donderdag 30 oktober 2014

" Wie het weet, mag het zeggen ! "


Mijn schoonmoeder kwam met een interessante melding. Dat doet ze wel vaker, maar dit keer ging het over de oorsprong van de Afrikaanse taal en daarmee was mijn belangstelling direct gewekt. In 1913 (géén drukfout) heeft een zekere C.J. van Rijn een boekje geschreven over het ontstaan van het Afrikaans. Algemeen wordt aangenomen, dat het Afrikaans een mix is van Nederlands en van Maleis-Portugees. De Nederlanders kwamen hier in het midden van de 17e eeuw en iets later kwamen er ook veel Maleise slaven in de Kaap. Deze combinatie leverde de Afrikaanse taal op. Maar meneer van Rijn beweerde in zijn boekje, dat Afrikaans gewoon de taal van de van oorsprong Hollandse boeren is, die omstreeks 1750 vanaf de Kaap verder het land introkken.

Hun werkers (slaven) leerden van hun bazen een vereenvoudigde taal, zoals kinderen dat ook wel doen. Omdat zij geen contact hadden met hoger ontwikkelde (ex-)Nederlanders ging hun taal een iets ander leven leiden. Van Rijn's boekje werd in 1914 uitgegeven en was te koop  voor de prijs van f 1,05 (gulden) bij uitgeverij S. Looy te Amsterdam. Ene meneer Besseling schreef hierover in De Nieuwe Taalgids, jaargang no.8. Besseling is het niet eens met de theorie van van Rijn. Hij houdt vast aan de algemeen heersende opvatting rond het ontstaan van het Afrikaans !

Montagu wordt ook wel het "Rozendorp" genoemd. Er zijn maar weinig tuinen, waar géén rozen in te vinden zijn. Ze groeien en bloeien uitbundig......behalve in onze tuin. Drie jaar geleden plantte onze "landscaper" drie stamrozen in onze voortuin, maar ze hadden het duidelijk niet naar hun zin. Eentje overleefde het eerste jaar niet eens en de andere twee stonden er ellendig bij ondanks rozenmest en andere plantenlekkernijen. Ik heb de dode stamroos vervangen door een nieuwe, een extra laag compost gegeven en gedreigd om ze linea recta in de hakselaar te gooien als ze niet ogenblikkelijk hun best gingen doen.

En vooral dat dreigement heeft blijkbaar geholpen. Ze staan er momenteel prachtig bij met wel honderd witte bloemen !

Tenslotte:
We vervelen ons 's avonds te pletter. 
Nou, nee, zó erg is het echt niet, maar we houden sinds twee dagen wel wat tijd over. Ik ben al jarenlang een fan van Engelse detective-series als "Inspector Barnaby", "Inspector Linley" en vooral "Inspector Morse". Via Marktplaats.nl kocht ik de complete series van "Linley" en van "Morse".

Met een koffer vol dvd's kwam ik terug in Montagu en elke avond werd er een aflevering  bekeken. Onze dvdspeler wist niet wat hem overkwam, zó vaak moest hij in actie komen. Twaalf afleveringen van "Inspector Linley" en maar liefst 33 van "Morse" passeerden de revue. Helaas, aan alles komt een einde. Geen dvd meer te bekijken en dus houden we nu tijd over. 
Maar........ ik zag op Marktplaats een dvd-box van "Inspector Barnaby" en ook van "Inspector Frost".....!

Zuid-Afrikaans woordenboek:
'n fliek skiet  =  een film opnemen








"Mag het een onsje meer zijn ?"

                                          
Gewichtsproblemen hebben we (bijna) allemaal. En we kennen ook allemaal de redenen: te veel eten, ongezond eten, te veel drinken en te weinig beweging. Waarschijnlijk begonnen in Amerika, waar we de beelden kennen van de moddervette politieagenten, die nauwelijks uit hun dienstauto kunnen komen. Maar in deze tijd is vetzucht een wereldwijd probleem. Ook in Zuid-Afrika. 70% van de Afrikaanse vrouwen ten zuiden van de Sahara heeft een ernstig overgewicht en dat geldt ook voor 35% van de mannen. Ook kinderen raken te dik: 25% van alle Zuid-Afrikaanse meisjes en 20% van de jongens tussen de 2 en de 14 jaar heeft serieus overgewicht.
Afvallen is dus de boodschap, maar dat is moeilijk, want door de toegenomen welvaart van veel mensen verandert ook de levensstijl en de daarmee samenhangende aanwezigheid en populariteit van zaken als mcDonalds, Wimpy en Kentucky Fried Chicken. Daarbij spelen hier ook twee bijzondere opvattingen omtrent slankheid een rol. Van oudsher associëren veel gekleurde mensen magerheid  met hiv/aids en overgewicht duidt op rijkdom ! 

Onze Honda Transalp is weer terug van vier weken weg geweest vanwege een doodgewone service-beurt. Een lekkende oliekeerring in de voorvork zorgde voor vertraging, want de vorkpoot moest opnieuw verchroomd worden en daarvoor moest een bedrijf in Kaapstad ingeschakeld worden. Maar het leed is geleden en zaterdag konden we weer eens een tochtje maken.

We reden naar Dassieshoek, een natuurreservaat bij Robertson. Lekker toeren in een fraaie omgeving bij prachtig weer (32 graden). Het leven kon slechter zijn!

Montagu Acapella, het nieuwe koor waar Sanja lid van is, timmert flink aan de weg. Vorige week waren er maar liefst vijf optredens: een optreden in het plaatselijk bejaardenhuis, twee optredens in het pizza-restaurant "Burgundi Guerkin" in Montagu en twee optredens tijdens het Poetry-festival in mcGregor.

Telkens werden songs van The Beatles uitgevoerd en vooral "mcGregor" was een succes mede, omdat koorleidster Eve Layton de songs met een zeer boeiend verhaal aan elkaar praatte.


Tenslotte:
De post staakt. Dat is niets bijzonders, want ik heb de indruk, dat de post hier méér maanden per jaar staakt dan dat ze werkt. Zoals gebruikelijk gaat het om loonsverhoging. Men vraagt "slechts 25% verhoging". Gebruikelijk is, dat men dan uiteindelijk op ongeveer de helft uitkomt, maar dit keer wil de overheid niet verder gaan dan een inflatiecorrectie en die bedraagt "slechts" 6%. Dus gaat de staking voort en die duurt al ruim drie maanden.
Internetbedrijven als Ebay, Amazon en Kalahari werden er doodmoe van en hebben besloten om geen gebruik meer te maken van de posterijen en versturen alles per koerier. Onze Politieverklaringen  liggen al drie maanden in Pretoria. We hopen nu maar, dat de staking niet nog drie maanden duurt, want dan zijn al onze reeds verkregen documenten weer verlopen en kunnen we weer van voor af aan beginnen. En dat allemaal dankzij de Peste....eh... Posterijen!
Zuid-Afrikaans woordenboek:

poegaai  =  doodmoe









dinsdag 21 oktober 2014

Sanja's poppenkast !

                                    
Toen ik in mijn jonge jaren - eind 70er jaren - als leerkracht voor de klas stond, hadden we twee keer per week handenarbeid op het lesrooster. Juffrouw Marianne gaf de textiele handenarbeid, waaronder ook breien. Ook mannelijke leerkrachten werden geacht te kunnen breien, maar mijn breivaardigheid kwam nooit verder dan: insteken, draadje omslaan, doorhalen en vooral steken laten vallen. Onze tante Jo was tot op hoge leeftijd een kei in het breien van onverslijtbare katoenen sokken, die we jarenlang als verjaardagscadeautje kregen.
                                    
Gelukkig voor mij raakte breien helemaal uit de mode....tot er enige tijd geleden weer veel aandacht kwam voor deze activiteit. Sanja sprak met haar moeder over haar z.g. "Poppie-projek in Ashbury". Er moesten poppetjes gebreid worden volgens een enigszins vastgelegd patroon. Nou, Sanja's moeder heeft daarover met enkele dames in Ermelo gesproken en dat heeft er toe geleid, dat overal - vooral ook in de bejaardenhuizen - de breinaalden weer te voorschijn kwamen met als resultaat zo'n 80 kleurrijke poppetjes. Ook hier in Montagu en omgeving werd breien weer een veel bedreven activiteit, waardoor Sanja  momenteel een verzameling van meer dan 400 poppetjes heeft.
                                     

Wat is nu eigenlijk de bedoeling van dit alles:
Sanja nam - samen met nog enkele andere N,G. gemeenteleden deel aan de Kaapse Uitreik. Ze maakte daar kennis met het "Straatwerkproject". De doelstelling van dit project was: Poppetjes breien en daarna een campagne houden op scholen om kindermisbruik onder de aandacht te brengen. Welnu, de poppetjes zijn er en nu is het tijd voor Plan B:
Op 12 november gaat Sanja met nog 2 andere vrijwilligers + Maatschappelijk Werk en de Politie naar de lagere school in Ashbury. Voor 468 leerlingen in 4 groepen wordt een door Sanja geschreven poppenkastspel opgevoerd en volgt er uitleg over de anti-misbruik-campagne. Ieder kind krijgt na afloop wat lekkers en een gebreid poppetje met de volgende boodschap:

1. Jij bent met liefde geschapen door God.
    Jouw poppetje is met liefde door iemand gemaakt.
2. Jij bent uniek.Niemand is er zoals jij.
    Elk poppetje is uniek. Er zijn er geen twee hetzelfde.
3. Jij bent zeer waardevol en voor geen geld te koop.
    De poppetjes zijn niet te koop.
4. God houdt je veilig in de palm van zijn hand.
    Het poppetje past in de palm van je hand.
Ook jongens krijgen zo'n poppetje, want misbruik kan ook hen overkomen. Echte mannen zorgen goed voor hun vrouw en kinderen. Als je een poppetje aanneemt als jongen, beloof je om later als man, goed voor vrouwen en kinderen te zullen zorgen!

Tenslotte:                                    
De organisatie "Transparency International" beoordeelt elk jaar wereldwijd alle landen op transparantie, eerlijkheid, corruptie en vertrouwen.
                                          
Op hun corruptie-index zakt Zuid-Afrika steeds verder weg. In 2008 stond Zuid-Afrika op de 43e plaats van 177 landen. In 2013 was het land gezakt naar de 72e plaats. Diezelfde organisatie heeft  ook een peiling verricht onder Zuid-Afrikaners en bevonden, dat 70% van alle mensen het Parlement en 83% zelfs de Politie als zeer corrupt beschouwt . Eigenlijk niet verwonderlijk als je weet wat president Zuma  vindt van corruptie. (zelf is hij beschuldigd van méér dan 700 gevallen van corruptie)
                                                       
In 2009 beweerde hij: "Afrikane mag mekaar omkoop en bevoordeel. Dit word slegs in die Westerse kultuur as verkeerd beskou."
De schrijver van dit krantenartikel eindigt zijn artikel met de volgende (dis)kwalificatie van de president: "Zuma toont voor de zoveelste keer aan een amorele president te zijn. Een leider zonder moreel kompas".

Zuid-Afrikaans woordenboek:
skoolhou  =  lesgeven









donderdag 16 oktober 2014

"Musiek van die Caap"


In de krant van vorige week donderdag las Sanja een artikel over een museum gevuld met de geschiedenis van de Kaapse muziek. Extra bijzonder is, dat dit museum een onderkomen gevonden heeft op een indrukwekkende wijnboerderij Solms-Delta, vlak bij Franschhoek. Het heeft de eigenaar, professor Mark Solms, 7 jaar gekost om zijn doelstelling: de geschiedenis van de Kaapse muziek, bijeen te brengen in een museum. Het krantenartikel was genoeg om Sanja's belangstelling te wekken en dus reden we afgelopen zondag via het grondpad naar Eilandia, toen verder naar Villiersdorp, waar we bij Kelkiewijn een lekker kopje koffie dronken.Omstreeks 11.00 uur arriveerden we in Franschhoek. Alhoewel deze plaats erg toeristisch is, blijft het een leuke plaats om winkeltjes te kijken. Sanja kocht wat kleren en ik ontdekte - jawel - een sigarenwinkeltje, wat peperdure Davidoff sigaren verkoopt. 


Bij aankoop van een doos Churchill-sigaartjes (5 stuks) kreeg je zelfs een doosje lucifers gratis! Tegen zo'n aanbieding kon ik natuurlijk niet nee zeggen. Lunchtijd was ondertussen aangebroken en daarom zetten we koers naar ons "vaste" restaurant, wanneer we in Franschhoek lunchen: "Rickety Bridge", een wijnplaas met een prima restaurant en prachtige vergezichten. Het was weekend en vakantie en dus was het restaurant afgeladen vol.


                                               
Maar we vonden toch nog een tafeltje en de maaltijd was prima. Tijd voor een dessert hadden we niet meer, want Sanja wilde met enige vaart naar het museum. De wijnplaas Solms-Delta is een mooie, verzorgde wijnboerderij, waar je wijn kunt proeven en kopen, maar waar je ook het hele proces van wijn maken kunt bekijken. Maar nú kwamen we enkel voor het museum. En dat werd toch wel een tegenvaller.

Het museum bleek een ruimte van 5 x 5 meter in een gebouwtje te zijn  met tien panelen met foto's en tekst en in het midden van de kleine ruimte was een uitstalling van 15 replica's van oude muziekinstrumenten.


In de touchscreen-panelen zat helaas ook al niet veel leven, want door een elektriciteits-storing konden we touchen zoveel als we maar wilden, maar de informatie bleef grotendeels verborgen. Het is waarschijnlijk het kortste museumbezoek wat we ooit afgelegd hebben, maar de rit ernaartoe en de rit daarna weer naar huis waren heel plezierig!

Sanja is lid geworden van een fotoclubje. Zij beschikt over een heel behoorlijke spiegelreflexcamera, die tot nu toe bijna altijd in de auto-stand stond bij het fotograferen.

                                    
Maar een beetje fotograaf stelt de camera natuurlijk met de hand in, maar dan is het wel prettig als je weet wát en hoé je zoiets moet doen. Dat wist Sanja niet en daarom komt de uitleg van enkele ervaren en kundige mensen goed van pas. De resultaten zijn nog niet altijd wereldschokkend, maar al doende leert men, nietwaar!

 




Zuid-Afrikaans woordenboek:

aanraakskerm  =  touchscreen












donderdag 9 oktober 2014

Dolce far niente !

Ofwel: Zalig niets doen !
Nu in Nederland de herfst is aangebroken, zitten wij hier in de lente. Misschien wel de mooiste tijd van het jaar: Bijna alle dagen zon en temperaturen, die nog alleszins draaglijk zijn. De temperaturen van vorige week waren als volgt:
vrijdag: 21°C  zaterdag: 26 °C  zondag: 32 °C   maandag: 33 °C    dinsdag: 27 °C
Lekker om in de tuin bezig te zijn, maar zeker ook lekker om met een boek in de tuin te zitten of zalig niets te doen. De natuur komt hier duidelijk op gang getuige de bloemenpracht op dit moment.


Over het feit, dat wij iets met honden hebben, hebben we al vaker geschreven. We lopen elke donderdag een uur met de honden van de SPCA, de dierenopvang in Ashton.We doen dat al drie jaar trouw en met veel plezier, maar regelmatig zien we ook afschuwelijke gevallen van mishandeling en verwaarlozing. Dierenliefde is hier een zeldzaamheid bij bepaalde bevolkingsgroepen. Met name honden moeten nuttig zijn, vooral voor bewaking. Maar veel mensen beseffen niet, dat een huisdier nogal wat kosten met zich mee brengt. Vaak is er niet voldoende geld voor voeding en verzorging. Bij de dierenarts komt men nauwelijks. Het gevolg is: verwaarlozing  en/of dumping van het dier. De SPCA haalt meerdere keren per week deze honden uit Ashbury, Zolani of van een plaas.
                                       
Momenteel zit er een Duitse herder, die er verschrikkelijk uitziet. Vanwege ondervoeding heeft het dier nauwelijks nog haren en het hele lijf is vel over been. Een afschuwelijk gezicht, maar met veel aandacht en zorg probeert men er weer een gezonde en toonbare hond van te maken. Dat verdient dit lieve dier na alle ellende, die het heeft meegemaakt !

De geschiedenis herhaalt zich wat betreft onze aanvraag van een Permanente Verblijfsvergunning. Hadden we bij onze aanvraag voor een Tijdelijke Verblijfsvergunning in 2012 grote vertraging vanwege een poststaking in Pretoria. Nu is er hetzelfde aan de hand. We hebben alle papieren verzameld, maar wachten nog op onze Police Clearance Certificate (verklaring omtrent gedrag).



Het Politiekantoor heeft deze verklaringen al half augustus op het postkantoor van Pretoria afgeleverd, maar de postmensen weigeren om deze post te bezorgen. We moeten wachten tot de staking voorbij is. Laten we hopen, dat dit geen maanden meer duurt, want de reeds verkregen verklaringen hebben een beperkte geldigheidsduur!

Tenslotte:
Onze buren zijn Leienaars  en ook al wonen zij al 50 jaar in Zuid-Afrika, het Leidens Ontzet van 1574 wordt in Leiden - maar ook in Montagu - gevierd met haring, wittebrood en hutspot.


Een flinke groep Hollanders kwam daarom vorige week vrijdag bijeen om het Ontzet te herdenken, maar vooral om zich te goed te doen aan allerlei lekkers om te eten en ook drank was er in overvloed. Elk jaar zorgt onze buurman Eric - in de hoedanigheid van plaatsvervangend burgemeester in het buitenland  - ervoor, dat deze historische gebeurtenis niet vergeten wordt.

            


 Zuid-Afrikaans woordenboek:

drupmatjie  =  bierviltje




donderdag 2 oktober 2014

"Walking in the rain !"

Zuid-Afrikaners zijn altijd in voor een feestje. Elke plaats grijpt iedere gelegenheid aan om iets te vieren. Zo hadden we in Montagu het afgelopen weekend het 3daagse Makiti-feest. Eén onderdeel hiervan is een optocht door het centrum van het dorp en wij - de Nederlandse gemeenschap - deden hieraan mee. Ons thema was: "Oranje-gekte". 



De kampeerwagen van onze buren werd omgetoverd tot een overwegend oranje gekleurd vehikel en zaterdagmorgen om 11.00 uur stonden we opgesteld op het binnenterrein van de Agrimark, de plaatselijke Boerenbond. Hier kwam de eerste teleurstelling: Onze wagen was de enige deelnemer samen met enkele leden van de plaatselijke motorclub op ronkende Harley's en een groep trompoppies (majorettes)  met bijbehorend dweilorkest uit Robertson. Toen kwam de tweede teleurstelling: Het begon te regenen. Niet zomaar een beetje. Nee, een flinke bui. Zo trok er een armzalig stoetje door Montagu: De motorclub, het orkest met de trompoppies, onze wagen met Hollanders op versierde fietsen, drie skatende jongetjes en de boevenwagen van de politie sloot de rij.

                                                
Toeschouwers waren er redelijk wat en onze deelname werd beslist gewaardeerd getuige de vele duimen, die omhoog gingen. Tot op onze huid toe nat kwamen we thuis. Een groot succes was het niet, maar aan ons heeft het niet gelegen.



Gelukkig viel er voor Sanja  nog wel het nodige te genieten bij de eerder gehouden en goed bezochte mime-avond met humoristische en muzikale optredens. Zo was niet het hele Makiti-feest een teleurstelling.

Ons dorp is een vakman rijker. Er is namelijk een echte loodgieter komen wonen. Echte vaklui zijn hier (daar komt ie weer:)  "seltsaam as hoendertande". Nu hadden wij geen lood te gieten, maar deze man bleek ook verstopte rioleringen te kunnen verhelpen en dat kwam ons goed van pas. Rond ons huis liggen 8 putten en de helft daarvan gaf nogal wat problemen. Deze loodgieter, Hannes genaamd, deed zijn naam beslist geen eer aan. Hij bleek bepaald geen hannes. In tegenstelling tot wat hier gebruikelijk is:
1. kwam hij keurig op de afgesproken tijd.
2. had hij een helper en voldoende gereedschap bij zich.
3. had hij voor omgerekend 40 euro na twee uur werk alle putten en buizen ontdaan van wortels en     andere ongerechtigheden en hebben we weer een goed functionerend rioolstelsel.



Tenslotte:
Onze jacuzzi doet het weer. Het thermisch element, wat het water verwarmt, verzaakte zijn plicht met koud water tot gevolg. De elektricien kwam kijken, constateerde dat het element "stukkend"  was, maar  had helaas  geen vervangend element.
                                             
Dat moest besteld worden bij de leverancier in Kaapstad. Na 4 telefoontjes en 2 e-mails arriveerde het onderdeel 6 weken later, waarna de elektricien er niet in slaagde om het oude element te verwijderen en het nieuwe te plaatsen. Hij bleek geen passende sleutels te hebben. Een paar dagen later kon hij - met geleend gereedschap van een plaatselijke garage - alsnog het element plaatsen. Het jacuzzi-probleem heeft maar 8 weken geduurd !


Zuid-Afrikaans woordenboek:
vangwa  =  boevenwagen









donderdag 25 september 2014

Er schort wat aan !

Lang geleden, om precies te zijn op 7 februari 2013, publiceerden we een weblog met als titel: "een dikke kontenbroek". Sanja's moeder was toe aan een nieuwe broek en fabriceerde van een in Worcester gekochte lap stof een kleurrijke, nogal frivole broek voor haar zelf. Nu, anderhalf jaar later, heeft die broek blijkbaar haar functie verloren. Is ie te klein of te groot geworden? Is de kleur uit de mode? We weten het niet. Maar aan weggooien heeft schoonma een broertje dood en dus kwam de oude getrouwe husqvarna te voorschijn en werd de broek fluks omgetoverd in een tweetal functionele schorten.



Sanja's ouders komen over enkele maanden weer naar Montagu en waarschijnlijk wordt er dan met een Worcesters' lapje wel weer een fraaie broek geproduceerd !

Aanstaande zaterdag nemen we weer deel aan het jaarlijkse Makiti-feest hier in Montagu. Dit feest bestaat uit diverse onderdelen en één onderdeel is een optocht door de dorpskern van allerlei versierde voertuigen . En daar doen een aantal  Hollandse Montagu-ers ook aan mee.



Vorige week zaterdag werd de trailer van onze buren versierd. Als thema hebben we gekozen voor "Oranje-gekte". ( Op z'n Afrikaans: "Mal oor Oranje")

Vorige week gaf het Kaaps Filharmonisch Orkest een concert in de kerkzaal. Optredens van top-orkesten zijn hier "seltsaam as hoendertande" en dus waren wij - en nog honderden andere belangstellenden - hierbij aanwezig. Heel bijzonder vonden wij de voorstelling van de diverse groepen instrumenten.



Voor de talrijke jonge mensen was dit erg leerzaam. Het uitgevoerde repertoire bestond uit klassieke muziek, die ooit bewerkt en gebruikt werd in beroemde films. Het werd een boeiend concert, mede doordat 2 kleurling jongetjes en een wat oudere dame uitgenodigd werden om ook even het dirigeerstokje te hanteren tot groot vermaak van het publiek en ook van de orkestleden zelf. Het concert was na een uur al weer voorbij, Het orkest vertrok weer terug naar Kaapstad, maar de muzikale happening bleek nog niet ten einde te zijn, want achter in de kerkzaal kwam een groepje jongeren bij elkaar.



Dit plaatselijk koortje van kleurling-jongeren zorgde voor een niet gepland optreden. Spontaan werden twee liederen gezongen tot groot vermaak van de nog aanwezige toehoorders!

Tenslotte:
Elke week lopen wij een uur met de honden van het dierenopvangcentrum in Ashton. Maar één keer per jaar wordt er voor de asielhonden ( maar de eigen honden mogen ook meedoen) een wandeltocht georganiseerd in de Natuurtuin van Montagu.



En dat gebeurde gisteren. Wij hadden onze eigen honden thuis gelaten en zouden lopen met twee asielhonden. Maar er bleken zoveel mensen bereid te zijn om te lopen, dat er een gebrek aan honden was. Dus hebben we voor even Schoffie, de hond van de buren, geleend om door de prachtige natuurtuin te lopen.  Leuk voor de viervoeters om een uurtje te lopen en voor ons is die beweging ook helemaal niet verkeerd !

                                  

Zuid-Afrikaans woordenboek:

troeteldiere  =  huisdieren