" 37.830 miljonairs "

“ Iedereen in Zuid-Afrika wil ambtenaar worden.” Data van het Departement van Public Servic en Administration tonen, dat meer dan 37.800 regeringsambtenaren een jaarsalaris hebben van méér dan 1 miljoen Rand.” Econoom Dawie Roodt verklaart, dat zo’n beloning een enorme druk legt op de financiële positie van het land, met name omdat Zuid-Afrika’s productie in het geheel niet overeen komt met zulke aantallen hoge salarissen. Minister van Financiën Enoch Gondowana meldde al in 2023 het nodige over de uit de hand lopende aantallen ambtenaren met bijbehorende veel te hoge beloningen. Hij antwoordde op vragen van de oppositie, dat het aantal ambtenaren met een salaris van minstens 1 miljoen per jaar gestegen was van 10.000 in 2014 naar 55.000 in 2023/24. 

Die Staatsrekening wat betreft ambtenaren kost het Departement van Financiën per jaar 45 miljard Rand. Geld, dat men niet heeft en dat dus op de kapitaalmarkt tegen hoge rente geleend moet worden. Hoge salarissen zijn niet goed, maar wat het nog erger maakt, is, dat volgens Roodt de door de personen geleverde kwaliteit van werken absoluut niet zo’n hoge beloning rechtvaardigt. Miljoen Rand krijgen in een land met bijna 40 miljoen werkelozen is niet te verkopen, maar bij de overheid durft niemand in te grijpen, want de veel te sterke vakbond Cosatu heeft een te grote invloed binnen die overheid. Het moge duidelijk zijn, dat ambtenaar worden een heel gewilde betrekking is !

Op de Daily Maverick site vond ik dit verhaal van

journalist Don Pinnock: "Diep in de met mos bedekte stilte van het Knysna-woud bevindt zich een enkel spoor van enorme voetafdrukken. Ze behoren toe aan Strangefoot – het laatste levende lid van wat ooit de meest zuidelijke vrijlevende olifantenpopulatie ter wereld was. Ze beweegt zich alleen voort door het gefilterde groene licht van het bos. Jarenlang hebben natuurbeschermers, wetenschappers en het publiek zich een simpele vraag gesteld: heeft Strangefoot behoefte aan gezelschap? Het is een vraag die openbare bijeenkomsten heeft aangewakkerd, petities heeft uitgelokt en een van de meest omvangrijke, particulier gefinancierde herwildingsprojecten heeft geïnspireerd die de regio ooit heeft gekend. En hoewel dat project nu formeel is ingetrokken, blijft het verhaal erachter een verhaal dat blijft inspireren."

Een bos gevormd door olifanten: Olifanten geven al millennia vorm aan de dichte Afro-gematigde bossen van Knysna. Het zijn een soort van ingenieurs die paden openen, zaden verspreiden en de ecologische structuur in stand houden. Zonder hen begint een ecosysteem te veranderen. Een eerdere poging om drie weesolifanten te introduceren mislukte. Die samenwerking was gedoemd te mislukken, omdat Strangefoot zelf een jong kalfje had (dat in 2000 stierf) om voor te zorgen en de weesolifanten waarschijnlijk zou hebben weggejaagd. Zonder Strangefoot dreigt de laatste ecologische schakel in die lange stamboom definitief te breken. Olifanten zijn diep sociale, emotioneel complexe wezens. Om Strangefoot tientallen jaren in isolement te laten leven is volgens hen onverenigbaar met elk modern begrip van dierenwelzijn of verantwoord natuurbehoud. Er kwam een overweldigende publieke steun voor de herintroductie van een kleine groep olifanten in het bos: Een gezin van drie moest er komen. 

Het oorspronkelijke herintroductieplan was er klaar voor. Het team was samengesteld. De financiering – 5 miljoen rand aan particulier kapitaal – was rond. Maar jaren verstreken. Vergaderingen werden beloofd, maar kwamen er zelden. De correspondentie nam af. Er werden geen nieuwe ecologische studies gepubliceerd. Ondertussen konden de olifanten die voor herintroductie in het wild waren geselecteerd niet eeuwig wachten. Ze werden uiteindelijk elders uitgezet. De organisatie “Herd Instinct” bleef zich inzetten en paste het voorstel dit jaar aan. Ze selecteerden twee nieuwe geschikte olifanten – een 36-jarige matriarch en haar 12-jarige jong – en boden opnieuw aan om de volledige operationele kosten te dragen, zonder de staat te belasten. Maar in oktober 2025, na bijna drie jaar van stilte en vastgelopen overleg, trok de organisatie haar aanbod volledig in. "De kans is verkeken," stond in de intrekkingsbrief. "De olifanten zijn vertrokken en daarmee ook de mogelijkheid voor SANParks om een ​​bepalende rol te spelen in een van de meest betekenisvolle natuurbeschermingsprojecten van Zuid-Afrika." Voor sommigen is dit simpelweg een verhaal van bureaucratische traagheid. Voor anderen is het een verhaal van hartverscheuring – een project dat de toekomst van een bos, een diersoort en een enkele, bejaarde olifant, wiens enige metgezellen haar herinneringen zijn, had kunnen veranderen. Maar het verhaal van Strangefoot raakt de lezer omdat het ook een verhaal is over de wil van het volk – en over de kracht van individuen en gemeenschappen om te blijven strijden voor een andere toekomst. De bewoners van de Tuinroute maakten duidelijk: ze wilden dat de olifantenpopulatie werd hersteld. Ze wilden dat hun bos weer compleet aanvoelde. Ze wilden dat de regio een historische fout herstelde. "Deze populatie is niet verloren gegaan voor de natuur," schreef Herd Instinct. "Maar deze geschiedenis negeren is medeplichtig zijn.” Toch klinkt zelfs in hun meest scherpe woorden geen bitterheid, maar een morele urgentie, een pleidooi om alsnog in actie te komen !

Sanja's relaxhoekje is weer wat meer verfraaid. Ze is er heel tevreden mee, maar zat tot nu toe nog nauwelijks in haar schommelstoel. Nu nog tijd vinden (gewoon nemen) om er daadwerkelijk gebruik van te maken. Voor mij is het niet zo'n nadeel dat ze nog weinig gebruik maakt van haar stoel, want als Sanja ergens rustig zit, denkt zij volgens mij nogal eens na over allerlei klussen die rond huis en tuin nog gedaan moeten worden. Eén keer raden wie er een "te doen lijstje" overhandigd krijgt.  Eén nadeel heeft zij echter zelf al ervaren: Een aantal muggen heeft dit fraaie plekje ook ontdekt. We zouden natuurlijk een muskietennet kunnen plaatsen, maar voorlopig moet ze maar een antimuggen-spuitbus hanteren !

Afrikaans woordenboek:

Baie honde is 'n haas se dood  =  vele handen maken licht werk

" 1994 - 1995 "

Omdat wij beiden werkzaam waren in het onderwijs, hadden wij meestal ook op dezelfde tijden vakantie. We gingen nogal eens samen op pad en dat werd ook nog eens gestimuleerd door broer Wim en schoonzus Rita, die op meerdere tijden werkzaam waren in verre landen. Dat leverde ons interessante vakanties bij hen op. Zo waren wij in 1994 bij hen in Harare, de hoofdstad van Zimbabwe. Daar kregen we van Wim en Rita de tip om een dagje op pad te gaan naar Tengenenge, een kunstenaarsdorp waar zo ongeveer alle inwoners zich bezig hielden met het maken van beelden. Uit blokken "soapstone" werden de fraaiste producten vervaardigd en straat na straat stond vol met grote en kleinere beelden. We keken onze ogen uit en wilden er wel tien mee naar Holland nemen.  Dat kon natuurlijk niet, maar een paar niet al te grote exemplaren gingen in onze koffers. Ik had zelf toen al de gedachte om ooit eens te verhuizen naar een ander land en tijdens de '94-vakantie ontstond de gedachte om na pensionering te verkassen naar Zimbabwe. In 1995 gingen we opnieuw naar Zimbabwe, maar toen werd de politieke situatie heel onzeker. President Mugabe greep de macht en werkte alle buitenlanders - met name blanke boeren - in snel tempo het land uit. Toeristen bleven weg en het beeldhouwersdorp Tengenenge raakte daardoor al enigszins in verval. 

Wim en Rita belandden, na enige jaren weer in Nederland gewoond te hebben, uiteindelijk in Zuid-Afrika. Dat leverde ons weer vakantiemogelijkheden op en om een lang verhaal kort te maken: Wij emigreerden in 2011 ook naar Zuid-Afrika. Hier kwamen we op allerlei plaatsen beelden en beeldjes uit Zimbabwe tegen en vaak werd er weer een beeld aan onze verzameling toegevoegd. Tot eergisteren hadden we er 35 in huis en tuin. Vrijdagmiddag bezocht Sanja een kerstmarkt in ons dorp en kwam toen in een voor haar onbekende souvenirshop Kupenda terecht. Daar stonden een drietal fraaie, redelijk grote Zimbeelden. Ze viel als een blok (soapstone) voor twee van die beelden en kon geen keuze maken. 

Dus moest ik zaterdagochtend mee om een beslissing te nemen en wat doe je als niet kunt kiezen? Je koopt ze alletwee ! Een mooi plaatsje vinden in de huiskamer was nog niet zo gemakkelijk, maar uiteindelijk met wat schuiven van spullen en de verwijdering van een tweetal ernstig gehandicapte, houten giraffen (we hebben een nogal onvoorzichtige huishulp), kregen de nieuwe aanwinsten een mooie plek. 

De eigenaresse van de shop wist ons ook nog interessante informatie te geven omtrent de kunstenaars, die de twee beelden gebeeldhouwd hebben. De drie grote beelden werden gemaakt door drie broers, te weten: Onias Mupumha, Itayi Mupumha en Richard Mupumha Junior.

Onias Mupumha, geboren op 23 februari 1978 in Rusape, Zimbabwe, werd geïnspireerd door familie en traditie in de wereld van de steenhouwkunst. In 1997 verhuisde naar Harare, waar zijn oom, de gerenommeerde beeldhouwer Richard Mupumha Senior, hem introduceerde in de kunst van het steenhouwen. Onder de begeleiding van zijn oom ontdekte Onias zijn passie voor beeldhouwen en in 1999 begon hij zijn eigen werken te creëren, waarmee hij zich vestigde als een kunstenaar met een unieke stijl. Sindsdien is Onias een gerespecteerde naam in de Zimbabwaanse beeldhouwkunst geworden en bevestigde het zijn positie als een van de meest vooraanstaande kunstenaars van zijn generatie. Het leverde hem erkenning op van de hoogste kringen binnen de Zimbabwaanse kunstwereld. Onias is de vervaardiger van het door ons aangeschafte beeld: “Buttefly Flower”.

Itayi Mupumha, geboren in 1975 in het district Rusape in Zimbabwe, is de oudste van acht kinderen. Op elfjarige leeftijd verhuisde hij naar Chitungwiza. Zijn carrière in de steenhouwkunst begon in 1994 onder begeleiding van zijn oom, Richard Mupumha Senior, die zijn talent herkende en hem een ​​tweejarige leerperiode liet doorlopen. In 1996 had Itayi zijn vaardigheden verfijnd en sloeg hij zijn eigen artistieke weg in, waarmee hij zich vestigde als fulltime beeldhouwer. Momenteel werkt Itayi samen met zijn broer, Onias Mupumha, in het Chitungwiza Arts Centre. Zijn werk is internationaal tentoongesteld en verzamelaars uit Duitsland, Italië, Groot-Brittannië, Nederland, de VS, Australië en Zuid-Afrika hebben zijn sculpturen aangekocht.

Richard Mupumha Junior (1988) uit Chitungwiza beeldhouwt samen met zijn broers Onias en Itayi. Hun creatieve ideeën vormen zich meestal al in hun hoofd voordat ze beginnen, geïnspireerd door de natuur, folklore en traditie, maar ze passen hun visie aan de vormen van de stenen aan die hen aanspreken. Richard Mupumha Junior is de vervaardiger van het door ons aangeschafte beeld “Endless Life”.

In “Die Burger” van woensdag stond een interessant artikeltje over "skurwejantjies". Als ik zo’n vreemd en voor mij onbekend Afrikaans woord tegenkom, is mijn nieuwsgierigheid gelijk gewekt. Op internet was enige uitleg te vinden: ‘n Skurwejantjie, ook wel bekend als de ietermago-gordelakkedis en pangolin-armadillo, is een uniek Zuid-Afrikaans reptiel dat bij gevaar zijn staart in zijn bek houdt en zich oprolt tot een bal om zichzelf te beschermen. Ze zijn ernstig bedreigd door illegale smokkel voor de huisdierenhandel.

De wetenschappelijke naam is Ouroborus cataphractus. Ze zijn geel tot donkerbruin met harde schubben en worden tussen de 15 en 18 cm  lang. Wanneer ze zich bedreigd voelen, rollen ze zich op tot een bal en houden ze hun staart in hun bek, wat hun zachte buik beschermt tegen roofdieren. Daardoor verandert het diertje in een stugge bal met  stekelige schubben aan de buitenkant. Ze komen voornamelijk voor in de droge, rotsachtige gebieden van de West- en Noord-Kaap. Ze zijn insecteneters en voeden zich vooral met kleine insecten. Ze zijn erg populair in de illegale huisdierenhandel en worden beschouwd als een bedreigde diersoort. Het is illegaal om deze hagedissen te houden of te verhandelen zonder de benodigde vergunningen. Een paar maanden geleden heeft de politie 104 skurwejantjies in beslag genomen in de Noord-Kaap. Onlangs zijn er 98 overlevende diertjes in hun eigen habitat vrijgelaten. 

Afrikaans woordenboek:

kafpraatjies verkoop  =  onzin uitkramen

" Asblikkrappers "

Dinsdag is in onze wijk vuilnisophaaldag. We plaatsen dan 2 soorten zakken op de gemeentelijke strook voor onze huizen. In de zwarte zak zit voornamelijk tuinafval en in de doorzichtige zit papier, plastic en metaal. We hebben twee soorten afvalophalers: de reguliere, gemeentelijke vuilnisophalers met hun vuilnisauto en daarnaast hebben we ook nog de (met een mooi Afrikaans woord) "Asblikkrappers." Dat zijn daklozen, die bijna allemaal verslaafd zijn aan drank en/of drugs. Deze mensen zonder onderkomen overnachten zomer en winter buiten in het veld of in het achter onze wijk gelegen bos.

Ze laten daar hopen afval achter, zoals: kleren, plastic flessen, glas en voedselresten. Ook hun ontlasting ligt daar. Ze komen elke ochtend naar het dorp om drank en drugs te kopen en te bedelen. Maar op de vuilnisophaaldagen hebben ze andere werkjes: Tussen 7 uur 's morgens en 4 uur in de namiddag struinen zij door onze straten en halen datgene wat zij gebruiken kunnen uit met name de doorzichtige zakken. Als ze daarna de geopende zak weer netjes dichtmaakten, zouden er niet al te veel problemen zijn, maar bijna wekelijks liggen er daarna allerlei spullen naast de meestal niet gesloten zak. Sinds enige maanden zijn er z.g. "controllers" actief in de wijk. Zij patrouilleren's ochtends tussen 7 en 11 uur in de straten en sturen de asblikkrappers weg uit onze wijk.

De meeste mensen - ik ook - waren van mening dat aan de straat geplaatst huisvuil eigendom bleef van de bewoners. Maar er is een gemeentelijke wet (een "by-law") die bepaalt, dat de gemeente eigenaar is en anderen (ook dus de asblikkrappers) geen recht hebben op dit afval. De controllers sturen de ongewenste mensen niet uitsuitend weg uit de wijk. Zij wijzen er op, dat er in Ashbury minstens 7 uitdeelpunten zijn waar soep, brood en pap gratis wordt verstrekt. Daar krijgen ze normaal eten en drinken in plaats van het onhygiënische gegraai in andermans vuil.

" As jy dalk bekommerd is dat jou kind se uitstaande biblioteekboeke in die feestyd 'n paar Rand boetegeld uit die sak gaan jaag, het Kaapstad-Metroraad goeie nuus. Jy kan jou beursie gerus toemaak, want die biblioteke nooi jou uit om van 15 tot 20 Desember jou kind se uitstaande boeke terug te bring teen geen koste nie. Jy hoef dus nie die normale boete te betaal nie. "

Raadslid Francine Higham zegt: "Het is bemoedigend om te zien hoe graag onze kinderen lezen, maar we willen die geleende boeken wel graag terug hebben voor volgende lezers. Momenteel zijn er 10.025 kinderboeken niet ingeleverd met een gezamenlijke waarde van R. 2,2 miljoen (= 110.000 euro). Voor kinderen is een nieuw abonnement gratis. 

Op maandag 8 december was ik in het gemeentehuis aan de Piet Retiefstraat. Daar kom ik gewoonlijk tweemaal per jaar. In deze voormalige lagere school is ook de bibliotheek gevestigd, maar ik heb daar nog nooit een klant binnen gezien. Uitsluitend een paar personeelsleden. Onze Nederlandse achterburen Liesbeth en Frans komen er echter vaak en zijn volgens mij de beste (en enige?) leners van boeken. 

Maandag zag ik echter nóg een klant binnen zitten. Dat brengt het aantal biebklanten al op minstens DRIE. Liesbeth en Frans nemen telkens een flinke stapel boeken mee naar huis en als Liesbeth naar de bibliotheek belt om de leentijd te verlengen, krijgt zij steevast te horen: " U mag ze gerust wat later inleveren, want er vraagt toch niemand naar de door u geleende boeken !"

Woensdag, op de vooravond van kerstmis, waren wij uitgenodigd bij een bevriend echtpaar. Zij hebben een groot boerenbedrijf in de Koo met druiven en andere vruchten. Hun terrein is enorm en op een hoog gelegen deel werd er door hen  en hun drie zoons een braai georganiseerd. De uitzichten op de akkers en omringende bergen waren naar alle kanten  fantastisch. De drie zoons van het echtpaar hebben alle benodigdheden met een "bakkie" naar de picknickplek getransporteerd. 

Waarna wij op een ander "bakkie" over een steil, hobbelig bergpad flink de hoogte in gingen. Bij een kampvuur volgden interessante gesprekken en werd de inwendige mens niet vergeten. Om 22.00 uur hobbelden we allemaal in het stikdonker weer naar beneden. Met dank aan de gastfamilie keerden we terug naar ons huis. Een avond, die nog wel een tijdje in onze gedachten zal blijven !

   

Afrikaans woordenboek:

Op die ashoop sit  =  moedeloos zijn

" Absa Cape Epic "

Het buitengebied van Montagu is gezegend met een groot aantal z.g. trails, fiets- en looproutes in de omringende bergen. Als lid van de loopgroep "Mountain Meander" heb ik al heel wat van die trails gelopen, maar dat is kinderspel bij datgene wat er in maart '26 staat te gebeuren. Dan zijn "onze routes" een deel van de zwaarste mountainbike-wedstrijd in Zuid-Afrika: de Absa Cape Epic.

Momeneel is een team van vrijwilligers al druk in de weer om de routes klaar te maken voor de wedstrijd. Gedurende de maanden januari t/m maart is er geen logeermogelijkheid meer in heel Montagu en omgeving. Naast de 1300 fietsende deelnemers komen familieleden, verzorgers en geïnteresseerde toeschouwers naar ons dorp. Naar verwachting: minstens 12.000 personen zorgen voor een geweldige boost van het toerisme met grote financiële gevolgen voor allerlei bezigheden !

De Absa Cape Epic, of de Cape Epic: Opgericht door Kevin Vermaak, is een jaarlijkse mountainbike-etappewedstrijd in de West-Kaap, Zuid-Afrika. De wedstrijd werd voor het eerst georganiseerd in 2004 en is door de UCI (Union Cycliste Internationale) geaccrediteerd als buiten categorie. De achtdaagse wedstrijd bestaat uit een proloog en zeven etappes en beslaat doorgaans meer dan 680 km met zo'n 16.900 m aan hoogtemeters. Professionele mountainbikers van over de hele wereld, bestaande uit maximaal 650 teams, strijden in teams van twee. Om in aanmerking te komen voor een finishplaats, moeten teams de hele race bij elkaar blijven. De wedstrijd staat ook open voor amateurs, die via een loterij een plek kunnen bemachtigen. De finishtijden van elke etappe worden bij elkaar opgeteld om het winnende team in elke categorie aan het einde van de wedstrijd te bepalen. Het parcours verandert elk jaar, maar de wedstrijd heeft altijd in de West-Kaap plaatsgevonden.

Oorsprong: Kevin Vermaak richtte de Absa Cape Epic op in 2004, in een tijd dat er in Zuid-Afrika nog geen vergelijkbare evenementen waren en mountainbiken in het land nog in de kinderschoenen stond. Tegenwoordig wordt de Absa Cape Epic regelmatig "de Tour de France van het mountainbiken" genoemd. De groei van de Absa Cape Epic ging gepaard met een explosie in de populariteit van mountainbiken in Zuid-Afrika, en er zijn nu meer dan 50 etappekoersen. Vermaak, een Kapenaar en afgestudeerd in elektrotechniek aan de UCT, werkte begin jaren 2000 in de IT in Londen en nam als gepassioneerd mountainbiker deel aan evenementen over de hele wereld, waaronder twee mountainbiketochten door de Himalaya. Hij bedacht de Absa Cape Epic tijdens zijn deelname aan de La Ruta de los Conquistadores in Costa Rica in november 2002. In februari 2003 was hij na acht jaar in Londen terug in Zuid-Afrika om de Cape Epic op te zetten. Vermaak reed de Absa Cape Epic voor het eerst in 2016 en opnieuw in 2019.

Route: De route start en finisht in de Westkaap, Zuid-Afrika en de route wordt elk jaar opnieuw vormgegeven. De kortste Absa Cape Epic vond plaats in 2016 met een lengte van 647 kilometer, de langste route was in 2008 met een lengte van 966 kilometer.

Raceconcept: Alle renners moeten zich inschrijven als een team van twee personen. Aanvankelijk werd het teamconcept ontwikkeld, omdat etappekoersen vaak door zeer afgelegen gebieden voeren, en het hebben van partners die zich aan de wedstrijdregels houden om op elkaar te letten, dient een veiligheidsfunctie. Renners in een team moeten te allen tijde binnen 2 minuten van elkaar blijven tijdens de race, anders krijgen ze een straftijd van een uur. Dit wordt gehandhaafd door middel van tijdmatten die verspreid over de etappe worden geplaatst. Na een derde overtreding wordt het team gediskwalificeerd. Van teams wordt verwacht dat ze de finish bereiken binnen de aangegeven maximumtijd.

Zoals wel vaker voorkomt bij huizen, heeft ook ons huis een achterdeur. Heel bijzonder is dat niet, maar rond die deur hebben we wel eens een probleem. De veel voorkomende westenwind blaast zand, bladeren en ongedierte door de vaak openstaande deur naar binnen. Dit tot grote ergernis van Sanja.

Daar komt dan ook nog bij, dat ik die achterdeur regelmatig open laat staan, waardoor Sanja's ergernis nog groter wordt. Zondag gebeurde dat ook weer en ik kreeg me toch de westenwind van voren. Haar opmerking: "Hebben ze jou niet geleerd om een deur achter je dicht te doen? Mijn moeder heeft me dat vroeger goed geleerd !"

Ik vind het een beetje gezeur en kon alleen maar antwoorden: " In mijn jonge tijd stond in Brabant elke achterdeur altijd open en mijn moeder heeft me daarom niet geleerd om die altijd achter me dicht te doen."  Dat is dan misschien een tekortkoming in mijn opvoeding geweest en dan kan ik er toch niets aan doen, dat onze achterdeur open  blijft staan. Het gezegde is toch: Jong (niet) geleerd, is oud (niet) gedaan !"

Afrikaans woordenboek:   

'n suurknol  =  een zuurpruim

" Dankie, Jesus ! "

Dat riep een man, die op 18 november verdacht werd van kabeldiefstal, nadat hij uit een rivier gered was. De dief sprong in het ijskoude water van de Oranjerivier bij de plaats Prieska toen agenten hem betrapten op kabeldiefstal. Om de politie te ontlopen klom hij over de brugleuning zo de rivier in. " Thank you, Jesus, thank you,  Jesus ", schreeuwde de man toen hij uren later uit het koude water gered werd. Zijn plan om op die manier te ontsnappen, mislukte totaal toen hij zich in de kolkende rivier uren lang vast moest houden aan een uitstekende rotspunt. 

" Wij zijn deel van de gemeenschap en helpen waar en wanneer wij dat kunnen", zei Johan Botes, één van de redders. 

Zijn hulp was om 3 uur 's nachts ingeroepen en samen met zijn zoons hebben zij vier uur gezwoegd om de dief in veiligheid te brengen. " We hebben een binnenband van de brug af laten zakken en daar heeft hij zichzelf aan vastgemaakt. Toen hebben we hem naar de oever gesleept." Eén van de redders kon niet nalaten om een opmerking te maken: " Jy kan nie die Here prys, terwyl jy besig is met die duiwel se werk nie." De man is door de politie meegenomen en later vrijgelaten ! Aldus "Die Burger".

Er is hier in Zuid-Afrika geen enkele belangstelling voor het Sinterklaasfeest. "Zwarte Pieten" zijn er hier genoeg, maar in deze tijd maakt men zich al op voor het naderend Kerstfeest. Maar Sanja laat Sinterklaas niet ongemerkt voorbij gaan. Elk jaar weer brengen we pepernoten, kruidnoten chocoladeletters, marsepein en allerlei andere lekkernijen mee uit Nederland. 

Vrijdag zaten we daarom met nog 10 andere Nederlanders hier op ons terras verzameld en deden we ons tegoed aan al dat ongezonde, maar wel lekkere spul. Na alle drukte van de vrijdag dacht ik op zaterdag een lekkere luierdag te hebben. Met een boek en een glas op het nu lege terras zitten en een muziekje  erbij. 

Helaas voor mij had Sanja een heel ander plan. Iets minder leuk voor mij, maar volgens vrouwlief wel heel hard nodig. Eén keer per jaar moet onze garage een grote schoonmaak- en opruimbeurt hebben en dat moest op mijn uitrustzaterdag. Samen met onze huishoudhulp Lena zijn we de hele ochtend in de weer geweest. Eerst alle spullen (echt allemaal!) uit de garage sjouwen. Daarna gingen Sanja en Lena de garage en alle spullen een goede sopbeurt geven 

en voerde ik intussen enkele reparaties uit om te voorkomen, dat de veel te vol geladen kasten en kastjes met pluggen en al uit de muur gerukt werden. Daarna volgde natuurlijk het weer inruimen van alle spullen. Onze garage is weer spic & span en kan er weer een jaartje tegen. En op zaterdagmiddag heb ik toch maar genoten van zalig niets doen !    

Een groot huis heeft ontegenzeglijk veel voordelen. Je kunt ontzettend veel spullen opslaan. ( De meeste zijn overbodig trouwens en liggen of staan er jááárenlang zonder gebruikt te worden). Maar een groot en oud huis heeft ook zijn nadelen: Er is altijd onderhoudswerk, dat gedaan moet worden. 

Eén zo'n klus, die elk jaar weer terugkomt, is schilderwerk. Zijn het niet de raamkozijnen, luiken en deuren, dan zijn het wel de gestucte muren waar de verf van afbladdert. Op onze binnenplaats zaten er zoveel lagen witte verf over elkaar heen, dat het nu een keer tijd werd om de klus eens grondig aan te pakken. Dat gebeurde met een staalborstel en er kwam heel wat loszittende verf van de muur.  Het heeft me veel tijd, inspanning en zweet gekost, maar toen er na al dat voorwerk een finale laag witte verf aangebracht was, zag het er niet alleen fraai uit, maar houdt het nu hopelijk weer enige jaren. De binnenplaats is nu klaar. Nu nog heel veel andere muren !

Afrikaans woordenboek:

daar sit jy met jou hand vol vlieë  =  al jouw moeite was voor niets

 

" Ook in Zuid-Afrika ! "

Vorige week sprak ik over natuurbegraafplaatsen en vroeg ik me af of deze vorm van begraven in Zuid-Afrika ook toegepast wordt. Het blijkt inderdaad (al sinds 2011) bekend te zijn en het wordt o.a. bij Stellenbosch sinds enkele jaren toegepast. Groene begrafenissen en ecologische begrafenissen worden steeds populairder! Het Wiesenhof Legacy Park is een 300 hectare groot privé-natuurreservaat dat begraafplaatsen en herdenkingsplekken biedt voor het verstrooien van as aan Zuid-Afrikanen. Het begrafenislandschap in Zuid-Afrika is enorm veranderd sinds het begin van de pandemie. Mensen overwegen nu vaker 'groene begrafenissen om hun afscheid zo goed mogelijk te laten verlopen.

Tegenwoordig maakt iedereen zich meer zorgen over zijn of haar eigen CO2-voetafdruk, en neemt de druk en het bewustzijn rond de uitstoot van schadelijke gassen in de atmosfeer toe. Het is dan ook niet verwonderlijk dat steeds meer mensen milieuvriendelijke of groenere opties overwegen met betrekking tot de afdruk die ze achterlaten wanneer ze overlijden. Hoewel conventionele begrafenissen (met normale kisten en alle tradities die bij de cultuur van de overledene horen) nog steeds verreweg de populairste manier zijn om dierbaren te begraven, kiezen steeds meer mensen voor crematie. Dit is niet per se wat we bedoelen met een 'groene uitvaart', maar velen beweren dat dit milieuvriendelijker is dan alternatieve opties. Crematie als uitvaartoptie draagt ​​helaas wel bij aan de CO2-voetafdruk, omdat het crematieproces gebruik maakt van bepaalde fossiele brandstoffen en voornamelijk koolmonoxide in de lucht uitstoot.

De vraag naar milieuvriendelijkere alternatieven in plaats van de meer traditionele manieren van begraven is toegenomen. Met betrekking tot een begrafenis is het gebruik van een kist van biologisch afbreekbaar materiaal belangrijk. Het inwikkelen van het lichaam van de overledene in een lijkwade van ongebleekt natuurlijk materiaal zoals katoen of zijde. Het gebruik van gerecyclede papierproducten voor het uitvaartprogramma. Het niet balsemen van het lichaam van de overledene (waarbij voorheen gebruik werd gemaakt van formaldehydevloeistof, die giftig is voor het milieu). Het gebruik van natuurlijke grafstenen zoals platte rotsen of natuursteen, of zelfs speciale planten of bomen als grafmarkeringen. Al deze factoren zijn effectieve manieren om ervoor te zorgen dat de overledene een waardig afscheid krijgt, terwijl men toch rekening houdt met de milieueffecten van een begrafenis.

Wat de brand van een paar weken geleden betreft, zijn wij en met name ons rieten dak goed weggekomen. Het vuur verspreidde zich door de harde wind zeer snel om uiteindelijk het eucalyptusbos aan de rand van Montagu-Zuid te bereiken. Door een regenbui doofde het vuur, maar een deel van het bos had toch al flink wat brandschade opgelopen. Tijdens onze ochtendwandeling met de honden konden we de brandschade aan de bomen eens goed bekijken en ik kan alleen maar herhalen: "We hebben geluk gehad, dat de schade beperkt gebleven is tot een klein deel van het bos."

Deze brand hebben we zonder schade overleefd, maar over de dakloze zwervers, die illegaal in het bos verblijven en daar de kou verdrijven en hun potje koken, daar maken wij ons - en velen met ons - de nodige zorgen over. De wijkvereniging en de Munisipaliteit proberen de daklozen steeds te verwijderen, maar telkens komen ze weer terug en het worden er steeds meer. Er zijn al ooit pogingen ondernomen om een nachtopvangplek, een z.g. "shelter", voor hen te realiseren met was- en slaapgelegenheid, maar tot nu toe is dat niet gelukt. Een aantal van deze zwervers wil niet eens in een opvang. Mogelijk, omdat zij illegaal in het land verblijven en kans zouden lopen om uitgewezen te worden!

Afrikaans woordenboek:

op 'n hanetreetje = op korte afstand

" Teveel van het goede ! "

De nationale studiebeurs-verstrekker (NSFAS) heeft op de sluitingsdatum van 15 november voor het komende studiejaar dat start in januari 2026 al 894.000 aanvragen voor financiële ondersteuning ontvangen. Aldus Minister van Hoger Onderwijs, Buti Manamela. Studenten die een aanvraag op tijd ingediend hebben, krijgen rond 15 december uitsluitsel. Wie nu alsnog een aanvraag indient, heeft pech, want de sluitingsdatum 15/11 was finaal. De minister heeft ook al gewaarschuwd, dat het aantal aanvragen de mogelijkheid van plaatsing op de Universiteiten en Hogescholen verre overtreft. 

Er is simpelweg onvoldoende capaciteit op de scholen. Die  capaciteit bedraagt "slechts" 235.000 eerstejaars studenten. Daarom adviseert de minister om vooral ook te kijken naar andere vormen van (hoger) onderwijs, met name noemde hij het Technisch en Landbouwkundig beroepsonderwijs. Onderwijsvormen om personen op te leiden tot vaklieden waar het land geweldig om zit te springen !

Gedurende mijn korte verblijf in Nederland vanwege familieomstandigheden, maakte ik sinds lang geleden weer eens kennis met winterse omstandigheden. Regen, hagel en sneeuw kwamen op mijn pad. Voor bijna einde november niet echt extreme omstandigheden. In Montagu daarentegen heerste er gedurende diezelfde week een hittegolf (tot wel 38 graden) en we zitten hier nog maar in het voorjaar. De echte warmte komt normaal gesproken pas in januari en februari. 

Maar Montagu is niet de maat voor heel uid-Afrika. Met name in de Noord-Vrijstaat was er een tornado met hagel. Regenbuien blijven met name voor de boeren in onze omgeving helaas uit. Vergeleken met  2024 is de hoeveelheid neerslag dit jaar nog niet de helft van vorig jaar.  De gemeente heeft sinds 1 november waterbeperkende maatregelen ingesteld met flinke boetes voor overtreders. Ook dat is veel vroeger noodzakelijk dan eerdere jaren. Hier lijkt het erop, dat er sprake is van klimaatverandering !

De begrafenis van een familielid gebeurde op een natuurbegraafplaats. Een fenomeen waar ik wel ooit van gehoord had, maar zo'n begrafenis had ik nog nooit gezien of meegemaakt. Het principe is eigenlijk heel eenvoudig: het lichaam van de overledene wordt volledig teruggegeven aan de natuur. Dus geen metalen voorwerpen en kunststofkleding mogen mee begraven worden.  Alles moet op een natuurlijke wijze afgebroken kunnen worden. Ook mogen er geen grafzerken geplaatst worden. Alleen een boomschijf met naam en jaren zijn een tijdlang zichtbaar, want ook die vergaan op natuurlijke wijze. Bij de begrafenis van afgelopen vrijdag ging een grote groep personen mee naar het al uitgegraven graf. Velen natuurlijk om de laatste eer te bewijzen, maar naar ik denk, ook nogal wat personen met belangstelling voor deze (minder bekende?) vorm van begraven. In Nederland schijnt deze vorm van begraven steeds meer toegepast worden, maar of dit in Zuid-Afrika met een nogal stenige bodem ook ergens kan, weet ik niet. Dat lijkt me een interessant iets om eens nader uit te zoeken. Een aansprekende manier van begraven vind ik het beslist !

Afrikaans woordenboek:

Te laat vir jou eie begrafnis wees  =  Erg langzaam zijn