"Spreekwoorden en Kontrei-taal"

Om te spreken van gepassioneerd zijn voor taal gaat misschien iets te ver, maar mijn belangstelling voor de Nederlandse en de Engelse taal en het Afrikaans is groot. Wat de eerste twee betreft, was dat al op de middelbare school en sinds we in Zuid-Afrika wonen is daar het Afrikaans bijgekomen.  Sanja en ik proberen al vanaf we ons hier in 2011 vestigden, deze aan het Nederlands gerelateerde taal onder de knie te krijgen en zo correct mogelijk te spreken en hoewel het verre van perfect is, kunnen we ons behoorlijk goed verstaanbaar maken. Veel woorden zijn redelijk vergelijkbaar met het Nederlands, maar er  zijn ook afwijkende en vaak grappige woorden. Mijn wekelijkse weblog eindig ik al jarenlang met zo'n bijzonder Afrikaans woord of gezegde.

Grappige en bijzondere woorden zijn in ons "Anna-woordenboek" gemakkelijk te vinden, maar spreekwoorden en gezegden vond ik niet zo veel. Elke werkdag ontvang ik per E-mail de "Beter Afrikaans test", waar wel eens spreekwoorden aan de orde komen. Telkens wordt dan verwezen naar het boek van Anton F. Prinsloo: "Spreekwoorde en waar hulle vandaan kom". Dat boek wilde ik heel graag in onze boekenkast hebben en dus werd er begin maart online een bestelling geplaatst.   
Door het Covid-19 virus konden koerierbedrijven hun werk niet meer doen, maar vanaf 18 mei mocht er weer gereden en geleverd worden. Precies op mijn verjaardag volgde de aflevering en ben ik niet alleen in bezit van het eerder genoemde boek, maar ook van een ander boek van Prinsloo: "Annerlike Taal, woordeboek van Afrikaanse Kontreitaal". Een woordenboek van streektaal. Dit boek behandelt woorden die niet tot het Algemeen Beschaafd Afrikaans behoren, maar wel in allerlei regionale gebieden gesproken worden. Het eerste boek bevat op 605 bladzijden maar liefst 11.000 spreekwoorden en zegswijzen. Het tweede boek doet daar met 536 bladzijden niet veel voor onder. Samen levert het me 1.141 bladzijden taalkundig plezier op. Daar kan ik nog heel wat keren interessante voorbeelden uit putten !

We raken er zo langzamerhand aan gewend. De regelmatige toespraken van presidenten en eerste ministers, waarbij de Covid-19 crisis besproken wordt en aankondigingen ter versoepeling komen. Premier Rutte krijgt over het algemeen lovende kritieken over zijn duidelijke verhaal. Dat is niet het geval in België, waar premier Wilmés de nodige kritiek krijgt, dat zij niet krachtdadig overkomt. Andere ministers komen daarop met verklaringen en toelichtingen, die elkaar tegenspreken en voor verwarring zorgen. In Zuid-Afrika komt president Ramaphosa elke keer met een aansprekend verhaal, maar hij  noemt weinig of geen concrete maatregelen. Hij beëindigt zijn verhaal met de mededeling, dat the Collective (commissie van Advies, waar grotendeels ANC-ministers zitting in hebben) met verdere aankondigingen zal komen. Minister Dlamini-Zuma herriep zelfs een besluit van Ramaphosa om weer alcohol en sigaretten te mogen (ver)kopen. Minister Patel ging zich bemoeien met de koop van T-shirts met lange en korte mouwen, met het kopen van baby-speelgoed en met schoenen met hoge hakken, maar wél met dichte neuzen. Zo ongeveer alle leden van de adviesraad vinden zichzelf reuze belangrijk en willen dat steeds duidelijk maken met erg verwarrende verklaringen.

Zondagavond kondigde Ramaphosa aan, dat op maandag 1 juni het hele land naar vlak 3 gaat. Meer bedrijven gaan aan het werk en we mogen ook bewegen op heel andere tijden dan 's ochtends vroeg. Alcohol wordt dan onder zeer strenge voorwaarden vrijgegeven, maar rookwaar is nog steeds niet te koop. De verwachting is, dat Dlamini-Zuma sigaretten zelfs pas weer bij vlak 1 vrij geeft. Als dat gaat gebeuren is er hier geen reguliere tabakszaak meer over en is alles overgenomen door de illegale sigarettenhandel en loopt het land tientallen miljarden Randen mis tot groot verdriet van de minister van Financiën, die het helemaal niet eens is met mevrouw Dlamini-Zuma !

Tenslotte:
Ik lees het bijna dagelijks verschijnende "VRIJE weekblad". Max du Preez is één van de schrijvers en hij is bijzonder kritisch op alles wat met de ANC en de regering te maken heeft. In de editie van een paar dagen geleden schrijft hij over minister Nkosanana Dlamini-Zuma het volgende: "Ik ben er niet zeker van of Dlamini-Zuma achterbakse bedoelingen heeft met haar handhaving van het rookverbod. De enigste mensen, die er baat bij hebben, zijn de sigarettensmokkelaars die in 2017 bij de verkiezingen van de nieuwe leider van de ANC mevrouw Dlamini-Zuma geholpen hebben met de financiering van haar verkiezingscampagne. Ook is het "klip en klaar" bewezen, dat haar stiefzoon Edward Zuma heel nauwe banden heeft met de criminele sigaretten-organisatie.
                                                       
Mevrouw Dlamini-Zuma zou de woorden van Winston Churchill eens ter harte moeten nemen:

If you destroy a free market, you create a black market. 

If you make 10.000 regulations, you destroy all respect for the law". 

Aldus Max du Preez !

Afrikaans woordenboek:

onderduimse streke  =  achterbakse bedoelingen

Voorlopig geen schuitje varen !

Een cruise maken, is sinds enige jaren enorm populair. De luxe verwenboten varen kris-kras over de wereldzeeën met duizenden gasten aan boord, die zich op alle mogelijke manieren laten verwennen gedurende de vaart. Dat verwennen gebeurt door een groot aantal personeelsleden, die voornamelijk afkomstig zijn uit lage-lonen-landen als Indonesië, de Filipijnen en India. Door de Corona-crisis is er geen vaart mogelijk en alle gasten zijn al van boord. De verwachting is, dat het nog wel een aantal maanden zal duren vooraleer er weer cruises gemaakt kunnen worden en dat houdt in, dat het nu volledig overbodige personeel huiswaarts moet. Alleen al de HAL (Holland Amerika Lijn) heeft 28.900 personeelsleden, die momenteel met 17 cruise-schepen naar de diverse thuislanden gebracht worden.

                                     

Zo arriveerde vorige week de "Amsterdam" in de buurt van Kaapstad, maar mocht vanwege besmettingsgevaar niet met het grote aantal passagiers aanmeren in de haven. 

                                     

Het groepje Zuid-Afrikaanse personeelsleden stapten over op de "Volendam" om op deze manier toch via de haven voet op eigen bodem te kunnen zetten. De Nederlandse inbreng is zelfs nog groter, want naast de "Amsterdam en de "Volendam" is ook nog de "Veendam" druk bezig met de Home-coming van alle personeelsleden. Voorlopig geen schuitje varen, thee-tje drinken !

Vorige week woensdag hield president Ramaphosa weer een Covid-19 toespraak en kondigde aan, dat per 31 mei vlak 3 op komst is in een groot deel van het land. Kaapstad heeft landelijk gezien de meeste besmettingen en blijft wellicht nog in vlak 4. De president trad niet in bijzonderheden wat de versoepelingen precies inhouden, maar beloofde om spoedig met details te komen en die kwamen al de volgende dag. Drank en sigaretten mogen tot opluchting van industrie, handelaars en gebruikers over een week weer verkocht worden. Ook kledingzaken gaan weer open, maar onder strikte voorwaarden kondigde minister Ebrahim Patel aan en heeft zich bij zijn verduidelijking ongelooflijk belachelijk gemaakt. 

Enkele voorbeelden: Slechts T-shirts met lange mouwen mogen verkocht worden. Ook T-shirts met korte mouwen mogen, maar dan alleen maar als ze gedragen worden als hemd onder andere kleren. Kniebroeken mogen uitsluitend gekocht worden als ze gedragen worden samen met laarzen en een legging. Overhemden mogen alleen verkocht worden als ze gedragen worden onder truien en vesten. Ook schoenen kun je kopen tenminste als het laarzen zijn of schoenen met hoge hakken en platte hakken mits de voorkant dicht is. 

Uitspraken over de kleur van onderbroeken heeft hij niet gedaan, maar de lijst van beperkingen in zijn dictaat is lang, onlogisch en grotendeels zelfs belachelijk. Gaan de winkels en de klanten zich hieraan houden ? Gaat de politie je kleren controleren ? De mens in de straat zou wel eens burgerlijk heel ongehoorzaam kunnen worden door deze flauwekul !

Tenslotte:

Het kan haast geen toeval geweest zijn. Zit ik een E-mailbericht te lezen omtrent mijn afgeblazen vliegreis naar Nederland in maart jongstleden, waarbij me nu de keuze geboden wordt tussen een voucher of een omboeking naar een ander tijdstip in de toekomst, klinkt er via Youtube op de achtergrond het lied "If I only could fly" van de niet zo bekende Amerikaanse straatzanger Blaze Foley. "Als ik toch weer eens kon vliegen." Ik heb het regelmatig gedacht de laatste maanden. Er zijn steeds meer vliegmaatschappijen die weer aan het werk willen gaan en meerdere landen maken plannen om hun grenzen weer open te stellen voor de luchtvaart. Maar ik vrees nog enige tijd te moeten wachten. Blaze Foley's wens om te vliegen is in vervulling gegaan. Als er een hemel is dan vloog Foley in 1989 daar naar toe en vermaakt hij sinds die tijd de aanwezigen met zijn indringende country/folk-muziek. Hij probeerde een ruzie te sussen en werd daarbij door de zoon van een vriend neergeschoten. Dat overleefde hij helaas niet. R.I.P. Blaze Foley !

Afrikaans woordenboek:

Hy is op die Hêleloejatrein  =  Hij is overleden

" Woordzoekertjes "

Nadat Sanja's ouders enkele jaren geleden hier verbleven en wat tijd bezig geweest waren met het invullen van puzzelboekjes, bleven die boekjes met nog heel wat niet-ingevulde bladzijden hier achter. Sanja en ik hebben allebei een hartgrondige hekel aan dat soort gepuzzel en die boekjes bleven dus jaren onaangeroerd liggen tot.... de lockdown. Wat doe je als je zo ongeveer alles gelezen hebt wat er te lezen was ? Dan pak je maar een puzzelboekje en zit je tot vervelens toe "woordzoekertjes" in te vullen. Gelukkig zijn er  ook andere vrijetijdsbestedingen zoals mijn boot. Sinds ik mijn bouwplatenhobby weer uitoefen, vordert het voormalige cruiseschip "ss Rotterdam" langzaam maar zeker. De tewaterlating zal nog wel enkele maanden op zich laten wachten en boekingen voor een cruise kunnen nog niet geaccepteerd worden. 

                             

Verder ben ik nu weer bezig om mijn conditie weer op  peil te krijgen door de looptrainingen weer te hervatten. Ook al kan dat slechts in de vroege - nog enigszins donkere - ochtenduren. Lopen in de ochtend blijkt bepaald geen straf te zijn. Het is fris, maar niet koud en de natuur is zo vroeg eigenlijk nog fraaier dan overdag in de hete zon. 

Mijn april-reis naar Nederland met de trip naar Engeland moest afgezegd worden en is geheel verschoven naar begin september. Of dan het intercontinentale vliegverkeer weer hervat zal zijn, is maar de vraag. Dinsdag verkondigde een minister, dat waarschijnlijk pas in november het binnenlands vliegverkeer hervat kan worden en nog weer later wellicht de intercontinentale vluchten.Ik blijf trainen en hoop op een wonder. Lopen in Engeland of niet, aan mijn conditie zal het in ieder geval niet liggen ! 

Schrijf je op je weblog, dat je sigaren op zijn en je geen nieuwe voorraad kunt bemachtigen vanwege Covid-19 en zie wat gebeurt: Via een onbekend persoon beschik ik ineens over een sigaar en niet zómaar een rokertje. Nee, een heuse Corona-sigaar van jawel: P.G.C. Hajenius uit Amsterdam. Normaal gesproken komen mijn sigaren van de Aldi. Niks mis mee hoor, maar een Hajenius krijg ik niet vaak - zeg maar gerust NOOIT - in handen. Dit Hollandse topproduct kent al een lange historie. In 1826 verhuisde Pantaleon Gerhard Coenraad Hajenius van Doesburg naar Amsterdam waar hij zich vestigde op de Vijgendam. Om de hoek waren wel 30 sigarenfabriekjes en de Tabaksbeurs. In die omgeving bevond zich ook de welgestelde clientele. Notabelen, industriëlen en zelfs de koning behoorden daartoe. De kwaliteit was dermate goed, dat Hajenius in 1851 tot hofleverancier benoemd werd door koning Willem III. Ook de Rooms-Katholieke geestelijkheid was een trouwe en grote afnemer. Pastoors, kapelaans en rectoren hadden altijd wel een Hajenius-kistje op tafel staan. In de Heerenkamer achter de winkel aan het Rokin 92-96 kun je proef roken en daarbij boeken over sigaren lezen.                                                                                        

Daar is 's werelds grootste bibliotheek over sigaren en tabak gevestigd. Sinds 2010 is Hajenius overigens in handen van de Scandinavian Tobacco Group. Als Hoofd der School én Rooms-Katholiek vind ik, dat ik me ook wel tot de Hajenius-clientele mag rekenen en ga ik na de lockdown ook maar eens een bezoek brengen aan de Heerenkamer in Amsterdam !

      

Tenslotte:

Ooit gehoord van de World Moscato Day ? Tien tegen één, dat dat niet het geval is. Het familiebedrijf Gallo Winery introduceerde  deze dag op 9 mei als eerbetoon aan hun familiebedrijf, dat al sinds 1933 bestaat. Muskaatwijn is niet bij iedere wijnliefhebber geliefd. Deze zoete wijn van de muskaatdruif komt oorspronkelijk uit de Piedmont in het Noord-Westen van Italië en wordt door de producenten aangeprezen als een ideale wijn voor lunch of feestje. Montagu produceert ook  uitstekende muskaatwijn en kan Sanja rekenen tot haar clientele !

Afrikaans woordenboek:

'n renons in iemand hê = een gevoel van afkeer jegens iemand hebben

" Het rijst de pan uit "

Zuid-Afrika verkeert nog steeds in een zware lockdown. Voor miljoenen mensen is er geen werk en er zijn voor hen dus ook geen inkomsten. De roep om ondersteuning wordt steeds vaker gehoord. Kerken en andere organisaties doen steeds weer een beroep op iedereen die kán, om voedselhulp te verlenen. Soep bereiden en rijst koken zijn daar goede voorbeelden van. Vorige week kreeg Sanja het verzoek vanuit de kerkgemeenschap om een grote pan rijst te koken en dus ging Sanja fluks aan de  slag. De grootste pan die we hebben, werd gevuld met rijst en water en daarna begon het wachten tot het water kookte en de rijst begon te garen. Wachten is echter een woord dat Sanja niet kent en dus ging zij gauw tussendoor wat andere activiteiten ontplooien. (Vroeger was dat meestal ramen lappen of stofzuigen, maar de laatste tijd is het vaak " Wordfeuten"). Het resultaat laat zich raden. Er gebeurde datgene wat we ook regelmatig meemaken wanneer Sanja soep kookt: De kokende soep stroomt uit de pan en de zwarte inductiekookplaat zit in no-time onder de groene, bruine of oranje-rode smurrie al naargelang de gebruikte bestanddelen. Deze keer was het de rijst, die even geen aandacht van de kokkin kreeg. Met een Dafne Dekkers-sprint stoof Sanja naar het ramptoneel in wording om de kookplaat nog juist op tijd uit te zetten, voordat de rijst helemaal de pan uit zou rijzen. Geduld is een schone zaak, maar niet voor deze Juffrouw Ongeduld !

Wie is nu eigenlijk de baas? Dat vragen veel mensen in Zuid-Afrika zich af sinds zowel president Ramaphosa als minister Dlamini-Zuma kort na elkaar een persconferentie gaven en daarbij tegenstrijdige versoepelingen aankondigden. Eén van die versoepelingen was de verkoop van sigaretten. Ramaphosa kondigde aan, dat de verkoop van rookwaar weer mogelijk was en even later stelde Dlamini-Zuma, dat de verkoop van rookwaar verboden bleef. Een enquête onder 2000 representanten toonde volgens haar aan, dat het rookverbod nog niet opgeheven kon worden. Zij ging gemakshalve wel voorbij aan een dringend verzoek van meer dan 200.000 mensen om het sigarettenverbod op te heffen. Het is welbekend, dat deze beide politici niet bepaald vrienden zijn. Binnen de ANC zijn twee belangrijke stromingen: Een groep aanhangers van nieuw beleid onder leiding van Cyril Ramaphosa en een tweede stroming van politici, die alles bij het oude ANC-beleid willen laten. Ramaphosa won in 2017 de verkiezing tot voorzitter van de ANC en versloeg toen Nkosazana Dlamini-Zuma. Een hard gelag voor de ex-vrouw van voormalig president Jacob Zuma, die als genoegdoening wel een ministerspost kreeg in het nieuw gevormde kabinet. De strijd tussen de politieke facties zal nog wel voortduren en plaatst president Ramaphosa in een moeilijk parket. Fervente rokers schieten met dit beleid niets op. De regering trouwens ook niet, want er zijn intussen grote hoeveelheden illegale sigaretten het land ingekomen en daar is helemaal geen belasting over betaald. De minister van Financiën mist op deze manier miljarden Randen, die het land zo hard nodig heeft !

Tenslotte:
Sinds vrijdag verkeren we wat de lockdown betreft nu in vlak 4. Veel verschil met vlak 5 is er nog niet, maar meer bedrijven openen weer hun deuren en daardoor kunnen er ook weer meer mensen hun werk hervatten. Voor ons is de belangrijkste verlichting, dat er weer geoefend mag worden. Fietsen, joggen en wandelen (ook met hond) mogen weer, maar wél met de beperking, dat dat slechts mag tussen 06.00 en 09.00 uur in de ochtend en niet verder dan 5 kilometer van huis. Mijn eerste wandeltraining heb ik al weer gelopen en dat is 's ochtends bij het ontwaken van de natuur een waar genoegen. Tesca wist niet wat haar overkwam toen vrijdag de hondenriem weer tevoorschijn kwam en we gedrieën naar het bos gingen. Minder plezierig was het  zwerfafval dat we daar zagen liggen: kleren, plastic, glas en schoenen, achtergelaten door daklozen. Sanja kon het niet langer aanzien en dinsdag toog zij  met kruiwagen en plastic zakken richting het gebied achter het hospitaal. Voor even is het dáár weer opgeruimd. Nog vele afvalplekken te gaan !
                                    

Afrikaans woordenboek:

 So reg in die leeu se bek wees  =  In een lastig parket zitten

" Anderhalvemetermaatschappij "

"Gedragsveranderingen gaan ontzettend traag, áls ze al mogelijk zijn. Nu breekt er een wereldwijde crisis uit en de brave burgers van Nederland gedragen zich voorbeeldig volgens de nieuwe normen. Daarbij blijft de taal niet achter en past zich razendsnel aan. We verwelkomen nieuwe woorden en oude bekenden in een nieuwe betekenis", Dat schrijft Lisette Hilhorst in haar blog: "ikzegookmaarwat.nl". Hier volgen een aantal door haar beschreven nieuwe woorden:           Anderhalvemetermaatschappij: 
We blijven keurig op anderhalve meter afstand van elkaar. In India is het 1,80 meter en in sommige landen zelfs 2 meter. Maar zoveel ruimte hebben we niet in Nederland. In Afrika adviseert men ook anderhalve meter, maar in de praktijk is het daar in informele woonbuurten meestal maar zo'n 20 centimeter ! Zwaaivisite:
Niet meer bij elkaar op bezoek kunnen gaan. Vooral bij verzorgings- en andere tehuizen. Jammer dat het moet, maar fijn dat het kan.
Het nieuwe normaal:

Geen handen meer schudden. Ze wél goed en vaak wassen Vooral  ook zoveel mogelijk thuis blijven en voldoende afstand houden.

Mondkapjestekort:

Misschien gebruikten tandartsen en schoonheidsspecialistes dit woord al wel eens eerder. Nu is het ondertussen een algemeen woord geworden, dat we liever nooit gekend hadden.

Buitenschaamte:

Even een frisse neus halen mag in Nederland (helaas nog niet in Zuid-Afrika), maar als je andere frisseneus-halers tegenkomt in het bos of op het strand voel je je toch opeens een overtreder.

Exitstrategie:

Het is bekend hoe we hierin beland zijn, maar hoe en wanneer komen we er in godsnaam weer uit ?

Limo:

Lunchen In Mijn Onderbroek. We kunnen / hoeven niet naar werk of school. Dus verzorgd en netjes gekleed hoeven we thuis niet te zijn.

Met al die nieuwe woorden en uitdrukkingen zal de "Dikke van Dale" aan het einde van de Covid-19 crisis nog wel een stuk dikker geworden zijn en wij allemaal waarschijnlijk ook wel !


Vorige week vrijdag verscheen Ramaphosa op TV om de stand van zaken rond het virus toe te lichten. Hij wees op het gebruik van een mondmasker en wilde zelf het goede voorbeeld geven. Tot groot vermaak van alle toehoorders sukkelde hij enorm om het lapje op de goede plaats te krijgen. De beelden van dit ongewild humoristische voorval gingen razendsnel de wereld over en zelfs op de Nederlandse nieuws-site NU.nl verscheen een video. Ramaphosa kon er zelf ook om lachen en ging verder met zijn toespraak. De president krijgt veel lof toegezwaaid voor de aanpak van de crisis, maar ook voor zijn duidelijke uitleg, waardoor veel mensen beter bereid zijn om zich aan de beperkende regels te houden. Gelukkig gaan we vrijdag (morgen dus)   van vlak 5 naar vlak 4 en dat geeft ons iets meer vrijheden. Onder andere sport beoefenen - waaronder wandelen - mag weer onder nader bekend te maken voorwaarden (??). Onze hond Tesca weet het nog niet, maar morgenochtend kan zij hopelijk weer haar vertrouwde boswandeling maken !

Tenslotte:
De één hamstert rollen toiletpapier, de ander sloffen sigaretten en Sanja hamstert....koffie. Al vóór de beperkende maatregelen wegens lockdown afgekondigd waren, bracht Sanja - elke keer wanneer zij boodschappen deed - nieuwe pakken koffie mee. Nu is vooruit zien zelden verkeerd, maar haar gedrag vond ik zwaar overdreven totdat....de krant vorige week berichtte, dat er op redelijk korte termijn wel eens een tekort aan koffie zou kunnen zijn. Zuid-Afrika produceert zelf niet vreselijk veel koffie, maar nu veel werkers - ook in het buitenland - niet aan het arbeidsproces kunnen deelnemen en het transport door soms gesloten grenzen ook verre van optimaal is, zou de aanvoer van koffie ernstig gevaar  kunnen lopen. Mocht Covid-19 ons nog lange tijd hinderen dan beschikken wij nog máándenlang over het noodzakelijke "zwarte goud". Als ik die vooruitziende blik gehad had, dan zat ik nu en de komende maanden niet zonder sigaren. Hamsterwoede is niet goed, maar een vooruitziende blik....!

Afrikaans woordenboek:

Met Jan Tuisbly se karretjie ry  =  Achter de geraniums zitten.

" Vliegende doodskist "

Na de aankondiging van president Ramaphosa, dat de beperkende maatregelen voortduren tot zeker eind april, hebben wij ons huis- en tuinprogramma ook maar weer voortgezet. Sanja kwam niet UIT de kast, maar IN een aantal kasten en die zijn nu weer schoon en opgeruimd. Ik heb de tweede bouwplaat ter hand genomen en een Lockheed F104 Starfighter in elkaar geknutseld.

Deze keer een toestel op iets kleinere schaal en dat vergde nogal wat handigheid. Een nieuwe tube lijm, die iets te rijkelijk lijm leverde, maakte mijn werk er ook niet gemakkelijker op. Uiteindelijk kon "project Starfighter" toch redelijk - maar niet perfect - opgeleverd worden. 

De echte Starfighter vloog vanaf 1958 en werd een echt verkoopsucces. 2.578 werden er gebouwd. Zo schafte Duitsland alleen al 916 toestellen aan. Dat het een veel verkocht vliegtuig werd, kwam ook, omdat Lockheed nogal kwistig geld toeschoof aan personen, die de aanschaf van een vliegtuig konden beïnvloeden. De Nederlandse prins B was één van die personen en kreeg een miljoen gulden op zijn bankrekening bijgeschreven. Met een topsnelheid van ongeveer twee keer de geluidssnelheid = 2400 kilometer (Mach2) werd een nieuw wereldrecord gevestigd, maar het toestel zorgde ook voor een ander record. Het aantal ongelukken met de Starfighter was enorm. 292 Duitse toestellen crashten en daarbij kwamen 120 piloten om het leven. Ook in de Verenigde Staten had het toestel een slechte naam. Niet voor niets kreeg het de bijnaam van "Widowmaker", "Crashfighter" en "Flying Coffin" (Vliegende doodskist). Bij de luchtmachtbasis in het Noord-Brabantse Volkel staat een gerestaureerd exemplaar als poortwachter !

Ik ga nog even verder over vliegtuigen, want vorige week donderdag verscheen er een artikel over de luchtvaartmaatschappijen SAL en SA Express. Beide zijn staatsbedrijven en beide verkeren zij al enige tijd in surseance van betaling. Zowel de minister van Financiën als de minister van Ondernemingen willen de stekker uit de twee ondernemingen halen, omdat het geld voor nog meer noodleningen er - zeker nu met de corona-crisis - doodgewoon niet is en de banken en andere investeerders de geldkraan dicht gedraaid hebben. 2011 was het laatste jaar dat de SAL nog winst maakte. Iedereen verwacht op korte termijn het einde van de luchtvaartmaatschappij die in 1934 van start ging als SUID-AFRIKAANSE LUGDIENS (voorheen Union Airways). In 2012 stelde president Jacob Zuma zijn vertrouwelinge Dudu Myeni aan als hoofd van de maatschappij en dat leidde tot grote problemen en mega-verliezen van maar liefst 17 miljard Rand. Vanaf dat moment pompt de regering jaarlijks vele miljarden Randen in de staatsonderneming, maar de verliezen nemen alleen maar toe. Slecht bestuur, corruptie, veel te veel personeel en te hoge salarissen zijn de belangrijkste redenen die uiteindelijk waarschijnlijk op korte termijn gaan leiden tot het einde van de Suid-Afrikaanse Lugdiens. De Starfighters waren "vliegende doodskisten", maar bij de SAL kunnen we naar verwachting binnenkort  spreken van "dode vliegkisten". Binnenkort komen we hier nog wel op terug ! 

Tenslotte:
Verkoop van alcohol en sigaretten, (hard)lopen en hond uitlaten, zijn enkele van de beperkende regels waar we nu al enige tijd mee te maken hebben. De minister van Gezondheid, Zwele Mkize zwicht (nog) niet voor de steeds sterker wordende vraag om bovengenoemde regels te versoepelen. Het voordien gebruikelijke alcoholgebruik leidde wekelijks tot een groot aantal mensen dat opgenomen moest worden op de Intensive Care-afdelingen en deze bedden dienen nu beschikbaar te zijn voor Covid-19 gevallen. Volgens officiële berichten zijn er maar erg weinig besmettingen in Zuid-Afrika en dus ligt er nauwelijks een besmet persoon op de IC-afdelingen.  Het niet kunnen kopen en drinken van  alcohol leidt bij veel mensen tot grote onvrede en grote problemen bij alcoholverslaafden. Dagelijks worden er drankwinkels overvallen en geplunderd. Een niet te ontkennen argument om door te gaan met het alcoholverbod, is de enorme afname van drankgerelateerde ongevallen met vaak dodelijke afloop. Het niet kunnen kopen van rookartikelen kan leiden tot het stoppen met roken. Iets, wat prima zou zijn. Maar momenteel komen de illegale sigaretten met grote hoeveelheden over de grenzen het land binnen. Rookwaar, waar geen belasting over betaald wordt en normaal gesproken leveren sigaretten de schatkist zo'n 15 miljard Rand aan belastinggeld op. Deze week komt de overheid met een update over de regels. We zijn benieuwd of er  iets gaat veranderen. Onze Tesca hoopt op slechts één ding: een versoepeling wat betreft het hond uitlaten !

Afrikaans woordenboek:

Brandewyn raas as dit uit die vat kom =  Bezopen mensen zijn luidruchtig.

" Gedwongen hobbyen "

Nu ik noodgedwongen door corona aan huis gebonden ben, besteed ik de ochtenduren om in onze tuin te werken. 's Middags is de buiten-temperatuur te hoog en/of mijn energieniveau te laag. In ieder geval neem ik dan tijd voor heel andere dingen.

Ik schreef al over mijn hernieuwde knutselhobby met kartonnen bouwplaten. Als start om er weer een beetje in te komen ben ik daarom begonnen met de Fokker F27 Troopship. Het leverde me een week lang knip- en plakwerk op met soms meer lijm aan mijn vingers dan op de plakstroken van de diverse uitgeknipte onderdelen. Het eerste resultaat valt me helemaal niet tegen. Nu nog een mooi plekje vinden voor de Fokker F27 in Luchtmacht uitvoering.

De echte Fokker Friendship vloog voor het eerst in november 1955. In de jaren daarna 

kwamen er meerdere langere uitvoeringen. De luchtmacht raakte geïnteresseerd en zo ontstond er ook een militaire uitvoering: de Troopship. Lang is de Fokker Friendship 's werelds best verkochte met turbo-propellers aangedreven passagierstoestel geweest met 793 verkochte  vliegtuigen. Momenteel vliegen er nog steeds een aantal F27's op allerlei plaatsen in de wereld. Nu niet meer in dienst van Nederlandse maatschappijen, maar in 2011 landde er nog  één op Schiphol om na enig opknapwerk poortwachter te worden bij het voormalige Fokker fabrieksterrein !

Pasen verliep dit jaar anders dan gebruikelijk. Hoewel de predikant wél preekte voor eigen parochie, zat er niemand in de kerk. Geen familiebezoeken. Geen eieren zoeken en geen meubelboulevard te vinden.  Ik kreeg op Eerste Paasdag een gekookt ei. Helaas voor mij was er in het logistieke proces vooraf   iets niet geheel volgens mijn wens verlopen en was mijn ei een duidelijk geval van een blubber-ei. Wie kan ik daar nu verantwoordelijk voor stellen ? Aan protestante kinderen wordt verteld, dat de paashaas paaseieren brengt. Vroeger waren dat gewone eieren, maar tegenwoordig zijn ze meestal van chocolade. Deze traditie stamt af van heidense gebruiken bij de terugkeer van de lente. Het ei wordt gezien als het ontkiemende leven in het voorjaar en de haas was altijd  al het heidense symbool voor vruchtbaarheid.

Zo is de paashaas ontstaan. Katholieken eten gedurende de 40 dagen durende Vastentijd geen eieren. Pas met Pasen worden eieren weer gegeten. De kerkklokken "komen dan weer terug uit Rome en brengen eieren mee". Ik ben katholiek opgevoed, maar kerkklokken heb ik hier met Pasen echt niet gehoord. Die hebben dus mijn ei niet gebracht. Sanja is echter Protestant en dat zou dus kunnen betekenen, dat de paashaas mijn ei gebracht heeft. Het lijkt mij hoogst waarschijnlijk, dat de paashaas verantwoordelijk was voor het smurrie-ei tijdens mijn paasontbijt !

Tenslotte:

Tijdens de lockdown mag er hier helemaal geen alcohol gekocht en/of vervoerd worden. De drankwinkels zijn gesloten en de politie controleert scherp. Dat werd de kopers van een hoeveelheid alcoholische dranken fataal. De overtreders werden op heterdaad betrapt en in de kraag gegrepen en het bleken zelf politiemannen te zijn, die de verboden waar ook nog eens vervoerden in een politieauto. Dat het geen incidenteel geval is, bleek twee dagen geleden. Ook toen waren het politieagenten die drank kochten en probeerden die met hun dienstauto te vervoeren. Een tip van een onbekende deed hen echter de das en handboeien om. Dit tweede geval vond plaats bij ons om de hoek in Bonnievale. Maandag moesten zij zich verantwoorden bij de rechtbank in Montagu. In afwachting van hun proces werden ze - na betaling van 5000 Rand borg -  voorlopig op vrije voeten gesteld. Natuurlijk een beetje dom en zij zullen nog wel enige tijd in een andere soort van lockdown verblijven !

Afrikaans woordenboek:

Landdros (vroeger Magistraat)  =  politierechter