donderdag 9 augustus 2018

" Terug in de tijd ! "


Deze blog staat geheel en al in het retro-teken. Allereerst hebben we wekenlang gekeken naar de TV-serie "Outlander", waarin de hoofdpersoon Claire door het aanraken van een magische steen zomaar 200 jaar in de tijd terug werd geplaatst. Elke avond keek Sanja minstens één aflevering en momenteel zit zij met smart te wachten op seizoen 3. Gelukkig is er nu voor haar de serie "The Crown", die ook al speelt in het verleden.


Het tweede retro-moment was er vorige week woensdag toen ik een informatie-avond over de forten van ons dorp  bijwoonde in het Museum, waar de historicus  Richard Tomlinson een lezing hield. Wanneer er gesproken wordt over de geschiedenis van Zuid-Afrika, betreft dat vaak de Anglo-Boerenoorlog, die begon in 1899  en duurde tot 1902 met uiteindelijk  een overwinning voor de Engelsen. De Engelse troepen startten vanuit Kaapstad en Durban en trokken op in de richting van Ladysmith in Kwazulu-Natal. Spoorlijnen speelden een belangrijke rol in de aanvoer van troepen en materieel en dat realiseerden de Boeren zich ook. Zij probeerden die spoorlijnen te vernielen. Ook bruggen over rivieren werden opgeblazen om op deze manier de opmars van de Engelse aanvallers te vertragen. Dorpen en steden kregen de opdracht om zichzelf te beschermen tegen de aanvallers en met dat doel werden honderden forten gebouwd. Dat gebeurde ook in en rond Montagu. Er zijn er zeker vijf, maar wellicht waren er zelfs negen forten. Dat Tomlinson over erg veel feitenkennis beschikt, staat buiten kijf, maar helaas beschikte hij niet over een welluidende stem en een geluidsinstallatie ontbrak, waardoor veel informatie aan de in groten getale opgekomen toehoorders voorbij ging. Geen enkel fort in Montagu heeft daadwerkelijk een rol gespeeld in de oorlog. Richard Tomlinson riep aan het einde van zijn betoog iedereen op om erop uit te trekken om de ontbrekende forten te gaan zoeken. Het lijkt me een goed idee om met onze lopersgroep op zoek te gaan naar de oorlogsresten van meer dan honderd jaar geleden !

Vinyl is helemaal terug van weg geweest. Nee, ik bedoel niet de vloerbedekking. Het betreft hier de langspeelplaten, die op 33 en 78 toeren gedraaid werden op platenspelers, waarbij regelmatig stofdeeltjes aan de naald hingen en beschadigingen zorgden voor getik of het overslaan van een deel van de muziek. Na de komst van cassettebandjes en weer later de cd's, gingen de singeltjes naar bezitters van een jukebox, de platenspeler verhuisde naar de zolder en ook de lp's werden de deur uit gedaan. Wij hebben jammer genoeg heel wat platen weg gedaan, maar nog een 30 tal lp's bewaard en dat blijkt een verstandige beslissing geweest te zijn, want de vinyl langspeelplaat is - samen met de platenspeler - bezig aan een heuse comeback. Mijn eerste lp, die ik omstreeks 1965 kocht bij de platenzaak van Foole in de Geldropse Langstraat, was: "Reminiscing" van Buddy Holly en sinds zondag zingt die bij ons weer over "Peggy Sue"! 
                                                        

Tenslotte:
Ook dit laatste item speelde lang geleden. Om precies te zijn: in 1918, een eeuw geleden dus. Francois de Kock schreef in : "Die Basuin", het kerkblad van de NG Kerk in Montagu een artikel over de Spaanse griep-epidemie, die ook hier heerste en in 1918 veel slachtoffers maakte. 
" Ons het verneem van die gevreesde en dodelike siekte, die groot griep van 1918. Dit het tot duisende sterftes landwyd gelei en Montagu het ook nie die siekte en sy vernietigende gevolge vrygespring nie. In baie dorpe was dit die gebruik dat diegene wat aan die siekte gesterf het uit respek op kerkterreine te ruste gelê is. Hier ter plaatse was die grafte in die suid-oostelike hoek van die kerkgronde". In 1961 en 1962 heeft de destijdse munisipaliteit besloten om de Bloemstraat te verbreden en er een dubbelbaanse straat van te maken met een vluchtheuvel in het midden. Die verbreding kon slechts gerealiseerd worden met behulp van een strook kerkgrond. Tijdens de werkzaamheden wees dokter Charlie Muller op de begraven lichamen van de aan griep overleden (en dus besmette) personen. Die werden daarop met een "wit poeier" bestrooid en herbegraven op het oude kerkhof. 
De vluchtheuvel is een gedenkteken ter nagedachtenis aan de herbegraving van de slachtoffers van de griep. Er wordt momenteel gepoogd een gedenkplaat te regelen en dat zou mooi op tijd zijn nu het precies 100 jaar geleden gebeurd is !


Afrikaans woordenboek: 

middelmannetjie  =  vluchtheuvel




Geen opmerkingen:

Een reactie posten