkomen, te bestrijden en te onderzoeken."

SAPS Luchtmacht is in een erbarmelijke toestand: Gana reageerde hierop door te stellen dat de capaciteiten, of het gebrek daaraan, van de SAPS Luchtmacht onder de loep werden genomen "toen er onvoldoende werd gereageerd tijdens de dodelijke overstromingen in Mthatha in de Zuid-Afrikaanse Oostkaap in juni van dit jaar. 149 mm regen in 24 uur zorgde ervoor dat de Mthatha-rivier overstroomde. Hierbij kwamen 102 mensen om het leven, raakten meer dan 4700 mensen ontheemd en raakten 2145 huizen beschadigd. De vertraagde inzet van de Air Wing, met slechts 20 operationele vliegtuigen vanwege chronische onderfinanciering en onderhoudsproblemen, belemmerde de zoek- en reddingsacties, omdat helikopters te laat arriveerden vanaf een afstand van 500 km. "De erbarmelijke toestand van de SAPS Air Wing voorspelt weinig goeds voor de strijd tegen criminaliteit, die vaak luchtsteun vereist tijdens diverse operaties zoals illegale mijnbouw, ontvoeringen, kapingen, natuurrampen en diefstal en schade aan kritieke infrastructuur", aldus Gana. "Luchtmachten op de grond hebben assistentie nodig van ogen in de lucht; daarom moeten alle vliegtuigen actief in gebruik zijn", aldus Gana !

Afrikaans woordenboek:

Piet, Paul en Klaas  =  iedereen zonder uitzondering


  

donderdag 16 oktober 2025

" Bauhinia variegata "

De bloeitijd van de vetplanten en de vygies loopt ongeveer op een eindje, maar dat betekent, dat er weer andere bomen en planten nu aan de beurt zijn om zich van hun  mooiste kant te laten zien. In alle straten van Montagu-Suid staan momenteel talrijke bomen fraai in hun bloesem. Het zijn de Bauhinia's  die prachtig rose en wit staan te bloeien. De Bauhinia komt oorspronkelijk van India via Oost-Azië tot in China, maar deze soort verspreidt zich heel gemakkelijk in meerdere richtingen en staat ook in grote delen van Zuid-Afrika. 

De Engels sprekenden noemen het the Orchid Tree en in het Afrikaans spreekt men van Orgideeboom. Deze gemakkelijk groeiende boom, die een hoogte van 6 tot 10 meter kan bereiken, is in het verleden vanwege hun fraaie bloemen in grote aantallen aangeplant en door zaadverspreiding zijn er nu eigenlijk veel te veel in het land. Met name in Kwazulu-Natal mag er geen meer geplant worden. Van de wortels, stammen, bladeren, bloemen en zaden kunnen medicinale producten gemaakt worden.  Ze helpen tegen diarree, dysentery, maagklachten en hebben ook een ontstekingsremmende invloed. De eetbare zaadlobben en bladeren worden gebruikt bij de voedselbereiding. Voorts dienen ze als antigifstof bij slangenbeten !

Ook al wonen we niet meer in Nederland, we worden telkens weer uitgenodigd om vooral toch te gaan stemmen als er in Nederland verkiezingen zijn en dat gebeurt nogal eens. Het is al meerdere keren mislukt, omdat door de trage Zuid-Afrikaanse post stembiljetten en/of kiezerslijsten dagen of zelfs weken NA de verkiezingen bij ons in de brievenbus lagen. 

Deze keer waren alle benodigdheden op tijd en omdat Sanja begin oktober weer eens naar Nederland reisde, kon zij  mijn stembrief meenemen en in Nederland op de post doen. Het beloven interessante verkiezingen te worden. Zodanig zelfs, dat er in "Die Burger"  aandacht aan geschonken werd. Dat we - wonend buiten Nederland - mogen stemmen over een toekomstig beleid in Nederland is wel een beetje bijzonder. In Zuid-Afrika mogen wij onder geen enkele voorwaarde stemmen bij welke Zuid-Afrikaanse verkiezing dan ook. Het hebben van een vaste verblijfsvergunning geeft ons daartoe geen rechten. Je bent en blijft een buitenlander !


Goed nieuws deze week: In de Verenigde Staten is men er in geslaagd om een vlinder, die door een afgebroken vleugeldeel niet meer kon vliegen, een vleugeldeel van een dode vlinder te geven. Dat "nieuwe deel" werd eerst precies op maat geknipt en daarna met speciale lijm aan de gehandicapte vlinder geplakt. De vlinder kon daarna weer vliegen. Er is wel wat discussie geweest of zo'n operatie wel de moeite waard is, omdat vlinders maar erg kort leven. Maar positief nieuws was het wel en heel bijzonder dat zo'n operatie mogelijk is !  




Afrikaans woordenboek:

Weet hoeveel boontjies vyf is  =  niet dom zijn



donderdag 9 oktober 2025

" Phelophepa, Train of Hope "

De "Trein van Hoop" in Zuid-Afrika verwijst naar de Phelophepa Healthcare Train, een vloot mobiele klinieken die wordt beheerd door de Transnet Foundation. De trein reist naar afgelegen plattelandsgemeenschappen en biedt essentiële basisgezondheidszorg, zoals oogheelkunde, tandheelkunde en gezondheidscontroles, gratis of tegen een symbolische vergoeding aan mensen die geen toegang hebben tot reguliere medische zorg. De naam "Phelophepa" betekent "goede, schone gezondheid" in het Sotho en Tswana, en de treinen staan ​​bekend als een "baken van hoop" voor miljoenen Zuid-Afrikanen.

De Phelophepa Gezondheids Trein was van 15 september tot 2 oktober in Worcester om daar gezondheidsdiensten te leveren. Per dag kunnen tussen 400 en 500 mensen geholpen worden. 140 bij de oogkliniek, 110 bij tandheelkunde, 80 bij algehele gezondheidsproblemen, 40 tot 50 bij kankeronderzoek en psychologie. De diensten worden uitgevoerd door gekwalificeerde artsen, verpleegkundigen en apothekers, maar tevens is het een studentenopleiding: De treinen dienen als onschatbare opleidingsplek voor laatstejaarsstudenten arts, verpleegkundige en apotheker van Zuid-Afrikaanse universiteiten, waar ze praktijkervaring opdoen in een drukke klinische omgeving. 
Gericht op de gemeenschap: Ze reizen naar afgelegen gemeenschappen waar de arts-patiëntratio kan oplopen tot 1:5.000, zodat mensen zorg kunnen ontvangen zonder lange afstanden te hoeven reizen. Een ziektekostenverzekering kunnen deze mensen niet betalen. De Phelophepa-diensten zijn in principe gratis, maar voor brillen wordt een kleine vergoeding gevraagd. De Train of Hope is een gezamenlijk project van sponsoren als Roche en Colgate en wordt uitgevoerd door Transnet Rail !

De laatste drie keer dat ik in Nederland was, kwamen we als familie een avond bijeen in het Nuenense restaurant Le Souris. Dat zijn steeds gezellige bijeenkomsten geweest in een uitverkochte, maar toch plezierige omgeving met ook nog eens een uitstekende maaltijd. Ook in september brachten we daar weer de avond door. Vanwege  afstands- en medische problemen waren we jammer genoeg nog geen enkele keer helemaal compleet, ook deze keer weer niet.

Slechts één keer eten in 7 dagen is natuurlijk onmogelijk, maar met een voortreffelijke cafetaria Heuvelplein vlakbij is er dus geen gebrek aan voedsel bij de hand, dat in Zuid-Afrika niet aanwezig is. Ook een chinees restaurant midden in het centrum heb ik weer vanbinnen gezien. Ik ben er tamelijk zeker van dat calorieverlies er tijdens mijn verblijf zeker niet opgetreden is !

"Oud worden is niet voor sissies" is een gezegde in Zuid-Afrika. Ik heb nog slechts één tante in de ooit grote familie van mijn kant en die tante is met haar  95 jaar al aardig op weg naar de 100. Lichamelijk functioneert natuurlijk niet alles meer naar wens, maar belangrijker is, dat het hoofd nog redelijk goed blijft functioneren en dat is bij tante Joke nog het geval. Ik vind het daarom heel plezierig om tijdens mijn verblijf in Nederland bij haar op de koffie te gaan. Het voordeel van haar hoge leeftijd en een goed geheugen is, dat ik elke keer bij haar waardevolle informatie over mijn familie krijg, informatie die ik nog niet eerder kende. Actief blijven op hoge leeftijd nu het nog kan, is haar motto. Ze stuurde me enkele weken geleden nog haar levensverhaal, een indrukwekkend maar liefst 67 pagina's groot verhaal.  Een waardevol document met informatie van één van de weinige, nog overgebleven mensen van een eerdere generatie !

Afrikaans woordenboek:

jou lyf ingooi  =  een werk flink aanpakken