"Apiesrivier "

"Ruim je rommel op !" Wie kreeg het niet regelmatig te horen van met name je moeder. Het was een deel van je opvoeding. We leefden in een schoon, netjes en opgeruimd Nederland. Vrouwen schrobden tot verbazing van de hele wereld zelfs de stoepen van de straat waarin ze woonden. Dat gebeurt nu in Nederland echt niet meer, maar de meeste mensen zorgen in redelijkheid voor een leefbare directe omgeving. Daar moest ik vrijdagochtend aan denken tijdens een wandeling door Montagu. Als onze vrijdag-groep compleet is, zijn we met z'n vijven en lopen wekelijks afwisselend in het dorp maar ook in onze bergachtige omgeving. Deze keer kozen we voor een tocht door Bo-dorp, een kleurlingenwijk aan de noordkant van Montagu. De bebouwing is heel bijzonder.  Eenvoudige, maar nette woningen wisselen af met krotten waar je de varkens nog niet in wilt onderbrengen. En heel wat straten liggen bezaaid met afval. Onnodig, want de vuilnisophaaldienst komt elke week het afval ophalen. Maar blijkbaar doen veel mensen geen enkele moeite om hun eigen en andermans omgeving netjes en hygiënisch te houden. 

Drie jaar geleden waren Sanja en ik op vakantie en bezochten toen onder andere Pretoria. Jaren geleden was dat een parel van schoonheid, maar onze buren waarschuwden al voor we op vakantie gingen, dat Pretoria niet meer die schone stad van voorheen was. Andries Pretorius, de held vaan de Slag bij Bloedrivier in 1838 en de naamgever van de stad, zou zich in zijn graf omdraaien als hij de verloedering zou aanschouwen. Stinkend afval waarin havelozen en zwerfhonden nog iets eetbaars zoeken. 

Na de omwenteling in 1994 vond de ANC-regering de naam Pretorius besmet en werd de naam van de stad Pretoria tot woede en verdriet van met name de blanke Afrikaners veranderd in Tshwane. Dit woord stamt uit de taal van de San en betekent: "Apiesrivier". Misschien wel een terechte naam hoewel wij destijds helemaal geen apies gezien hebben, maar pies hebben we toen wel geroken. Zo erg als in Pretoria is het in Bo-dorp gelukkig nog niet, maar fraai is het ook bepaald niet. Opvoeding dient te gebeuren in de jonge jaren, maar het lijkt er sterk op, dat dát heel vaak niet meer gebeurt. 

Tenslotte:

Wij houden van onze twee honden, maar het blijft niet bij twee. Sinds we hier wonen staat in de achtertuin altijd een hekje open waardoor wij en onze honden gemakkelijk naar onze buren kunnen lopen en de buren komen zo bij ons. Montie, de jack-russel van de buren komt zo dagelijks bij ons op bezoek en als Smiegl, een gasthond bij de buren op bezoek is, weet die onze tuin ook prima te vinden. Alle honden beschikken blijkbaar over een biologische klok, want bij etenstijd 's morgens, 's middags en 's avonds  hebben wij niet twee, maar regelmatig drie of vier eters over de vloer. Er zijn altijd nog wel wat etensrestjes over en ook al krijgen ze maar hele kleine hoeveelheden, ze genieten er wel van !

Afrikaans woordenboek:

oorskietkos  =  etensrestje

 

" Klaas Waarzegger "

Sinds we in maart 2011 in Zuid-Afrika wonen, proberen we ons zo goed mogelijk aan te passen en het Afrikaans als taal eigen te maken. De krant is daarbij een goed hulpmiddel en het lezen van boeken vergroot de kennis van deze aan het Nederlands verwante taal aanzienlijk. Las ik tot 2011 vooral in het Engels, daarna werden het voornamelijk Afrikaanstalige boeken en tijdschriften. (De Engelstalige boeken van Francis Brett Young uitgezonderd). In Die Burger van donderdag 24 februari stond een artikel over de schrijver-journalist Louis Meurant. Hij werd in 1811 in Kaapstad geboren. Nadat zijn beide ouders overleden waren werd de jonge Louis in het gezin van het Nederlands-Afrikaans echtpaar Marten en Francina Smit opgenomen. Louis' vader had kort voor zijn dood 300 Pond aan de eigenaar van de eerste drukkerij in Zuid-Afrika gegeven voor de aankoop van een drukpers. In ruil daarvoor diende zoon Louis een opleiding in het drukkersbedrijf te krijgen. 

Uiteindelijk leidde dat tot een baan als schrijver-journalist en hij schreef zijn artikelen voornamelijk in het Afrikaans. Hij gebruikte daarbij meerdere namen zoals: Klaas Waarzegger, Platjie Wysneus, Sabina Zeekoeygat en Elsie Beuzemstok. In 1860 schreef hij een samenspraak in het Afrikaans tussen Klaas Waarzegger en Jan Twyfelaar. Die samenspraak werd zó populair, dat de krantenverkoop verdubbelde. Een jaar later, in 1861, schreef hij zijn eerste boek met als titel: "Zamenspraak tusschen Klaas Waarzegger en Jan Twyfelaar." Dit was het allereerste boek dat in het Afrikaans verschenen is !

Niet alleen Rusland beschouwt de inval in Oekraïne als een legitieme daad. De regerende Zuid-Afrikaanse ANC-partij steunt Rusland, maar die partij is daarin wel verdeeld. Eén deel vindt het recht om delen van de Oekraïne op te eisen en weer bij Rusland te voegen, rechtmatig, maar veroordeelt de gewelddadige en bloedige manier waarop dat gebeurt. Een ander deel van het ANC vindt het optreden van Rusland volkomen terecht. Tot dit laatste deel behoren ook voormalig president Jacob Zuma en zijn Zuma-Foundation. Zij steunen de Russen en houden de Verenigde Staten en het Westen verantwoordelijk voor het conflict. In een verklaring meldt Zuma: " Vladimir Putin is een man van vrede. Ik ben er zeker van dat Zijne Excellentie Vladimir Putin alles zal doen om vrede te bewerkstelligen." In 2015 ging Zuma op bezoek bij Putin en werd er onderhandeld over een contract voor de bouw van een kerncentrale in Zuid-Afrika door Rusland. Toen de toenmalige minister van Financiën Nhlanhla Nene, dit contract niet toestond vanwege de immense kosten (geraamd op 1000 miljard Rand), werd de minister door Zuma gewoonweg ontslagen. Niet lang daarna werd Zuma op beschuldiging van corruptie zelf ontslagen als president en ging de bouw van de kerncentrale niet door.

Die steun van Zuid-Afrika voor de Russische inval in Oekraïne komt deels ook voort uit het Zuid-Afrikaans lidmaatschap van de BRICS-organisatie. Sinds 2001 vormen Brazilië-Rusland-India en China een samenwerkingsverband en in 2011 werd Zuid-Afrika daar ook lid van. Deze landen bevinden zich in een vergelijkbaar stadium van economische ontwikkeling en vertonen in de huidige wereld een alsmaar belangrijker wordende politieke en economische organisatie !

Tenslotte:

Mijn 10daags verblijf in Nederland komt dichtbij en dat betekent dat alle geldende Covid-regels weer in acht genomen moeten worden. Maar helemaal duidelijk zijn die regels nog niet. In Zuid-Afrika zijn nauwelijks beperkende maatregelen voor inkomende toeristen.

Enkel een geldige PCR-test. Nederland versoepelt op 15 maart en dat is vlak voor mijn vertrek. Ook daar zal er wel uitsluitend om een PCR-test gevraagd worden. Maar het is me (nog) niet duidelijk wat er voor regels gehanteerd worden in Doha (Qatar). Verder zal ik maar een aantal mondkapjes meenemen, want op de luchthavens en in het vliegtuig zullen die nog wel verplicht zijn. Een sneltest lijkt nergens meer verplicht te zijn !

Afrikaans woordenboek:

Hij het 'n woordeboek ingesluk  =  Hij is welbespraakt

" Palindroom "

In de krant van dinsdag 22 februari kwam ik het woord "palindroom" tegen. Het woord kwam me wel bekend voor, maar wat was dat ook al weer?? Zoals bijna altijd vond ik het antwoord via de computer: Een palindroom, keerwoord of spiegelwoord is een woord waarin de letters symmetrisch gerangschikt zijn, zodanig dat het woord van achter naar voren gelezen hetzelfde is als van voor naar achter. Het begrip wordt ook gebruikt voor getallen en datums. In Die Burger ging het over de datum: "22 Februarie 2022 is besonders in die sin dat wanneer 'n mens dit in die numeriese styl uitskryf: 22/02/2022, is die volgorde van die syfers van voor na agter en van agter na voor presies dieselfde. 'n Perfekte palindroom dus." Zo'n datum-palindroom komt wel vaker voor, maar het duurt toch 8 jaar voordat we er weer een hebben: 03-02-2030. Enkele palindroom-woorden zijn: droommoord, maandnaam, racecar en meetsysteem. Er zijn ook zin-palindromen:

 "De mooie zeeman nam Anna mee, zei oom Ed." 

"Nelli plaatst op 'n parterretrap 'n pot staalpillen."

"Er is daar onraad,sire."

"Wat hierdie datums egter nog meer besonders maak, is dat hulle nie net palindrome is nie, maar ook ambigramme. Dit beteken jy kan hulle ook op hulle kop draai (7707/70/77), afhangende van die lettertipe." 

Vrouwen die de stoep vegen en schrobben. Het is nog niet eens zo vreselijk lang geleden dat dat vaak gedaan werd in vroeger tijden. Dat was een deel van de opvoeding: Zorg dat je (woon)omgeving er netjes bijligt. Met verwondering en bewondering werd er met name in het buitenland gekeken naar de Nederlandse vrouwen die hun straatjes schoon veegden. Dat gebeurt intussen al lang niet meer. Machines hebben die taak overgenomen en zorgen dat je omgeving er netjes bijligt wordt lang niet overal nog aangeleerd. Maar gelukkig is het nog niet zo erg als op veel plekken in Zuid-Afrika. Er treedt een ernstige verloedering op en dat gebeurt bijna overal. Een stad als Pretoria is een goed voorbeeld. Twintig jaar geleden werd huisvuil en tuinafval netjes opgehaald en zag de stad er keurig uit. Nu klaagt men steen en been over het overal rondslingerende afval dat zorgt voor onhygiënische  toestanden. Dat is tamelijk ver weg, maar ook in ons eigen dorp zien we aan de rand van de townships zogenaamde picknickplekken waar kleding, glas en plastic flessen. achtergelaten worden. Men neemt niet de moeite om de eigen rommel mee te nemen. Bij het hospitaal van Montagu ligt continu een grote hoeveelheid afval. Op een vraag aan de Munisipaliteit waarom er geen vuilnisbakken geplaatst worden, kwam als antwoord: "Dat hebben we al meermaals gedaan, maar binnen de kortste keren zijn de bakken vernield of gestolen." 

Vorige week liepen we in het buitengebied van Robertson en we schrokken wat we daar zagen. Op een open plek in het township Droëheuwel troffen we deze toestand aan. En langs de weg lag over een strook van wel 100 meter genoeg afval om een grote vrachtwagen mee te vullen. Dat mensen in zo'n vuile omgeving wonen en niets doen om hun leefomgeving een beetje netjes te houden, is voor ons onbegrijpelijk. Er wordt vaak gezegd: "Opvoeding begint thuis." Nou, beslist niet meer overal ! 

Tenslotte: 

Sanja en vriendin Yvonne beginnen de smaak van een wekelijks dagje uit goed te pakken te krijgen. Vorige week dinsdag was hun doel Grabouw. Dat is een middelgroot dorp in het Overberggebied zo'n 120 kilometer westelijk van ons dorp. Het gebied waarin het dorp ligt, is een enorm fruitgebied met voornamelijk appels en peren. Op de rit er naar toe via Worcester en Villiersdorp kun je duidelijk het verschil zien in fruit. Tot Villiersdorp zijn het vooral druiven die geteeld worden, maar daarna verschijnen er de appel- en perenbomen. 

Daar gingen de dames echter niet voor. Het dorp werd bekeken en er werd lekker geluncht bij restaurant Peregrine. Maar Sanja heeft op al die trips nog een ander doel. Zij stroopt alle PEP-winkels af om zoveel mogelijk babykleding en andere  baby-benodigdheden te kopen voor haar Hug-a-Baby project. Het is hier nog zomer met temperaturen tot wel 40 graden, maar Sanja kwam heel tevreden thuis met een berg winterdekentjes die ze gekocht had in drie verschillende PEP-winkels. Onze logeerkamer is weer een tijd onbruikbaar voor logees. Sanja is heel tevreden met haar Toyota C-HR, maar die heeft jammer genoeg maar een kleine kofferbak. Ik ben nu aan het kijken naar een voertuig met wat meer ruimte !

Afrikaans woordenboek:

Hy sal te laat vir sy eie begrafnis wees  =  Hij is zeer langzaam

" Twee emmertjes water halen "

Exodus 17: " Mozes hief de staf op en sloeg tweemaal op de rots. Het water gutste eruit en de mensen en het vee konden drinken." Aan deze bijbeltekst moest ik denken toen we zaterdag met de auto via Barrydale door de Tradouwpas naar Swellendam reden. Een fraaie tocht slingerend tussen de bergen. Met ons motorgroepje deden we dat al heel wat keren en regelmatig zagen we mensen die bezig waren met waterkannen aan de rand van de weg. Er komt daar behoorlijk wat water uit de bergen en dat blijkt prima van kwaliteit te zijn. Iets, wat we van het door onze munisipaliteit geleverde drinkwater niet kunnen zeggen. Slecht is het niet, maar lekker smaakt het vaak toch ook niet. We filteren ons drinkwater daarom meestal. 

Maar het bergwater is al gefilterd en dat was wel bekend bij Yvonne, een vriendin van Sanja. Zij vult regelmatig daar waterkannen en dat hebben wij zaterdag ook eens gedaan. Binnen 10 minuten hadden we vier vijfliter-flessen gevuld. Zeker, nu het hier zo ontzettend warm is, drinken we veelvuldig dit voortreffelijke bergwater. Nu we dit ervaren hebben, gaan we hier wel vaker onze drinkwatervoorraad aanvullen !

Na een lange onderbreking door Covid-19 kwam onze eetgroep zaterdag weer bijeen en wij waren het organiserend echtpaar. Het leek Sanja een goed idee om een braai (barbecue) te organiseren waarbij ik de braaimeester moest zijn. Nu hebben we een (gas-)braai waar ik bijzonder zuinig op ben.  Er gaan maanden - en soms zelfs meer dan een jaar - voorbij zonder gebruik van mijn braaitoestel. Ik ben nu eenmaal geen liefhebber van vlees waar vetranden en botten inzitten. Afrikaners hebben trouwens helemaal geen waardering voor een gasbraai. Zij werken uitsluitend met hout en zijn uren in de weer om het hout te verstoken tot houtskool waarna grote lappen vlees gebraaid worden. Het is bij hen een avondvullend en sociaal gebeuren. Aan mij was zaterdag de taak om 12 beefburgers, 12 kipfilets en anderhalve meter worst gaar te stoken. Een taak waar ik met mijn geringe ervaring en ontbrekende kennis van zaken (figuurlijk) mee in mijn maag zat.

Maar met de hulp van twee ervaren Afrikaanse braaiers kwam er redelijk snel goed eetbaar vlees op tafel. Samen met een fraai verzorgd voorgerecht, meerdere salades en een heerlijk tiramisu-dessert, hadden we een complete, lekkere maaltijd. Maandag ben ik wel twee uur bezig geweest om de gasbraai goed schoon te maken. Helemaal klaar voor een volgend gebruik. Maar dat gaat waarschijnlijk pas ergens in 2023  plaats vinden. Ik ben - zoals ik al eerder meldde - zeer zuinig op mijn on-Afrikaanse barbecue !

Tenslotte:

De minister van Politie, kwam enkele dagen geleden met een overzicht van de 31 belangrijkste criminele activiteiten gepleegd in het laatste kwartaal van 2021. Op nummer 1 staat natuurlijk moord. In de laatste drie maanden van vorig jaar werden 6.859 mensen vermoord. Daaronder 902 vrouwen en 352 kinderen. Dat totaal is 9 % meer dan het laatste kwartaal van een jaar eerder. Bheki Cele: " Hoewel daar beduidende afnames is bly die moordsyfer kommerwekkend hoog. Die syfer is nie noodwendig 'n oorwinning vir die polisie nie, maar dit is sekerlik 'n verbetering." 

De provincie West-Kaap deed het aanmerkelijk beter dan de overige provincies. Bij 24 van de 31 activiteiten was er een afname in aantal: moord -7%. poging tot moord -25%. verkrachting -13%. veediefstal -22% en vrachtwagenkaping -60%. Toch is er ook in de West-Kaap weinig reden om tevreden te zijn over de afnames. Van de landelijk 15 zwaarst criminele woongebieden liggen er maar liefst 7 in Kaapstad: Delft, Mfuleni, Kraaifontein, Gugulethu, Harare, Nyanga en Khayelitsha. Brett Herron, parlementslid voor de Good-partij, slaat de spijker op zijn kop met de uitspraak: "Die polisie sal nooit nie die misdaad kan uitroei as ons sosio-ekonomiese toestande nie verbeter nie. Die ongebreidelde werkloosheid en uiterste ongelykhede en hopelose vooruitsigte moet dringend aandag kry!"

Afrikaans woordenboek: 

 blikkiesdorp  =  township

" Spoorloos "

Transnet is een groot Zuid-Afrikaans spoorweg-, haven- en pijpleidingbedrijf. Het hoofdkantoor van dit staatsbedrijf zetelt in Johannesburg en heeft ongeveer 56.000 werknemers in dienst. Leonard Ramatlakane, voorzitter van de spoorwegtak heeft vorige week dinsdag op een mediaconferentie  erkend, dat het bedrijf niet weet hoeveel mensen er werken. Binnen het spoorbedrijf is onlangs een onderzoek geweest en de uitkomst daarvan heeft aangetoond, dat er 17.000 werknemers zijn. Die ondersoek was daarop gemik om vas te stel oor watter vaardighede die werkerskorps beskik. Ons wou weet wat die 17.000 mense in ons diens op 'n daaglikse of uurlikse grondslag doen en watter vaardighede hulle het," sê Ramatlakane. 

Nu het aantal mensen in dienst bekend is, is er toch een probleem. 17.000 salarissen worden elke maand betaald, maar men heeft slechts 14.000 werkers op kunnen sporen. Smanga Sethene, directielid van het spoorbedrijf, zegt over deze kwestie: " Hulle kan spookwerkers wees wat weens die ondoeltreffendheid in ons geledere onopgemerk in die stelsel was. Hier hebben we het dus over spoorwegwerkers, die spoorloos zijn !

De Nederlanders die we hier in Zuid-Afrika spreken, zijn over het algemeen heel tevreden met het leven dat ze hier leiden. Het Nederlands nieuws wordt dagelijks gevolgd, maar zelden worden we daar vrolijk van. Het vaderland wordt niet gemist. Wat wél gemist wordt, zijn bepaalde Nederlandse producten, die hier (bijna) nergens verkrijgbaar zijn. Bovenaan staan - ook bij mij - snacks als  bamischijven, frikandellen, kroketten en bitterballen om maar wat te noemen. De laatste twee zien we tegenwoordig wel eens op de menukaarten van een enkel restaurant, maar de kwaliteit is niet altijd echt goed te noemen. Twee weken geleden las Sanja in het tijdschrift "Platteland" een artikel over Swellendam en laat daar nu een verhaal staan over een wekelijkse zaterdagmarkt. Leuk, maar wat Sanja interessanter vond, was een reclameboodschap over een jong stel - luisterend naar de naam Van Leeuwen -  dat bitterballen maakt, die van nog betere kwaliteit zouden zijn dan de Nederlandse ballen. Dat is nogal een bewering, vonden wij en die vraagt om testwerk en zo reden wij zaterdagochtend naar Swellendam waar we het stel - luisterend naar de naam van Leeuwen - aantroffen op de kleine markt. Natuurlijk namen we de proef op de som en nuttigden zo'n met mosterd bedekte bal. Het mag gezegd worden: de smaak was voortreffelijk. Sanja had vooraf bij mogelijk geïnteresseerden gevraagd of zij ook belangstelden in die voortreffelijke snacks. Nou, belangstelling was er zeker. In totaal werden er 100 besteld: 80 gevuld met rundvlees en 20 met kip. 

Voordat we de bestelling meenamen, hebben we eerst lekker geluncht bij restaurant "La Belle Ambiance", waarna de ballen werden opgehaald en in meegebrachte koelboxen gedaan. Het was die dag per slot van rekening 40 graden, een temperatuur die niet bevorderlijk is voor ingevroren producten. Thuis gekomen verdwenen de bitterballen snel in de diepvries en kon Sanja aan de slag om afleveringen te doen bij de bestellers. Wekelijks zullen wij niet naar Swellendam rijden, maar dat we er wel vaker zullen komen, is volgens mij wel zeker !

Tenslotte:

Het lopen - en dan liefst wat langere en/of meer uitdagende tochten - blijft een hobby van me. Met Teus, een Nederlander die de helft van het jaar hier in Montagu woont, loop ik elke dinsdag een route in het buitengebied van ons dorp. Vorige week dinsdag kozen we voor een ons onbekende trail, die midden in de Cogmanskloof begint en dan loopt in de richting van de bergen. Drie weken geleden was in dit gebied brand en we konden de aangerichte schade goed zien. Gelukkig was de verbrande strook "maar" 500 meter lang en de schade lijkt voor het grootste deel oppervlakkig. 

De natuur zal wel redelijk snel herstellen. Over de oorzaak van de brand is niets bekend. Elk jaar in de zomer moeten brandweerkorpsen in actie komen. Een weggegooide sigarettenpeuk. Glasscherven, die als een brandglas werken. Boeren die meer landbouwgrond willen hebben. Of zijn het gewoon brandstichters, die er bewust plezier in scheppen om de natuur te vernielen. De route, die we liepen, was met 5,2 kilometer bepaald niet lang, maar wel uitdagend. Sinds jaar en dag is er niets meer gedaan aan onderhoud van het pad, dat nu op veel plaatsen nauwelijks te vinden is door hoge grassen en struiken. In het middendeel was zelfs geen pad meer te onderscheiden en moesten we via de droge rivierbedding onze weg zien te vinden. Maar we hebben er wel van genoten. De tocht was behoorlijk pittig, maar de voldoening was daardoor extra groot voor ons !

Afrikaans woordenboek:

Pretdrafstap. Ook wel: met apostelperde reis  =  wandelen

 

" Vergif-fenis "

Gelezen in Die Burger van vrijdag 4 februari: "In Genesis 3:15 staan dat die vrou die slang se kop sal vermorsel en hy sal haar aan die hakskeen (kuit) byt". Hoe een giftige boomslang zonder ongelukken  een vierbaans autoweg heeft overgestoken, is onbekend. Maar er waren meerdere getuigen, die zagen dat het dier probeerde via de consistorie-deur van de gereformeerde Wierdapark kerk in Pretoria binnen te gaan. Woensdag waren vrijwilligsters in en bij de kerk pannenkoeken aan het bakken en wellicht heeft de heerlijke reuk het hongerige dier gelokt. Geen kop is vermorzeld en niemand is gebeten, want een snel gewaarschuwde slangenvangster kon het fraaie, maar niet-ongevaarlijke reptiel vangen. "Sy het die slang huys toe geneem om te dink oor sy sondes en toe naar een slangpark geneem waar hy veilig is." In de zomer is het voor met name slangen moeilijker om aan water te komen en daardoor komen ze steeds dichter naar bewoonde gebieden. Omdat er in deze zeer drukke omgeving zelden of nooit slangen voorkomen, denkt men dat het beest vanuit een andere omgeving meegelift is in een auto. Iets, wat slangen regelmatig plegen te doen !

Tijdens onze wandeltochten op vrijdag bespreken we allerlei onderwerpen en geven wij vooral onze ondeskundige mening over de wereldproblemen. Vorige week was het onderwerp: Overbevolking. De wereld kan op termijn de bevolkingsaanwas niet aan. India en China behoren wel tot de massaproducenten op dit terrein. Maar Zuid-Afrika kan er ook wat van met elk jaar een bevolkingsgroei van meer dan een miljoen. 

Eén van onze lopers sprak: "Mene, mene, tekel, upharsin" en hij bedoelde daarmee: een waarschuwing voor een onafwendbare ramp. Ik kende de spreuk, maar niet in deze betekenis. Wél in de betekenis van een nogal raadselachtige tekst die volgens Daniël 5 tijdens een feest van de Babylonische koning Belsazar op een muur verscheen. Alleen Daniël kon de spreuk uitleggen. Het betekende, dat het einde van het Babylonische rijk was aangebroken en het verdeeld zou worden onder de Meden en Perzen. Na raadpleging van het internet bleken echter beide betekenissen correct te zijn. Daniëls verklaring wordt meestal gebruikt, maar een moderne interpretatie van de spreuk is: Een waarschuwing voor een onafwendbaar onheil ! Veel zal onze waarschuwing niet helpen, want Die Burger berichtte dinsdag, dat het condoomgebruik terug gegaan is van 30 miljoen in 2020 naar 16 miljoen in 2021. " 'n aansienlike toename in seksueel oordraagbare siektes is vir die tweede agtereenvolgende jaar in Kaapstad aangemeld, terwyl daar 'n afname in die gebruik van kondome was !"

Tenslotte:

Op 5 februari 1991 zijn wij getrouwd. Een onvergetelijke gebeurtenis al was het alleen al door de weersomstandigheden van die dag. Dertien graden onder nul gaf de thermometer aan en wij stonden in onze trouwkleren vreselijk te kleumen in de kasteeltuin in Geldrop. Zaterdag 5 februari 2022 herdachten wij weer onze trouwbelofte, maar nu hier in zomers Montagu bij een temperatuur van 38 graden boven nul. 31 jaar is geen jubileum en daarom hebben we dat ook zonder drukte gevierd. Met twee bevriende Nederlanders hebben we geluncht in restaurant "The Ramblin' Rose in de Langstraat. 

31 jaar gehuwd zijn. Hoewel veel echtparen in deze tijd niet zo lang bij elkaar blijven, is 31 jaar nu ook weer niet uitzonderlijk. We kennen er die zelfs 60 jaar in de echt verbonden zijn. Ik heb grote twijfel of dat voor Sanja en mij haalbaar is, want dan zal ik de leeftijd van 101 jaar moeten zien te bereiken. 

                           

                

                    Afrikaans woordenboek:

Vakansie wat 'n man neem voordat hy vir 'n nuwe baas begin werk  =  wittebroodsweken

"Wijn-erfenisdag"

Afrikaners zijn dol op herdenkingsdagen. Hoe meer, hoe liever. Woensdag werd op wijnlandgoed "Groot Constantia" herdacht, dat 363 jaar geleden voor het eerst wijn gemaakt werd. Volgens Jean Naudé, hoofdbestuurder van  Constantia was het ook dit jaar weer een betekenisvolle en onvergetelijke dag. Drie aspecten komen telkens aan de orde: Zegening op een goede oogst, Herdenking van het 363ste bestaansjaar van het wijnbedrijf en Verering van belangrijke rolspelers die een bijdrage geleverd hebben tot het wijnbedrijf.  "Danksy 'n dagboekinskrywing deur Jan van Riebeeck op 2 Februarie 1659, kan Suid-Afrika die ontstaan van sy wynbedryf akkuraat aandui. Daardie inskrywing lui as volg: " Heeden is Goode loff van die Caepse druyven d'eerste mael wijn geparst." "Groot-Constantia is Suid-Afrika se oudste wynproduserende plaas", aldus Jean Naudé. 

Jan van Riebeeck is belangrijk geweest bij het begin van Zuid-Afrika als wijnland. Hij kreeg van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (V.O.C.) de opdracht een bevoorradingsstation te bouwen bij Kaap de Goede Hoop. Met drie schepen kwam hij op 6 april 1652 aan in Zuid-Afrika. Van Riebeeck had gemerkt, dat Spaanse en Portugese bemanningen veel beter de lange tochten op zee overleefden en dat kwam volgens hem door het andere, mediterrane eten en drinken. Naast graan- en groentezaden nam hij ook wijnstokken en stekken van fruitbomen mee. Deze wijnstokken zijn in 1652 geplant en de eerste wijn is gemaakt op 2 februari 1659. In de 19e eeuw werden de Kaapse wijnen al geëxporteerd naar 4 continenten en momenteel wordt jaarlijks zo'n  300 miljoen liter Kaapse wijn wereldwijd geëxporteerd. In 1685 kocht gouverneur Simon van der Stel een landgoed van 750 hectare en stichtte het later wereldberoemde Constantia wijndomein !

Vooral tijdens de beginperiode van Covid-19 reageerden overheden wereldwijd paniekerig . Haastig werden plannen bedacht en miljarden werden geïnvesteerd in speciale uitkeringen aan zwaar getroffen bedrijfstakken, detailhandel, horeca en andere benadeelden die zwaar geraakt werden door de lockdown. In Nederland slaagde Sywert van Lienden erin om in snel tempo vele miljoenen te verdienen die onterecht werden betaald. Waarschijnlijk gebeurden vergelijkbare kromme zaken overal. In Zuid-Afrika werden ook miljarden Randen vrijgemaakt voor allerlei uitkeringen en hulpmiddelen. Politici, ambtenaren en anderen roken hun kans. Contracten werden  zonder voldoende controle van bovenaf afgesloten, waarbij zelfverrijkingen op grote schaal plaats vonden. Maar ook slecht doordachte plannen waardoor onnodige en verkeerde investeringen gedaan werden. 

In Kaapstad bijvoorbeeld kocht de overheid voor 42 miljoen Rand een aantal grote tenten die tijdens de lockdown onderdak moesten bieden aan zwervers en andere daklozen. Deze tenten had men ook kunnen huren voor een fractie van het betaalde geld. Onderdak hebben ze niet geboden en ze staan nu leeg en ongebruikt. Een landelijk onderzoek naar corruptie en wanbesteding werd intussen uitgevoerd door een Spesiale Ondersoek Eenheid (SOE) en bracht aan het licht, dat in alle provincies samen maar liefst 14 miljard Rand verkeerd geïnvesteerd is of in de zakken van corrupte personen terecht gekomen is. Er wordt geprobeerd om contracten op te zeggen en en geld terug te krijgen. Corrupte personen kunnen de politie verwachten, maar of er veel geld terugkomt....?

Tenslotte:

Ga ik wel of toch maar liever niet? Dat was enige tijd geleden de kwestie. Hier in Zuid-Afrika zijn er nauwelijks beperkende maatregelen, maar in Nederland waren restaurants grotendeels gesloten en winkels slechts na afspraak open. Een museum bezoeken of een concert bijwonen was ook al niet mogelijk. Wat is dan nog de lol van een verblijf in Nederland, waar het weer ook al verre van fraai was. Zoals elke keer gaven de "friettent en de Chinees" de doorslag. Ik gokte er een beetje op, dat in maart 2022 de ergste beperkingen wel opgeheven zouden zijn en het lijkt er op, dat dat ook het geval is. Dus toch maar Sanja aan het werk gezet en die vond een betaalbaar vliegticket voor mij. 

In maart reis ik weer  via Doha naar Schiphol. Vorige keer kon ik door problemen met de huurauto veel minder vrienden en kennissen bezoeken dan mijn plan was. Dat ga ik goed maken, waardoor mijn agenda nogal vol is. Hopelijk werkt het weer een beetje mee. Het menu op de eerste dag staat in ieder geval al wel vast !

Afrikaans woordenboek:

oorskietkos  =  etensrestje