"Waardeloos materiaal"

Tijdens de handenarbeidlessen op onze beider basisscholen werkten we om de creativiteit van de kinderen te stimuleren en kosten te besparen, met zogenaamd waardeloos materiaal. afvalpapier, hout, karton,closetrolletjes, plastic flessen, en dergelijke. Van de vakleerkracht mochten we dat geen waardeloos materiaal noemen. "Praat liever over "waardevol en kosteloos materiaal", was haar boodschap. En het moet gezegd worden, de resultaten waren vaak heel goed. Als je je creativiteit gebruikt, kun je met weinig van restwaarde hele mooie en bijzondere dingen maken. 

Nu we in Zuid-Afrika wonen en nogal eens op markten komen, maar ook door armoedige buurten rijden, zien we met enige regelmaat de mooiste souvenirs gemaakt van "waardevol en kosteloos materiaal". Afvalhout, ijzerdraad, touw, plastic, steen, allemaal materiaal, dat zelfs in de armste gebieden nog wel voorhanden is. 

In ons huis staan een aantal van deze creaties, die we gekocht of gekregen hebben en die met vaardige en creatieve handen in heel veel uren tot stand gekomen zijn. In onze voortuin stond een houten stoel die in de loop van jaren minstens 4 keer van kleur veranderd is, de tand des tijds niet goed doorstaan had en op instorten stond. De stoel kwam aan zijn roemloos einde in ons kacheltje. 

Maar bij één van de vele bezoeken van Sanja aan Selestien Moses in Ashbury ontdekte Sanja een juweel van een stoel, die door Selestien minutieus met stukjes gekleurd glas en gebroken stukjes tegel beplakt is, waardoor er een schitterend kunstwerk ontstaan is. Die  wilde Sanja toch wel erg graag in onze tuin hebben en na enig overleg en betaling werd de stoel bij ons bezorgd. Daar waren wel vier sterke kerels voor nodig om het kunstwerk op de goede plaats te krijgen. Weggehaald zal die wel niet worden, want onder al die tegeltjes en glas zit een massieve betonnen stoel. Weer een bewijs van iets moois gemaakt van "waardevol en kosteloos materiaal !" 

Wij doen ons best om zo goed mogelijk Afrikaans te spreken en dat lukt mij redelijk en Sanja zelfs echt wel goed. Er zijn veel overeenkomsten tussen Nederlands en Afrikaans. Maar echt niet alles. Het gaat nog wel eens mis. Vorige week hadden we zo'n misverstand. 

De douchkop in één der badkamers spoot in plaats van naar beneden het water alle kanten op, met name richting plafond. De douchekop ondersteboven monteren was geen optie. Zou een versleten rubber ringetje wellicht het probleem veroorzaken? Sanja reed naar bouwmarkt Marais in Robertson en vroeg in haar beste Afrikaans om een "leertjie" (spreek uit: leerkie). De verkoper had geen notie van wat "mevrouw" bedoelde. Na enige tijd werd het echter duidelijk: " Oh, mevrouw bedoelt een "rubbertjie (rubberkie). Enige hilariteit ontstond er wel, want "a rubber" is in het Engels een condoom. Met het nieuwe condo, eh, rubbertjie bleek het probleem toch niet opgelost en uiteindelijk zorgde een nieuwe douchekop voor de oplossing van de lekkage !

"Inwoners van die Wes-Kaap het die hoogste lewensverwagting in Suid-Afrika in vergelyking met die ander provinsies." Dat was woensdag te lezen in "Die Burger". Gauteng (omgeving Johannesburg-Pretoria, e.a.) komt op de tweede plaats, terwijl de Vrijstaat de laagste levensverwachting kent. Vrouwen hebben in alle 9 provincies een hogere levensverwachting dan mannen. Er zijn geschat 63,1 miljoen inwoners in Zuid-Afrika en mannen worden er gemiddeld 64 jaar. Vrouwen worden gemiddeld 69,6 jaar. Volgens Statistieke Suid-Afrika (SSA) is de gemiddelde (m+v) levensverwachting in de West-Kaap 67,6 jaar. In Gauteng 65,3. Limpopo 64 jaar. Vrijstaat sluit de rij met een levensverwachting van slechts 57,3 jaar. 

In Nederland worden mannen gemiddeld 79,9 jaar en vrouwen 83,1 jaar. In de wereld zijn die verwachtingen 68 en 73 jaar. In Nederland wordt een sterfgeval op je zeventigste min of meer als normaal beschouwd. 80 wordt algemeen beschouwd als een rijpe ouderdom en een heel vol leven. Iedereen ouder dan 90 is waanzinnig succesvol !

Afrikaans woordenboek:

Nie op dieselfde stoel sit nie  =  niet met elkaar overweg kunnen