Schuitje varen..cappuccino drinken!

Vorige week schreven we over ons bezoek aan de bloemenshow in Bredasdorp. Maar dit dorp bleek nog veel meer bezienswaardigheden te herbergen. We bezochten de Kapula kaarsenfabriek, dronken een cappuccino en toen we daarna nog wat door het oude gedeelte van het dorp wandelden, stuitten we op het Shipwreck-museum. 

                                         

Nu ligt Bredasdorp slechts 30 km van de zuidkust, waar de Indische en Atlantische oceaan bij elkaar komen. De rotsachtige kust met gevaarlijke stromingen heeft al eeuwenlang veel schepen in moeilijkheden gebracht. Het heeft daarom waarschijnlijk niet veel moeite gekost om het museum gevuld te krijgen. Naast het scheepvaartgedeelte waren er ook nog enkele gebouwen gevuld met voertuigen en huishoudelijke curiositeiten, zoals: speelgoed, een parfumflesjescollectie, kleding, een Statenbijbel en een oud Nederlands Psalmboek. 

                                         

En toeval of niet: Al een half jaar ben ik op zoek naar het boek "Meermin". Dit boek beschrijft de laatste, noodlottige reis van het slavenschip "Meermin" van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Het boek is al langer verkrijgbaar in het Engels en het Nederlands. 

Nu blijkt het sinds enige tijd ook in het Afrikaans verschenen te zijn, maar ik kon het maar niet te pakken krijgen tot.... we bij de uitgang van het museum kwamen en daar het lang gezochte boek konden kopen. Mijn dag kon niet meer stuk!

Veel kennis van de Zuid-Afrikaanse muziekwereld hebben we nog niet, maar we leren snel door regelmatig concerten bij te wonen. Voor "wereldartiesten" moet je naar Kaapstad, maar hier in onze regio zijn regelmatig concerten van groepen met wat minder faam. Vorige week woensdag trad de band "Ses Snare" op in de grote hal van de Janeza-wijnplaas tussen Robertson en Bonnievale. 

                                          

Voor ons was deze band totaal onbekend. Deze uit zes gitaristen bestaande groep speelde en zong twee uur lang op Eagles-achtige wijze covers van Neil Diamond, Eric Clapton, Johnny Cash, Beatles, Queen en de Eagles. Ondertussen drinkt iedereen wijn en ledigt de meegebrachte picknickmand. Van dit soort concerten genieten we enorm en we verheugen ons nu al weer op een Leonard Cohen (cover) concert volgende maand!

Tenslotte:

De bewondering en waardering voor Nelson Mandela blijft - terecht - enorm. Enige tijd geleden was er een documentaire op tv over een bijzonder kunstwerk ter ere van "Madiba", zoals Mandela vaak liefkozend genoemd wordt. Op 4 augustus 2012 werd bij de plaats Howick, niet ver van Durban, een beeltenis van Mandela geplaatst. Het door Marco Cianfanelli vervaardigde kunstwerk bestaat uit 50 stalen pilaren, die- afhankelijk van de plaats waar je staat - een duidelijk beeld van de oude staatsman vormt. Via een lange toegangsweg kom je bij het beeld, wat heel toepasselijk Long Road to Freedom genoemd wordt.

         

 Zuid-Afrikaans woordenboek:

vertoonlokaal  =  tentoonstellingsruimte.

"Spaar die roede, bederf die kind!"

Dit is een Zuid-Afrikaanse uitdrukking, die betrekking heeft op het geven van lijfstraffen.  SSA (Statistieke Suid-Afrika) heeft onderzoek gedaan naar kinderen, die lijfstraffen krijgen op school en de uitkomsten zijn - naar Nederlandse maatstaven - nogal schokkend. 

                                       

In onze provincie West-Kaap is 4,5 % van de leerlingen in 2012 door leerkrachten geslagen. En daarmee is West-Kaap de provincie met het laagste percentage lijfstraffen van héél Zuid-Afrika! In Kwazulu-Natal en Oost-Kaap zijn deze percentages een ronduit schokkende 21%  en 30% ! Ook in Nederland zijn er leerkrachten met losse handjes, maar wat hier gebeurt......

Vanwege het prachtige winterweer maken we regelmatig een toerrit op de motor. Vorige week reden we via de Bonnievale wijnroute naar McGregor. Deze week sloeg ik in het nabij gelegen Robertson zomaar ergens rechtsaf. Het onverharde pad voerde me door een prachtig heuvelachtig gebied met mooie vergezichten. Uiteindelijk liep het pad dood bij het natuurpark Dassieshoek. Wat foto's van de omgeving gemaakt en daarna weer naar huis. Het was maar een tocht van twee uurtjes, maar ik heb wél een fraai stukje van de directe omgeving gezien!

Vanuit Nederland zijn we behoorlijk wat gewend op het gebied van bloemenshows. Keukenhof, Aalsmeer, corso's van West-Brabant en Valkenswaard. Toen we de aankondiging lazen van de "Cape Floral Kingdom Expo" wilden we wel eens een Zuid-Afrikaanse bloemenshow zien en dus reden we vorige week vrijdag al vroeg naar Bredasdorp, een plaats midden in het landbouwgebied zo'n 105 km ten zuiden van Montagu.

Onderweg zagen we veel kraanvogels, roof- en andere vogels, twee blesbokken en een Kaapse grondeekhoorn. En grote velden vol met geel bloeiende kanula. Bredasdorp bleek een aardige plaats te zijn , die heel wat te bieden heeft. Allereerst trakteerden we onszelf op koffie met kaaskoek en tegenover het restaurantje bleek een tweedehands boekwinkel te zijn, waar we enkele Afrikaanse boeken kochten. Weer op weg naar de bloemenshow stuitten we op een grote kaarsenfabriek, Kapula genaamd. 

                                     

We zagen een enorm assortiment typisch Afrikaans gedecoreerde kaarsen. Sanja heeft ook nog informatie ingewonnen over het eventueel laten bewerken van de oude Nederlandse Paaskaars, die zij in juni voor de kerk in Montagu uit Nederland had meegenomen. Na een rondwandeling door de grote winkel, gingen we met een mand vol kaarsen weg. We volgden de bordjes Mega Floral Show en kwamen uiteindelijk bij ons hoofddoel: een enorme hal met de meest fantastische bloemstukken. 

      

De nationale bloem van Zuid-Afrika, de protea was hier overdadig in bijna elk bloemstuk verwerkt. 

                                                                     

Verder waren er allerlei kramen met eten, wijn en bloemgerelateerde producten. Bij één ervan zaten drie uilen en twee roofvogels. De show was onwerkelijk mooi. We hebben onze ogen uitgekeken! 

 

Zuid-Afrikaans woordenboek:

 stom geslaan  =  sprakeloos

De pot verwijt de ketel....!

Vorige week schreef ik over de illegale houtkappers, die momenteel - het is per slot van rekening winter - nogal een aanslag plegen op het eucalyptushout in het bos achter onze woonwijk. Maar de pot  verwijt de ketel....., want wat blijkt: in onze eigen "familie" hebben we óók een illegale houtkapper. Sanja loopt elke morgen met onze honden door het eerder genoemde bos en onze Djoeke verzamelt tijdens die wandeling elke dag één of meer flinke stokken. 

                                                   

Ze komt daar steeds parmantig mee naar huis gelopen tot groot vermaak van iedereen, die dit tafereeltje ziet. Thuis gekomen wordt de buit netjes (nou ja, netjes?) op allerlei plekken in onze tuin begraven. 

                                                   

Tijdens mijn tuinwerkzaamheden  verzamel ik zó  heel wat aanmaakhout voor onze kachel. Sanja ontmoette een collega-wandelaarster, die onze Djoeke "the dog with the stick" noemt. Montagu praat al over die Hollandse vrou op die fiets en nu hebben we ook nog  die Hollandse hond met die stok!

Twee weken geleden vroeg onze muzikale leider, Jannie van Tonder, of een collega muzikant een one-man-show mocht komen geven voor onze orkestleden. Natuurlijk waren wij geïnteresseerd en hebben wij flink wat kinderen uitgenodigd om te komen kijken en luisteren. Vorige week vrijdag stond Chris Tokalon, ook wel "the Marvelous Mouth" genoemd op het podium in Ashbury. Het was vreselijk knap wat die man voor geluiden uit zijn mond kon krijgen. 

                                                 

Daarnaast speelde hij ook nog op een houten dwarsfluit, een tenor saxofoon, een sopraan saxofoon en een heel bijzondere steeldrum. Zijn show was daarbij ook nog interactief, zodat de kinderen (en volwassenen) ook zelf aan het werk moesten. Al met al heeft hij ruim een uur lang iedereen prima vermaakt. 

                                    

Wat we dan weer onbegrijpelijk vinden, is, dat de uitgenodigde orkestleden  van ons "Basuin-orkes" geen van allen waren komen opdagen. De reden is voor ons onduidelijk, maar de wél-aanwezigen hebben een interessante en vermakelijke middag gehad!

Tenslotte:

Er is nóg een illegale houtkapper actief en dat zelfs in onze succulenten-tuin. We meldden al eerder, dat een specht, die in het Afrikaans "houtkapper"wordt genoemd, behoorlijk bezig was met het bewerken van de stam van een oude Aloë. Nu lijken de ouders klaar te zijn met de inrichting van hun vrijstaande woning en hopelijk zitten er binnenkort jonkies van het geslacht Tricholaema Leucomelas in onze boom!

Zuid-Afrikaans woordenboek:

ashoophond  =  vuilnisbakkenras

"Mycobacterium Tuberculosis"

Dit is de naam van de bacterie, die tuberculose veroorzaakt en die in 1882 door Robert Koch werd ontdekt. Door zijn ontdekking kwam er een antibioticum, waardoor veel levens gered werden en waardoor TB(-C) uiteindelijk grotendeels uit de westerse wereld verdween. Maar niet overál. In 2011 stierven wereldwijd 1.400.000 mensen aan TB, waarvan 220.000 in Afrika. Door slechte voeding en vooral ook door HIV (aids) neemt de weerstand af en zijn mensen extra vatbaar voor TB-besmetting. Zuid-Afrika probeert door middel van reusachtige investeringen deze ziekte onder controle te krijgen. Grote hospitalen en sanatoria verrijzen op allerlei plaatsen en óók in het nabij gelegen Worcester is er één gebouwd: "Brewelskloofhospitaal" met een bijbehorende school.

En daar reden wij afgelopen maandag heen. Bij Dandré Malgas, één van de kinderen uit het Nieuwe Horizon Kinderproject, is TB geconstateerd en hij wordt momenteel behandeld, maar het gaat zeker wel een half jaar duren voordat we hem weer in Ashbury terug hebben. Een moeilijke tijd voor Dandré en zeker ook voor zijn moeder. Om haar zoontje te bezoeken moet zij telkens een retour-rit van 160 km met een taxi-busje maken. Vaker dan één keer per maand kan ze zich dat niet veroorloven. Daarom ging Sanja hem een beetje opmonteren met wat cadeautjes, die hopelijk zijn lange verblijf wat plezieriger maken.

                                 

Dinsdagavond woonden wij voor de eerste keer een wijkvergadering bij. Montagu is verdeeld in 12 wijken en onze wijk is nummer 11. Vier keer per jaar is er zo'n vergadering, waarbij de wijkbewoners bijgepraat worden door het bestuur van de wijkraad en/of de vertegenwoordiger van de munisipaliteit en kunnen de bewoners aangeven welke problemen er binnen de wijk gesignaleerd worden. De ambtenaar van de munisipaliteit was blij-verrast door de nogal grote opkomst van ge-interesseerden. Iets wat blijkbaar niet vaak  gebeurt bij wijkvergaderingen. Nu zijn er in onze rustige wijk gelukkig geen ernstige problemen. Het grootste probleem bleek bij een punt van orde een eigen wijkbewoonster te zijn, die als enige van de 32 aanwezigen beslist wilde, dat de vergadering in het Engels gehouden werd. Zij spreekt en verstaat goed Afrikaans, maar zoals zo vaak krijgen vrouwen hun zin en gelukkig voor haar wilde de voorzitter haar tegemoet komen door alle bespreekpunten tweetalig te doen. Iets wat de vaart in de vergadering natuurlijk niet ten goede komt. Twee punten kwamen verder ter tafel: Wateroverlast en afval. Montagu is een watergevoelig dorp. Zeker de winterregens kunnen het dorp in grote moeilijkheden brengen. Dat is dit jaar nog niet gebeurd, maar wél staat er  één van de toegangsbruggen tot onze wijk onder water.
                                          
Door nalatigheid van de munisipaliteit worden de doorgangen onder de brug onvoldoende (helemaal niet dus) open gehouden, waarna de laag gelegen brug overstroomt en daardoor hebben dagelijks een paar honderd leerlingen  moeite om hun school te bereiken. Een tweede zorgpunt is de situatie achter het hospitaal. Achter onze wijk ligt een mooi eucalyptus-bos, waar regelmatig en vooral in de winter illegaal gekapt en gezaagd wordt.
                                          

Niet toegestaan natuurlijk, maar gecontroleerd en ingegrepen wordt er nauwelijks. Sanja vroeg verder   aandacht voor de grote massa zwerfvuil, die rond het hospitaal ligt.



De voorzitter kon na anderhalf uur de vergadering sluiten met de mededeling, dat de wateroverlast, de illegale houtkap en het zwerfvuil onder de aandacht van de munisipaliteit gebracht gaan worden.
Nu maar afwachten of er ook daadwerkelijk iets gaat gebeuren!  

Zuid-Afrikaans woordenboek:

aspris  =  expres, opzettelijk

"Loof die Here"

Het valt ons steeds weer op hoe gelovig Zuid-Afrika is. En zeker niet alleen de blanke Afrikaners. Dit geldt voor alle kleuren. Ook al tiert de misdaad welig en lees je dagelijks van moord en doodslag, "Loof die Here"en "Dank die Here, Halleluja" , hoor je overal. Gospelmuziek is hier dan ook immens populair. Vorige week maandag woonden wij een gospelconcert met een overdenking bij in de aula van de Hoêre Skool bij ons om de hoek. Louis Britz, nog nooit van gehoord, trad hier op en zong een aantal van zijn succesnummers met een hoog loof-die-here-gehalte. 

                                                 

Wij keken onze ogen uit hoe hij het ene moment 400 tieners  uit volle borst liet meezingen en dansen    en hen even later muisstil kon laten luisteren.Vooraf had ik niet zo'n hoge verwachtingen van dit concert, maar ik vond het uiteindelijk zeer de moeite waard.

Acht augustus 1956 was een gedenkwaardige dag hier in Zuid-Afrika. Twintigduizend vrouwen protesteerden tegen de verwerpelijke "Pasjeswet".    ( Negers en kleurlingen moesten altijd hun pasje bij zich hebben en kunnen tonen wanneer zij zich buiten het hun toegewezen gebied bevonden. Vgl. de Jodenster)

Daarom herdenkt men heden ten dage acht augustus als "Vrouwendag". Het plaatselijk bejaardenhuis Uitvlucht organiseerde daarom een ontbijtbuffet alleen toegankelijk voor vrouwen. Het duurde nogal lang vóórdat er gegeten kon worden, maar die tijd werd gekort door een Mannenkoor (!) wat Afrikaanse liederen ten gehore bracht.  Daarna was het aanschuiven in een lange rij en met koffie, thee en donuts werd het ontbijt afgesloten. Tenslotte kwam Anneke Blaise, redactrice van het tijdschrift  "Tuis", de aanwezige dames vermaken met een lezing over het inrichten van je huis volgens de laatste modetrends.                     

.

Vorige week kregen we Jan-Willem van de Glind op bezoek. Jan-Willem is een 4e jaars Pabostudent uit Bennekom, die toestemming gekregen heeft om zijn afstudeerstage te doen in Zuid-Afrika. Zijn stageplek  is de Rietvlei 2-school, zo'n 12 km buiten Montagu. Hij verblijft van juli t/m december bij het hoofd van die school en reist dagelijks met haar naar school en weer terug naar Montagu. Om zijn dagelijkse boodschappen te doen, zocht hij een fiets en die stond er één ongebruikt in onze garage. 

                                                                                  

Na "die Hollandse vrou wat fiets ry" (Sanja) rijdt er nu ook nog " 'n Hollandse man wat op 'n bakkersfiets ry" in deze contreien. Overigens denk ik, dat Jan-Willem niet alleen een goed beeld zal krijgen van het plattelandsonderwijs in Zuid-Afrika, maar hij zal ook met een heel bijzonder afstudeer-verslag op zijn examen komen. Succes lijkt me wel verzekerd!

Tenslotte:

 

Op ons terras hangt een mobile.

Een wat simpel - van bananenbladeren gemaakt - souvenir. Veel mensen    (waaronder niet ik!)   vinden dit blijkbaar erg mooi en elke keer dat wij naar Nederland vliegen, zitten er van deze mobiles in onze koffer. In september ben ik weer aan de beurt en daarom reden Wim Haisma en ik voor de zoveelste keer met de motoren naar de souvenirshop in Barrydale. Twee allervriendelijkste dames stonden ons al op te wachten en wisten op voorhand al waarvoor ik kwam. 

                                                                 

Het kleinood was snel gekocht, de cappuccino en de taartpunt bij "The Country Pumpkin" smaakten voortreffelijk en daarna reden we via de altijd weer indrukwekkende Tradouwpas en Swellendam          "huis toe". 

Zuid-Afrikaans woordenboek:

stom geslaan  =  sprakeloos

"Land van Planne"

                                           

Al een paar maanden probeert Sanja het probleem van school verzuimende en bedelende kinderen aan te pakken. Voor een deel is dat gelukt, maar er blijft een aantal kinderen hardnekkig de school verzuimen om te bedelen bij de supermarkten en de tankstations. Het is voor alle instanties duidelijk, dat de oplossing niet bij de kinderen moet beginnen, maar bij hun ouders. Toen Sanja startte met dit project werd haar al snel duidelijk, dat onderwijs, maatschappelijk werk, politie en kerk op dit terrein helemaal niet samenwerkten en dat wél zouden moeten doen. In de eerste vergadering, waarbij op haar  initiatief alle betrokken instanties aanwezig waren, werden de problemen geanalyseerd en kwam men tot een plan van aanpak. Afgelopen woensdag was de vervolg-vergadering, waarop de plannen uitgewerkt zouden gaan worden en Sanja's verwachtingen waren dan ook hoog gespannen. 

Groot was daarom de teleurstelling, toen bleek, dat slechts enkele vrijwilligers en twee ambtenaren van het Departement van Sociale Zaken aanwezig waren. De politie, het schoolhoofd, de kinderbescherming en de psychologe schitterden allemaal door afwezigheid. De reden van hun absentie: Ze zijn allemaal in belangrijke vergadering, zeggen ze! Vergaderen en plannen maken is hier de nationale hobby. Maar als het plan er eenmaal is, wordt het meestal niet uitgevoerd. In Rotterdam is de leuze: "Geen woorden, maar daden."  Hier in Zuid-Afrika is het: "Geen daden, maar woorden."

Gelukkig heeft de bijeenkomst tóch nog iets waardevols opgeleverd. Mede dankzij de inbreng van enkele Nederlandse vrienden zal er een ouderschapsvaardigheidscursus aan 15 probleemgezinnen in Ashbury aangeboden worden. We blijven hopen op een positief vervolg. 

Verder is Sanja - samen met Ria Haisma - naar de Wardia-school geweest. Dit schooltje ligt tussen Montagu en Barrydale in een fruit- en wijngebied. Deze z.g. "plaasschooltjes" worden meestal door de boeren zelf in stand gehouden. Maar geld voor bijzondere dingen is er niet. Nu hebben enkele Nederlanders een aantal blokfluiten geschonken en Ria en Sanja wilden wel eens zien of er ook iets met deze instrumenten gedaan werd. Nou. zij werden niet teleurgesteld, want er wordt  drie keer per week muziekles gegeven. Een paar noten werden al heel behoorlijk gefloten. 

De kinderen keken met open mond naar Sanja's glanzende dwarsfluit en zij liet horen wat je met wat oefening kunt bereiken. Opvallend gedisciplineerd werd alles weer netjes opgeruimd. Dit bezoek krijgt binnenkort een vervolg.

Tenslotte:

We hebben hier prachtig winterweer. De meeste dagen zijn zonnig met temperaturen tot wel 27°. Reden om de motor weer te pakken. Vanaf Bonnievale kun je over een grondpad tussen de druivenvelden naar mcGregor toeren. Mijn einddoel was de Protea-farm, waar we al eens eerder waren. De eigenaar sprak me aan en toonde me allerlei bijzondere wetenswaardigheden over deze prachtige bloemen. 

                                                           

Meerdere keren per week gaat zijn oogst naar de veiling in Aalsmeer. Vanaf de Protea-farm kun je een heel bijzondere   wandeltocht maken door de Boesmanskloof, die loopt van mcGregor naar Greyton. De boer informeerde me uitgebreid over deze tocht, die ik al lang op mijn wensenlijst heb staan. Ik ga medelopers zoeken, want het moet er nu eindelijk maar eens van komen !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

bittereinder  =  iemand, die van geen ophouden weet.

"Open huis !"

Begin vorige week werden we 's morgens al om half acht opgeschrikt door een ongewoon lawaai in de normaal zo rustige tuin van onze achterburen. Nader onderzoek leerde, dat een flinke graafmachine druk bezig was om de betegeling rond het zwembad weg te halen. 

Maar daar bleef het niet bij. Een drietal werkers ging met pneumatische hamers de achtergevel te lijf, terwijl twee andere werkers met een pomp en groot formaat slangen aan het werk gingen om het zwembad leeg te pompen. Nu wisten wij, dat het huis onlangs verkocht was en de vorige bewoners hadden we al een paar weken niet meer gezien. Via de dorps-tamtam ging het verhaal al rond, dat Nederlanders het betreffende huis gekocht hadden. En blijkbaar hadden deze Hollanders grote verbouwplannen, want twee dagen later was de hele achtergevel compleet met een terras-aanbouw volledig verdwenen. 

                                                     

De nieuwe bewoners hielden zogezegd eigenlijk "open huis."

Het is toch bijzonder opvallend hoeveel Nederlanders ervoor kiezen om in Montagu te gaan wonen. Elk jaar betrekken er wel twee of drie echtparen een woning in onze plaats. Het valt de Montagu-ers van oudsher op, dat na een instroom van Engelsen en daarna behoorlijke aantallen Duitsers, nú de Nederlanders binnen komen. Men spreekt hier al van de "Nederlandse golf ". En iedereen  - wij óók  - heeft zo'n beetje dezelfde argumenten om voor Montagu te kiezen: een mooi dorp in een prachtige landelijke omgeving met vriendelijke mensen en weinig criminaliteit !

                                                      

Tenslotte:

Namaqualand is de naam van de streek in het noord-westen van de provincie West-Kaap. Negen maanden van het jaar is het een wat eentonig gebied met niet al te veel natuurschoon. Maar dan komen omstreeks augustus de winterregens, maar overdag ook veel zon en dan explodeert de natuur. 

De daisies en vygies staan binnen de kortste keren in bloei en veranderen het saaie landschap in een fantastisch kleurenpalet. Iedereen wil dit spektakel aanschouwen, wij ook, maar tot nu toe waren we niet in de gelegenheid om daar naar toe te gaan. Dit jaar ook nog niet.

                                                                    

Maar toen ik vorige week even stiekem foto's nam van het huis van onze achterburen, zag ik op de braak liggende kavel ernaast een heleboel plotseling opgekomen en bloeiende daisies. Het deed me denken aan Namaqualand, hoewel die vergelijking natuurlijk nogal overdreven is. Het volgend jaar wil ik omstreeks deze tijd naar het echte Namaqualand !

Zuid-Afrikaans woordenboek: 

'n schop  =  een graaf